Đang làm công trình xây dựng thì người đàn ông 38 tuổi ở TP HCM bắt đầu thấy tức ngực, khó thở. Nghĩ chỉ là mệt thông thường do công việc thường xuyên thay đổi nhiệt độ, anh cố chịu đựng. Đến khi cơn đau ngực dữ dội kéo dài, kèm vã mồ hôi, tê tay chân, anh mới đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp cứu.
Kết quả khám cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim, được can thiệp đặt stent khẩn để tái thông mạch vành. Người đàn ông cho biết từng bị tăng huyết áp nhưng không uống thuốc đều đặn, thường xuyên hút thuốc lá, uống rượu bia và thức khuya. Sau biến cố sức khỏe, anh dự định bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và điều chỉnh lối sống.
Một trường hợp khác là người phụ nữ 48 tuổi bán vé số ở xã An Nhơn Tây, TP HCM. Khi đang đi bán, chị bất ngờ đau ngực, khó thở nhưng nghĩ chỉ là mệt nên cố về nhà nghỉ. Triệu chứng ngày càng nặng, người phụ nữ được con đưa vào viện và được xác định nhồi máu cơ tim, phải can thiệp khẩn.
TS.BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó trưởng Khoa Tim mạch Can thiệp, bệnh viện Gia Định, cho biết trong hai tuần gần đây khoa tiếp nhận 24 ca nhồi máu cơ tim từ khoa cấp cứu và các bệnh viện lân cận. Trong đó, 9 bệnh nhân dưới 50 tuổi, chiếm 38%, phần lớn đang trong độ tuổi lao động. Trong khi ở các bệnh lớn tại Hà Nội, số người bị nhồi máu cơ tim cũng ngày càng trẻ hóa.
Theo bác sĩ Sơn, thực tế này cho thấy nhồi máu cơ tim không còn là bệnh của riêng người lớn tuổi. Nhiều người trẻ nhập viện trong tình trạng nặng, thậm chí sốc tim, ngưng tim, ngưng thở, trong khi trước đó không có tiền sử tim mạch rõ ràng.
Xu hướng trẻ hóa bệnh lý tim mạch liên quan nhiều đến hút thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử, thức khuya kéo dài, áp lực công việc, lười vận động, ăn uống thiếu lành mạnh, béo phì hoặc bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường không được kiểm soát.
“Áp lực công việc kéo dài, làm việc quá sức, thiếu ngủ và căng thẳng mạn tính đang âm thầm làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu ở người trẻ”, bác sĩ Sơn nói, thêm rằng không ít bệnh nhân dưới 40 tuổi nhập viện dù trước đó nghĩ mình hoàn toàn khỏe mạnh.
Nhồi máu cơ tim xảy ra khi động mạch vành bị tắc nghẽn đột ngột do cục máu đông hình thành trên nền mảng xơ vữa, khiến cơ tim thiếu máu nuôi. Nếu không được tái thông sớm, vùng cơ tim bị hoại tử có thể dẫn đến suy tim hoặc tử vong.
TS.BS Võ Hồng Minh Công, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết nhồi máu cơ tim là bệnh lý nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao nếu không được điều trị trong giờ đầu. Tuy nhiên, hiện việc điều trị khá hiệu quả nếu người bệnh đến viện sớm, được xác định đúng vị trí mạch vành tắc nghẽn để can thiệp tái thông bằng đặt stent hoặc phẫu thuật khi cần.
“Đến muộn, vùng cơ tim thiếu máu kéo dài sẽ hoại tử, dù tái thông mạch máu cũng không thể phục hồi hoàn toàn chức năng tim”, bác sĩ Công khuyến cáo. Do đó, người dân cần đi cấp cứu ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ thay vì chờ đợi hoặc tự theo dõi ở nhà.
BS.CK2 Nguyễn Đỗ Anh, Trưởng khoa Tim mạch Can thiệp, cho biết phần lớn yếu tố nguy cơ dẫn đến nhồi máu cơ tim có thể phòng ngừa hoặc kiểm soát nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp. Người dân nên bỏ thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn lành mạnh, tăng vận động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng. Những người có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ.
Một trong những vai trò chuyển hóa chính của gan là giúp điều chỉnh lượng đường trong máu bằng cách lưu trữ, giải phóng hoặc sản xuất glucose khi cần thiết. Theo Eating Well, thói quen ăn khuya có thể dẫn đến lượng đường trong máu cao hơn vì gan xử lý glucose kém hiệu quả vào ban đêm. Theo thời gian, điều này góp phần làm suy giảm khả năng điều hòa đường huyết, từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
Gây viêm
Ăn khuya thường xuyên, nhất là các thực phẩm nhiều chất béo và đường, có thể làm mỡ tích tụ trong gan. Khi lượng mỡ này tăng lên quá mức, cơ thể sẽ kích hoạt phản ứng viêm nhằm đối phó với tình trạng tổn thương. Viêm kéo dài có thể làm hư hại tế bào gan, suy giảm khả năng thải độc và chuyển hóa chất dinh dưỡng.
Theo thời gian, gan nhiễm mỡ kèm viêm còn có thể tiến triển thành xơ hóa, xơ gan và làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh gan mạn tính.
Làm rối loạn nhịp sinh học
Gan có nhịp sinh học riêng, tham gia điều hòa quá trình chuyển hóa, dự trữ năng lượng và phục hồi tế bào. Khi ăn khuya, đặc biệt là ăn nhiều sát giờ ngủ, cơ thể phải tiếp tục xử lý dinh dưỡng vào thời điểm các hoạt động chuyển hóa tự nhiên có xu hướng giảm. Thói quen này kéo dài có thể làm rối loạn nhịp sinh học chuyển hóa, ảnh hưởng đến khả năng xử lý chất béo và tích tụ mỡ trong gan, theo Times of India
Mỗi người nên hoàn thành bữa tối trước giờ ngủ khoảng 2-3 tiếng để cơ thể có thời gian tiêu hóa thức ăn, đồng thời giảm nguy cơ trào ngược dạ dày ở một số người. Nếu cần ăn nhẹ vào buổi tối, nên chọn những món dễ tiêu với lượng vừa phải như sữa chua, sữa, các loại hạt hoặc trái cây phù hợp, tránh ăn quá nhiều để hạn chế ảnh hưởng đến giấc ngủ và hệ tiêu hóa.
Để bảo vệ gan khỏe mạnh, mỗi người cần kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý, lối sống lành mạnh và khám sức khỏe định kỳ. Nên hạn chế thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, đồ ngọt, hạn chế rượu bia và không hút thuốc lá. Cồn trong rượu bia được chuyển hóa chủ yếu tại gan, tạo ra acetaldehyde - chất có thể gây tổn thương tế bào gan và thúc đẩy stress oxy hóa. Duy trì khoảng 150 phút vận động mỗi tuần giúp kiểm soát cân nặng, hỗ trợ phòng ngừa gan nhiễm mỡ.
Tháng hành động kéo dài từ 15-4 đến 15-5, với chủ đề "Chung tay bảo đảm an toàn thực phẩm trong dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, chợ đêm và khu ẩm thực tập trung".
Theo ông Nguyễn Tấn Hải, Phó giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng, an toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện bảo vệ sức khỏe mà còn gắn với hình ảnh một thành phố an toàn, thân thiện trong mắt du khách. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong chất lượng sống và phát triển đô thị.
Song thực tế cho thấy các vi phạm vẫn tồn tại, đặc biệt ở nhóm dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố - nơi khó kiểm soát đồng bộ nhưng lại phục vụ số đông mỗi ngày.
Là địa bàn tập trung đông công nhân, sinh viên và hàng loạt quán ăn, bà Dương Thị Thanh Thủy, Phó chủ tịch UBND phường Hòa Khánh, cho biết địa phương xác định việc kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ là nhiệm vụ quản lý mà là "cuộc chiến" bảo vệ sức khỏe người dân.
Phường này cho biết sẽ tăng cường giám sát bếp ăn tập thể, nhà hàng, quán ăn; yêu cầu các hộ kinh doanh, đặc biệt là thức ăn đường phố, phải kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu là yếu tố then chốt để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, nhìn nhận dù công tác quản lý có chuyển biến, ý thức chấp hành pháp luật của nhiều cơ sở đã cải thiện, nhưng nguy cơ vẫn còn hiện hữu nếu thiếu kiểm soát chặt.
Theo bà Thi, các loại hình như hàng quán vỉa hè, chợ đêm hay khu ẩm thực là những điểm "nóng" vì tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hình ảnh du lịch của thành phố. Do đó cần sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan quản lý, sự tuân thủ của người bán và cả sự chủ động lựa chọn của người tiêu dùng.
Thành phố yêu cầu các đơn vị tăng cường thanh kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm; chủ động nhận diện nguy cơ ngộ độc thực phẩm để phòng ngừa. Mục tiêu không chỉ là xử lý theo đợt mà hướng tới chuyển biến bền vững.
Với doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra không dừng ở "đủ điều kiện" mà còn là trách nhiệm lâu dài. Đại diện Công ty CP Peco Food - ông Trương Dương Bá Tùng cho biết doanh nghiệp cam kết kiểm soát chặt nguyên liệu đầu vào, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ trong sản xuất để nâng cao chất lượng thực phẩm.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng mong muốn cơ quan quản lý tăng cường giám sát minh bạch, công bằng và hỗ trợ tiếp cận công nghệ mới nhằm phòng ngừa rủi ro.
TP HCM ghi nhận 940 trẻ mắc bệnh tay chân miệng trong tuần qua, tăng 42,7% so với trung bình 4 tuần trước đó, nâng tổng số ca mắc từ đầu năm vượt 9.100. Theo dữ liệu giám sát, chủng virus EV71 hiện chiếm 56% mẫu bệnh phẩm, với sự xuất hiện của biến thể C1 mang độc lực cao và có khả năng "né miễn dịch", khiến trẻ dù từng mắc tay chân miệng vẫn có nguy cơ tái nhiễm.
BS.CK1 Võ Thành Luân, Phó Khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết chủng EV71 thường gây bệnh nặng hơn các chủng khác, tuy nhiên lại dễ bị bỏ sót vì trẻ nổi ban rất ít hoặc kín đáo. Nhiều trường hợp trẻ vào viện trong tình trạng nguy kịch, suy hô hấp, sốc tim mà không hề có hồng ban hay loét miệng rõ rệt.
Virus ít biểu hiện tổn thương da mà tấn công thẳng vào hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương nghiêm trọng các cơ quan và tử vong nhanh chóng chỉ trong vòng 12-24 giờ. Hầu hết các trường hợp nhập viện trễ trong tình trạng nguy kịch đều ít nổi hồng ban hoặc nổi kín đáo dẫn đến bỏ sót bệnh.
Theo bác sĩ Luân, khi bệnh bắt đầu có dấu hiệu tác động lên hệ thần kinh, mỗi phút giây chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Phụ huynh cần đưa con mình đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện các biểu hiện báo động sau, ngay cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng:
Giật mình chới với là dấu hiệu báo động đỏ. Trẻ giật mình nẩy người khi bắt đầu ngủ hoặc ngay cả khi đang thức. Nếu tần suất 2 lần trong 30 phút, đây là tình trạng nguy hiểm.
Bên cạnh đó, cần cảnh giác khi trẻ sốt trên kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường. Trẻ đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, tay chân yếu hoặc ngồi không vững. Trẻ nôn vọt, nôn nhiều lần trong ngày; quấy khóc dai dẳng, lừ đừ hoặc trằn trọc không yên.
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và can thiệp hồi sức tích cực tùy theo mức độ nặng. Nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, trẻ có cơ hội hồi phục tốt. Ngược lại, nếu chậm trễ do chủ quan, virus EV71 sẽ gây tổn thương não bộ và tim mạch không thể hồi phục. Trẻ sẽ rơi vào trạng thái sốc, tổn thương đa cơ quan, phù phổi cấp với nguy cơ tử vong rất cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề lâu dài.
Tay chân miệng lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh. Để bảo vệ trẻ, phụ huynh cần thực hiện nguyên tắc "3 sạch" theo khuyến cáo của Bộ Y tế, gồm bàn tay sạch, ăn uống sạch, môi trường sạch.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cho cả trẻ và người chăm sóc. Ăn chín, uống sôi, tuyệt đối không dùng chung vật dụng cá nhân hay mớm thức ăn cho trẻ. Thường xuyên khử khuẩn bề mặt tiếp xúc và đồ chơi. Cách ly trẻ bệnh tại nhà tối thiểu 10-14 ngày đầu của bệnh.
"Cần ghi nhớ các dấu hiệu nguy hiểm, theo dõi sát và đưa trẻ nhập viện sớm ngay khi có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào, kể cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng", bác sĩ Luân nhấn mạnh.
