Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) hôm nay ra khuyến cáo đặc biệt, cho rằng xác suất xảy ra “một trận động đất cực mạnh” vào lúc này là tương đối cao so với thời điểm bình thường.
Một quan chức Văn phòng Nội các Nhật Bản phát biểu trên truyền hình rằng người dân nên thực hiện các biện pháp chuẩn bị ứng phó thảm họa, dựa trên nguyên tắc tự chịu trách nhiệm về sự an toàn của mình, dù giới chức chưa chắc chắn liệu có xảy ra trận động đất mạnh khác hay không.
Cảnh báo áp dụng cho khu vực phía bắc Nhật Bản, được đưa ra vài giờ sau trận động đất gây sóng thần cao 70-80 cm ở tỉnh Iwate, cũng như làm rung chuyển các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách tâm chấn hàng trăm km.
Trận động đất ban đầu được đánh giá mạnh 7,4 độ, sau đó được điều chỉnh lên 7,5 độ và tiếp tục tăng đến 7,7 độ. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết chưa có thông tin nào về thương vong nghiêm trọng hay thiệt hại đáng kể sau sự việc.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản tháng 3/2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi.
Tờ Nikkei Asia dẫn thông báo từ cơ quan Quốc Dân đảng (KMT) ở Đài Loan thông báo bà Trịnh ngày 1.6 đến Mỹ bắt đầu chuyến công tác kéo dài đến ngày 16.6. Mới đây, hồi đầu tháng 4, bà Trịnh đến Bắc Kinh và có cuộc gặp với Chủ tịch nước Tập Cận Bình.
Chuyến đi lần này của bà Trịnh diễn ra trong bối cảnh KMT đang nỗ lực trì hoãn các chương trình cải cách năng lực phòng vệ mà ông Lại Thanh Đức, Lãnh đạo Đài Loan, đang đề xuất với cơ quan lập pháp của đảo này. Trong 2 năm qua, KMT - vốn kiểm soát cơ quan lập pháp bằng liên minh nhỏ hơn - tìm cách ngăn chặn phần lớn chương trình nghị sự về an ninh và quản lý của nhà lãnh đạo Lại Thanh Đức thuộc đảng Dân tiến (DPP). Tình trạng bế tắc đã khiến các nhà lập pháp và quan chức Mỹ liên tục chỉ trích, đồng thời đặt ra câu hỏi về sự ổn định chính trị và chính sách lâu dài của Đài Bắc trước Bắc Kinh. Cụ thể hơn, trong khi Washington muốn Đài Bắc mua vũ khí của Mỹ nhiều hơn và tăng chi tiêu quân sự, thì KMT tại chương trình nghị sự ở cơ quan lập pháp Đài Loan lại muốn hạn chế vấn đề này.
Vì thế, chuyến đi của bà Trịnh đến Mỹ được cho là nhằm thể hiện thiện chí của KMT đối với Washington. Trả lời báo chí trước chuyến đi, bà Trịnh cho biết mục tiêu là "để cho những người bạn Mỹ hiểu rằng từ Thế chiến 2 đến nay, KMT luôn trung thành và có trách nhiệm nhất với Washington". Bà còn khẳng định KMT "có thể duy trì hòa bình xuyên eo biển và giúp Mỹ không phải tham gia vào một cuộc chiến đầy tốn kém" nếu xảy ra xung đột ở eo biển Đài Loan.
Trả lời Thanh Niên hôm qua (1.6), GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) đánh giá: "Đài Loan đóng vai trò quan trọng đối với hòa bình và ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chuyến đi của lãnh đạo KMT tới Mỹ để thảo luận về sự ủng hộ của đảng mình đối với việc cắt giảm chi tiêu quân sự của Đài Loan. Qua đó, KMT không chỉ làm rõ lập trường của lãnh đạo đảng này, mà còn để gửi gắm về vị thế của Mỹ về an ninh và răn đe trên eo biển Đài Loan".
"Chắc chắn, cả hai bên sẽ chọn lọc chia sẻ quan điểm đối với Trung Quốc sau khi lãnh đạo cả hai bên gần đây đều thăm Bắc Kinh và gặp Tập Cận Bình. Tại sao phải như vậy? Vì giới chức lãnh đạo Mỹ có lẽ không tin tưởng lập trường hay ý định của lãnh đạo KMT. Ngược lại, như nhiều nhà lãnh đạo khác, lãnh đạo KMT cũng đặt câu hỏi về độ tin cậy đối với Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump và cũng như quan điểm chung của chính giới Washington khi nội bộ Mỹ đang phân rẽ sâu sắc. Lãnh đạo KMT cần làm rõ liệu Mỹ tiếp tục hướng tới các vấn đề quốc tế, hay theo đuổi chính sách biệt lập rồi "bỏ mặc" Đài Loan trước Trung Quốc", GS Nagy phân tích thêm.
Tuy từng có quá khứ xung đột với Đảng Cộng sản Trung Quốc, KMT thời gian qua trở nên thân thiện hơn với Bắc Kinh, bác bỏ quan điểm thúc đẩy độc lập cho Đài Bắc mà đảng cầm quyền đang theo đuổi. KMT cho rằng việc thúc đẩy độc lập cho Đài Loan có thể dẫn đến bùng nổ chiến tranh. Qua đó, lãnh đạo KMT luôn khẳng định chỉ đảng này mới đủ sức mang lại hòa bình cho eo biển Đài Loan, đồng thời là đóng vai trò cầu nối giữa Mỹ và Trung Quốc để giải quyết vấn đề Đài Loan. Vì nguyên nhân này, đảng cầm quyền ở Đài Loan là DPP - vốn nhận được sự ủng hộ của những người gốc Đài Loan - cáo buộc KMT trở thành "tay sai" cho Bắc Kinh. Một số cáo buộc còn cho rằng Bắc Kinh nhiều lần tìm cách can dự vào bầu cử ở Đài Loan theo hướng có lợi cho KMT. Thậm chí còn có cáo buộc bà Trịnh nhận sự hỗ trợ từ Trung Quốc đại lục để trở thành lãnh đạo KMT.
Tuy nhiên, chính sách của KMT được cho là một trong những nguyên nhân khiến đảng này liên tục thất bại trong 3 cuộc bầu cử lãnh đạo Đài Loan gần đây (2016, 2020 và 2024). Giữa bối cảnh đó, tận dụng áp lực từ Bắc Kinh đối với Đài Bắc gây nên những khó khăn cho kinh tế Đài Loan, KMT đang hướng đến thuyết phục cử tri rằng có thể giải quyết vấn đề với Trung Quốc đại lục.
Dự kiến, tháng 11 tới đây, Đài Loan sẽ diễn ra cuộc bầu cử lãnh đạo ở các địa phương cùng nhiều cơ quan quan trọng tại đảo này. Kết quả bầu cử có thể ảnh hưởng lớn đến cuộc bầu cử lãnh đạo cao nhất tại Đài Loan vào năm 2028. Chính vì thế, lãnh đạo KMT đang nỗ lực thể hiện năng lực cầm quyền vốn cần có sự ủng hộ của Mỹ. t
"Nếu Iran đồng ý thực hiện những gì đã được thỏa thuận, chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng sẽ chấm dứt và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa cho tất cả, gồm cả Iran. Còn không, chiến dịch ném bom sẽ bắt đầu và thật đáng buồn, nó sẽ ở mức độ và cường độ lớn hơn nhiều so với trước đây", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social ngày 6/5.
Bài đăng của ông Trump xuất hiện sau khi trang Axios của Mỹ đưa tin rằng Washington và Tehran đã tiến rất gần việc đạt đồng thuận về Bản ghi nhớ (MOU) dài một trang, gồm 14 điểm, do đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể ông Trump, soạn thảo cùng với một số quan chức Iran.
Nội dung MOU đề xuất hai bên tuyên bố chấm dứt chiến tranh và kích hoạt giai đoạn đàm phán 30 ngày, hướng tới thỏa thuận mở cửa eo biển Hormuz, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Mỹ.
Mỹ yêu cầu Iran dừng mọi hoạt động làm giàu uranium trong tối thiểu 12 năm và lệnh này sẽ tự động gia hạn nếu Iran vi phạm. Sau giai đoạn này, Iran sẽ được phép làm giàu uranium ở mức thấp 3,67% phục vụ mục đích dân sự, cam kết không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân và phải chấp nhận các cuộc thanh tra kiểm soát tăng cường cũng như đột xuất.
Hãng thông tấn Iran ISNA dẫn lời Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước này, cho hay Tehran đang xem xét đề xuất của Mỹ và sẽ truyền đạt quan điểm của họ qua nước trung gian Pakistan.
Cùng ngày, hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết việc lưu thông qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo "an toàn và ổn định" theo các quy trình mới, sau khi những "mối đe dọa" đã chấm dứt.
Tuyên bố này dường như là phản ứng của Iran với việc Mỹ tuyên bố dừng chiến dịch "Dự án Tự do", huy động tàu chiến hộ tống tàu hàng qua eo biển Hormuz. Tổng thống Trump cho hay ông quyết định dừng chiến dịch hộ tống vì muốn đạt thỏa thuận hòa bình với Iran, thêm rằng "đã có những tiến bộ lớn" để hướng tới việc hoàn tất thỏa thuận "hoàn chỉnh và cuối cùng" với nước này.
Tuy nhiên, khi trả lời với New York Post sáng 6/5, ông Trump cho rằng "còn quá sớm" để bắt đầu nghĩ về vòng đàm phán hòa bình trực tiếp thứ hai giữa Mỹ và Iran tại Pakistan.
Bộ Ngoại giao Philippines thông báo Ngoại trưởng nước này Theresa Lazaro hôm nay có "cuộc điện đàm rất hiệu quả" với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi, để thảo luận về tăng cường hợp tác song phương trên mọi lĩnh vực.
"Ngoại trưởng Iran đảm bảo với Ngoại trưởng rằng Iran sẽ cho phép tàu mang cờ Philippines, các nguồn năng lượng và tất cả thủy thủ người Philippines di chuyển qua eo biển Hormuz một cách an toàn, không bị cản trở và nhanh chóng", thông báo có đoạn.
Bộ Ngoại giao Philippines cho biết nước này nhập khẩu phần lớn nhu cầu năng lượng từ Trung Đông, nên động thái của Iran sẽ giúp đảm bảo "nguồn cung ổn định về dầu mỏ và phân bón thiết yếu" cho quốc gia Đông Nam Á.
Trong thông điệp đăng trên mạng xã hội X về cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Lazaro cho biết hai bên đã đạt được "sự hiểu biết tích cực" đối với vấn đề an ninh năng lượng của Philippines và sự an toàn của thủy thủ nước này.
Trước đó một ngày, bà Lazaro gặp Đại sứ Iran tại Manila để đề nghị chính thức công nhận Philippines là "quốc gia không thù địch".
Tehran chưa bình luận về thông tin.
Giá nhiên liệu tại Philippines lên mức cao kỷ lục sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tập kích Iran vào ngày 28/2. Để đáp trả, Tehran đã gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% lượng dầu thô của thế giới đi qua.
Iran cho biết "tàu không thù địch" có thể di chuyển qua eo biển này nếu phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố.
Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. tuần trước thông báo tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng do ảnh hưởng từ xung đột ở Trung Đông.
Trong báo cáo gửi Sở giao dịch chứng khoán Philippines tuần này, Petron Corp, đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu duy nhất tại quốc gia Đông Nam Á, cho biết đã đồng ý mua khoảng 2,5 triệu thùng dầu thô của Nga do tình thế "cực kỳ cần thiết". Hãng thông tấn AFP trước đó cho biết một tàu chở đầy dầu thô của Nga đã cập cảng chuyên phục vụ nhà máy lọc dầu của Petron Corp.
Trước thông báo mới của Philippines vài ngày, quốc gia láng giềng Malaysia cho biết tàu chở dầu nước này đã được phép đi qua eo biển Hormuz mà không phải trả phí cho Tehran.
