Tổ chức Lao động quốc tế tại Việt Nam (ILO Việt Nam) ngày 12/5 tổ chức tọa đàm Môi trường làm việc tâm lý – xã hội nhằm đánh giá tác động đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người lao động.
Hiện chưa có thống kê chính thức về thực trạng này tại Việt Nam. Song ILO ước tính trên thế giới, rủi ro tâm lý xã hội tại nơi làm việc góp phần gây ra hơn 840.000 ca tử vong liên quan đến công việc mỗi năm. Những vấn đề độc hại nhưng lại được xem là bình thường, như 35% lao động thế giới thường xuyên làm việc quá 48 giờ mỗi tuần; 18% từng bị bạo lực tinh thần.
Các yếu tố gây nguy cơ rủi ro tâm lý xã hội là căng thẳng do yêu cầu công việc, mất cân bằng giữa nỗ lực và sự ghi nhận, lo mất việc hoặc điều kiện việc làm bấp bênh, thời giờ làm việc kéo dài và bị bắt nạt tại nơi làm việc.
Theo ILO, ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân ngày càng mờ nhạt là nguy cơ tác động trực tiếp trải nghiệm làm việc mỗi ngày của người lao động, đặc biệt người trẻ đang chuyển tiếp từ giảng đường sang thị trường.
Phạm Châu Anh, 21 tuổi, dẫn thực tế nhiều tổ chức, doanh nghiệp công khai nói về sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc, nhưng trên thực tế nhiều lao động đang bị kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần vì công việc. Cô băn khoăn “Làm thế nào để các công ty đảm bảo quan tâm tới sức khỏe tinh thần của lao động thực chất, hiệu quả thay vì chỉ hô khẩu hiệu?”.
Bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó ban Quan hệ lao động, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, chia sẻ không chỉ người trẻ mới bước chân vào thị trường mà nhiều lao động lớn tuổi cũng gặp hàng loạt sức ép về cường độ công việc, làm thêm giờ. Môi trường lao động đang thay đổi quá nhanh do tái cấu trúc doanh nghiệp hay đòi hỏi năng suất cao. Sự bùng nổ của Al, doanh nghiệp chuộng ứng dụng này đôi lúc đẩy người lao động vào guồng quay công việc sâu hơn, liên tục chứ chưa chắc đã hỗ trợ hiệu quả.
“Nhiều lao động phản ánh rằng làm việc trong trạng thái lo âu, căng thẳng kéo dài, luôn phải kết nối 24h/7 và về đến nhà rồi vẫn không được nghỉ ngơi mà vẫn phải nhận việc từ người quản lý giao”, bà kể.
Theo đại diện Công đoàn, các yếu tố trên đều tác động đến sức khỏe thể chất, tinh thần lao động tại nơi làm việc. Chịu sự “giám sát” của KPI, deadline, phải báo cáo một cách thường xuyên khiến nhiều người mất ngủ, thậm chí mất kết nối với bạn bè, gia đình. Nhưng phần lớn họ không dám chia sẻ rằng đang mệt mỏi mà tự giấu đi, bởi nếu nói ra sợ bị đánh giá không đáp ứng được công việc, bị đưa vào “tầm ngắm” tinh giản.
“Ngày hôm nay bạn có ổn không? là câu mỗi người lao động nên thường xuyên tự hỏi để có câu trả lời cho chính mình. Những người đang kiệt sức không nên im lặng mà cần chia sẻ với bạn bè, thậm chí đồng nghiệp mà họ thực sự tin cậy, gặp chuyên gia để được tư vấn tâm lý”, bà khuyến cáo, cho biết thêm đầu tháng 5, Công đoàn đã lấy ý kiến chuyên gia tâm lý về việc nhận diện sức khỏe tâm thần cho người lao động nhằm có giải pháp cho vấn đề này.
Bà Trần Thị Hồng Liên, Phó giám đốc Văn phòng giới sử dụng lao động thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, chia sẻ dưới góc độ lao động làm việc hơn 20 năm và trải qua nhiều vị trí, có những ngày nghĩ “có nên trở dậy đi làm nữa không”. Thời điểm mà KPI lơ lửng trên đầu, ôm máy tính về nhà rồi lại ôm máy tính đến cơ quan. Sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc vì thế không phải là chuyện của riêng ai.
Đại diện VCCI nhận định trước đây nhắc đến môi trường làm việc an toàn là nghĩ đến bài trí đẹp không gian văn phòng, công sở, công xưởng, máy móc sắp xếp đúng quy trình, đảm bảo an toàn. Nhưng nay còn liên quan văn hóa doanh nghiệp, ứng xử giữa người với người, giữa cấp quản lý với nhân viên, giữa đồng nghiệp với nhau sao cho cùng chia sẻ trong quá trình làm việc.
Theo bà, nhiều doanh nghiệp ngoài các phúc lợi về lương thưởng, giờ làm, đang dần quan tâm hơn tới sức khỏe tinh thần lao động tại nơi làm việc qua đào tạo nhân sự, quản lý cảm xúc trong công việc, đối thoại thường xuyên giữa người lao động với lãnh đạo công ty chứ không đơn thuần là khẩu hiệu.
“Để đảm bảo sức khỏe tinh thần cho lao động tại nơi làm việc không chỉ xuất phát từ phía doanh nghiệp, người lao động cần chủ động bày tỏ. Hai bên cùng lên tiếng, gặp nhau thì mới có thể giải quyết vấn đề”, bà nói.
Kết quả khảo sát công bố hồi đầu năm 2026 của một số nền tảng tuyển dụng cũng cho thấy người lao động ngày càng ưu tiên sức khỏe tinh thần trong môi trường làm việc. Báo cáo Thị trường việc làm Việt Nam trong bối cảnh mới do Cốc Cốc Research phối hợp Việc làm 24h cho kết quả 77% lao động được khảo sát cho biết sẵn sàng đánh đổi thu nhập để lấy môi trường làm việc lành mạnh, được tôn trọng và cân bằng hơn, đặc biệt là nhóm gen Z.
Hơn một nửa trong số này chấp nhận giảm khoảng 10% lương vì môi trường làm việc phù hợp; 25% chấp nhận đánh đổi ở mức cao hơn, cho thấy đây là nhóm đặc biệt ưu tiên sức khỏe tinh thần hoặc đang chịu áp lực nơi làm việc tiêu cực. Tỷ lệ phần nào phản ánh môi trường, văn hóa công ty và sức khỏe tinh thần đang dần trở thành tiêu chí then chốt trong lựa chọn và gắn bó nghề nghiệp. Những đánh giá tiêu cực về văn hóa doanh nghiệp là yếu tố đầu tiên khiến người trẻ sẵn sàng từ chối công việc dù mức lương hấp dẫn.
Dữ liệu của Navigos cũng chỉ ra 50% lao động trẻ lựa chọn môi trường làm việc thân thiện; 46% đề cao sự hỗ trợ từ cấp trên và chỉ 19% chọn ý nghĩa công việc. Còn TopCV cho biết gen Z là nhóm dẫn đầu sẵn sàng thay đổi công việc trong năm 2025 nhằm tìm kiếm môi trường làm việc tốt hơn hoặc cơ hội phát triển bản thân.
Đề xuất của Tập đoàn Sơn Hải về việc nâng thời hạn bảo hành công trình giao thông lên tối thiểu 10 năm tiếp tục thu hút nhiều chú ý của dư luận. Song Bộ Xây dựng phản bác lập luận nâng thời hạn bảo hành sẽ tiết kiệm trăm nghìn tỉ đồng.
Lý giải vì sao không quy định cứng thời hạn bảo hành tối thiểu 10 năm, ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết quy định thời hạn bảo hành tối thiểu 2 năm là thời gian được nghiên cứu đánh giá theo thông lệ quốc tế, như kinh nghiệm các nước Nhật Bản, Trung Quốc...
"Bảo hành và bảo trì là 2 việc hoàn toàn khác nhau. Bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu với công trình, nếu quá trình khai thác sử dụng có vấn đề liên quan trách nhiệm thi công thì nhà thầu phải khắc phục, không chỉ trong thời hạn bảo hành mà cả sau thời hạn bảo hành. Ví dụ sự cố sập cầu sông Lô, dù quá thời hạn bảo hành nhưng sự cố xảy ra do trách nhiệm nhà thầu thì nhà thầu cũng phải chịu trách nhiệm", ông Tiến nêu.
Cũng theo đại diện Bộ Xây dựng, nếu áp dụng cứng một mức bảo hành tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, bảo hiểm, dự phòng rủi ro và giá dự thầu sẽ tăng lên đáng kể. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay doanh nghiệp đang phải chịu nhiều áp lực tăng giá nhiên liệu vật liệu, chi phí vận tải, chi phí lãi vay.
Trong khi đó, ông Ngô Lâm, Cục phó Cục Đường bộ Việt Nam, cho rằng "nâng thời hạn bảo hành lên 10 năm sẽ tiết kiệm hàng trăm nghìn tỉ đồng là "đánh tráo khái niệm".
Về nguồn tiền bảo trì, dự án đầu tư công do ngân sách nhà nước chi. Đường Trung ương quản lý do ngân sách Trung ương chi, đường địa phương quản lý do ngân sách địa phương chi. Các dự án BOT thì chi phí bảo trì được tính toán trong kinh phí dự án từ đầu cho nhà đầu tư. Kinh phí bảo trì sẽ được chi hàng năm cho tuần đường, vệ sinh mặt đường, sửa chữa định kỳ, xử lý điểm mất an toàn giao thông, sửa chữa cầu yếu… chứ không chỉ để sửa lỗi do nhà thầu gây ra.
Nguồn tiền bảo hành theo quy định là 3% giá trị hợp đồng đối với công trình xây dựng cấp đặc biệt và cấp 1 và 5% giá trị hợp đồng đối với công trình xây dựng cấp còn lại. Nguồn tiền này sẽ được bảo lãnh trong ngân hàng, nếu có hư hỏng phát sinh do lỗi nhà thầu thì mới chi.
"Không có chuyện kéo dài thời gian bảo hành thì sẽ tiết kiệm chi phí bảo trì, vì hai nguồn chi này hoàn toàn khác nhau", ông Lâm khẳng định.
Ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long, cũng khẳng định "không hạn chế việc kéo dài thời gian bảo hành", song phải cân nhắc đến yếu tố tài chính và tác động đến các nhà thầu.
Theo ông Minh, cách đây 3 năm, Ban QLDA Thăng Long đã ký hợp đồng với Tập đoàn Sơn Hải tăng thời hạn bảo hành lên 10 năm. Nhưng công trình rất nhiều hạng mục như bê tông, nhựa đường, sơn kẻ đường, tuổi thọ mỗi hạng mục lại khác nhau.
"Ví dụ sơn kẻ đường thì khoảng 2 năm là mờ, không phải lỗi của nhà thầu, phải dùng nguồn tiền từ bảo trì, vì hàng trăm ki lô mét cao tốc thì riêng sơn kẻ cũng nhiều tỉ đồng, phải dùng kinh phí bảo trì. Nhưng trong quá trình đàm phán để ký với nhà thầu Sơn Hải, thì nhà thầu cũng không chịu các kinh phí này", ông Minh nói.
Về yêu cầu bắt buộc giữ tiền bảo lãnh 3%, theo ông Minh, lý do nếu không giữ thì trường hợp cầu đường hư hỏng "nhà thầu không thực hiện thì ai chịu trách nhiệm".
Từ góc độ nhà thầu, đại diện Công ty 319 cũng cho hay, một dự án bao gồm rất nhiều hạng mục khác nhau, tuổi thọ khác nhau, dự toán sẽ tính thế nào rất khó. Nếu kéo dài bảo hành lên 10 năm sẽ ảnh hưởng đến nhà thầu, bởi không được thanh toán hạng mục đó, dù nhà thầu phải bỏ chi phí sửa chữa.
Liên quan đến vụ bé B.T.H (4 tuổi, quê Tuyên Quang) tử vong vì bị mẹ và nhân tình của mẹ bạo hành, Công an Hà Nội đã khởi tố Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi, quê xã Thanh Lâm, Ninh Bình) về tội giết người. Cảnh sát cũng đang làm rõ hành vi của Bàn Thị Tâm (20 tuổi, quê xã Bắc Quang, Tuyên Quang, là mẹ bé H.) để xử lý theo quy định.
Tại cơ quan điều tra, Tâm khai thời điểm sống chung với Hiệp thì đang mang thai, thường mệt mỏi nên không trực tiếp chăm con gái riêng mà để Hiệp lo việc vệ sinh, tắm rửa cho bé.
Tâm khai trong một đêm, khi đang ngủ thì bé H. làm bẩn giường nên Tâm và Hiệp gọi bé dậy rồi đánh. Sau đó, Tâm kiểm tra thì phát hiện trên cơ thể bé H. có nhiều vết bầm tím.
Ngoài lần này, Công an Hà Nội xác định Tâm và Hiệp nhiều lần bạo hành, đánh đập, thậm chí bỏ đói bé H. dài ngày.
Lần gần nhất, chiều 3.5, Hiệp và Tâm đi chơi về thì thấy bé H. chuẩn bị lấy bánh, kẹo ra ăn. Cho rằng con gái ăn vụng, Tâm đã lấy dép đánh liên tiếp nhiều lần vào vùng mặt và đầu bé. Đánh xong, Tâm bắt con gái đứng ở góc nhà.
Thấy bé H. đi vệ sinh tại góc nhà, Tâm tiếp tục đánh vào mặt rồi bảo con vào tắm.
Trong nhà vệ sinh, thấy bé H. nghịch, Hiệp vào chửi bới rồi dùng chân kẹp chặt ở má H., lấy vòi hoa sen xịt nước liên tục vào miệng, mũi nạn nhân. Quá trình Hiệp hành hạ con, Tâm chứng kiến nhưng không can ngăn.
Một lúc sau, thấy bé H. có biểu hiện bất thường thì Tâm và Hiệp mới đưa vào Bệnh viện E cấp cứu. Tuy nhiên, cháu bé không qua khỏi.
Tại cơ quan điều tra, Tâm thừa nhận hành vi của mình và người tình là sai trái, vi phạm pháp luật.
"Tôi cảm thấy không xứng đáng làm mẹ của cháu", Tâm nói và bày tỏ hối hận, mong con gái được siêu thoát.
Ngày 20/5, Công an TP Đồng Nai đang điều tra vụ tai nạn khiến bé gái 15 tháng tuổi tử vong.
Chiều cùng ngày, người dùng mạng xã hội chia sẻ clip dài hơn 3 phút ghi lại cảnh nam tài xế trong khi lùi ô tô đã cán trúng một bé gái.
Theo nội dung clip, nam tài xế bước lên ô tô; một bé gái đi ra phía sau xe, nhưng tài xế không phát hiện. Sau đó, tài xế đã lùi xe và cán trúng bé gái.
Lúc này, một người dân khác phát hiện và hô hoán. Nạn nhân được đưa đi cấp cứu, nhưng đã tử vong vì bị bánh xe cán qua người. Toàn bộ diễn biến vụ việc được camera an ninh ghi lại.
Vụ việc xảy ra vào sáng 19/5 tại phường Chơn Thành, TP Đồng Nai (khu vực tỉnh Bình Phước cũ). Nạn nhân tử vong là bé H.M.K. (SN 2025).
Nguyên nhân vụ việc đang được Công an TP Đồng Nai tiếp tục điều tra.
