Từ đầu tháng 5, chị Nguyễn Thị Minh Anh (38 tuổi, ở TP.HCM) đã chốt xong tour gia đình 4 ngày 3 đêm đi Đà Nẵng vào đầu tháng 6 để “săn” pháo hoa quốc tế. Ban đầu, gia đình chị dự tính đi nước ngoài, nhưng sau khi tính toán vé máy bay, chi phí ăn ở và lịch nghỉ của hai con nhỏ, cả nhà quyết định chuyển sang du lịch trong nước. “Vé máy bay vẫn cao nên mình ưu tiên nơi vừa có biển, vừa có nhiều hoạt động để đi một chuyến mà chơi được nhiều thứ. Đà Nẵng có pháo hoa, có biển, có Hội An nên thấy đáng tiền hơn”, chị Minh Anh nói.
Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 đang trở thành một trong những thỏi nam châm hút khách lớn nhất mùa hè miền Trung khi kéo dài suốt mùa hè với hàng chục hoạt động đồng hành như carnival đường phố, đại nhạc hội, trình diễn nghệ thuật và lễ hội ẩm thực. Trong khi đó, Festival Biển Khánh Hòa 2026 cũng được kỳ vọng tạo cú hích lớn cho du lịch Nha Trang với gần 30 hoạt động văn hóa, thể thao và giải trí biển.
Bà Trần Thị Bảo Thu, đại diện Vietluxtour, cho biết: sức mua tour cao điểm hè đã bắt đầu sôi động, đặc biệt ở nhóm tour biển, nghỉ dưỡng và các điểm đến có lễ hội lớn. Tuy nhiên, khác với những năm trước, tâm lý tiêu dùng năm nay đang thay đổi rõ rệt khi người dân cân nhắc kỹ hơn về chi phí, thời gian và trải nghiệm trong mỗi chuyến đi. Các tour 2 – 5 ngày tập trung vào biển đảo và nghỉ dưỡng đang chiếm tỷ trọng lớn trong mùa hè năm nay. Doanh nghiệp (DN) cũng tối ưu lịch trình theo hướng hạn chế di chuyển nhưng tăng trải nghiệm để phù hợp tâm lý tiết kiệm chi tiêu của khách hàng. Tương tự, Vietravel nhận định du khách hiện ưu tiên các hành trình phù hợp ngân sách, thời gian và có chiều sâu trải nghiệm hơn là đi “lấy số lượng” như trước đây.
Trong khi đó, ông Nguyễn Hữu Nghị, đại diện Công ty du lịch Tugo, xác nhận lượng khách đặt tour hè năm nay đang chậm hơn cùng kỳ năm ngoái, đặc biệt ở các tour quốc tế. Một số thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan ghi nhận sức mua khá tốt trong tháng 6; tuy nhiên tháng 7, tháng 8 hiện vẫn chậm hơn năm ngoái nên công ty này đang đẩy mạnh kích cầu cho nhóm gia đình và khách đi đông.
Một trong những nguyên nhân lớn khiến xu hướng du lịch thay đổi được các DN lữ hành chỉ ra là tác động kéo dài từ bất ổn quốc tế cùng chi phí hàng không tăng cao. Điều này khiến nhiều khách chuyển từ tour nước ngoài sang du lịch nội địa, ưu tiên các hành trình đi bằng đường bộ để tiết kiệm chi phí. Năm trước, khách có thể chọn các tour bay ngắn như Thái Lan, Singapore, Malaysia, nhưng năm nay nhiều người chuyển sang đi Phan Thiết (Lâm Đồng), Nha Trang (Khánh Hòa) hoặc miền Tây bằng xe. Xu hướng dịch chuyển sang tour nội địa thấy rất rõ. Đặc biệt, các tuyến du lịch biển gần TP.HCM như Phan Thiết, Nha Trang cùng các tour miền Tây đang có lợi thế nhờ chi phí dễ chịu hơn và ít biến động hơn so với tour quốc tế phụ thuộc vé máy bay.
Để giữ sức mua trong mùa cao điểm, các DN lữ hành đang đẩy mạnh các chương trình kích cầu dành cho nhóm khách gia đình và khách đi đông, đặt tour sớm.
Quá trình lên kế hoạch du lịch hè của các gia đình luôn ngập tràn hào hứng, cho tới khi lên mạng khảo sát vé máy bay. Năm ngoái, từ đầu tháng 5, các hãng hàng không đã đồng loạt mở bán thêm hàng triệu ghế phục vụ mùa hè sôi động, thế nhưng năm nay đến giờ này vẫn chưa hãng bay nào thông báo tăng cường vé mùa cao điểm. Giá vé máy bay cũng tăng cao hơn nhiều so với mùa hè năm ngoái, phần lớn do áp lực nhiên liệu từ các hãng.
Khảo sát thực tế trên các trang bán vé trực tuyến, ngày 16.6 dù chưa phải cuối tuần và chưa vào đợt cao điểm rầm rộ nhất, đường bay trục TP.HCM – Hà Nội đã ghi nhận mức giá neo cao ở tất cả các khung giờ và không có quá nhiều chênh lệch giữa các hãng. Muốn mua được vé dưới 2,5 triệu đồng/chiều, khách hàng chỉ có rất ít sự lựa chọn từ Vietravel Airlines và Vietjet Air ở những chuyến bay sáng sớm hoặc đêm muộn. Phủ khắp cả ngày, các chuyến bay của Vietjet Air đều dao động từ 2,6 – 2,8 triệu đồng/chiều. Chuyến bay có giá thấp nhất của Bamboo Airways cũng đã 2,7 triệu đồng/chiều; các chuyến còn lại của hãng dao động từ 3,1 – 3,5 triệu đồng/chiều, gần chạm ngưỡng vé cao điểm tết.
Tương tự, chuyến bay sớm nhất lúc hơn 5 giờ sáng, cũng là chuyến bay rẻ nhất của Sun Phuquoc Airways (SPA), đã chạm mốc 2,5 triệu đồng/chiều; những chuyến giờ đẹp hơn đều ở mức 2,7 – 2,8 triệu đồng/chiều. “Anh cả” Vietnam Airlines tiếp tục duy trì dải giá ở mức cao nhất, chủ yếu trên 3 triệu đồng/chiều.
Nửa cuối tháng 6 kéo dài đến gần hết tháng 8, vé máy bay trục chính TP.HCM – Hà Nội nhích giá thêm từ 100.000 – 200.000 đồng/vé và chỉ có dấu hiệu “hạ nhiệt” trở lại khi bước sang tháng 9.
Cũng vì các hãng hàng không chưa bổ sung vé mùa cao điểm nên nếu mua ở giai đoạn này, những đường bay tới các điểm du lịch “hot” nhất không có nhiều sự lựa chọn và giá vé thì “nóng bỏng tay”.
Đơn cử, từ Hà Nội – Phú Quốc, nếu bay ngày 17.6 của hãng Vietnam Airlines, hành khách chỉ có 3 chuyến bay để chọn, với giá vé phổ thông cao ngất ngưởng 3,4 – 4,8 triệu đồng/chiều. Chuyến bay sáng sớm của hãng còn thông báo đã hết sạch vé phổ thông, chỉ còn vé phổ thông đặc biệt hơn 5,5 triệu đồng/chiều và hạng thương gia gần 7 triệu đồng/chiều. Cùng ngày, SPA có 6 chuyến bay từ Hà Nội – Phú Quốc, giá thấp nhất 2,2 triệu đồng/chiều, cao nhất gần 3 triệu đồng/chiều. Vietjet là hãng có nhiều chuyến bay trong ngày nhất, giá dao động từ 2,2 – 3,1 triệu đồng/chiều.
Tương tự, giá vé khứ hồi từ Hà Nội – Nha Trang trong dịp hè cũng neo ở mức 4,7 – 5,4 triệu đồng/người, tạo áp lực chi phí rất lớn cho 1 gia đình 3 – 4 người.
Năm ngoái, tầm này nhiều gia đình tại TP.HCM có thể sở hữu tấm vé bay tới Đà Nẵng với giá chỉ 1 triệu đồng/chiều thì năm nay giá vé thấp nhất cho chặng này tầm giữa tháng 6 là 1,6 triệu đồng/chiều, bay với Vietjet vào lúc 5 giờ sáng.
Không chỉ thị trường du lịch nội địa, theo Hiệp hội Du lịch Mỹ, giá vé máy bay tháng 3 đã tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước và dự báo sẽ còn tiếp tục tăng trong giai đoạn tới. Nguyên nhân chính đến từ xung đột tại Trung Đông, giá nhiên liệu bay vì thế đã tăng hơn 100%. Đồng thời, một số hãng hàng không lớn đã buộc phải dừng hoạt động hoặc cắt giảm tần suất khai thác, ảnh hưởng tới hoạt động chung của ngành hàng không toàn cầu.
Trong nước, từ tháng 3, Cục Hàng không đã lo ngại diễn biến giá nhiên liệu thế giới tăng mạnh sẽ tác động lớn tới thị trường hàng không và du lịch VN giai đoạn cao điểm hè. Các hãng hàng không phải rà soát lại hoạt động khai thác, bố trí sắp xếp lại lịch bay từ tháng 4 để giảm tiêu hao nhiên liệu cũng như tránh việc hủy chuyến do bị gián đoạn cung ứng nhiên liệu hàng không.
Với chi phí khai thác tăng thêm 30 – 50%, giá vé máy bay hè đã được dự báo sẽ tăng cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Kịch bản xấu nhất nếu thiếu hụt nhiên liệu hàng không kéo dài, giá vé có thể tăng cao kỷ lục.
Thực tế, tỷ trọng các chuyến bay dự kiến tăng dịp hè cũng tỷ lệ thuận với độ bùng nổ của ngành du lịch. Năm nay, vé máy bay vừa chậm tăng cường, vừa dự kiến giá cao khiến ngành du lịch cũng không khỏi thấp thỏm.
Th.S Tăng Thông Nhân, Phó trưởng khoa Quản trị du lịch, nhà hàng, khách sạn Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), cho rằng trong bối cảnh chi phí du lịch gia tăng, nhóm khách gia đình vẫn sẽ là phân khúc tiềm năng nhất của thị trường hè năm nay. Với nhóm khách lẻ tự túc, người ra quyết định chi tiêu thường là phụ huynh, nhưng trẻ em lại là đối tượng ảnh hưởng lớn đến lựa chọn điểm đến và kế hoạch du lịch của gia đình trong dịp hè. Nhóm khách gia đình vẫn là phân khúc quan trọng nhất của du lịch nội địa mùa hè. Trong khi đó, nhóm khách trẻ có thể sẽ đi ít hơn, còn nhóm khách đi tự do theo kiểu trải nghiệm, đổi gió hoặc đi một mình vẫn sẽ duy trì nhu cầu nhất định.
Đối với khách đoàn DN, nhu cầu du lịch hè được dự báo sẽ không giảm quá mạnh do phần lớn công ty đã có ngân sách cố định cho hoạt động nghỉ mát, team building hoặc du lịch thường niên. Tuy nhiên, thay vì đi xa và sử dụng dịch vụ cao cấp như trước, các DN sẽ điều chỉnh để phù hợp hơn với ngân sách. Cùng một mức ngân sách như năm ngoái nhưng năm nay DN có thể rút ngắn số ngày đi, chọn điểm đến gần hơn hoặc cắt giảm một số dịch vụ cao cấp để cân đối chi phí.
Ông Tăng Thông Nhân cũng nhìn nhận giá vé máy bay hiện là yếu tố tác động mạnh nhất đến hành vi du lịch, đặc biệt với các tour nội địa phụ thuộc hàng không. Vì vậy, nhiều DN và khách đoàn đang chuyển sang các hành trình ngắn ngày bằng đường bộ để tiết kiệm chi phí. Với nhiều khách đoàn, các tour có vé máy bay gần như bị loại ngay từ đầu. Thay vào đó, họ ưu tiên các điểm đến gần, đi xe thuận tiện như Nha Trang, Phan Thiết hoặc các tuyến miền Tây.
Xu hướng này có thể sẽ khiến thị trường lưu trú có sự phân hóa rõ nét hơn trong mùa hè năm nay. Các khách sạn, resort cao cấp vẫn giữ được nhóm khách có thu nhập cao hoặc khách quốc tế, trong khi phân khúc 3 sao trở xuống có thể gặp nhiều áp lực cạnh tranh. Phân khúc cao cấp sẽ ít bị ảnh hưởng hơn vì khách hàng của họ có khả năng chi trả tốt. Trong khi đó, nhóm khách sạn tầm trung hoặc bình dân sẽ chịu sức ép lớn hơn về công suất phòng.
Trong bối cảnh như vậy, ông Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, cho rằng để kích cầu du lịch hè cần có sự liên kết mạnh hơn giữa hàng không, điểm đến, cơ sở lưu trú và các đơn vị lữ hành nhằm tạo ra các gói sản phẩm có giá cạnh tranh hơn. Theo ông Huy, một trong những giải pháp quan trọng là xây dựng các combo trọn gói giữa vé máy bay, khách sạn và điểm tham quan để tối ưu chi phí cho du khách. Song song, thị trường cần đẩy mạnh các sản phẩm ngắn ngày, di chuyển bằng đường bộ để phù hợp xu hướng tiêu dùng hiện nay. Các sản phẩm đi ngắn bằng xe đang có lợi thế hơn trong giai đoạn này. Ngoài ra cần liên kết giữa cơ sở lưu trú và điểm tham quan để tạo ra những gói dịch vụ có giá cạnh tranh, hấp dẫn hơn.
Ông Trần Tường Huy cũng lưu ý các địa phương nên triển khai thêm các chương trình ưu đãi theo từng thời điểm nhằm kéo giãn dòng khách trong mùa hè, thay vì chỉ tập trung vào cuối tuần hoặc các đợt cao điểm. Trong suốt 2 – 3 tháng hè cần có chính sách giá linh hoạt cho các ngày thấp điểm để hút khách, tránh tình trạng dồn quá đông vào thứ bảy, chủ nhật. Đây cũng là cơ hội để quảng bá thêm các điểm đến mới, chưa quá đông khách.
Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và xúc tiến du lịch, Cục Du lịch quốc gia VN, nhìn nhận bài toán kích cầu du lịch hiện nay không thể chỉ tiếp cận dưới góc độ giảm giá đơn thuần, mà cần được xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải – lưu trú – dịch vụ – điểm đến. Trong khi đó, hành vi tiêu dùng du lịch cũng thay đổi nhanh chóng khi du khách ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, tối ưu chi phí và trải nghiệm thực chất.
Đối với các địa bàn phụ thuộc lớn vào hàng không như Phú Quốc, Khánh Hòa, Đà Nẵng hay các khu vực hải đảo xa trung tâm, chi phí vận chuyển tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định của khách du lịch. Do đó, cần tăng cường liên kết thực chất giữa hàng không, địa phương và DN du lịch, xây dựng các gói kích cầu tích hợp vé máy bay, lưu trú, tham quan, vui chơi giải trí, đồng thời đa dạng hóa sản phẩm du lịch, đẩy mạnh liên kết vùng, kết nối đa phương thức và thúc đẩy chuyển đổi số để nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến.
Việc triển khai thủ tục nhập cảnh mới tại sân bay nhộn nhịp nhất nước nhằm hiện đại hóa công tác quản lý xuất nhập cảnh, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ hành khách theo hướng nhanh chóng - thuận tiện - an toàn.
Theo đó, từ 15.4, tất cả hành khách mang quốc tịch nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài (kiều bào) sử dụng thị thực để nhập cảnh vào Việt Nam qua cửa khẩu Tân Sơn Nhất đều phải hoàn tất thủ tục khai báo thông tin điện tử.
Việc áp dụng quy định này đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ từ phương thức kiếm soát truyền tháng sang quản lý dựa trên dữ liệu số hóa, giúp hệ thống hải quan và an ninh cửa khẩu nắm bắt thông tin hành khách một cách chủ động và chính xác trước khi chuyến bay hạ cánh.
Đáng chú ý, để đảm bảo tính tập trung và hiệu quả, quy định mới này được phân loại đối tượng thực hiện rất rõ ràng nhằm tránh gây nhầm lẫn cho hành khách. Cụ thể, các công dân Việt Nam sử dụng hộ chiếu Việt Nam vẫn thực hiện quy trình kiếm soát như thông thường và không thuộc diện bắt buộc phải khai báo trực tuyến theo quy định này.
Bên cạnh đó, những hành khách quốc tế chỉ thực hiện các chuyến bay quá cảnh (transit) tại Tân Sơn Nhất mà không làm thủ tục nhập cảnh vào nội địa Việt Nam cũng được miễn trừ. Việc khoanh vùng đối tượng giúp cơ quan quản lý tập trung nguồn lực vào nhóm hành khách cần kiểm soát thị thực, từ đó tối ưu hóa tốc độ thông quan.
Về quy trình thực hiện, tính tiện dụng và sự chủ động là hai yếu tố được ưu tiên hàng đầu. Cơ quan chức năng khuyến nghị hành khách nên hoàn tất việc cung cấp dữ liệu cá nhân ngay tại nhà hoặc trước khi khôi hành để đảm bảo hành trình diễn ra suôn sẻ.
Cổng thông tin điện tử chính thức được thiết lập tại địa chỉ prearrival.immigration.gov.vn, cho phép người dùng truy cập dễ dàng từ các thiết bị di động hoặc máy tính. Tại đây, hành khách sẽ điển các thông tin liên quan đến nhân thân, lịch trình bay và mục đích nhập cảnh. Hệ thống được thiết kế với giao diện trực quan, đảm bảo tính bảo mật dữ liệu cao theo tiêu chuẩn quốc tế.
Trong trường hợp hành khách chưa kịp chuẩn bị trước khi bay, nhà ga quốc tế Tân Sơn Nhất đã được bố trí hệ thống mã QR phủ khắp các khu vực xuất nhập cảnh. Hành khách có thể quét mã tại chỗ để truy cập hệ thống và hoàn thành thông tin ngay tại sân bay. Sau khi dữ liệu được gửi đi thành công, hệ thống sẽ tự động xuất một mã QR xác nhận cả nhàn. Đây chính là "tấm vé thông hành số" mà hành khách cần xuất trình cho cán bộ Công an cửa khẩu tại bục kiểm soát.
Thay vì phải chờ đợi cán bộ nhập liệu thủ công từng trường hợp như trước, việc quét mã QR giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống chỉ còn tỉnh bằng giây, tạo nên một quy trình thông quan khép kín và chuyên nghiệp.
Sự thay đổi này đã nhận được sự phối hợp đồng bộ từ phía các đơn vị vận tải hàng không. Các hãng hàng không lớn như Vietjet và nhiều hãng bay quốc tế khác đã nhanh chóng cập nhật thông tin và phát đi thông báo đến hành khách ngay từ khâu đặt vé và check-in.
Rung Rueang Pork Noodles có tuổi đời hơn 50 năm, xuất phát từ một xe hàng rong trên đường phố Bangkok. Sau đó, nhờ kinh doanh phát đạt chủ quán mở cửa hàng cố định. Không gian bình dân, chuẩn quán ăn đường phố Thái Lan, luôn đông kín khách. Quán được cẩm nang Michelin đưa vào danh sách Bib Gourmand (đồ ăn ngon, giá hợp lý) từ năm 2018.
Trên website của Michelin, chuyên gia gợi ý: "Hãy chọn một phần súp thịt băm nhỏ hoặc to tùy sức ăn, nước dùng vị tom yum, chả cá nhà làm, hoặc da cá chiên giòn. Chả thịt băm cũng là một điểm nhấn của món ăn này".
Đây là địa chỉ dành cho dân văn phòng và khách du lịch. Thực khách được phục vụ nhanh, món lên liên tục. Quán có fanpage riêng, được nhiều food blogger ghé ăn và đánh giá.
Trong chuyến du lịch Bangkok 4 ngày giữa tháng 3, Hoa hậu Kỳ Duyên cùng Thiên Ân đã ghé quán để trải nghiệm. Ngoài món mì đặc trưng, cặp hoa hậu còn thử các đặc sản như súp tom yum và som tum (gỏi đu đủ xanh thái sợi). Trong lúc chờ món, Kỳ Duyên đã ghi hình cảnh du khách xếp hàng dài trên phố, lấy số chờ đến lượt vào ăn.
Trên các diễn đàn về ẩm thực và du lịch Thái Lan, quán mì Rung Rueang cũng được gợi ý và nhận nhiều ý kiến đánh giá tích cực. Tripadvisor chấm điểm 4.5/5.
Thực khách có thể tự chọn loại mì và cách ăn theo sở thích gồm mì nước tom yum, mì trộn khô, mì nước trong. Phần topping gồm thịt lợn, da cá chiên giòn, chả cá, bò viên, thịt viên. Phần mì sợi có dạng hủ tiếu to, hủ tiếu nhỏ, mì trứng, bánh phở. Một số người gợi ý cách ăn phù hợp, gọi hai phần nhỏ, một phần tom yum, một phần nước trong để thử hai vị, trước khi thêm theo khẩu vị.
"Mì tom yum cay nồng chuẩn vị Thái Lan có giá học sinh chỉ từ 60 baht (khoảng 50.000 đồng)", "Quán ngon mà giá bình dân nha". "Lưu ý tom yum khá cay, du khách nên cân nhắc nếu không ăn được vị cay kiểu Thái", một thành viên diễn đàn cho hay. Tuy nhiên cũng có một số ý kiến cho rằng họ phải đợi lâu vì quá đông khách, phục vụ chưa tốt.
Quán mì Rung Rueang Pork Noodles nằm ở soi Sukhumvit 26, trung tâm thủ đô Bangkok. Du khách đi tàu điện trên cao (BTS), đến bến Phrom Phong, sau đó dùng Google Maps xác định vị trí quán, khoảng 500 m từ cửa ra của tàu điện, đi bộ khoảng 3 phút, đường đi thuận tiện. Quán mở từ 8h đến 17h, lý tưởng để ăn sáng, bữa lửng (bất chợt trong chuyến đi chơi).
Quán gần các điểm check in nổi tiếng của Bangkok như EmQuartier hoặc Emporium, công viên Benchasiri, trung tâm thương mại Terminal 21, các cửa hàng massage chân trên phố Sukhumvit.
Đồ ăn đường phố Thái Lan luôn được Michelin đánh giá cao, trong đó quán ăn của "chị nốt ruồi" với món trứng cuộn cua từng làm mưa làm gió trên các diễn đàn ẩm thực.
Anh Trần Minh Triệu (29 tuổi, ngụ P.Xuân Hòa, TP.HCM) kể mới đây sau khi kết thúc một giải thể thao nội bộ, nhóm của anh gồm khoảng 20 người hẹn nhau liên hoan tại một quán ăn ở góc ngã tư Lý Tự Trọng giao với đường Nguyễn Trung Trực (P.Bến Thành). Quán có bàn dài ngồi vỉa hè, đồ ăn ngon và hợp khẩu vị. Tuy nhiên, đồ ăn còn chưa dọn ra thì cả nhóm liên tục bị chèo kéo, nài nỉ mua hàng.
"Chúng tôi vừa ngồi xuống là hết người này đến người kia mời mua đủ loại mặt hàng, từ thuốc lá, trái cây, vé số đến xin tiền. Một người bán có thể quay lại nhiều lần trong cùng một buổi. Để tránh bị làm phiền, chúng tôi mua ủng hộ cho xong nhưng chỉ một lúc họ lại tới, rồi người khác tới..., mất cả vui", anh Triệu phản ánh.
Anh Huỳnh Tân (38 tuổi, ngụ P.Gò Vấp) cũng có trải nghiệm tương tự với người ăn xin, người bán vé số. Với hàng rong, thường anh chỉ nhẹ nhàng từ chối hoặc góp ý với chủ quán để họ nhắc nhở. Với những hàng quán không xử lý tình trạng này, anh sẽ không tới nữa.
Không chỉ nhà hàng, quán ăn mà ở những nơi công cộng như công viên, dọc bờ sông..., đội ngũ hàng rong thậm chí lấn chiếm không gian chung, khách nào không mua hàng, uống nước, sử dụng đồ của họ sẽ bị nói móc, thậm chí không cho đứng hóng mát.
Tình trạng này đã kéo dài nhiều năm, cứ khi nào lực lượng chức năng ra quân xử lý thì tạm lắng xuống nhưng sau đó vẫn đâu vào đấy. Gần nhất, cuối năm ngoái, UBND TP.HCM ban hành công văn chỉ đạo các đơn vị liên quan tăng cường xử lý tình trạng người lang thang xin ăn, bán hàng rong chặt chém, chèo kéo du khách trên địa bàn TP. Đây là động thái nhằm đảm bảo an ninh trật tự, mỹ quan đô thị, nâng cao trải nghiệm của du khách khi đến với TP.HCM. UBND TP nhấn mạnh chỉ đạo các đơn vị liên quan tập trung xử lý dứt điểm vấn đề này nhưng chỉ được một thời gian thì tái diễn.
Th.S Trần Trung Hiếu, Phó chủ tịch Chi hội Hướng dẫn viên TP.HCM, thừa nhận hàng rong, ăn xin hiện nay xuất hiện dưới rất nhiều hình thức khác nhau, từ đánh giày, bán hàng lưu niệm nhỏ lẻ cho đến xin tiền trực tiếp. Thậm chí, có những trường hợp được ngụy trang rất khéo léo như mặc đồ bình thường rồi kể hoàn cảnh khó khăn để xin tiền hay người bán vé số nhưng nếu khách không mua thì chuyển ngay thành ăn xin. Ông Hiếu đặt vấn đề có nhiều người nói là sinh viên đi bán bút, bán tập nhưng có thật sự là sinh viên thì không ai biết. Hay có những người treo biển xin tiền trước ngực để chữa bệnh, làm từ thiện nhưng không thể xác minh được. "Thậm chí, hàng rong biến tướng thành hoạt động biểu diễn nghệ thuật như con nít thổi lửa ở phố đi bộ, bản chất vẫn là đánh vào lòng thương cảm của người khác", ông Hiếu nói thẳng.
TS Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch, phân tích: Trong xã hội luôn tồn tại lòng trắc ẩn hay sự thương cảm và chính yếu tố này trở thành điểm tựa để các hoạt động như xin ăn hay buôn bán nhỏ lẻ tiếp tục tồn tại. Đây không hẳn là hành vi trục lợi quá mức mà phần lớn là cách để họ nhận được sự san sẻ nhất định từ cộng đồng. Dù vậy, ông Minh thừa nhận tình trạng có thể ảnh hưởng đến môi trường du lịch của TP khi du khách bị làm phiền quá mức, thậm chí có thể xem là quấy rối.
Từ góc nhìn đó, TS Dương Minh Đức cho rằng để giải quyết vấn đề không thể chỉ tập trung vào nhóm hàng rong, ăn xin mà cả người cho, người mua. "Lòng trắc ẩn cần được đặt đúng chỗ, nếu không nó có thể trở thành yếu tố duy trì những hành vi chưa phù hợp với nếp sống văn minh đô thị", ông Minh nhấn mạnh.
Theo chuyên gia này, chính sách cần tiếp cận đa chiều, hướng đến việc thay đổi nhận thức của cả hai phía, tức là người cần hỗ trợ và người sẵn sàng cho đi. Truyền thông về nếp sống văn minh đô thị cần giúp người dân hiểu rằng việc giúp đỡ đúng cách mới thực sự có ý nghĩa.
Với nhóm bán hàng rong, ông Minh nhận định đây là hoạt động mang tính trao đổi thương mại, do đó cần kiểm soát về giá cả, chất lượng sản phẩm và tính minh bạch để tránh tình trạng "chặt chém", ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách. Còn nhóm ăn xin, đặc biệt là trẻ em lại là đối tượng khó chuyển hóa hơn do đã hình thành thói quen, thậm chí tồn tại dưới dạng mạng lưới chăn dắt. Vì thế, cần tiếp cận theo hướng lâu dài, kiên nhẫn, tập trung vào giáo dục, đào tạo và tạo sinh kế thay thế. Đây là quá trình đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên và phải được triển khai liên tục, không thể làm theo kiểu phong trào ngắn hạn.
Ông Nguyễn Tiến Huy, CEO Pencil Group/Localis - đơn vị vận hành website quảng bá du lịch TP.HCM visithcmc.vn, cho rằng trước hết cần nhìn nhận và chấp nhận đây là một thực tế của xã hội. Khi xây dựng và truyền tải các sản phẩm du lịch, hoặc ngay trên website chính thức của điểm đến TP.HCM cũng cần có những nội dung giúp du khách, đặc biệt là khách quốc tế, hiểu và biết cách xử lý các tình huống phát sinh không mong muốn. Chúng ta thường e ngại khi đề cập những vấn đề này trên các cổng thông tin chính thức hoặc trong các nội dung giới thiệu về văn hóa xã hội. Tuy nhiên, đây lại là những tình huống có thật mà du khách có thể gặp phải. Vì thế, không cần làm vấn đề trở nên nghiêm trọng nhưng ít nhất cần để du khách biết rằng họ có thể tìm đến đâu khi cần hỗ trợ. Ví dụ như một tổng đài hay một website chính thức để cung cấp thông tin và hướng dẫn cách xử trí khi gặp sự cố bất ngờ trong hành trình.
Cùng quan điểm, Th.S Trần Trung Hiếu nói trước đây TP.HCM có lực lượng thanh tra du lịch trực thuộc Sở Du lịch để chuyên kiểm tra các hoạt động như hướng dẫn viên "chui", vi phạm trong tổ chức tour, chặt chém. Tuy nhiên, sau quá trình sáp nhập, vai trò và hoạt động của lực lượng này hiện không còn rõ ràng như trước. Ngay cả người trong ngành cũng chưa nắm rõ cơ chế vận hành hiện nay. Do đó, cần xem xét việc củng cố hoặc khôi phục lực lượng thanh tra du lịch, đồng thời làm rõ chức năng, phạm vi xử lý, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến hình ảnh du lịch như ăn xin, chèo kéo khách.
