Israel chưa từng xác nhận nhưng cũng không phủ nhận chuyện nước này sở hữu vũ khí hạt nhân, điều đã được các quan chức tình báo nắm thông tin từ thập niên 1960.
Trong bức thư gửi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mới đây, hơn 20 hạ nghị sĩ đảng Dân chủ do ông Joaquin Castro dẫn đầu kêu gọi Nhà Trắng công khai thừa nhận thông tin này, cho rằng sự im lặng của Washington là không thể biện minh trong bối cảnh xung đột đang xảy ra tại Iran và nguy cơ leo thang quân sự, theo tờ The Washington Post ngày 6.5.
“Washington đang chiến đấu sát cánh với một quốc gia mà chính phủ Mỹ chính thức từ chối thừa nhận chương trình vũ khí hạt nhân tiềm tàng. Rủi ro tính toán sai lầm, leo thang và sử dụng vũ khí hạt nhân trong môi trường này không phải là lý thuyết suông. Quốc hội có trách nhiệm hiến định phải được thông tin đầy đủ về cán cân hạt nhân ở Trung Đông, nguy cơ leo thang từ bất kỳ bên nào trong cuộc xung đột này, cũng như kế hoạch và các phương án dự phòng của chính quyền đối với những kịch bản như vậy. Chúng tôi không tin rằng chúng tôi đã nhận được thông tin đó”, các nghị sĩ viết.
Nhóm nghị sĩ yêu cầu Mỹ áp dụng tiêu chuẩn minh bạch tương tự đối với Israel như đối với các quốc gia khác, đồng thời cho rằng nếu không làm vậy, “chính sách không phổ biến vũ khí hạt nhân nhất quán cho Trung Đông”, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Iran và tham vọng hạt nhân của Ả Rập Xê Út hay UAE, sẽ không thể thực hiện được.
Theo các thông tin được lan truyền, chương trình vũ khí hạt nhân của Israel được xây dựng bí mật từ cuối những năm 1950 nhưng nước này không xác nhận và không có học thuyết nào được công khai về cách thức họ có thể sử dụng những vũ khí đó.
Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Tel Aviv được cho là sở hữu từ 80 – 90 vũ khí hạt nhân, bao gồm khoảng 30 quả bom và khoảng 50 đầu đạn tên lửa đạn đạo. Trong cuộc xung đột lần này, Iran cũng đã phóng tên lửa vào thị trấn có cơ sở hạt nhân của Israel.
Ông Avner Cohen, một nhà sử học hàng đầu về chương trình hạt nhân của Israel, cho biết bức thư của nhóm nghị sĩ Mỹ đã phá vỡ một điều cấm kỵ đã tồn tại hơn nửa thế kỷ.
“Đây là điều mà trước đây mọi người không dám làm. Ngay cả việc nêu ra những câu hỏi này một cách công khai cũng là một sự khác biệt so với chuẩn mực lưỡng đảng”, ông Cohen, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Middlebury và tác giả cuốn sách “Israel và bom nguyên tử”, nói.
Theo ông, nguồn gốc của sự im lặng giữa Mỹ và Israel về vấn đề hạt nhân bắt nguồn từ một thỏa thuận không chính thức giữa Tổng thống Mỹ Richard Nixon và Thủ tướng Israel Golda Meir vào năm 1969, khi Washington thực sự chấp nhận chính sách mơ hồ về hạt nhân của Israel và đồng ý bảo vệ nước này khỏi sự giám sát quốc tế. “Một mình Israel không thể duy trì chính sách này trong nhiều thập niên nếu không có Mỹ”, ông Cohen nói.
Nhà Trắng và Israel chưa bình luận gì về yêu cầu của nhóm nghị sĩ.
Theo Live Science hôm 19.4, bản đồ 3D về vũ trụ, dù lớn nhất trong phân khúc này, vẫn mới phản ánh một phần nhỏ của cái nhìn toàn diện và ấn tượng nhất về vũ trụ từ trước đến nay.
Trong đó, vũ trụ là một cấu trúc dạng mạng lưới khổng lồ cấu tạo từ các thiên hà, kéo dài ngược về gần thời điểm khai sinh mọi thứ.
Mỗi một chấm nhỏ trên bản đồ đại diện cho một thiên hà được lập bản đồ bởi DESI, dự án quốc tế được Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley thuộc Bộ Năng lượng Mỹ vận hành. DESI nhận được sự hợp tác của hơn 900 nhà khoa học từ hơn 70 tổ chức trên toàn thế giới.
Cuộc khảo sát kéo dài 5 năm, bắt đầu từ 2021 đến nay, ban đầu đặt mục tiêu thu thập dữ liệu của 34 triệu thiên hà và chuẩn tinh. Đến nay, DESI trên thực tế đã ghi nhận hơn 47 triệu thiên hà, cùng với hơn 20 triệu ngôi sao gần thuộc Dải Ngân hà.
Thông qua bản đồ, các nhà khoa học có thể "nhìn ngược dòng thời gian" và tái dựng quá trình tiến hóa của vũ trụ. Kết quả là DESI mang đến một góc nhìn ba chiều không chỉ cho thấy vị trí của các thiên hà mà còn cách thức chúng di chuyển và kết thành nhóm theo thời gian.
Trên hết, bản đồ còn đóng vai trò quan trọng trong công cuộc nghiên cứu năng lượng tối, dạng lực bí ẩn được cho là đang thúc đẩy sự giãn nở đang tăng tốc của vũ trụ. Năng lượng tối chiếm khoảng 70% vũ trụ, và đến nay bản chất và sự phân bố của nó vẫn là một trong những câu hỏi lớn nhất chưa có lời giải của vật lý hiện đại.
Bản chất của dấu mốc mới này là chủ định của 2 nhà lãnh đạo thúc đẩy quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực để cặp quan hệ song phương này trở thành một trục quyền lực ở khu vực Đông Bắc Á với tầm tác động rồi đây có thể vươn rộng xa ra tới cả khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Hai nhà lãnh đạo thực thi cái gọi là "Ngoại giao quê nhà" để thể hiện sự coi trọng và chân thành dành cho nhau. Cụ thể, Tổng thống Lee khi thăm Nhật Bản được Thủ tướng Takaichi đón tiếp ở quê nhà của bà và đáp lại, ông đã đón tiếp nhà lãnh đạo Nhật ở quê nhà của mình tại Hàn Quốc. Thân thiết như thế đồng nghĩa rằng rất tôn trọng và tin cậy nhau, có được sự nhất trí quan điểm sâu rộng với nhau về các chủ đề nội dung trong chương trình nghị sự của mối quan hệ song phương.
Hàn Quốc và Nhật Bản đều là những đồng minh quân sự chiến lược truyền thống của Mỹ, cùng Mỹ tạo thành liên thủ chính trị, quân sự và an ninh. Bà Takaichi và ông Lee, cho dù không hẳn cùng quang phổ chính trị như nhau, nhưng chủ trương vừa vững mạnh liên thủ tay đôi với nhau vừa vững chắc liên thủ ba bên với Mỹ.
Quan hệ của Hàn Quốc và Nhật Bản với Trung Quốc đều không nồng ấm nhưng Trung Quốc là đối tác kinh tế và thương mại quan trọng nhất của họ. Liên kết giữa Nhật Bản và Hàn Quốc càng chặt thì cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều khó phân rẽ hai bên để gây áp lực đối với từng nước. Vững tay đôi như thế còn giúp tạo và tăng thế cho cả hai trong quan hệ với Mỹ và Trung Quốc.
Khi được hỏi liệu Trung Quốc có can dự vào tiến trình hòa giải hay không, Tổng thống Trump ngày 8.4 trả lời: "Tôi nghe nói là có", đồng thời cho rằng Trung Quốc đã góp phần thuyết phục và đưa Tehran trở lại bàn đàm phán.
Ông chủ Nhà Trắng dự kiến sẽ thăm Bắc Kinh vào giữa tháng 5 để gặp Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh được đánh giá là quan trọng giữa 2 cường quốc, theo AFP.
Trung Quốc là đối tác thân thiết của Iran và cũng là khách hàng lớn mua dầu của nước này, phần lớn được vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đang chịu tác động lớn từ xung đột ở Trung Đông.
Cũng trong ngày 8.4, Trung Quốc hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran - Mỹ, song không xác nhận việc trực tiếp tham gia đàm phán hòa giải. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết nước này "đã và đang kêu gọi các bên đối thoại và ngừng bắn", đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong nỗ lực thúc đẩy hòa bình.
Theo bà Mao, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã tiến hành 26 cuộc điện đàm với các đối tác liên quan, trong khi Đặc phái viên Trung Đông của Trung Quốc cũng liên tục di chuyển trong khu vực để vận động ủng hộ sáng kiến hòa bình 5 điểm do Trung Quốc và Pakistan đề xuất.
Kế hoạch này bao gồm chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, sớm khởi động đàm phán, bảo vệ các mục tiêu dân sự, đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz và tôn trọng Hiến chương Liên Hiệp Quốc, theo ABC News.
Về phần mình, phát biểu tại Bắc Kinh ngày 8.4, Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli bày tỏ kỳ vọng Bắc Kinh có thể đóng vai trò bảo đảm an ninh cho tiến trình hòa bình khu vực. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo Iran sẽ có "phản ứng mạnh mẽ" nếu Mỹ "phản bội lòng tin".
"Chúng tôi hy vọng các bên khác nhau có thể đảm bảo rằng Mỹ sẽ không tái khởi động tấn công, chúng tôi hy vọng Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, các cường quốc như Trung Quốc và Nga, cũng như các nước trung gian hòa giải như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng nhau hợp tác để đảm bảo hòa bình trong khu vực", theo South China Morning Post dẫn lời ông Fazli.
Ông Fazli cho biết Iran đã duy trì đối thoại và hợp tác chặt chẽ với các nước thân thiện, đặc biệt là Trung Quốc.
