Sau khi lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người lãnh đạo Iran trong 37 năm, bị Israel sát hại ngày 28/2 trong đợt không kích mở màn cuộc chiến chống lại Iran, con trai ông là Mojtaba Khamenei lên kế nhiệm. Tuy nhiên, ông Mojtaba từ đó đến nay chưa từng lộ diện trước công chúng, ngay cả khi Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ.
Các quan chức cấp cao Iran nói rằng mọi vấn đề then chốt của đất nước đều do tân Lãnh tụ Tối cao 56 tuổi giám sát, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hoài nghi, cho hay ông Mojtaba đã bị thương nặng trong các cuộc không kích và không còn nắm quyền lực thực sự.
“Iran đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định ai là lãnh đạo! Họ đơn giản là không biết! Cuộc nội chiến giữa phe cứng rắn, những kẻ đang thất bại thảm hại trên chiến trường, và phe ôn hòa, những người vốn chẳng ôn hòa chút nào nhưng đang dần có uy tín, thật là điên rồ!”, ông Trump từng viết trên mạng xã hội Truth Social.
Một số quan chức Iran giấu tên cho hay ông Mojtaba sau khi bị thương đã giao quyền quyết định cho các tướng lĩnh thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
NYTimes cũng dẫn lời giới chuyên gia cho biết quá trình ra quyết định ở Iran không chỉ phụ thuộc vào Lãnh tụ Tối cao, mà còn do một nhóm nhỏ gồm phần lớn các cựu chỉ huy hoặc chỉ huy cấp cao đương nhiệm của IRGC định hướng.
Trên thực tế, không phải toàn bộ IRGC đang nắm quyền kiểm soát ở Iran, mà là một “nhóm huynh đệ”, những tướng vệ binh từng trải qua cuộc chiến tranh tàn khốc kéo dài 8 năm giữa Iran và Iraq bắt đầu vào năm 1980, các nguồn tin cho hay.
Được thành lập vào năm 1979 để bảo vệ cuộc cách mạng Hồi giáo non trẻ, IRGC đã thăng chức cho nhóm sĩ quan trẻ trong độ tuổi 20-30 thành tướng lĩnh. Kinh nghiệm thực tế trong cuộc chiến với Iraq giai đoạn 1980-1988 đã thuyết phục họ rằng Iran phải tự tìm lối đi riêng cho mình bằng mọi giá.
Sau chiến tranh, họ tiếp tục nắm quyền kiểm soát các cơ quan tình báo hoặc an ninh ở Iran. Hầu hết được cho là đã xây dựng mối liên hệ cá nhân với Mojtaba từ nhiều năm trước.
Họ nổi tiếng là thuộc nhóm những người cứng rắn nhất trong bộ máy chính trị -quân sự của Iran. Họ không chỉ cam kết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Cộng hòa Hồi giáo, mà còn áp dụng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt để thực thi điều đó.
Trải nghiệm chiến tranh, con đường sự nghiệp và quan điểm tư tưởng chung của họ là lý do đã giúp duy trì sự ổn định của bộ máy lãnh đạo Iran ngay cả khi chịu áp lực rất lớn, bao gồm cả việc mất đi khoảng 50 lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao trong cuộc xung đột với Mỹ và Iran, theo Neil MacFarquhar, nhà bình luận của NY Times.
Một trong những người nổi bật nhất trong nhóm này là Mohammad-Bagher Ghalibaf, 64 tuổi, đang giữ chức Chủ tịch Quốc hội Iran từ năm 2020. Ông Ghalibaf từng là tướng tư lệnh không quân thuộc IRGC, tư lệnh cảnh sát quốc gia, cũng như có thời gian giữ chức thị trưởng Tehran.
Ông đã đối mặt với nhiều lời chỉ trích vì lập trường cứng rắn khi đối phó với các cuộc biểu tình trong nước, và sau đó là những nỗ lực nhằm xây dựng lại hình ảnh bản thân như một chính trị gia ôn hòa hơn.
Ông Ghalibaf hiện giống như cầu nối giữa giới tinh hoa chính trị và quân sự Iran. Ông được đánh giá là người thực tế và được cho là đã tham gia các cuộc đàm phán trực tiếp với phái đoàn Mỹ tại Pakistan gần đây.
Chủ tịch Quốc hội Iran gần đây cảnh báo Washington sẽ phải đối mặt với phản ứng cứng rắn nếu nối lại chiến dịch tấn công, sau khi truyền thông Mỹ nêu khả năng nước này phát động tập kích trở lại và các quan chức Iran chỉ trích phía Mỹ đưa ra “những yêu cầu quá đáng”.
“Lực lượng vũ trang của chúng tôi đã tự tái thiết trong thời gian ngừng bắn theo cách mà nếu ông Trump có thêm hành động dại dột nữa và tái khởi động giao tranh, Mỹ chắc chắn sẽ phải hứng chịu hậu quả còn cay đắng và tàn khốc hơn so với ngày đầu xung đột”, ông Ghalibaf cho biết.
Người thứ hai trong danh sách là tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi, 67 tuổi. Ông được tin là thuộc nhóm nhỏ có liên lạc trực tiếp với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, theo Jon Gambrell, phụ trách tin tức về vùng Vịnh và Iran của AP.
Ông Vahidi đã góp phần định hình sự hậu thuẫn của Iran dành cho các nhóm vũ trang khắp khu vực, cũng như lãnh đạo lực lượng an ninh đối phó phong trào biểu tình năm 2022.
Được thăng chức làm tư lệnh IRGC ngay sau khi người tiền nhiệm bị hạ sát trong giai đoạn đầu xung đột, ông Vahidi đang lãnh đạo lực lượng quyền lực nhất Iran, sở hữu kho tên lửa hành trình cùng hạm đội tàu nhỏ đang đe dọa các tuyến hàng hải ở vịnh Ba Tư.
“Vahidi và các thành viên trong nhóm thân cận của ông có khả năng đã củng cố quyền kiểm soát đối với các phản ứng quân sự của Iran trong cuộc xung đột và chính sách đàm phán của nước này”, Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Washington cho biết.
Kenneth Katzman, nghiên cứu sinh cấp cao tại tổ chức nghiên cứu The Soufan Group ở New York kiêm chuyên gia về Iran, cho hay Vahidi có quan điểm về “sự kháng cự không hồi kết”. Tướng vệ binh này tin rằng “Mỹ cần phải bị thách thức ở mọi mặt trận”.
Là người đứng đầu cơ quan tư pháp Iran từ năm 2021, Gholam-Hossein Mohseni-Ejei, 69 tuổi,từ lâu gắn liền với bộ máy an ninh nội địa và các chiến dịch trấn áp phe bất đồng chính kiến của Iran. Ông từng giữ chức bộ trưởng tình báo trong cuộc bất ổn hậu bầu cử năm 2009, thời điểm diễn ra các cuộc biểu tình ở Iran.
Ông đã đối mặt với các lệnh trừng phạt từ Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) vì những cáo buộc vi phạm nhân quyền liên quan đến trấn áp biểu tình.
Hossein Taeb, giáo sĩ 63 tuổi, từng lãnh đạo tổ chức tình báo IRGC năm 2009-2022, cũng như từng dẫn dắt lực lượng dân quân Basij và các đơn vị phản gián nội bộ. Nhiệm kỳ của ông được đánh dấu bằng nỗ lực trấn áp trên diện rộng, bao gồm việc bắt giữ các công dân mang hai quốc tịch và những người thuộc phe đối lập.
Dù bị cách chức khỏi vị trí lãnh đạo tình báo sau các thất bại an ninh và cuộc tấn công mạng vào chương trình hạt nhân của Iran, ông Taeb vẫn giữ được sức ảnh hưởng lớn và được cho là có mối quan hệ thân thiết với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba.
Cựu tổng tư lệnh IRGC giai đoạn 2007-2019 Mohammad Ali Jafari đã giám sát việc mở rộng mạnh mẽ mạng lưới dân quân khu vực của Iran và được ghi nhận là người đã phát triển chiến lược giúp phân tán cấu trúc chỉ huy quân sự của Iran, đảm bảo khả năng kháng cự trong các cuộc tấn công của đối phương.
Là người theo đường lối cứng rắn lâu năm, ông Jafari công khai ủng hộ việc Iran đối đầu với Israel và các lợi ích của phương Tây, đồng thời vẫn là nhà chiến lược quân sự có tầm ảnh hưởng, dù không nắm giữ chức vụ chính thức nào.
Mohammad Bagher Zolghadr, 72 tuổi, từng là phó tư lệnh IRGC và quan chức an ninh cấp cao Iran. Ông Zolghadr hiện đảm nhận vai trò thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cơ quan then chốt điều phối các chính sách quốc phòng, tình báo và đối ngoại.
Vai trò quan trọng của ông hiện tại là gắn kết các thể chế chính trị, quân sự và tư pháp của Iran thành một khối thống nhất khi đất nước có chiến tranh.
Hamidreza Azizi, chuyên gia về Iran tại Viện Trung Đông, cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn có một người đối thoại duy nhất ở Iran để đàm phán, nhưng “toàn bộ hệ thống giờ đã thay đổi”.
“Đây không phải là màn trình diễn của một người”, Azizi nhận định. “Iran giờ đây có những người Mỹ đã biết tên, nhưng cũng có cả những người họ không biết đến”.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 23/5 bày tỏ hy vọng có thể sớm công bố “tin tốt” về nỗ lực đàm phán với Iran, đề cập một thỏa thuận khung mà hai bên có khả năng đạt được để chấm dứt chiến sự.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó xác nhận hai bên đang có “xu hướng xích lại gần nhau”, nhưng lưu ý rằng điều đó không nhất thiết đồng nghĩa Mỹ và Iran sẽ đạt được nhất trí về “các vấn đề quan trọng”.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm Úc sau chuyến thăm Việt Nam từ ngày 1 đến 3-5.
Theo Hãng tin Reuters, tháng trước Nhật Bản đã ký các hợp đồng trị giá 10 tỉ đô la Úc (7 tỉ USD) để cung cấp tàu chiến cho Úc - thương vụ quân sự lớn nhất của Tokyo kể từ khi dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí năm 2014.
Trong chuyến thăm Úc lần này của bà Takaichi từ ngày 3 đến 5-5, Canberra và Tokyo tiếp tục nhất trí tăng cường các chuỗi cung ứng về năng lượng, lương thực và khoáng sản chiến lược.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese nhấn mạnh: "Úc và Nhật Bản đang hành động để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc và bất ổn về sau. Bằng cách hợp tác, hai nước sẽ xây dựng các chuỗi cung ứng an toàn và bền vững hơn, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và người tiêu dùng cả hiện tại lẫn tương lai".
Hiện Úc cung cấp khoảng 1/3 nhu cầu năng lượng cho Nhật Bản, đồng thời là thị trường xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất của Tokyo.
Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông gây gián đoạn thương mại toàn cầu, cả hai quốc gia đều đang nỗ lực củng cố nguồn cung năng lượng.
Các doanh nghiệp Nhật cũng theo sát diễn biến ngành LNG của Úc, từ nguy cơ đình công tại các cơ sở khí đốt lớn đến áp lực chính trị gia tăng liên quan việc tăng thuế xuất khẩu.
"Giống như Nhật Bản, chúng tôi rất lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế", ông Albanese nói thêm.
Bên cạnh năng lượng, Úc dự kiến hỗ trợ tới 1,3 tỉ đô la Úc (khoảng 937 triệu USD) cho các dự án khoáng sản quan trọng của Nhật Bản như gali, niken, than chì, đất hiếm và fluorit.
Tại sự kiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam không chỉ là điểm đến đầu tư hấp dẫn, mà còn là đối tác tin cậy, đồng hành lâu dài cùng doanh nghiệp quốc tế.
Trong cấu trúc kinh tế khu vực đang định hình lại, Việt Nam và Ấn Độ không chỉ là hai nền kinh tế đang phát triển năng động, mà còn là hai cực quan trọng kết nối Đông Nam Á và Nam Á trong không gian Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Nếu Việt Nam là cửa ngõ của ASEAN, gắn với mạng lưới các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, thì Ấn Độ là trung tâm của Nam Á, có vai trò ngày càng lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự kết nối giữa hai nền kinh tế vì vậy không chỉ mang ý nghĩa song phương, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường rộng lớn và các chuỗi giá trị đang hình thành.
Thực tiễn hợp tác gần đây cho thấy những tín hiệu tích cực. Một số doanh nghiệp Việt Nam đã mở rộng đầu tư tại Ấn Độ trong các lĩnh vực mới như xe điện, hạ tầng sạc và dịch vụ công nghệ. Ngược lại, doanh nghiệp Ấn Độ tại Việt Nam đã tham gia vào nhiều lĩnh vực sản xuất, năng lượng và chế biến. Những bước đi này tuy còn khiêm tốn nhưng rất có ý nghĩa, thể hiện xu hướng chuyển từ giao dịch sang gắn kết, từ thương mại sang đầu tư và cùng phát triển.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ đã đến lúc hợp tác Việt Nam - Ấn Độ cần được nâng lên một tầm cao mới - không chỉ mở rộng về quy mô, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, chiều sâu và giá trị chiến lược.
Cộng đồng doanh nghiệp hai nước cần tập trung vào các ưu tiên hợp tác đột phá: mở rộng thương mại theo hướng cân bằng và bền vững hơn; thúc đẩy đầu tư vào công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dược phẩm, công nghệ sinh học, năng lượng sạch, logistics, trung tâm dữ liệu và nghiên cứu phát triển.
Bên cạnh đó, tăng cường kết nối hạ tầng, logistics, hàng không và du lịch cũng như đẩy mạnh hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và chuyển giao tri thức.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam cam kết bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, tăng cường đối thoại và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh. Việt Nam mong muốn không chỉ là nơi các doanh nghiệp đến đầu tư, mà là nơi các doanh nghiệp có thể phát triển lâu dài và gắn bó bền vững.
Cũng tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và ông Shri Devendra Fadnavis - Thủ hiến bang Maharashtra, cùng lãnh đạo cấp cao hai nước đã chứng kiến lễ trao các thỏa thuận, văn kiện hợp tác giữa các doanh nghiệp của hai bên.
Theo TTXVN, tổng cộng đã có 27 thỏa thuận, biên bản ghi nhớ hợp tác được các doanh nghiệp hai nước trao liên quan xúc tiến thương mại, hàng không, văn hóa - du lịch, khách sạn, logistics, hạ tầng trạm sạc xe điện, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ hạ tầng sân bay...
Sau ba tháng giao tranh làm rung chuyển Trung Đông, Mỹ và Iran đang tiến gần hơn đến một thỏa thuận hòa bình. Các nguồn tin từ Mỹ, Iran và khu vực ngày 28/5 cho biết hai bên đã thảo luận về một bản ghi nhớ nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn, mở cửa eo biển Hormuz và nối lại đàm phán.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance tối cùng ngày nói hai bên đã đạt được một khuôn khổ sơ bộ và quyền quyết định đang nằm ở Tổng thống Donald Trump, trong khi giới chức Iran chưa xác nhận các thông tin trên truyền thông.
Các diễn biến cho thấy cấu trúc của một thỏa thuận tiềm năng giữa Washington và Tehran đang dần hiện rõ sau ba tháng xung đột và có thể quyết định thành bại của tiến trình hòa bình trong những tuần tới, theo AFP.
Gia hạn ngừng bắn
Theo các nguồn tin được nhiều hãng truyền thông lớn như AP, Reuters, CNN dẫn lời, phái đoàn Mỹ và Iran đã nhất trí gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày. Khoảng thời gian này được xem là giai đoạn chuyển tiếp để hai bên tiếp tục thương lượng về các vấn đề khó giải quyết hơn.
Mỹ và Iran đã ngừng bắn từ đầu tháng 4 nhưng chưa chấm dứt xung đột hoàn toàn, khi hai bên gần đây tiếp tục tấn công mục tiêu của nhau. Nguy cơ leo thang vẫn hiện hữu, ngay cả khi các cuộc đàm phán có tiến triển.
Giới chức khu vực cho biết dự thảo thỏa thuận còn bao gồm chấm dứt giao tranh giữa Israel và Hezbollah, cùng cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước trong khu vực.
Một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài được kỳ vọng sẽ giúp khôi phục hoạt động vận tải quốc tế qua eo biển Hormuz và tạo điều kiện tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng vùng Vịnh.
Eo biển Hormuz
Trong thời bình, eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu từ vùng Vịnh ra thế giới. Ngay khi chiến sự bùng phát, Hormuz đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn, chỉ cho phép tàu của một số quốc gia "thân thiện" đi qua, một số phải trả phí để được đảm bảo an toàn.
Các nguồn tin nói dự thảo thỏa thuận hiện bao gồm việc khôi phục lưu thông thương mại quốc tế qua Hormuz. Axios cho biết Iran sẽ phải gỡ bỏ toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày và không tiếp tục áp đặt các khoản phí hoặc hạn chế đối với tàu hàng quốc tế. Đổi lại, Mỹ sẽ dần chấm dứt phong tỏa các cảng Iran, biện pháp Washington triển khai từ ngày 13/4 nhằm gây áp lực lên nền kinh tế Tehran.
Tuy nhiên, truyền thông Iran cho thấy nước này chưa hoàn toàn đồng tình với cách diễn giải từ Mỹ. Fars News và Tasnim đưa tin nếu thỏa thuận được ký, Iran vẫn sẽ duy trì vai trò quản lý nhất định đối với eo biển Hormuz.
Nới lỏng trừng phạt
Iran yêu cầu được tiếp cận khối tài sản trị giá 100-123 tỷ USD đang bị đóng băng ở nước ngoài do các biện pháp trừng phạt của Mỹ, nhằm giảm bớt sức ép lên nền kinh tế.
Tasnim cho biết Tehran muốn được tiếp cận khoảng 24 tỷ USD trong số đó sau khi ký thỏa thuận. Trong số này, 12 tỷ USD "cần được giải ngân ngay khi biên bản ghi nhớ được công bố". Fars News nhấn mạnh Tehran "sẽ không chuyển sang giai đoạn đàm phán tiếp theo cho đến khi được giải ngân ít nhất 12 tỷ USD".
"Mỹ cam kết sẽ cho Iran toàn quyền tiếp cận 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa trong vòng 60 ngày, để số tiền này có thể được chuyển đến và sử dụng tại các ngân hàng được Iran chỉ định mà không chịu bất kỳ hạn chế nào", đài truyền hình nhà nước Iran ngày 30/5 cho biết.
Trong khi đó, Tổng thống Trump tuyên bố "sẽ không có khoản tiền nào được trao đổi, cho đến khi có thông báo tiếp theo".
Các nguồn tin khu vực nói Washington đang xem xét cấp miễn trừ để Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu trong thời gian đàm phán. Những vấn đề liên quan tới dỡ bỏ trừng phạt và giải ngân tài sản nhiều khả năng sẽ tiếp tục được thương lượng trong 60 ngày, nếu bản ghi nhớ được thông qua.
Chương trình hạt nhân của Iran
Chương trình hạt nhân Iran là chủ đề hai bên còn nhiều bất đồng. Theo các nguồn tin Mỹ, một trong những nội dung cốt lõi của thỏa thuận là Iran sẽ từ bỏ kho uranium làm giàu ở mức cao.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cho biết Iran hiện sở hữu khoảng 440 kg uranium làm giàu tới 60%, thấp hơn ngưỡng 90% dùng cho vũ khí hạt nhân nhưng cao hơn nhiều so với nhu cầu của chương trình điện hạt nhân dân sự.
Một số nguồn tin tham gia đàm phán nói các phương án đang được thảo luận gồm pha loãng lượng uranium này hoặc chuyển một phần sang nước thứ ba.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố trọng tâm hiện nay là chấm dứt chiến tranh và "ở giai đoạn này Tehran không thảo luận chi tiết vấn đề hạt nhân". Fars News và Tasnim cũng khẳng định Iran chưa cam kết bàn giao kho uranium hay từ bỏ quyền phát triển công nghệ hạt nhân.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Iran sẵn sàng "bảo đảm với thế giới rằng chúng tôi không theo đuổi vũ khí hạt nhân".
Hiện chưa rõ khuôn khổ của bản ghi nhớ sẽ đề cập vấn đề này thế nào.
Lebanon và đồng minh
Dự thảo thỏa thuận sẽ hướng tới chấm dứt giao tranh tại Lebanon, nơi Israel vẫn phát động các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Hezbollah, đồng minh của Iran. Tehran từ đầu đã nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bao gồm toàn bộ các mặt trận liên quan tới cuộc chiến, trong đó có Lebanon.
Một số nguồn tin cho biết Mỹ muốn bảo đảm Israel có quyền tự vệ trước những mối đe dọa mà Tel Aviv cho là cận kề. Trong khi đó, Iran phản đối việc Israel duy trì quyền tấn công sau khi một thỏa thuận ngừng chiến được ký kết.
Ngoài Hezbollah, các cuộc thảo luận cũng được cho là liên quan tới những lực lượng thân Iran khác trong khu vực như Houthi ở Yemen và các nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shiite tại Iraq.
Hiện chưa có thông tin cho thấy hai bên đã đạt đồng thuận về nội dung này.
Những đảm bảo khác
Dù các cuộc đàm phán được mô tả là có tiến triển, nhiều câu hỏi quan trọng vẫn chưa được trả lời. Hiện chưa rõ Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không và nếu có thì giới hạn sẽ là bao nhiêu. Số phận chương trình tên lửa của Iran cũng chưa được đề cập rõ ràng.
Một trong những yêu cầu then chốt của Iran là Mỹ phải đưa ra các bảo đảm rằng sẽ tôn trọng bất kỳ thỏa thuận nào đạt được. Iran và nhóm các cường quốc P5+1, trong đó có Mỹ, từng đạt thỏa thuận hạt nhân hồi năm 2015, nhưng ông Trump năm 2018 đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận này.
Đại diện đàm phán của Iran cho rằng Tehran chỉ có thể đặt niềm tin vào hành động cụ thể của Washington, không phải những tuyên bố suông. Nếu hai bên đạt được thỏa thuận, văn bản cuối cùng sẽ được trình lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc để phê chuẩn, cấp độ bảo đảm cao nhất trong luật pháp quốc tế.
Một quan chức Nhà Trắng ngày 29/5 cho biết Tổng thống Trump sẽ chỉ ký thỏa thuận hòa bình với Iran nếu nó có lợi cho Mỹ và thỏa mãn các điều kiện đề ra.
"Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân", người này nói thêm.