Dù đã mua điều hòa, Luca Funaro, 32 tuổi, vẫn phải vật lộn để vượt qua đợt nắng nóng kỷ lục hồi tháng 6 trong căn hộ ở thủ đô Paris, Pháp. Nguyên nhân là hàng xóm không chấp thuận cho anh lắp dàn nóng tại sân trong của tòa nhà vì thiết bị sẽ gây ồn.
Funaro, người phải sử dụng xe lăn và thiết bị hỗ trợ hô hấp vì mắc một căn bệnh di truyền hiếm gặp, đã khởi kiện hàng xóm ra tòa. Gia đình anh đã chi hàng nghìn USD cho vụ kiện kéo dài suốt hai năm và vẫn chưa có hồi kết.
“Nếu thời tiết quá nóng, người khuyết tật sẽ bị mất nước và gặp nhiều khó khăn trong việc hô hấp”, Funaro nói.
Câu chuyện của Funaro phản ánh thực tế khác biệt ở châu Âu. Trong khi điều hòa đã phổ biến tại Mỹ hay nhiều nước châu Á, phần lớn người châu Âu vẫn cự tuyệt loại thiết bị làm mát này, dù các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống.
Theo Wall Street Journal, một trong những lý do người châu Âu nói không với điều hòa là thiết bị này từ lâu bị xem như biểu tượng của lối sống tiêu thụ nhiều năng lượng. Trong khi đó, châu Âu đang theo đuổi các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, khuyến khích tiết kiệm điện và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong mọi lĩnh vực.
Trong bối cảnh đó, nhiều người lo ngại việc sử dụng quá phổ biến điều hòa sẽ làm suy yếu nỗ lực đưa châu Âu trở thành khu vực đi đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Một cuộc khảo sát gần đây tại Pháp cho thấy cứ 6 người thì có một người sẵn sàng chấp nhận chịu nóng để giảm tác động đến môi trường.
Quan điểm này cũng được phản ánh trong chính sách của nhiều thành phố. Giới chức London, Anh yêu cầu các dự án mới phải ưu tiên những giải pháp như thông gió tự nhiên, che nắng và tăng khả năng cách nhiệt trước khi cân nhắc lắp điều hòa.
Tại Geneva, Thụy Sĩ, việc lắp đặt điều hòa còn phải đáp ứng các quy định nghiêm ngặt về sử dụng năng lượng.
Điều hòa còn bị cho là tạo ra những tác động tiêu cực trong môi trường đô thị. Dàn nóng liên tục xả nhiệt ra bên ngoài, góp phần làm nhiệt độ đường phố tăng cao trong các đợt sóng nhiệt. Với những thành phố có mật độ xây dựng dày đặc như Paris, Lyon hay Barcelona, hiệu ứng này càng được chú ý.
Tiếng ồn cũng là nguyên nhân gây tranh cãi. Tại nhiều khu dân cư ở Pháp, các quy định về tiếng ồn rất nghiêm ngặt. Nếu quạt gió điều hòa tạo tiếng ồn quá ngưỡng cho phép, cư dân xung quanh có thể yêu cầu chủ nhà tắt hệ thống hoặc phản đối việc lắp đặt ngay từ đầu.
“Hàng xóm nghĩ tôi sẽ bật điều hòa suốt ngày đêm”, Funaro nói về việc không được lắp điều hòa. “Điều đó không đúng. Tôi chỉ muốn bật một lúc để hạ nhiệt”.
Christophe Sanson, luật sư chuyên xử lý các tranh chấp về tiếng ồn tại Pháp, cho biết văn phòng của ông đang xử lý hơn 100 vụ kiện liên quan đến điều hòa, tăng mạnh so với vài năm trước.
Theo luật Pháp, ban quản lý tòa nhà có thể cấm cư dân lắp điều hòa nếu thiết bị phát ra tiếng ồn vượt quá 5 dB vào ban ngày hoặc 3 dB vào ban đêm, tương đương âm thanh của một làn gió nhẹ.
“Đó là loại âm thanh có thể xuyên qua bê tông, nên gây khó chịu với nhiều người”, ông Sanson nói. “Chúng ta cần tìm ra một giải pháp dung hòa”.
Bên cạnh tiếng ồn, nhiều người châu Âu còn lo ngại điều hòa sẽ làm thay đổi diện mạo của các khu phố lịch sử.
Tại Paris, nhiều tòa nhà mang phong cách Haussmann với mặt tiền đá vôi đã tồn tại hơn một thế kỷ. Nếu dàn nóng được lắp ở mặt tiền, chính quyền địa phương có thể từ chối cấp phép vì cho rằng thiết bị làm ảnh hưởng đến giá trị kiến trúc. Ở nhiều khu chung cư, cư dân cũng phải nhận được sự đồng thuận của các hộ dân khác trước khi lắp đặt.
Điều đó khiến việc sở hữu điều hòa không đơn thuần là quyết định cá nhân, mà còn liên quan đến lợi ích của cả cộng đồng.
Tuy nhiên, những đợt nắng nóng liên tiếp trong vài năm gần đây đang buộc châu Âu phải dần thay đổi quan điểm về điều hòa, khi sóng nhiệt khiến cuộc sống thường ngày đảo lộn. Nhiều trường học ở Tây Âu phải đóng cửa vì nhiệt độ quá cao. Bệnh viện và viện dưỡng lão, vốn hiếm khi được trang bị điều hòa, trở nên ngột ngạt, một số tuyến đường sắt hoạt động hạn chế.
Theo Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu, điều hòa là một trong những biện pháp thích ứng hiệu quả nhất trước các đợt nắng nóng cực đoan. Thông gió cơ học chỉ đạt hiệu quả trung bình, còn cây xanh đô thị có vai trò quan trọng nhưng khó thay thế điều hòa khi nhiệt độ ban đêm vẫn duy trì ở mức rất cao.
Radhika Khosla, nhà khoa học về khí hậu tại Đại học Oxford, cho rằng các quốc gia nên kết hợp thiết kế công trình hiệu quả hơn với việc sử dụng điều hòa để hạn chế mức tiêu thụ năng lượng của thiết bị.
“Điều hòa nên được sử dụng khi thực sự cần thiết, thay vì trở thành giải pháp mặc định cho mọi trường hợp”, bà Khosla nói.
Ine Vandecasteele, chuyên gia thích ứng đô thị tại Cơ quan Môi trường châu Âu, cũng cho rằng điều hòa không nên trở thành giải pháp mặc định để ứng phó biến đổi khí hậu.
“Đây có thể là biện pháp tức thời để hỗ trợ những người dễ bị tổn thương hoặc sử dụng trong ngắn hạn. Nhưng về lâu dài, việc lắp đặt ngày càng nhiều điều hòa sẽ thải thêm nhiệt ra môi trường và làm quá trình nóng lên diễn ra nhanh hơn”, Vandecasteele nói với CBS News, thêm rằng bà không bất ngờ trước kết quả khảo sát ở Pháp.
“Chúng tôi không làm vì mình. Chúng tôi làm vì các thế hệ tương lai”, bà Vandecasteele nói.
"Thông báo eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa đối với các tàu; cần lưu ý rằng bước đi đầu tiên này là phản ứng trước hành vi vi phạm lời hứa của đối phương, và nếu hành động gây hấn tiếp tục, các bước tiếp theo sẽ được lên kế hoạch và thực hiện để buộc đối phương phải tuân thủ các nghĩa vụ của mình", Bộ chỉ huy trung ương Khatam-al Anbiya của Iran nhấn mạnh trong một tuyên bố được truyền hình nhà nước Iran phát sóng, theo AFP.
Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran sau đó tuyên bố eo biển Hormuz sẽ đóng cửa đối với tất cả các tàu, theo Reuters.
Iran đã đồng ý mở lại eo biển này theo thỏa thuận sơ bộ đã ký với Mỹ hôm 17.6, và giao thông đường thủy đã bắt đầu phục hồi trong những ngày gần đây. Thỏa thuận sơ bộ Mỹ - Iran nhằm chấm dứt xung đột Trung Đông trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon, một yêu cầu quan trọng của Tehran. Phía Israel tuyên bố không tham gia thỏa thuận này.
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ vào ngày 19.6 đã bị hoãn vô thời hạn khi Israel phát động một loạt cuộc tấn công vào Lebanon khiến hàng chục người thiệt mạng sau khi 4 binh sĩ Israel tử trận.
Đến chiều 19.6, một quan chức Mỹ thông báo về thỏa thuận ngừng bắn mới giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Mỹ và Qatar làm trung gian. Khi đó, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter nhấn mạnh Israel sẽ tôn trọng thỏa thuận nếu Hezbollah cũng làm như thế.
Nhưng đến ngày 20.6, một quan chức quân đội Israel thông báo họ đang tiến hành các cuộc tấn công mới chống lại Hezbollah, cáo buộc lực lượng này đã "phóng hơn 50 quả đạn vào lực lượng Israel ở miền nam Lebanon" trong đêm 19.6 và rạng sáng 20.6, theo AFP. Ông Leiter cáo buộc Hezbollah vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, khẳng định: "Israel đang tôn trọng lệnh ngừng bắn trong khi tự vệ trước các cuộc tấn công khủng bố".
Về phần mình, Hezbollah ngày 20.6 nói rằng các chiến binh của họ đã đối đầu với lực lượng Israel trong đêm khi họ cố gắng xâm nhập vào các ngọn đồi chiến lược nhìn ra thành phố Nabatieh ở miền nam Lebanon. Hezbollah tuyên bố rằng trong khi cam kết với thỏa thuận ngừng bắn, họ sẽ không khoan nhượng trong việc đối đầu với bất kỳ nỗ lực nào của đối phương.
Truyền thông nhà nước Lebanon đưa tin Israel đã không kích khoảng 20 địa điểm và cơ quan phòng vệ dân sự nước này thông báo 16 người thiệt mạng ở khu vực Nabatieh.
Dù giao tranh giữa Israel và Hezbollah tiếp diễn, báo chí Mỹ sáng 20.6 đưa tin Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã lên đường đến Thụy Sĩ để khôi phục các cuộc đàm phán với Iran. Ngoài ra, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance ngày 20.6 cho hay ông dự kiến sẽ sớm đến Thụy Sĩ để đàm phán với Iran, theo kênh Fox News.
Tương tự, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei thông báo phái đoàn đàm phán của nước này sẽ đến Thụy Sĩ để thảo luận về việc thực hiện thỏa thuận đã ký với Mỹ hôm 17.6 theo Hãng thông tấn IRNA.
Pakistan cho hay cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào ngày 21.6, theo AFP.
Tối 7-5 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đến thủ đô Colombo của Sri Lanka, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước trong hai ngày 7 và 8-5.
Đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tại sân bay là Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya và một số thành viên Chính phủ Sri Lanka. Đại sứ Việt Nam tại Sri Lanka Trịnh Thị Tâm cùng đông đảo cán bộ, nhân viên đại sứ quán và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Sri Lanka cũng ra đón đoàn.
TTXVN mô tả đội tiêu binh danh dự đứng dọc thảm đỏ trong lúc các nghệ sĩ Sri Lanka biểu diễn các điệu múa truyền thống chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.
Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại chân cầu thang máy bay. Hai thiếu nhi kế đó tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lá trầu thể hiện sự hiếu khách theo phong tục của Sri Lanka.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam kế đó cùng Thủ tướng Sri Lanka Harini Amarasuriya đi dọc thảm đỏ, duyệt đội tiêu binh danh dự.
Tin tức Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến Sri Lanka tối 7-5 cũng được cập nhật nhanh chóng trên truyền thông sở tại. Các bài viết nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng và lịch sử của chuyến thăm, lịch trình làm việc dày đặc cùng những kỳ vọng vào thành quả, tác động với quan hệ Sri Lanka - Việt Nam.
Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra theo lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, người cách đây đúng 1 năm đã thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam và dự Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc Vesak được tổ chức ở TP.HCM.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Sri Lanka trên cương vị người đứng đầu Đảng, Nhà nước.
Đường phố Sri Lanka được treo quốc kỳ Việt Nam và Sri Lanka. Chân dung Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng khẩu hiệu chào mừng bằng 4 thứ tiếng được treo trang trọng trên các tuyến đường chính của thủ đô Colombo.
Trả lời báo chí, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định chuyến thăm mang thông điệp đối ngoại đặc biệt quan trọng, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với Sri Lanka cũng như khu vực Nam Á.
"Đây là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam đến Sri Lanka trong lịch sử kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1970", ông Cường nhấn mạnh.
Sri Lanka là nước bạn bè truyền thống, có quan hệ hữu nghị lâu đời với Việt Nam. Hai nước đã từng giúp đỡ, ủng hộ lẫn nhau trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Đặc biệt, trên hành trình tìm đường cứu nước và hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng ba lần đặt chân đến Sri Lanka vào các năm 1911, 1928 và 1946. "Nhân dân Sri Lanka luôn tôn kính và dành cho Người tình cảm hết sức đặc biệt", ông Cường chia sẻ.
Với ý nghĩa đó, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này sẽ góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị truyền thống, thắt chặt tình cảm hữu nghị chân thành giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước đã được xây dựng trong suốt chiều dài lịch sử.
Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, trong bối cảnh Sri Lanka vừa bước ra khỏi cuộc khủng hoảng và đang nỗ lực phục hồi, phát triển đất nước, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện sự quan tâm, chia sẻ của Việt Nam với Sri Lanka, khẳng định Việt Nam luôn sát cánh, đồng hành cùng các nước bạn bè truyền thống.
Bên cạnh đó, chuyến thăm cũng tạo xung lực mới, định hình khuôn khổ hợp tác cho giai đoạn tiếp theo.
Sri Lanka là nước có vị trí chiến lược quan trọng, án ngữ tuyến hàng hải quan trọng ở Ấn Độ Dương, đồng thời là thị trường tiềm năng với gần 30 triệu dân. Việc thúc đẩy quan hệ với Sri Lanka sẽ giúp khai thác tiềm năng của thị trường này nói riêng và Nam Á nói chung, mở ra các cơ hội hợp tác kinh tế, gia tăng xuất khẩu và đầu tư của Việt Nam, củng cố chuỗi cung ứng trong một số lĩnh vực hai bên có thế mạnh.
Bên cạnh đó, chuyến thăm cũng nhằm thúc đẩy hợp tác biển, an ninh hàng hải, kết nối cảng biển, tăng cường hợp tác văn hóa, du lịch, Phật giáo và giao lưu nhân dân giữa hai nước.
Bà Katrina Foley, phó chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, bang California, Mỹ, tuần trước ra thông báo tạm dừng hoạt động phun thuốc diệt cỏ trên toàn quận, sau khi vấp phải sự phản đối của các cử tri. Bà tuyên bố "các chất độc gây hại không có chỗ trong nguồn nước của quận" khi ra quyết định này.
Tuy nhiên, quyết định được bà Foley, thành viên đảng Dân chủ, đưa ra mà chưa thảo luận và tổ chức bỏ phiếu tại Hội đồng Giám sát quận Cam, cơ quan dân cử có quyền lực rất lớn, ban hành các quy định, sắc lệnh và chính sách áp dụng trên toàn quận. Điều này đã châm ngòi cho những tranh cãi về phạm vi quyền lực của các giám sát viên trong Hội đồng.
Hội đồng Giám sát quận Cam có 5 thành viên, đại diện cho 5 khu vực bầu cử. Mỗi giám sát viên do cử tri tại khu vực họ đại diện bầu ra, đảm nhận nhiệm kỳ 4 năm. Hội đồng có quyền bổ nhiệm, chỉ đạo hoặc bãi nhiệm Giám đốc Điều hành Quận (County CEO).
Tại cuộc họp của Hội đồng Giám sát ngày 19/5, các giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen, đều là thành viên đảng Cộng hòa, đã chất vấn việc bà Foley ban hành lệnh tạm dừng phun thuốc diệt cỏ mà không có sự ủng hộ của các thành viên trong Hội đồng.
"Đây không phải vấn đề chính trị, mà là việc một giám sát viên đã vượt quá thẩm quyền", bà Nguyen nói. "Nếu một giám sát viên được phép làm vậy, mỗi người trong chúng tôi cũng phải được phép làm vậy".
Bà Foley cho rằng những lời chỉ trích này mang động cơ chính trị, nhằm gây tổn hại cho chiến dịch tái tranh cử của bà cho nhiệm kỳ hai. Foley tin rằng mình chắc chắn sẽ thắng trong vòng bầu cử sơ bộ.
Bà nhấn mạnh quyết định dừng phun thuốc là do Phòng Công trình Công cộng quận Cam đưa ra. Đây là cơ quan phụ trách hạ tầng, đường sá, hoạt động bảo trì, thoát nước của quận. "Chính việc chính trị hóa bàn họp này mới gây tổn hại cho quận", bà Foley nói.
Cuộc tranh luận nổi lên sau khi Andrew Do, một cựu giám sát viên của Hội đồng, nhận tội tham nhũng, hối lộ, kéo theo loạt cuộc điều tra cho thấy văn phòng của ông này thường xuyên can thiệp vào hoạt động nhân sự và chính sách của quận Cam mà không có bất kỳ cuộc bỏ phiếu công khai nào của Hội đồng Giám sát.
Tranh cãi tương tự nổ ra hồi đầu năm, sau khi bà Foley hủy một cuộc họp cộng đồng về đề xuất tăng gấp đôi lượng rác mỗi ngày tại bãi chôn lấp Prima Deshecha ở San Juan Capistrano, một trong các thành phố thuộc khu vực bầu cử của bà.
Quyết định được Foley đưa ra sau khi bà triệu tập Giám đốc Điều hành Quận Michelle Aguirre và lãnh đạo cơ quan quản lý rác thải Tom Koutroulis để phàn nàn rằng mình không được báo cáo trước về dự án tăng lượng rác thải chôn lấp.
Giám sát viên Don Wagner và Janet Nguyen khi đó cũng chất vấn thẩm quyền của bà Foley trong việc đơn phương tạm dừng các cuộc họp về dự án mà không qua biểu quyết.
"Không ai trong chúng tôi có thẩm quyền pháp lý ở quận này để tự mình làm việc đó. Chỉ đa số Hội đồng mới được phép. Chỉ riêng một giám sát viên không thể chỉ đạo ông. Ông hiểu điều đó chứ?", Wagner nói với ông Koutroulis trong cuộc họp hồi tháng 2.
Trong cuộc họp ngày 19/5, bà Nguyen mô tả hành động của bà Foley là "đi vào vết xe đổ" của cựu giám sát viên vừa nhận tội tham nhũng. Bà Nguyen cũng cáo buộc bà Foley gây áp lực với đội ngũ nhân viên. Bà Foley đã bác bỏ các cáo buộc này trong cuộc họp.
Doug Chaffee, Chủ tịch Hội đồng Giám sát quận Cam, đã ngăn mọi người thảo luận thêm về việc liệu hành động của Foley có vượt giới hạn quyền lực hay không, do cuộc họp "không còn giữ được tính lịch sự".
Nguyen cho biết bà muốn có một cuộc tranh luận công khai về vai trò và trách nhiệm chính xác của các giám sát viên trong thời gian tới.
"Với tôi, cốt lõi là giám sát viên Foley không nên áp đặt chính sách hay gây áp lực với nhân viên", bà Nguyen nói. "Đó là điểm mấu chốt, đặc biệt khi việc này ảnh hưởng đến toàn quận".
Ông Wagner tỏ ra không quyết liệt như vậy, nhưng cho rằng cần làm rõ không giám sát viên nào có thể đơn phương chỉ đạo công chức trong quận. "Một giám sát viên không thể tự quyết định những việc ảnh hưởng đến cả quận", ông nói.
