PGS. TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng trường Đại học Phương Đông, đưa ra nhận định trên tại ngày hội khám phá các ngành học, nghề nghiệp – Future Fest, ngày 24/4.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh nếu có hơn 15% sinh viên thôi học ngay trong năm đầu. Ông Cương đánh giá con số này là có cơ sở.
Số liệu tổng hợp của Tập đoàn Giáo dục Văn Lang, dựa trên các nghiên cứu trong nước và quốc tế, cho thấy khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ngành học ban đầu chưa phù hợp. Trong đó, 15% muốn đổi ngành ngay từ năm nhất đại học.
“Đây là sự lãng phí rất lớn về cả thời gian và tiền bạc”, ông Cương nói.
Nguyên nhân dẫn đến chọn sai ngành, theo ông Cương là do học sinh chưa được định hướng nghề nghiệp tốt, chưa hiểu rõ bản chất ngành nghề và đưa ra quyết định dựa trên thông tin một chiều. Đặc biệt, rất nhiều học sinh chọn ngành theo ý bố mẹ.
Ông lấy ví dụ trường hợp cả nhà theo ngành Kế toán nên rất muốn con theo ngành đó. Thế nhưng sau khi vào học, sinh viên thấy không thích mà muốn theo đuổi các ngành ngôn ngữ. Nếu cố học, em này có thể đạt điểm thấp, thậm chí không thể ra được trường.
40 năm làm việc trong ngành Y, trong đó nhiều năm giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, TS Đặng Thị Ngọc Dung, Viện Karolinska, Thụy Điển, cũng thấy vấn đề tương tự.
Không có khảo sát chính thức nào từ các trường Y về lựa chọn ngành, nghề của sinh viên. Tuy nhiên, theo bà Dung, rất nhiều gia đình muốn con học Y vì “đây là nghề có nhiều hào quang mà cả dòng họ chưa ai học”.
Bà Dung nhớ mãi một sinh viên do mình phụ trách bị trượt một môn ba lần. Đến năm thứ 5, em này nợ tới 5 môn chuyên ngành. Khi được hỏi, nam sinh bật khóc, thừa nhận không thích học Y mà muốn làm nhà văn, nhưng bị gia đình ép theo ngành. Áp lực từ bố mẹ quá lớn khiến em không dám tự ý chuyển trường, suy kiệt cả về thể chất và tinh thần.
“Những năm tháng tuổi trẻ lẽ ra phải được hạnh phúc thì em ấy lại sống trong khổ sở và vật vã với một ngành học không thuộc về mình”, bà Dung nhìn nhận.
Bà khuyên phụ huynh trở thành những “nhà đầu tư thiên thần”, đầu tư niềm tin và thông tin cho con, cùng con đặt câu hỏi để tìm hiểu ngành nghề yêu thích, thay vì áp đặt ước mơ của mình lên vai con.
Với học sinh, ông Cương khuyên tìm hiểu ngành nghề một cách thực chất, thay vì chỉ tham khảo thông tin qua website các trường đại học.
Ở ngày hội Future Fest, học sinh được nghe các chuyên gia đầu ngành chia sẻ thông tin, được “chạm tay” trực tiếp vào robot, mô hình công trình hay thử học một ngôn ngữ. Các trường khác cũng tổ chức nhiều hoạt động tương tự. Nếu tham gia, học sinh hình dung tốt hơn về ngành, nghề.
Nói thêm, bà Nguyễn Thị Liên, Giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi, Công ty Cổ phần Công nghệ Viindoo, lưu ý học sinh tìm kiếm thông tin trên các nền tảng, diễn đàn về nghề nghiệp để xem mô tả công việc, yêu cầu tuyển dụng, mức lương… , thay vì lựa chọn cảm tính hoặc nghe theo lời khuyên của bố mẹ.
Còn nếu chọn sai, ông Cương cho rằng các sinh viên nên mạnh dạn thay đổi sớm, đồng thời trao đổi với giảng viên, gia đình để được hỗ trợ tìm hướng phù hợp.
Bà Liên đồng tình. Theo bà, điều quan trọng là dám thử và khi thử phải làm đến cùng, phát huy khả năng học hỏi, thích nghi. Khi không thấy hợp thì sinh viên có thể chuyển.
Đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM sẽ diễn ra sáng 5-4 với quy mô lớn nhất từ trước đến nay với gần 140.000 thí sinh tại 54 đơn vị thuộc 15 tỉnh thành.
TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM - cảnh báo: "Cũng như các kỳ thi quan trọng, khi đi thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM, chỉ một sai sót nhỏ như quên giấy tờ hay đến muộn vài phút cũng có thể khiến thí sinh mất quyền dự thi. Việc nắm rõ quy định trước ngày thi là điều bắt buộc nếu không muốn "rớt" ngay từ ngoài phòng thi".
Theo quy chế của kỳ thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP.HCM 2026, thí sinh cần mang theo giấy báo dự thi được in từ tài khoản đăng ký dự thi trên trang thông tin điện tử chính thức của kỳ thi, thẻ căn cước/căn cước công dân hoặc hộ chiếu còn thời hạn sử dụng, các giấy tờ khác được nêu cụ thể trong giấy báo dự thi (nếu có).
Một số trường hợp có thể được yêu cầu bổ sung thêm giấy tờ khác tùy theo nội dung ghi trong giấy báo dự thi. Việc thiếu bất kỳ loại giấy tờ nào đều có thể khiến thí sinh gặp trở ngại ngay tại điểm thi, thậm chí không được vào phòng thi nếu không đủ điều kiện xác minh thông tin.
ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho biết trong những tình huống đặc biệt như làm mất giấy tờ tùy thân, thí sinh vẫn có cơ hội được xem xét dự thi nhưng điều này phụ thuộc vào quyết định của hội đồng thi.
"Thí sinh chỉ được hội đồng thi xem xét cho phép dự thi trong những trường hợp đặc biệt theo quy định của hội đồng thi. Thí sinh phải thực hiện đầy đủ các thủ tục tại điểm thi theo hướng dẫn", ông Tiến nhấn mạnh.
Trường hợp không có giấy tờ tùy thân, thí sinh phải có mặt tại phòng hội đồng trước giờ tập trung ít nhất 30 phút làm thủ tục để được xem xét, kiểm tra và giải quyết. Trường hợp thí sinh đến sau 7h45, hội đồng thi không xem xét giải quyết cho dự thi.
Thí sinh cần có mặt đúng thời gian quy định, xuất trình giấy báo dự thi và căn cước điện tử trên ứng dụng VNeID (trong đó thông tin cá nhân và số căn cước phải trùng khớp với thông tin đã đăng ký dự thi). Đồng thời khai đầy đủ thông tin và ký tên vào giấy cam đoan theo mẫu do hội đồng thi cung cấp.
Nếu được chấp thuận dự thi, thí sinh cần trình giấy cam đoan đã có đầy đủ chữ ký xác nhận của hội đồng thi cho cán bộ coi thi tại phòng thi, sau đó hoàn tất nghĩa vụ bổ sung giấy tờ xác minh trong vòng 7 ngày gửi về Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (Đại học Quốc gia TP.HCM) qua bưu điện.
Giấy tờ xác minh gồm bản chính giấy xác nhận của chính quyền địa phương (trường hợp bị mất giấy tờ tùy thân) hoặc bản sao y chứng thực thẻ căn cước/hộ chiếu (thời gian chứng thực không quá 7 ngày kể từ ngày thi).
Bên cạnh giấy tờ, thời gian có mặt cũng là yếu tố quyết định quyền dự thi của thí sinh. TS Nguyễn Quốc Chính - Giám đốc Trung tâm Khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho biết những trường hợp đến trễ và có mặt tại cửa phòng thi trước 8h45 được phép vào phòng thi nhưng không được bù thêm thời gian làm bài.
"Nếu đến cửa phòng thi sau 8h45, thí sinh không được phép dự thi. Điểm thi sẽ giữ thí sinh tại phòng hội đồng cho đến hết thời gian làm bài thi theo quy định. Khoảng chênh lệch chỉ vài phút nhưng hậu quả có thể là đánh mất toàn bộ cơ hội trong kỳ thi.
Trong mọi trường hợp, nếu thí sinh không có mặt trong ngày thi hoặc không đáp ứng đủ điều kiện để dự thi đều bị xem là bỏ thi theo quy định. Các bạn cần chuẩn bị kỹ lưỡng và ý thức tuân thủ quy định là yếu tố then chốt giúp thí sinh bảo vệ quyền lợi của chính mình", ông Chính lưu ý.
Tham dự buổi lễ có ông Nguyễn Phước Lộc - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM; ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó chủ tịch UBND TP.HCM; ông Huỳnh Thanh Nhân - Phó chủ tịch HĐND TP.HCM; ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cùng lãnh đạo các sở ngành và đại diện 54 phường - xã có dự án thực hiện chiến dịch "150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học".
Chiến dịch thi đua "150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học" để giải quyết nhu cầu cấp bách về trường lớp của TP.HCM ngay trong năm học 2026 - 2027.
Chiến dịch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh TP.HCM sau sáp nhập tăng mạnh quy mô với 3.438 cơ sở giáo dục và khoảng 2,5 triệu học sinh.
Theo kế hoạch, trong năm 2026 toàn thành phố triển khai 73 dự án với 1.323 phòng học mới. Trong đó có 1.055 phòng học tăng thêm, tổng mức đầu tư hàng nghìn tỉ đồng từ nguồn vốn ngân sách và xã hội hóa.
Trong số này có 53 dự án dự kiến hoàn thành trước ngày 5-9 tới với 1.002 phòng học mới, 20 dự án dự kiến hoàn thành từ sau đó đến tháng 12-2026 với 321 phòng học mới.
Ngay trong tháng 5 này có 14 dự án hoàn thành và đưa vào sử dụng 233 phòng học mới.
Phát biểu chúc mừng, chỉ đạo và phát động cao điểm “100 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học”, ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết việc khánh thành Trường tiểu học Trần Đại Nghĩa có ý nghĩa rất đặc biệt.
Đây không chỉ là niềm vui của ngành giáo dục, chính quyền và nhân dân phường Bình Hưng Hòa mà còn là minh chứng sinh động cho quyết tâm chính trị của thành phố trong việc ưu tiên đầu tư cho giáo dục, chăm lo cho thế hệ tương lai, hoạt động có ý nghĩa cụ thể nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Quy mô giáo dục của TP.HCM tăng rất lớn sau sáp nhập, đặc biệt là áp lực tại các khu vực đô thị hóa nhanh, có nhiều khu công nghiệp và khu dân cư. Thành phố xác định nhiệm vụ phát triển trường lớp, tăng cường phòng học là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng và cấp bách không được chậm trễ.
Sau 50 ngày đầu tiên của chiến dịch, ông Cường nói thành phố ghi nhận và biểu dương tinh thần trách nhiệm, sự quyết tâm, nỗ lực rất lớn của các sở ngành, các địa phương, các chủ đầu tư, các đơn vị thi công đã khẩn trương, hưởng ứng, vào cuộc với khí thế sôi nổi, quyết liệt ngay từ những ngày đầu phát động, nhiều công trình đã tăng tốc thi công ngày đêm, đạt và vượt tiến độ đề ra.
"Với kết quả tích cực đó, lãnh đạo thành phố chính thức phát động đợt thi đua cao điểm "100 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học" với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, thi công ngày đêm để đảm bảo tiến độ", ông Cường phát biểu.
Hôm nay (29.5), Trường tiểu học Nguyễn Thị Định, phường Tân Thuận, TP.HCM, tổ chức lễ tri ân và ra trường của 342 học sinh lớp 5. Buổi lễ xúc động, khi thầy Hà Thanh Hải, Hiệu trưởng nhà trường, cùng ôn lại chặng đường 5 năm đã qua của lứa học sinh vào lớp 1 cách đây 5 năm.
Những em học sinh vào lớp 1 năm học 2021-2022, khi mà đại dịch Covid-19 đang căng thẳng ở TP.HCM và cả những thầy cô giáo, phụ huynh ở thời điểm đó, đều chưa ai có những trải nghiệm tương tự trong quá khứ. Không phải "ngày đầu tiên đi học/em mắt ướt nhạt nhòa/cô vỗ về an ủi/chao ôi sao thiết tha", ngày khai giảng của học sinh lớp 1 ở nhiều tỉnh thành, đặc biệt trong tâm dịch TP.HCM, của thời điểm 5 năm trước diễn ra trực tuyến. Các em dự lễ chào cờ, nghe đọc lời diễn văn khai giảng qua màn hình Zoom và ti vi tường thuật trực tiếp.
Những ngày đầu tiên của học sinh lớp 1 trong đại dịch Covid-19 cũng thật khác thường. Bao khó khăn đã trải qua, em nhỏ bỡ ngỡ được thầy cô "kèm cặp" nét bút viết những nét chữ đầu tiên, con số đầu tiên, cũng qua màn hình học trực tuyến. Phải đến sau đó khoảng 4 tháng, các em mới được đến trường học trực tiếp, chính thức được gặp thầy cô bè bạn.
Thời gian trôi qua thật mau. Hôm nay, những em học sinh lớp 1 ngày ấy, đã là những bạn học sinh lớp 5, chính thức hoàn thành chương trình tiểu học, kết thúc 5 năm dưới mái trường tiểu học dấu yêu.
Thầy Hà Thanh Hải bộc bạch, những khó khăn đã đi qua, càng là minh chứng cho sự nỗ lực vượt bậc của các em học sinh, các em nỗ lực thích ứng với hoàn cảnh - những điều kiện chưa từng có tiền lệ. Đặc biệt, các thầy cô giáo và các cha mẹ học sinh luôn đồng hành với con em mình. Chúng ta cùng ở đây, trân trọng, tri ân tấm lòng của các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh, dành cho các em học sinh thân yêu.
Thầy Hà Thanh Hải gửi thông điệp tới bậc phụ huynh, mong các bậc cha mẹ luôn tiếp tục đồng hành, dạy dỗ, yêu thương con đúng cách với những chặng đường học tập, phát triển của con. Đáng chú ý, thầy Hải chúc các em học sinh lớp 5, không ngừng cố gắng học tập, rèn luyện sức khỏe. Đồng thời, mỗi em hãy tìm ra cho mình ý nghĩa của việc học và cách tự học tốt nhất, để có thể học tập suốt đời. Đặc biệt, hãy biết yêu bản thân và sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, với xã hội...
Sáng nay (29.5), dưới trời lất phất mưa của TP.HCM, đôi mắt của nhiều thầy cô giáo và học sinh lớp 5 Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM, cũng đã ướt trong buổi lễ tri ân và trưởng thành của học sinh lớp 5.
Cô Lê Thanh Hương, Hiệu trưởng nhà trường, gửi lời chào đặc biệt đến 264 học sinh lớp 5 thân yêu của mình. Cô bồi hồi nhớ lại: "Ngày đầu tiên đến trường của các con là những chiếc khẩu trang, những màn hình trực tuyến và những giờ học đặc biệt chưa từng có. Nhưng ngày hôm nay, trước cô mặt là 264 cô cậu học trò chững chạc, tự tin với ánh mắt ngời sáng niềm tự hào".
"5 năm học vừa qua là một hành trình vô cùng đặc biệt. Các con là thế hệ học sinh kiên cường, đã đi qua những ngày tháng học trực tuyến đầy thử thách, để rồi quay trở lại học trực tiếp với một năng lượng bứt phá. Cô đã nhìn thấy các con từng ngày lớn lên. Biết tự học. Biết yêu thương. Biết hợp tác, chia sẻ và tự tin thể hiện chính mình. Nhìn các con hôm nay tự tin thuyết trình, mạnh dạn tham gia các hoạt động, biết sử dụng công nghệ, biết sống trách nhiệm và giàu tình cảm, cô biết rằng, từng giọt mồ hôi của thầy cô, từng sự hy sinh âm thầm của cha mẹ đều đã được đền đáp thật xứng đáng", cô Lê Thanh Hương xúc động.
Ngày mai, các em học sinh lớp 5 nghỉ hè, để chuẩn bị bước vào một hành trình THCS vào tháng 9. Cảnh cổng mới mở ra, rộng lớn hơn. Cô Hương gửi tới các em lời nhắn nhủ hãy luôn luôn tò mò và không ngừng học hỏi; luôn là người tử tế và hãy bản lĩnh và đừng sợ vấp ngã. Sẽ có lúc các em thất bại, có lúc buồn và áp lực, nhưng không sao cả, mỗi lần như thế là một bài học để các em lớn khôn. Hãy luôn kiên cường và tin vào chính mình...
Trước đó, ngày 27.5, Trường tiểu học Trần Khánh Dư, phường Tân Định, TP.HCM cũng tổ chức buổi lễ tổng kết năm học và tri ân, trưởng thành của học sinh lớp 5.
Thật nhiều nụ cười, giọt nước mắt và những cái ôm được các bạn học sinh dành cho những người thầy cô đã gắn bó cùng các em 5 năm. Thầy cô tự hào về những bạn nhỏ khai giảng lớp 1 trong Covid-19, trải qua những khó khăn, thử thách, nhưng giờ đã lớn khôn. Thầy cô nhắn nhủ các em nơi đây luôn là nhà, sẵn sàng chào mừng các em trở về thăm nhà.
