PGS. TS Nguyễn Hữu Cương, Hiệu trưởng trường Đại học Phương Đông, đưa ra nhận định trên tại ngày hội khám phá các ngành học, nghề nghiệp – Future Fest, ngày 24/4.
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường không được tăng chỉ tiêu tuyển sinh nếu có hơn 15% sinh viên thôi học ngay trong năm đầu. Ông Cương đánh giá con số này là có cơ sở.
Số liệu tổng hợp của Tập đoàn Giáo dục Văn Lang, dựa trên các nghiên cứu trong nước và quốc tế, cho thấy khoảng 50% sinh viên cảm thấy lựa chọn ngành học ban đầu chưa phù hợp. Trong đó, 15% muốn đổi ngành ngay từ năm nhất đại học.
“Đây là sự lãng phí rất lớn về cả thời gian và tiền bạc”, ông Cương nói.
Nguyên nhân dẫn đến chọn sai ngành, theo ông Cương là do học sinh chưa được định hướng nghề nghiệp tốt, chưa hiểu rõ bản chất ngành nghề và đưa ra quyết định dựa trên thông tin một chiều. Đặc biệt, rất nhiều học sinh chọn ngành theo ý bố mẹ.
Ông lấy ví dụ trường hợp cả nhà theo ngành Kế toán nên rất muốn con theo ngành đó. Thế nhưng sau khi vào học, sinh viên thấy không thích mà muốn theo đuổi các ngành ngôn ngữ. Nếu cố học, em này có thể đạt điểm thấp, thậm chí không thể ra được trường.
40 năm làm việc trong ngành Y, trong đó nhiều năm giảng dạy tại Đại học Y Hà Nội, TS Đặng Thị Ngọc Dung, Viện Karolinska, Thụy Điển, cũng thấy vấn đề tương tự.
Không có khảo sát chính thức nào từ các trường Y về lựa chọn ngành, nghề của sinh viên. Tuy nhiên, theo bà Dung, rất nhiều gia đình muốn con học Y vì “đây là nghề có nhiều hào quang mà cả dòng họ chưa ai học”.
Bà Dung nhớ mãi một sinh viên do mình phụ trách bị trượt một môn ba lần. Đến năm thứ 5, em này nợ tới 5 môn chuyên ngành. Khi được hỏi, nam sinh bật khóc, thừa nhận không thích học Y mà muốn làm nhà văn, nhưng bị gia đình ép theo ngành. Áp lực từ bố mẹ quá lớn khiến em không dám tự ý chuyển trường, suy kiệt cả về thể chất và tinh thần.
“Những năm tháng tuổi trẻ lẽ ra phải được hạnh phúc thì em ấy lại sống trong khổ sở và vật vã với một ngành học không thuộc về mình”, bà Dung nhìn nhận.
Bà khuyên phụ huynh trở thành những “nhà đầu tư thiên thần”, đầu tư niềm tin và thông tin cho con, cùng con đặt câu hỏi để tìm hiểu ngành nghề yêu thích, thay vì áp đặt ước mơ của mình lên vai con.
Với học sinh, ông Cương khuyên tìm hiểu ngành nghề một cách thực chất, thay vì chỉ tham khảo thông tin qua website các trường đại học.
Ở ngày hội Future Fest, học sinh được nghe các chuyên gia đầu ngành chia sẻ thông tin, được “chạm tay” trực tiếp vào robot, mô hình công trình hay thử học một ngôn ngữ. Các trường khác cũng tổ chức nhiều hoạt động tương tự. Nếu tham gia, học sinh hình dung tốt hơn về ngành, nghề.
Nói thêm, bà Nguyễn Thị Liên, Giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi, Công ty Cổ phần Công nghệ Viindoo, lưu ý học sinh tìm kiếm thông tin trên các nền tảng, diễn đàn về nghề nghiệp để xem mô tả công việc, yêu cầu tuyển dụng, mức lương… , thay vì lựa chọn cảm tính hoặc nghe theo lời khuyên của bố mẹ.
Còn nếu chọn sai, ông Cương cho rằng các sinh viên nên mạnh dạn thay đổi sớm, đồng thời trao đổi với giảng viên, gia đình để được hỗ trợ tìm hướng phù hợp.
Bà Liên đồng tình. Theo bà, điều quan trọng là dám thử và khi thử phải làm đến cùng, phát huy khả năng học hỏi, thích nghi. Khi không thấy hợp thì sinh viên có thể chuyển.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập tại TPHCM năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 1 và 2/6. Trong sáng nay (31/5), thí sinh đến điểm thi sinh hoạt quy chế.
Trong ba môn thi bắt buộc, ngữ văn thường là môn khiến nhiều học sinh vừa kỳ vọng vừa áp lực bởi không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy, cảm nhận và trình bày quan điểm cá nhân.
Theo thông báo của Sở GD&ĐT TPHCM về cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027, đề thi môn ngữ văn tiếp tục bám sát định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Các yêu cầu cần đạt về đọc hiểu và viết trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 - môn ngữ văn cấp THCS, chủ yếu là lớp 8 và lớp 9.
Ngữ liệu ngoài sách giáo khoa
Một trong những điểm thí sinh cần lưu ý là phần đọc hiểu sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa.
Cụ thể, đề thi có thể khai thác văn bản văn học và một trong hai loại: văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin. Tổng dung lượng ngữ liệu trong đề không vượt quá 1.300 chữ.
Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa đồng nghĩa học sinh không thể học thuộc lòng hay "đoán tủ", mà cần chú trọng rèn kỹ năng đọc hiểu, phân tích, nhận diện vấn đề và vận dụng kiến thức đã học.
Cấu trúc đề thi gồm hai phần, tổng 10 điểm
Công bố của Sở GD&ĐT TPHCM, đề thi được chia thành hai phần.
Phần 1 là đọc hiểu văn bản văn học và viết đoạn văn (5 điểm). Trong đó, câu 1 đọc hiểu (3 điểm) và câu 2 viết đoạn văn (2 điểm).
Phần 2 là đọc hiểu văn bản nghị luận hoặc văn bản thông tin và viết bài văn nghị luận xã hội (5 điểm). Phần này được bố cục câu 1 đọc hiểu (1 điểm) và câu 2 viết bài văn nghị luận xã hội (4 điểm).
Đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa năng lực đọc hiểu và năng lực viết. Nội dung phần viết sẽ có sự liên hệ với văn bản ở phần đọc hiểu.
Điều này đòi hỏi học sinh không chỉ hiểu văn bản mà còn phải biết kết nối, phân tích và đưa ra quan điểm cá nhân.
Phần viết yêu cầu rõ quan điểm và lập luận thuyết phục
Ở phần viết đoạn văn khoảng 200 chữ, thí sinh có thể gặp một trong hai dạng: Ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ hoặc đoạn thơ hoặc phân tích nội dung chủ đề, những nét đặc sắc về nghệ thuật và hiệu quả thẩm mỹ của tác phẩm.
Đối với bài văn nghị luận xã hội, đề có thể yêu cầu nghị luận về một vấn đề đời sống hoặc nghị luận về một vấn đề cần giải quyết và đề xuất giải pháp.
Theo cấu trúc này, học sinh cần tránh cách viết chung chung, kể lể dài dòng. Bài viết cần thể hiện rõ quan điểm đồng tình hoặc phản đối, có lý lẽ và dẫn chứng phù hợp.
Những kiến thức tiếng Việt cần đặc biệt lưu ý
Sở GD&ĐT TPHCM cho biết đề thi được xây dựng theo định hướng tích hợp giữa đánh giá năng lực đọc hiểu và năng lực viết, nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu.
Trong đề có 1 câu hỏi về tiếng Việt trong phần đọc hiểu văn bản văn học. Một số kiến thức tiếng Việt cần lưu ý gồm: Đặc điểm và tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm nói tránh, đảo ngữ, câu hỏi tu từ, điệp thanh, điệp vần; Đặc điểm và tác dụng của từ tượng hình và từ tượng thanh; Đặc điểm và chức năng của thành phần biệt lập trong câu; Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu; Đặc điểm và chức năng của câu khiến, câu cảm, câu rút gọn và câu đặc biệt.
Học sinh cũng cần lưu ý về sự khác nhau giữa cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp; cách dùng dấu câu khi dẫn trực tiếp và gián tiếp.
Xem thêm Đề tham khảo thi vào lớp 10 TPHCM năm 2026:
Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành
Hội nghị sơ kết 6 tháng triển khai quy chế phối hợp số 486/QCPH trong công tác đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn - Ảnh: VỈNH DỲ
Ngày 9-4, Trung tâm Quản lý ký túc xá và khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM phối hợp với Công an hai phường Đông Hòa và Linh Xuân sơ kết 6 tháng triển khai quy chế phối hợp trong công tác đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn.
Sau nửa năm, ba đơn vị đã tổ chức 130 cuộc tuyên truyền với 32.764 lượt người tham dự, kết hợp phát hơn 3.500 tờ rơi, pa nô, cẩm nang và các sản phẩm truyền thông nhằm nâng cao ý thức người dân, sinh viên trong phòng chống tội phạm, đảm bảo trật tự an toàn giao thông và phòng cháy, chữa cháy.
Hệ thống màn hình LED và LCD tại ký túc xá được khai thác hiệu quả với tần suất phát khoảng 100 lần/ngày, góp phần đưa thông tin tuyên truyền đến hơn 30.000 sinh viên nội trú.
Thống kê trong 6 tháng qua, 4.320 lượt cán bộ, chiến sĩ được huy động tham gia tuần tra, kiểm soát, đảm bảo an ninh trật tự tại khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM.
Đã có 894 cuộc tuần tra, kịp thời phát hiện, nhắc nhở 662 trường hợp vi phạm và lập biên bản xử lý 117 trường hợp. Đồng thời các lực lượng đã giải tán hơn 176 nhóm tụ tập gây mất an ninh trật tự và nhắc nhở 580 trường hợp có nguy cơ phát sinh tội phạm tại các khu vực vắng, đặc biệt vào ban đêm.
ThS Tăng Hữu Thủy - Giám đốc Trung tâm Quản lý ký túc xá và khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM - nói qua 6 tháng triển khai có thể khẳng định việc thực hiện quy chế phối hợp đã đi vào thực chất, không dừng ở ký kết mà đã chuyển thành cơ chế vận hành thường xuyên trong nắm tình hình, trao đổi thông tin, tuyên truyền, tuần tra và xử lý vụ việc ngay từ cơ sở.
PGS.TS Nguyễn Minh Tâm, Phó giám đốc Đại học Quốc TP.HCM, cùng các đại biểu cắt băng khánh thành Trạm an ninh khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM - Ảnh: VỈNH DỲ
Cũng trong chiều 9-4, Trung tâm Quản lý ký túc xá và khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM đã khánh thành Trạm an ninh khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM.
Trong chưa đầy 5 tháng, công trình đã được hoàn thiện từ đề xuất (tháng 11-2025) đến chính thức khởi công ngày 7-3 và đưa vào sử dụng ngày 9-4-2026.
Trạm an ninh diện tích 72m² trong khuôn viên xung quanh khoảng 400m², với tổng kinh phí đầu tư 700 triệu đồng, trang bị đủ điều kiện vận hành lâu dài.
Trạm sẽ là nơi thường trực của lực lượng công an hai phường và an ninh cơ sở, đồng thời là điểm tổ chức tuần tra, giao ban, trao đổi thông tin, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp xử lý các tình huống an ninh trật tự.
Bên cạnh chức năng chuyên môn, công trình còn được định hướng trở thành không gian hỗ trợ sinh viên, phụ huynh và có thể tổ chức các hoạt động cộng đồng quy mô nhỏ.
Chiều 18/6, trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo ngay khi Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố điểm thi vào ngày 19/6.
Tính năng "Tra cứu điểm thi vào lớp 10 THPT" sẽ hiển thị trên ứng dụng iHanoi từ khoảng 8h ngày 19/6. Phụ huynh và học sinh có thể truy cập để thực hiện các thao tác.
Điểm thi được gửi tự động đến từng thí sinh
Về phương thức nhận điểm thi, đối với những thí sinh đã đăng ký và liên kết tài khoản trên ứng dụng iHanoi, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo khi điểm thi được công bố.
Nhờ đó, học sinh và phụ huynh không cần liên tục truy cập các trang tra cứu hoặc chờ đợi trong tình trạng nghẽn mạng. Ngay sau khi nhận được thông báo, người dùng chỉ cần mở ứng dụng và nhập số báo danh để xem đầy đủ kết quả thi.
Việc tích hợp dữ liệu tuyển sinh trên nền tảng iHanoi được kỳ vọng giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, chính xác và đồng thời với thời điểm công bố chính thức của ngành giáo dục.
Để nhận kết quả thi lớp 10 qua ứng dụng, thí sinh và phụ huynh cần thực hiện một số bước chuẩn bị trước thời điểm công bố điểm.
Trước hết, người dùng cần tải và cài đặt ứng dụng iHanoi trên điện thoại thông minh từ kho ứng dụng của Android hoặc iOS. Sau khi cài đặt, đăng nhập bằng số điện thoại chính chủ đã đăng ký với nhà trường hoặc sử dụng tài khoản VNeID mức độ 2.
Người dùng cũng cần kiểm tra, cập nhật và bảo đảm thông tin học sinh trên ứng dụng đã được liên kết chính xác. Đây là điều kiện để hệ thống tự động gửi kết quả đến đúng tài khoản khi có dữ liệu từ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
3 bước tra cứu điểm thi trên iHanoi
Sau khi nhận được thông báo từ hệ thống, thí sinh có thể tra cứu kết quả thi theo các bước sau:
Bước 1: Truy cập tiện ích tra cứu
Mở ứng dụng iHanoi trên điện thoại và cập nhật lên phiên bản mới nhất nếu có yêu cầu. Tại trang chủ hoặc trong nhóm tiện ích giáo dục, chọn mục "Tra cứu điểm thi và điểm chuẩn vào lớp 10 THPT" khi tính năng được kích hoạt.
Bước 2: Nhập số báo danh
Tại tab "Tra cứu", nhập chính xác số báo danh của thí sinh vào ô tìm kiếm. Sau đó nhấn nút "Tra cứu điểm" để hệ thống xử lý dữ liệu.
Bước 3: Kiểm tra kết quả
Màn hình sẽ hiển thị đầy đủ thông tin của thí sinh, bao gồm: Họ và tên; Số báo danh; Điểm ưu tiên (nếu có); Điểm khuyến khích (nếu có); Điểm xét tuyển; Điểm chuyên (đối với thí sinh dự thi trường chuyên); Điểm từng môn thi.
Người dùng có thể sử dụng tính năng chia sẻ trên ứng dụng để lưu trữ hoặc gửi kết quả cho người thân, nhà trường khi cần đối chiếu.
Không chỉ hỗ trợ tra cứu điểm thi, ứng dụng iHanoi còn cập nhật nhanh chóng điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026-2027 ngay sau khi được công bố.
Thông tin bao gồm điểm chuẩn của các trường THPT công lập không chuyên và các trường THPT chuyên trên địa bàn Hà Nội. Nhờ đó, phụ huynh và học sinh có thể theo dõi kết quả xét tuyển, đối chiếu điểm thi với mức điểm chuẩn của từng trường ngay trên cùng một nền tảng.
Ngoài ra, thí sinh có thể tra cứu điểm thi tuyển sinh vào lớp 10 của Hà Nội trên các trang web chính thức sau: Cổng thông tin điện tử của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội: https://hanoi.edu.vn; Cổng tuyển sinh đầu cấp của thành phố Hà Nội: https://tsdaucap.hanoi.gov.vn
