Một trong những băn khoăn lớn của phụ huynh và thí sinh hiện nay là nhiều trường đại học thay đổi phương thức tuyển sinh theo hướng xét tuyển tổng hợp, khiến việc lấy điểm thi năm nay để so sánh với điểm chuẩn năm ngoái gần như không còn khả thi.
TS Phạm Tấn Hạ – Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) – cho biết năm 2026, tất cả các trường thành viên Đại học Quốc gia TP.HCM đều áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, trong khi năm trước chỉ có Trường đại học Bách khoa thực hiện.
Tuy nhiên, theo ông Hạ, thí sinh không nên quá lo lắng.
“Dù thay đổi phương thức nào đi chăng nữa thì những bạn có điểm số cao vẫn nhiều cơ hội trúng tuyển. Nguyên tắc xét tuyển của tất cả các trường đều là lấy điểm từ cao xuống thấp cho đến khi đủ chỉ tiêu”, ông Hạ nói.
Theo ông, điều khiến nhiều thí sinh và phụ huynh lo nhất là không còn căn cứ để đối sánh. Vì vậy, việc đầu tiên cần làm là nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, đặc biệt phần phương thức xét tuyển và công thức tính điểm.
Tại Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, điểm xét tuyển được tính từ ba thành phần gồm điểm thi đánh giá năng lực, điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT theo trọng số quy định, cộng điểm ưu tiên nếu có.
Trong trường hợp thí sinh không có đủ cả ba loại điểm, trường vẫn có công thức tính riêng, như kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với học bạ hoặc điểm đánh giá năng lực với học bạ, nhằm lựa chọn được những thí sinh phù hợp nhất.
Ông Hạ khuyên thí sinh và phụ huynh nên tham khảo phổ điểm các tổ hợp xét tuyển năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố để đối chiếu với phổ điểm năm trước. Từ đó có thể dự đoán xu hướng biến động điểm chuẩn của từng tổ hợp.
Ông lấy ví dụ ở tổ hợp C00, số thí sinh đạt từ 27 điểm trở lên năm nay chỉ bằng khoảng 6% so với năm ngoái. Điều này cho thấy số lượng thí sinh đạt mức điểm rất cao của tổ hợp này giảm mạnh và điểm chuẩn của nhóm ngành sử dụng C00 có thể sẽ có biến động tương ứng.
ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế – Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết năm nay trường áp dụng duy nhất phương thức xét tuyển tổng hợp theo thang điểm 100.
Điểm xét tuyển được hình thành từ ba thành phần gồm điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM, điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học bạ ba năm THPT, đồng thời cộng điểm thưởng chứng chỉ tiếng Anh và điểm ưu tiên.
Theo ông Tiến, có hai điểm thí sinh cần đặc biệt lưu ý.
Thứ nhất, điểm chuẩn năm nay được công bố theo thang điểm 100 nên không thể so sánh trực tiếp với điểm chuẩn thang 30 của kỳ thi tốt nghiệp THPT hay thang 1.200 của kỳ thi đánh giá năng lực như năm 2025.
“Việc nói điểm chuẩn tăng hay giảm mấy điểm so với năm ngoái gần như không còn ý nghĩa”, ông Tiến nhận định.
Thứ hai, điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ là một phần trong công thức xét tuyển nên biến động phổ điểm năm nay sẽ không tác động trực tiếp và mạnh đến điểm chuẩn như trước.
Đối với những thí sinh có tham gia kỳ thi đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp chỉ chiếm khoảng 35% tổng điểm xét tuyển nên ảnh hưởng của phổ điểm sẽ không lớn. Trong khi đó, với nhóm chỉ sử dụng điểm thi tốt nghiệp và học bạ, điểm thi chiếm tỉ trọng cao hơn nên sẽ nhạy với xu hướng chung của phổ điểm.
Theo ông Tiến, nhóm thí sinh có thế mạnh môn toán sẽ có lợi hơn, còn các tổ hợp thiên về môn xã hội hoặc có môn giáo dục kinh tế và pháp luật sẽ bất lợi hơn.
Vì vậy, thay vì cố dự đoán điểm chuẩn tăng hay giảm, ông khuyến nghị thí sinh nên tận dụng đồng thời cả ba “cửa” gồm điểm đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp và học bạ, đồng thời bổ sung chứng chỉ tiếng Anh nếu có để tối ưu cơ hội trúng tuyển.
TS Nguyễn Trung Nhân – Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM – cho biết trường cũng chuyển sang áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp trong năm nay. Thí sinh có thể đối sánh theo hai cách.
Thứ nhất, xem trọng số của từng thành phần trong công thức xét tuyển tổng hợp. Nếu điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực chiếm tỉ trọng lớn thì nên tham khảo điểm chuẩn của hai phương thức này ở năm trước. Theo ông, ngoại trừ tổ hợp B00, phổ điểm các tổ hợp còn lại năm nay đều giảm.
Thứ hai, đối chiếu theo bách phân vị do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Ví dụ, nếu năm ngoái mức 24 điểm tương ứng với một bách phân vị nhất định thì năm nay thí sinh chỉ cần đạt mức điểm tương ứng với đúng bách phân vị đó, có thể chỉ còn khoảng 22 điểm.
Đối với các trường áp dụng xét tuyển tổng hợp, ông Nhân lưu ý thí sinh không nên dùng điểm học bạ để đối sánh vì thành phần này thường chỉ chiếm trọng số khá thấp trong công thức xét tuyển.
Sáng 12/6, thí sinh cả nước hoàn thành bài thi tự chọn, trong đó có môn lịch sử trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Đáp án mã đề 0825 đến 0848 môn lịch sử được cập nhật dưới đây:
Theo quy định của Bộ GD&ĐT, đề thi môn lịch sử được xây dựng thành 48 mã đề khác nhau nhằm bảo đảm tính bảo mật và khách quan trong quá trình tổ chức thi. Nội dung các mã đề tương đương về mức độ khó, phạm vi kiến thức và yêu cầu đánh giá năng lực thí sinh.
Dân trí liên tục cập nhật đáp án các mã đề môn lịch sử để thí sinh và phụ huynh thuận tiện đối chiếu kết quả bài làm, tham khảo cách giải và dự đoán điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Năm nay, lịch sử tiếp tục là môn tự chọn có số lượng thí sinh đăng ký dự thi lớn nhất cả nước. Cụ thể, có 570.800 thí sinh lựa chọn môn học này, tăng 71.443 em so với năm trước.
Từ năm học 2025 - 2026, công tác phân luồng học sinh (HS) sau THCS có nhiều chuyển biến tích cực nhờ giáo dục nghề nghiệp (GDNN) được Bộ GD-ĐT quản lý thống nhất, mở rộng liên thông và tăng cường hướng nghiệp. Tuy nhiên, quá trình này vẫn gặp nhiều khó khăn: nền kinh tế thiếu lao động kỹ thuật, nhưng phần lớn phụ huynh vẫn ưu tiên cho con vào lớp 10 THPT công lập rồi ĐH. Vấn đề phân luồng sau THCS vẫn là bài toán còn nhiều thách thức.
Một trong những thay đổi quan trọng nhất hiện nay là việc GDNN được đưa về Bộ GD-ĐT quản lý thống nhất cùng với giáo dục phổ thông và giáo dục ĐH. Điều này giúp học viên có bằng nghề có cơ hội liên thông lên cao đẳng và ĐH.
Việc quản lý thống nhất mở ra cơ hội xây dựng một hệ thống giáo dục liên thông và linh hoạt hơn. Từ năm học 2025 - 2026, nhiều chính sách mới đã được triển khai theo hướng tăng cường hướng nghiệp thực chất thay vì phân luồng cơ học như trước.
Thông tư 16/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT quy định về hướng nghiệp và phân luồng đã quy định rõ việc phối hợp giữa trường phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp trong hoạt động hướng nghiệp. HS không chỉ được tư vấn lý thuyết mà còn được trải nghiệm nghề nghiệp, tiếp cận thông tin thị trường lao động và hiểu rõ hơn các con đường học tập sau THCS.
Bên cạnh đó, việc sửa đổi luật GDNN đã bổ sung mô hình "trung học nghề". Theo định hướng này, HS sau THCS có thể vừa học văn hóa vừa học nghề, sau khi tốt nghiệp được cấp bằng trung học nghề có giá trị tương đương THPT. Điều này giúp HS đi theo con đường tích hợp, vừa có nghề nghiệp sớm vừa duy trì cơ hội học lên cao đẳng hoặc ĐH.
Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm giảm dần tâm lý "học nghề là hết đường học tiếp" vốn tồn tại nhiều năm.
Một thay đổi tích cực khác là chính sách miễn học phí đào tạo nghề cho HS tốt nghiệp THCS học trung cấp.
Trong bối cảnh nhiều gia đình còn khó khăn về kinh tế, chính sách này có ý nghĩa rất lớn. Với không ít HS ở nông thôn hay vùng khó khăn, việc vừa được học nghề miễn phí, vừa có thể tham gia thị trường lao động sớm là lựa chọn thực tế và phù hợp hơn.
Đặc biệt, bối cảnh kinh tế hiện nay cũng đang tạo ra cơ hội mới cho GDNN. VN đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh các ngành công nghệ và kỹ thuật cao như: cơ khí chính xác, tự động hóa, logistics, công nghệ ô tô, bán dẫn, sản xuất thông minh, AI và công nghệ số, các lĩnh vực dịch vụ bậc cao… Tất cả đều cần số lượng lớn lao động kỹ thuật tay nghề cao, kỹ thuật viên trình độ trung cấp, cao đẳng và kỹ sư thực hành.
Trong khi đó, nhiều năm qua, thị trường lao động VN rơi vào nghịch lý: thiếu lao động kỹ thuật nhưng dư thừa cử nhân ở nhiều ngành. Không ít sinh viên ĐH ra trường làm trái ngành hoặc làm các công việc không cần trình độ ĐH, trong khi doanh nghiệp lại rất khó tuyển kỹ thuật viên có tay nghề tốt.
Điều này khiến GNNN bắt đầu được nhìn nhận lại dưới góc độ thực tế hơn. Nếu trước đây nhiều phụ huynh xem học nghề là "lối đi phụ", thì nay ngày càng có nhiều gia đình bắt đầu quan tâm đến khả năng có việc làm sớm, thu nhập ổn định và cơ hội nghề nghiệp thực chất.
Dù có nhiều điều kiện thuận lợi mới, phân luồng sau THCS hiện vẫn đối mặt với những rào cản rất lớn.
Khó khăn lớn nhất vẫn nằm ở tâm lý xã hội. Trong nhiều gia đình, học THPT rồi ĐH vẫn được xem là con đường thành công "chuẩn mực". Ngược lại, học nghề thường bị gắn với hình ảnh HS học lực yếu hoặc thất bại trong cạnh tranh học tập. Đây là rào cản mang tính văn hóa rất khó thay đổi trong thời gian ngắn. Thực tế nhiều cử nhân thất nghiệp hoặc làm trái ngành, nhưng hầu như phụ huynh vẫn muốn con học ĐH hơn là vào trường nghề từ sớm.
Từ đó dẫn đến nghịch lý đang tồn tại khá rõ: xã hội thiếu lao động kỹ thuật nhưng người học vẫn ngại học nghề.
Nếu trước đây phân luồng phần nào diễn ra do không đủ chỗ học THPT, do áp đặt chỉ tiêu (40% HS sau THCS tham gia GDNN) thì hiện nay cơ cơ hội THPT được mở, không áp đặt chỉ tiêu phân luồng cứng. Đây là thành tựu của phổ cập giáo dục, nhưng đồng thời cũng tạo thêm thách thức cho GDNN, khi cánh cửa vào THPT ngày càng rộng, HS sẽ ít lựa chọn trường nghề hơn, đặc biệt là HS khá giỏi.
Việc đưa mô hình trung học nghề vào luật Giáo dục và luật GDNN được xem là bước đi đáng chú ý. Đây là mô hình phù hợp xu hướng quốc tế khi nhiều nước công nghiệp phát triển mạnh các trường trung học kỹ thuật, trung học nghề gắn với công nghệ hiện đại và doanh nghiệp. Ở các nước này, học nghề không bị xem thấp hơn học hàn lâm, thậm chí nhiều trường kỹ thuật có chất lượng đào tạo cao và cơ hội việc làm rất hấp dẫn.
Tuy nhiên, tại VN, mô hình trung học nghề vẫn chưa đủ sức hút. Nhiều phụ huynh còn băn khoăn về giá trị xã hội của bằng trung học nghề, khả năng liên thông lên ĐH, cơ hội việc làm và thu nhập; đồng thời lo ngại học nghề từ năm 15 tuổi là quá sớm. Đặc biệt, quy chế thi tốt nghiệp trung học nghề hiện vẫn chưa được ban hành.
Bên cạnh đó, nhiều trường nghề chưa tạo được hình ảnh hiện đại đối với HS khá giỏi. Không ít người vẫn gắn học nghề với lao động chân tay, công việc vất vả, thu nhập thấp và ít cơ hội thăng tiến. Các hình mẫu thành công từ GDNN cũng chưa được truyền thông mạnh mẽ, khiến khoảng cách về vị thế xã hội của GDNN giữa VN và các nước công nghiệp vẫn còn khá lớn.
Thực tế nhiều năm qua cho thấy phân luồng không thể thành công nếu chỉ dựa vào giảm chỉ tiêu lớp 10, áp lực tuyển sinh hay các biện pháp hành chính.
Người dân chỉ thay đổi lựa chọn khi thật sự nhìn thấy cơ hội nghề nghiệp tốt, thu nhập ổn định, môi trường làm việc hiện đại và khả năng học tiếp rộng mở.
Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy GDNN chỉ phát triển mạnh khi chất lượng đào tạo tốt, doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo, đầu ra nghề nghiệp hấp dẫn và hệ thống liên thông thật sự thông suốt.
VN đang bước vào giai đoạn phải thay đổi cách nhìn về phân luồng sau THCS. Trong một nền giáo dục hiện đại, phân luồng không nên mang ý nghĩa "sàng lọc", mà phải hướng tới tạo ra nhiều con đường phát triển thành công khác nhau cho người học.
Những ngày qua, video ghi lại cảnh một nam sinh đi xe đạp điện trở về nhà sau lễ bế giảng với hàng loạt huy chương đeo kín cổ đã thu hút sự chú ý. Nhiều người không khỏi tò mò trước thành tích học tập “khủng” cùng vẻ ngoài điềm tĩnh của nam sinh này.
Nhân vật trong clip là em Lê Thiện Khôi (18 tuổi), học sinh trường THPT chuyên Lê Thánh Tông (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng).
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, chị Dương Thị Như Hiền (mẹ của Khôi) cho biết video được chị quay lại vào ngày 20/5 khi con tham dự lễ bế giảng năm học.
Theo chị Hiền, Thiện Khôi là học sinh xuất sắc nhất khối 12 năm học 2025-2026, giải nhì học sinh giỏi quốc gia môn Tin học. Trước đó, Khôi cũng giành nhiều giải thưởng về môn Tin học như Huy chương Vàng Olympic Tin học miền Trung - Tây Nguyên, Huy chương Vàng kỳ thi Olympic truyền thống 30/4 do Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TPHCM) tổ chức.
"Trong lễ bế giảng năm học cuối nên con đã mang và đeo lại các huy chương, giấy khen tới trường để lưu giữ kỷ niệm thời học sinh nên gia đình ghi lại khoảnh khắc tuyệt vời đó”, chị Hiền nói.
Ngoài những tấm huy chương gây chú ý, nhiều người còn tò mò về chiếc vali được Khôi chở phía trước xe đạp. Theo chị Hiền, đây là phần quà nhà trường trao tặng cho danh hiệu học sinh xuất sắc nhất khối, kèm theo một khoản tiền thưởng.
Nói thêm về con trai, chị Hiền cho biết Khôi sớm bộc lộ năng khiếu với môn Tin học từ bậc tiểu học, chủ yếu tự tìm tòi, học hỏi. Từ cấp 2, em bắt đầu theo học lớp chuyên tin và tham gia nhiều kỳ thi học sinh giỏi.
“Giống nhiều bạn cùng tuổi, Khôi cũng thích chơi game và đôi lúc chưa thật sự tập trung học tập. Vợ chồng tôi thường xuyên động viên, nhắc nhở để con không sa đà. May mắn là con rất ngoan và thay đổi nhanh”, chị Hiền chia sẻ.
Chị Hiền cũng cho biết, Khôi đã được xét tuyển thẳng đại học và nhận nhiều lời mời từ các trường danh tiếng. Tuy nhiên để theo đuổi niềm yêu thích dành cho công nghệ, nam sinh đang cân nhắc Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia TPHCM, Đại học Công nghệ TPHCM hoặc Đại học Bách khoa TPHCM.
Ông Lê Thành Vinh, Hiệu trưởng Trường chuyên Lê Thánh Tông, cho biết trong lễ bế giảng năm học 2025-2026, nhà trường đã tổ chức lễ vinh danh các học sinh trong đó có em Lê Thiện Khôi là học sinh xuất sắc nhất khối 12. Nhà trường rất vinh dự khi có một học sinh như em Khôi.
