Tổ chức Lao động quốc tế tại Việt Nam (ILO Việt Nam) ngày 12/5 tổ chức tọa đàm Môi trường làm việc tâm lý – xã hội nhằm đánh giá tác động đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người lao động.
Hiện chưa có thống kê chính thức về thực trạng này tại Việt Nam. Song ILO ước tính trên thế giới, rủi ro tâm lý xã hội tại nơi làm việc góp phần gây ra hơn 840.000 ca tử vong liên quan đến công việc mỗi năm. Những vấn đề độc hại nhưng lại được xem là bình thường, như 35% lao động thế giới thường xuyên làm việc quá 48 giờ mỗi tuần; 18% từng bị bạo lực tinh thần.
Các yếu tố gây nguy cơ rủi ro tâm lý xã hội là căng thẳng do yêu cầu công việc, mất cân bằng giữa nỗ lực và sự ghi nhận, lo mất việc hoặc điều kiện việc làm bấp bênh, thời giờ làm việc kéo dài và bị bắt nạt tại nơi làm việc.
Theo ILO, ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân ngày càng mờ nhạt là nguy cơ tác động trực tiếp trải nghiệm làm việc mỗi ngày của người lao động, đặc biệt người trẻ đang chuyển tiếp từ giảng đường sang thị trường.
Phạm Châu Anh, 21 tuổi, dẫn thực tế nhiều tổ chức, doanh nghiệp công khai nói về sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc, nhưng trên thực tế nhiều lao động đang bị kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần vì công việc. Cô băn khoăn “Làm thế nào để các công ty đảm bảo quan tâm tới sức khỏe tinh thần của lao động thực chất, hiệu quả thay vì chỉ hô khẩu hiệu?”.
Bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó ban Quan hệ lao động, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, chia sẻ không chỉ người trẻ mới bước chân vào thị trường mà nhiều lao động lớn tuổi cũng gặp hàng loạt sức ép về cường độ công việc, làm thêm giờ. Môi trường lao động đang thay đổi quá nhanh do tái cấu trúc doanh nghiệp hay đòi hỏi năng suất cao. Sự bùng nổ của Al, doanh nghiệp chuộng ứng dụng này đôi lúc đẩy người lao động vào guồng quay công việc sâu hơn, liên tục chứ chưa chắc đã hỗ trợ hiệu quả.
“Nhiều lao động phản ánh rằng làm việc trong trạng thái lo âu, căng thẳng kéo dài, luôn phải kết nối 24h/7 và về đến nhà rồi vẫn không được nghỉ ngơi mà vẫn phải nhận việc từ người quản lý giao”, bà kể.
Theo đại diện Công đoàn, các yếu tố trên đều tác động đến sức khỏe thể chất, tinh thần lao động tại nơi làm việc. Chịu sự “giám sát” của KPI, deadline, phải báo cáo một cách thường xuyên khiến nhiều người mất ngủ, thậm chí mất kết nối với bạn bè, gia đình. Nhưng phần lớn họ không dám chia sẻ rằng đang mệt mỏi mà tự giấu đi, bởi nếu nói ra sợ bị đánh giá không đáp ứng được công việc, bị đưa vào “tầm ngắm” tinh giản.
“Ngày hôm nay bạn có ổn không? là câu mỗi người lao động nên thường xuyên tự hỏi để có câu trả lời cho chính mình. Những người đang kiệt sức không nên im lặng mà cần chia sẻ với bạn bè, thậm chí đồng nghiệp mà họ thực sự tin cậy, gặp chuyên gia để được tư vấn tâm lý”, bà khuyến cáo, cho biết thêm đầu tháng 5, Công đoàn đã lấy ý kiến chuyên gia tâm lý về việc nhận diện sức khỏe tâm thần cho người lao động nhằm có giải pháp cho vấn đề này.
Bà Trần Thị Hồng Liên, Phó giám đốc Văn phòng giới sử dụng lao động thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, chia sẻ dưới góc độ lao động làm việc hơn 20 năm và trải qua nhiều vị trí, có những ngày nghĩ “có nên trở dậy đi làm nữa không”. Thời điểm mà KPI lơ lửng trên đầu, ôm máy tính về nhà rồi lại ôm máy tính đến cơ quan. Sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc vì thế không phải là chuyện của riêng ai.
Đại diện VCCI nhận định trước đây nhắc đến môi trường làm việc an toàn là nghĩ đến bài trí đẹp không gian văn phòng, công sở, công xưởng, máy móc sắp xếp đúng quy trình, đảm bảo an toàn. Nhưng nay còn liên quan văn hóa doanh nghiệp, ứng xử giữa người với người, giữa cấp quản lý với nhân viên, giữa đồng nghiệp với nhau sao cho cùng chia sẻ trong quá trình làm việc.
Theo bà, nhiều doanh nghiệp ngoài các phúc lợi về lương thưởng, giờ làm, đang dần quan tâm hơn tới sức khỏe tinh thần lao động tại nơi làm việc qua đào tạo nhân sự, quản lý cảm xúc trong công việc, đối thoại thường xuyên giữa người lao động với lãnh đạo công ty chứ không đơn thuần là khẩu hiệu.
“Để đảm bảo sức khỏe tinh thần cho lao động tại nơi làm việc không chỉ xuất phát từ phía doanh nghiệp, người lao động cần chủ động bày tỏ. Hai bên cùng lên tiếng, gặp nhau thì mới có thể giải quyết vấn đề”, bà nói.
Kết quả khảo sát công bố hồi đầu năm 2026 của một số nền tảng tuyển dụng cũng cho thấy người lao động ngày càng ưu tiên sức khỏe tinh thần trong môi trường làm việc. Báo cáo Thị trường việc làm Việt Nam trong bối cảnh mới do Cốc Cốc Research phối hợp Việc làm 24h cho kết quả 77% lao động được khảo sát cho biết sẵn sàng đánh đổi thu nhập để lấy môi trường làm việc lành mạnh, được tôn trọng và cân bằng hơn, đặc biệt là nhóm gen Z.
Hơn một nửa trong số này chấp nhận giảm khoảng 10% lương vì môi trường làm việc phù hợp; 25% chấp nhận đánh đổi ở mức cao hơn, cho thấy đây là nhóm đặc biệt ưu tiên sức khỏe tinh thần hoặc đang chịu áp lực nơi làm việc tiêu cực. Tỷ lệ phần nào phản ánh môi trường, văn hóa công ty và sức khỏe tinh thần đang dần trở thành tiêu chí then chốt trong lựa chọn và gắn bó nghề nghiệp. Những đánh giá tiêu cực về văn hóa doanh nghiệp là yếu tố đầu tiên khiến người trẻ sẵn sàng từ chối công việc dù mức lương hấp dẫn.
Dữ liệu của Navigos cũng chỉ ra 50% lao động trẻ lựa chọn môi trường làm việc thân thiện; 46% đề cao sự hỗ trợ từ cấp trên và chỉ 19% chọn ý nghĩa công việc. Còn TopCV cho biết gen Z là nhóm dẫn đầu sẵn sàng thay đổi công việc trong năm 2025 nhằm tìm kiếm môi trường làm việc tốt hơn hoặc cơ hội phát triển bản thân.
Trên Facebook cá nhân, bà Nguyễn Thị Quỳnh Dung chia sẻ: "Hôm nay đến thăm mẹ, nhân thể mượn mẹ album để chụp lại bức ảnh này. Mình được sinh ở Tân Trào - Chiến khu Việt Bắc ngày 25 tháng 9 năm 1948. Đây là tấm ảnh khi mình mới được mấy tháng tuổi, Bác Hồ bế mình nhân dịp bố mẹ mình sang dự sinh nhật cụ Tôn Đức Thắng. Mẹ mình nói Chính phủ tổ chức sinh nhật cho cụ Tôn Đức Thắng nhưng không đúng ngày (vì phụ thuộc vào công việc) vì vậy chỉ biết là vào dịp sinh nhật cụ Tôn Đức Thắng mà thôi. Thấy bác có cái bút máy Parker cài ở cổ áo, mình lấy chơi luôn. Mẹ mình giữ giỏi thật (phục mẹ vô cùng) cám ơn mẹ rất nhiều".
Vậy là tấm ảnh sau gần 70 năm gìn giữ được bà Quỳnh Dung sao chép thêm để giữ bên mình. Hơn 70 năm sau, cho tôi xem những tấm ảnh trong album cá nhân với 4 lần được chụp (từ năm 1949 - 1955) và giữ được 7 tấm ảnh có mặt bên Bác Hồ, bà Quỳnh Dung chỉ tiếc rằng hồi đó quá nhỏ nên vẫn chưa có ý thức được những sự kiện diễn ra.
Ngoài tấm ảnh được Bác Hồ bế trên tay khi mới được một tuổi, bà Quỳnh Dung còn chia sẻ thêm tấm ảnh cha bà, cụ Nguyễn Anh Tuấn (1919 - 1974) chụp cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Chiến khu Việt Bắc.
Khi đó, cụ Tuấn là Trưởng ban An toàn khu (ATK) có nhiệm vụ bảo vệ Trung ương Đảng và Chính phủ. Sau này, cụ chuyển sang làm Phó hiệu trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Trường đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Đại học Quốc gia Hà Nội).
Cụ Nguyễn Anh Tuấn mất năm 1974, khi 2 miền đất nước còn chia cắt. Bố mất sớm là thiệt thòi lớn, nhưng với gia đình, cụ luôn là niềm tự hào của vợ và các con.
Khi cụ Nguyễn Anh Tuấn qua đời, cụ bà Đỗ Thị Phương mới 47 tuổi, đã thay chồng nuôi con, chăm sóc mẹ chồng chu toàn. Có một sự trùng lặp hiếm có được bà Quỳnh Dung ghi lại: Ngày cưới của cha mẹ là ngày 10.10.1947. Bảy năm sau, đó cũng là ngày lịch sử bộ đội ta về tiếp quản và giải phóng thủ đô Hà Nội (ngày 10.10.1954).
Điều tiếc nuối của gia đình, theo bà Quỳnh Dung kể, đó là có một dịp Báo Tiền phong có cử cán bộ đến gặp ông Nguyễn Anh Tuấn để ghi chép những kỷ niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh trên chiến khu. Vợ con ông chỉ biết vậy chứ cũng không hỏi tên, địa chỉ của người chép chuyện để xin tài liệu. Vì vậy, gia đình không biết được cha mình đã kể những kỷ niệm gì để lưu giữ lại…
Thú vị hơn cả là với mỗi bức ảnh có mình được chụp cùng Bác Hồ, bà Nguyễn Thị Quỳnh Dung đều ghi lại những bạn cùng xuất hiện trong ảnh. Tôi và nhiều người khác đều rất quan tâm đến những em thiếu nhi có mặt bên Bác Hồ trong những bức ảnh tư liệu này.
Bà Quỳnh Dung ghi chú thích cho tấm ảnh các cháu thiếu nhi theo cha mẹ đến mừng sinh nhật Bác Hồ ngày 19.5.1953:
Bé nhất là Nguyễn Minh Phương (con ông Nguyễn Trọng Vĩnh - thiếu tướng quân đội, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc; Nguyễn Quỳnh Dung - nhân vật trong bài viết; Nguyễn Sĩ Hưng (con trai trung tướng Đồng Sĩ Nguyên - Tư lệnh đường 559 Trường Sơn huyền thoại); tiến sĩ Nguyễn Sĩ Hưng trước khi nghỉ hưu là Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Hàng không dân dụng Việt Nam; Vũ Chính Nghị (con trai thiếu tướng Vũ Văn Cẩn - Bộ trưởng Bộ Y tế); đại tá phi công Vũ Chính Nghị về sau là Chủ nhiệm Khoa Dẫn đường, Quân chủng Phòng không - Không quân; đại tá Trần Toàn Trắng (con trai trung tướng Trần Độ, Phó chủ tịch Quốc hội); Phạm Ngọc Nguyên (con trai thượng tướng Phạm Ngọc Mậu, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam); thiếu tướng Phạm Ngọc Nguyên từng là Phó tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân…
"Chúng tôi hiện nay đã ngoài bảy mươi tuổi, có người gần tám mươi, nhưng đều khỏe mạnh và sống tốt với đúng nghĩa của nó", bà Nguyễn Thị Quỳnh Dung tự hào.
Có một điều bà Quỳnh Dung mong muốn là những tư liệu trong các gia đình cần được chia sẻ, lan tỏa trong cộng đồng; mặt khác, để bảo quản được lâu dài những tư liệu lịch sử này, nên gửi gắm vào các cơ quan lưu trữ Trung ương có chuyên môn như Bảo tàng Hồ Chí Minh, Bảo tàng Lịch sử quốc gia…
Cá nhân bà Quỳnh Dung đã gửi gắm nhiều hiện vật, bức ảnh gốc đến Bảo tàng Hồ Chí Minh. Bà cũng vận động bạn bè mình và gia đình bạn bè “chọn mặt gửi vàng” đưa tư liệu đến những địa chỉ tin cậy đó.
Ngày 3.7, Công an thành phố Đồng Nai cho biết Cơ quan CSĐT Công an thành phố đã ra đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Nguyễn Mạnh Hưng (46 tuổi, ở phường Long Bình, thành phố Đồng Nai) về tội "cố ý gây thương tích".
Các quyết định trên được thi hành ngày 24.6.2026. Trước đó, ngày 5.12.2025, Công an thành phố Đồng Nai đã ra quyết định khởi tố vụ án cố ý gây thương tích, xảy ra ngày 11.6.2025 tại Bodh Gaya, quận Gaya, bang Biar (Ấn Độ).
Theo Công an thành phố Đồng Nai, Nguyễn Mạnh Hưng (hay còn gọi "Thiên Báo SBC Biên Hòa") thường xuyên sử dụng mạng xã hội như: YouTuer "THIÊN BÁO SBC BIÊN HÒA", Facebook: "Nguyễn Thiên Báo", "Thiên Báo SBC Biên Hòa", "Đội SBC Biên Hòa", "Thiên Báo SBC"… để đăng tải, chia sẻ, bình luận những vấn đề nhạy cảm của xã hội trong đó có việc bộ hành của Lê Anh Tú "Thích Minh Tuệ" tại nước ngoài.
Ngày 11.6.2025, hai nhóm YouTuber từ Việt Nam sang Ấn Độ theo đoàn Lê Anh Tú "Thích Minh Tuệ" mâu thuẫn, đánh nhau. Hậu quả Nguyễn Mạnh Hưng dùng dao chém gây thương tích nặng ở tay đối với Nguyễn Quý Dậu (Dậu Nguyễn TV), nạn nhân phải nhập viện cấp cứu ở Ấn Độ.
Sau khi về nước điều trị, Nguyễn Quý Dậu đã làm đơn gửi cơ quan công an tố cáo hành vi của Nguyễn Mạnh Hưng.
Hiện Cơ quan CSĐT Công an thành phố Đồng Nai tiếp tục đấu tranh, khai thác, củng cố hồ sơ tài liệu, xử lý nghiêm hành vi vi phạm của Nguyễn Mạnh Hưng theo đúng quy định của pháp luật.
Như loạt bài của Thanh Niên đã chỉ ra, tiếp thị, quảng cáo cần phải đúng với công năng của sản phẩm chứ không phải dùng chiêu trò gây sốc để dẫn dụ người xem, người mua hàng.
Cứ mở mạng xã hội ra là hàng loạt thông tin kiểu "chấn động", đi kèm những tiêu đề gây sốc, bình luận úp mở xuất hiện rồi để đường link giấu khéo léo dẫn người xem đến các gian hàng. Tất cả chiêu trò của affiliate marketing biến tướng đang ngày một bị lạm dụng.
Bạn đọc (BĐ) Nguyễn Ngọc Vũ bình luận: "Sợ nhất những kiểu nội dung thổi phồng nguy hiểm, làm mọi người hoang mang, cuối cùng lại chỉ để dắt đi mua hàng online. Lợi dụng tâm lý tiêu cực của đám đông thế này thì không ổn chút nào". Cùng chung suy nghĩ, BĐ Nguyễn Thị Phương Linh nhận định: "Affiliate marketing biến tướng thành lừa đảo rồi, người tiêu dùng gần như không có cách nào kiểm tra thông tin. Bên nào quản lý đây?".
Nhiều ý kiến cũng chỉ ra thực trạng này đang nở rộ như nấm sau mưa. BĐ Trần Đức Hoàn viết: "Mấy hội nhóm chèn link kiếm tiền giờ mọc như nấm. Mình từng ham rẻ, click vào thử một lần rồi dính mã độc, mất cả tài khoản luôn. Chia sẻ cho mọi người cẩn thận". BĐ Vũ Quốc Dũng dẫn chứng: "Làm clip gây sốc như vụ khiêng quan tài ở chợ Bến Thành chỉ để bán quần áo thì đúng là hết nói nổi… Vì tiền mà chấp nhận làm ảnh hưởng cộng đồng. Nhỡ đâu có người học theo thì nguy hiểm quá!".
Những biến tướng đầy rẫy, những chiêu trò mặc sức câu like, dẫn dụ nhấp chuột khiến cộng đồng mạng thực sự "bội thực" với thông tin xấu. BĐ Phạm Thu Hương kết luận: "Đọc mà thấy giật mình. Bây giờ lướt Facebook thấy toàn mấy bài úp mở, kéo xuống bình luận lại thấy dán link lung tung. Thật sự hoang mang không biết tin nào là thật nữa".
Thực trạng đã rất rõ nên nhiều ý kiến bày tỏ mong muốn cơ quan chức năng có cơ chế xử phạt mạnh tay hơn nữa để những tin độc, rác bẩn không còn cơ hội "trăm hoa đua nở". BĐ Dương Việt Cường thắc mắc: "Đọc báo thấy luật định phạt rất nặng mà không rõ thực tế có xử nghiêm không? Chứ dạo này vẫn thấy nhan nhản link affiliate ở mọi nơi, đặc biệt các trang đông thành viên".
BĐ Phạm Hoàng Bách thì ngao ngán: "Cứ chạy theo hoa hồng kiểu này, môi trường mạng chỉ toàn rác nội dung với tin giả. Ngày xưa lên mạng thấy toàn bài hay, giờ mở đâu cũng là drama hoặc quảng cáo trá hình".
BĐ Vũ Thị Kim Chung kể thực tế: "Ngày trước đi làm, có người còn rủ mình lập group để spam link affiliate mà mình không dám làm. Sợ vướng pháp luật lắm, có tiền mà dính tội thì chẳng đáng". "Người làm tiếp thị liên kết cũng phải có trách nhiệm chứ đừng viện lý do chỉ là giới thiệu sản phẩm. Đã quảng cáo mà sai, gây thiệt hại thì đương nhiên phải chịu", BĐ Bùi Khánh Ngọc khuyến cáo.
BĐ Nguyễn Thiên Ngọc nêu quan điểm: "Luật pháp không cấm affiliate, nhưng biến tướng như bây giờ thì khác gì lừa đảo đâu. Thấy cứ phải siết chặt hơn mấy vụ thông tin giả trên mạng". Tương tự, BĐ Tùng Chi đề xuất: "Xã hội càng số hóa, hành vi thao túng tâm lý người dùng lại càng khó lường. Hy vọng có quy định rõ ràng để bảo vệ người tiêu dùng và cũng minh bạch cho những người bán chân chính".
"Nói gì thì nói, nền tảng số hưởng lợi từ lượng người dùng, thì cũng nên mạnh tay kiểm soát vụ này. Ai cũng đùn đẩy thì bao giờ mới dẹp được nạn làm nội dung bẩn như vậy?", BĐ Thế Tài ý kiến thêm.
Chỉ khi có quy định rõ ràng về các hành vi gây hại hoặc xử phạt nếu dùng affiliate marketing "bẩn" thì mới đem lại sự công bằng và cho những người làm quảng cáo chân chính. BĐ Quản Hữu Toàn cảm thán: "Tự nhiên đọc xong thấy thương mấy bạn làm nội dung tử tế, cạnh tranh sao nổi với đội copy-paste và rải link "bẩn" khắp nơi. Thực sự, muốn kiếm tiền tử tế trên mạng ngày càng khó".
Trong lúc chờ cơ quan chức năng quyết liệt xử lý, BĐ Minh Phượng đề xuất: "Công nhận bài viết phân tích đúng thực trạng hiện nay. Do vậy, ai cũng nên tự trang bị kỹ năng số, kiểm chứng thông tin trước khi share hoặc click vào bất cứ đường link nào".
