Tòa án Tối cao hôm 29/6 đã phán quyết rằng bang Mississippi có thể tiếp tục kiểm đếm một số phiếu bầu vắng mặt nhận được sau ngày bầu cử, bác bỏ lập luận của đảng Cộng hòa cho rằng những phiếu bầu đó không hợp lệ theo luật liên bang.
Phán quyết được đưa ra với tỷ lệ 5 phiếu thuận và 4 phiếu chống. Bà Amy Coney Barrett, thẩm phán được Tổng thống Trump bổ nhiệm vào năm 2020, đã bỏ phiếu ủng hộ, giúp phán quyết này nhận được đa số đồng thuận cùng với Chánh án John Roberts, các thẩm phán Sonia Sotomayor, Elena Kagan và Ketanji Brown Jackson.
Bà Barrett cho rằng luật liên bang quy định ngày bầu cử là thời hạn cuối cùng để cử tri đưa ra lựa chọn, chứ không đưa ra tiêu chuẩn cụ thể về thời điểm nhận phiếu để công nhận một lá phiếu là hợp lệ. Phán quyết đã giáng một đòn mạnh vào những nỗ lực của ông Trump và đảng Cộng hòa nhằm hạn chế việc bỏ phiếu qua thư trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Tòa án Tối cao Mỹ gồm 9 thẩm phán, với 6 người theo khuynh hướng bảo thủ, được bổ nhiệm dưới thời các tổng thống đảng Cộng hòa và 3 người theo khuynh hướng tự do, được bổ nhiệm dưới thời các tổng thống đảng Dân chủ. Do đó, các quyết sách của ông Trump vốn được kỳ vọng nhận được sự ủng hộ của Tòa án Tối cao. Việc bà Barrett phản đối đề xuất của ông Trump đã gây nỗi thất vọng lớn, khiến bà nhanh chóng trở thành mục tiêu chỉ trích của các nhà bình luận và chính trị gia bảo thủ.
Jason Snead, giám đốc điều hành Dự án bầu cử trung thực, nhóm ủng hộ các luật bầu cử nghiêm ngặt hơn, ra tuyên bố nói rằng phán quyết này “vô cùng đáng thất vọng và sai lầm”.
“Tòa án đã bỏ lỡ một cơ hội lớn để củng cố tính toàn vẹn của cuộc bầu cử. Như Thẩm phán Alito đã nêu rõ trong ý kiến phản đối của mình, việc chứng kiến các lá phiếu được gửi đến sau ngày bầu cử và làm thay đổi kết quả các cuộc đua chỉ làm tổn hại lòng tin của công chúng vào hệ thống của chúng ta”, ông Snead nói thêm.
Cựu Ủy viên bầu cử Liên bang Hans von Spakovsky, hiện là chuyên gia tại Viện Edwin Meese III về Quy tắc Pháp luật của tổ chức phi chính phủ bảo thủ Advancing American Freedom, cũng gọi phán quyết này là “sự thất vọng lớn”, có nguy cơ làm suy yếu hơn nữa niềm tin của người Mỹ vào tính toàn vẹn của cuộc bầu cử.
Phát biểu tại Nhà Trắng vào chiều 29/6, ông Trump cho rằng phán quyết của Tòa án Tối cao là “cho người dân thêm thời gian để bỏ phiếu bất hợp pháp”. Ông Trump thường xuyên đưa ra cáo buộc rằng các cuộc bầu cử ở Mỹ đã bị tha hóa bởi gian lận cử tri quy mô lớn nhưng không đưa ra bằng chứng.
Theo luật bầu cử Mississippi, cử tri vắng mặt – bao gồm người cao tuổi và sinh viên – được phép bỏ phiếu qua thư nếu lá phiếu được đóng dấu bưu điện muộn nhất vào ngày bầu cử, và gửi tới nơi trong vòng 5 ngày sau đó. Sự thay đổi này, được thực hiện vào năm 2020 trong đại dịch Covid-19, đã được thông qua gần như nhất trí tại cơ quan lập pháp Mississippi và được Thống đốc Tate Reeves, thành viên đảng Cộng hòa, ký thành luật.
Hôm 30/6, thẩm phán Amy Coney Barrett một lần nữa cùng Chánh án John Roberts và ba thẩm phán theo đường lối tự do bỏ phiếu bác bỏ sắc lệnh của Tổng thống Trump về ngăn cấp quyền công dân cho trẻ em sinh ra tại Mỹ. Họ ủng hộ quyền công dân theo nguyên tắc sinh ra trên lãnh thổ, viện dẫn Tu chính án thứ 14.
Chánh án Roberts chỉ ra rằng ngay từ đầu, những người cha lập quốc của nước Mỹ đã chủ trương mở cửa đón nhận người nước ngoài đến cư trú, dù là ngắn hạn hay dài hạn. Ông nhấn mạnh, đối với một quốc gia cấu thành từ dân nhập cư, việc áp dụng rộng rãi nguyên tắc jus soli (quyền công dân theo nơi sinh) càng mang ý nghĩa quan trọng.
“Nền Cộng hòa non trẻ đã thu hút hàng chục nghìn người di cư từ cựu thế giới, người Scotland-Ireland, người Pháp, người Đức, người xứ Wales và nhiều người khác, một số định ở lại trong thời gian ngắn, số khác lại hy vọng gắn bó cả đời”, ông viết. “Bất kể ý định của họ là gì, họ đều có thể chắc chắn một điều: con cái họ sinh ra sẽ trở thành công dân Mỹ”.
Hai thẩm phán bảo thủ Alito và Thomas kịch liệt phản đối quan điểm này. Ông Thomas lập luận rằng Điều khoản Quyền công dân luôn được hiểu một cách nhất quán là không áp dụng cho con cái của những người nước ngoài lưu trú tạm thời.
Thẩm phán Alito cho rằng phe đa số đã mắc “sai lầm nghiêm trọng” trong “một trong những phán quyết quan trọng nhất trong lịch sử” của Tòa án Tối cao.
Ông Trump nhận xét phán quyết này “quá tệ”, nhưng lưu ý rằng quốc hội có thể “dễ dàng bù đắp” thông qua luật pháp. Khi được hỏi về khả năng sửa đổi hiến pháp, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết còn quá sớm để nói về điều đó.
Những lời chỉ trích tiếp tục đổ dồn về bà Barrett. “Liệu tôi có nghĩ bà ấy đã sai lầm khi đưa ra phán quyết đó không? Có”, Phó Tổng thống JD Vance nói.
“Amy Coney Barrett là một kẻ phản bội”, nhà bình luận bảo thủ Megyn Kelly chỉ trích gay gắt trong chương trình phát thanh trên sóng SiriusXM. “Bà ta liên tục đứng về phe cánh tả.”
“Tôi nghĩ sai lầm lớn nhất là từng ủng hộ Amy Coney Barrett”, Mike Davis, đồng minh thân cận của ông Trump, người đứng đầu tổ chức phi chính phủ bảo thủ Dự án Điều khoản III, nói. “Bà ấy là một thảm họa của Tòa án Tối cao”.
Bà Barrett không lên tiếng về những chỉ trích này. Nhưng ngay từ buổi lễ nhậm chức tại Nhà Trắng vài năm trước, nữ thẩm phán đã khẳng định lập trường độc lập của mình.
“Lời thề thiêng liêng mà tôi tuyên đọc tối nay có nghĩa là tôi sẽ thực thi công lý một cách vô tư, không sợ hãi, hoàn toàn độc lập với các nhánh quyền lực chính trị cũng như sở thích cá nhân của chính mình”, bà Barrett tuyên bố.
Các nhà dự báo thời tiết châu Âu cho biết đợt nóng sẽ kéo dài suốt tuần, với nhiệt độ đạt đỉnh trong các ngày 28 - 29.5 trước khi giảm dần vào cuối tuần.
Tại Anh, Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office) cho biết nhiệt độ ngày 26.5 đạt 35,1 độ C, lập kỷ lục mới trong tháng 5 và vượt xa mức cũ 32,8 độ C từng được ghi nhận năm 1944. Cùng ngày, London còn ghi nhận một "đêm nhiệt đới" hiếm gặp, khi nhiệt độ ban đêm không xuống dưới 20 độ C, theo Hãng tin AP.
Cơ quan An ninh y tế Anh đã ban hành cảnh báo sức khỏe màu hổ phách cho nhiều khu vực đến hết ngày 29.5. Nhà dự báo Greg Dewhurst của Met Office nói mức nhiệt này "bất thường với Anh ngay cả vào giữa mùa hè, chứ chưa nói đến tháng 5". Nhà chức trách Anh cũng ghi nhận ít nhất 5 trường hợp tử vong do đuối nước tại hồ và vùng biển tây nam nước này khi người dân tìm cách giải nhiệt.
Tại Pháp, Cơ quan Khí tượng Pháp (Météo France) ngày 27.5 ban hành cảnh báo màu cam về nắng nóng cực độ tại 13 tỉnh thành miền tây, trong khi nhiệt độ tại miền nam có thể lên 38 - 39 độ C trong những ngày tiếp theo. Đây là lần đầu tiên hệ thống cảnh báo nắng nóng quốc gia của Pháp được kích hoạt trong tháng 5 kể từ khi ra đời năm 2004, theo Sky News. Phát ngôn viên chính phủ Pháp Maud Bregeon cho biết ít nhất 7 trường hợp tử vong có thể liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đợt nắng nóng.
Tây Ban Nha cũng hứng chịu nền nhiệt bất thường. Cơ quan Khí tượng quốc gia Aemet ngày 27.5 cảnh báo "nhiệt độ cao bất thường so với thời điểm này trong năm" sẽ kéo dài trong tuần tới. Tại Ý, nhiều địa phương đã phát cảnh báo nắng nóng đầu tiên trong năm và hạn chế làm việc ngoài trời. Ngày 27.5, nhiệt độ tại Milan chạm mốc 36 độ C, cao hơn khoảng 9 độ C so với trung bình theo mùa. Ở Áo, nhà khí tượng Marcus Wadsak cho biết thị trấn Lienz ghi nhận 32,7 độ C ngày 26.5, đánh dấu ngày tháng 5 nóng nhất tại nước này trong hơn 200 năm.
Nguyên nhân trực tiếp của đợt nắng nóng là hiện tượng "vòm nhiệt", khi một vùng áp suất cao giữ khối không khí nóng từ Bắc Phi mắc kẹt trên Tây Âu, đồng thời ngăn không khí mát tràn xuống. Theo Météo France, khối khí nóng từ Morocco khiến nhiệt độ tại nhiều nơi cao hơn 10 - 13 độ C so với bình thường.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu do con người gây ra mới là nguyên nhân nền khiến những hiện tượng như vậy xảy ra thường xuyên hơn, dữ dội hơn và đến sớm hơn trong năm. Các mô hình khí hậu cho thấy những đợt nắng nóng tháng 6 ở châu Âu hiện có khả năng xảy ra cao gấp khoảng 10 lần so với trước thời kỳ công nghiệp và xu hướng tương tự đang dần xuất hiện trong tháng 5, theo AFP.
Trước rủi ro gia tăng, nhiều chính phủ châu Âu đã áp dụng biện pháp khẩn cấp. Pháp cân nhắc đóng cửa trường học tạm thời và hủy một số sự kiện thể thao. Ý cấm làm việc ngoài trời kéo dài dưới nắng trực tiếp từ 12 giờ 30 - 16 giờ đến ngày 15.9. Cơ quan y tế tại Tây Ban Nha, Anh và Bồ Đào Nha khuyến cáo người dân tránh ra ngoài vào giờ nắng gắt, uống đủ nước và theo dõi người dễ tổn thương, theo tờ The Guardian.
Về dài hạn, giới chuyên gia cảnh báo châu Âu cần thích ứng nhanh hơn với khí hậu nóng lên. Nhiều hạ tầng của châu Âu chưa được thiết kế để đối phó với nhiệt độ cực đoan. Các biện pháp được đề xuất gồm tăng không gian che nắng, cải tạo hệ thống làm mát tại bệnh viện, viện dưỡng lão và trường học, đặt giới hạn nhiệt độ tối đa tại nơi làm việc, đồng thời hỗ trợ hộ thu nhập thấp tiếp cận công nghệ làm mát.
Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, máy bay không người lái của Ukraine được cho là đã tấn công một nhà máy lọc dầu và một nhà máy sản xuất hóa chất của Nga vào đêm 19/5, rạng sáng 20/5.
Kênh Telegram độc lập ASTRA của Nga đưa tin khói bốc lên nghi ngút từ một nhà máy lọc dầu gần thành phố Kstovo thuộc tỉnh Nizhny Novgorod sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào khu vực này.
Theo các kênh Telegram của Nga, quân đội Ukraine được cho là cũng tấn công nhà máy Nevinnomyssk Azot ở vùng Stavropol Krai phía nam của Nga vào ngày 20/5.
Nhà máy này là một trong những cơ sở sản xuất phân bón khoáng và hóa chất được sử dụng trong sản xuất thuốc nổ lớn nhất của Nga. Nhà máy sản xuất tới 1 triệu tấn amoniac và hơn 1 triệu tấn amoni nitrat mỗi năm, những nguyên liệu được sử dụng trong sản xuất thuốc nổ và đạn pháo.
Thị trưởng Nevinnomyssk, Mikhail Minenkov, cho biết hệ thống phòng không đang hoạt động trên thành phố trong lúc cuộc tấn công diễn ra. Theo các kênh Telegram của Nga, người dân địa phương cho biết đã chứng kiến các vụ nổ và đám cháy ở thành phố trong đêm.
Thống đốc vùng Stavropol, Vladimir Vladimirov, tuyên bố trên Telegram rằng hệ thống phòng không đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào một "khu công nghiệp" không xác định ở Nevinnomyssk, mà không gây ra thiệt hại nào.
Mặc dù mục tiêu của cuộc tấn công mới nhất vào nhà máy lọc dầu của Nga chưa được công bố, nhưng cuộc tấn công này diễn ra chỉ 2 ngày sau khi lực lượng Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở Kstovo.
Sau cuộc tấn công, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết nhà máy lọc dầu này "là một trong những doanh nghiệp lọc dầu lớn nhất của Nga" với công suất xử lý khoảng 17 triệu tấn dầu mỗi năm. Theo quân đội Ukraine, cơ sở này sản xuất xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay "được sử dụng để hỗ trợ nhu cầu của lực lượng quân sự Nga".
Nhà máy Nevinnomyssk Azot cũng nhiều lần bị nhắm mục tiêu trong suốt cuộc xung đột, gần đây nhất là trong một cuộc tấn công được ghi nhận vào ngày 16/5. Các cuộc tấn công trước đó vào nhà máy cũng được ghi nhận vào tháng 3 và tháng 1 năm nay, cũng như nhiều lần trong năm 2025. Cuộc tấn công mới nhất đánh dấu ít nhất lần thứ 7 Ukraine nhắm mục tiêu vào cơ sở này kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự.
Ukraine ngày càng triển khai nhiều máy bay không người lái tự sản xuất để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, hậu cần và sản xuất quốc phòng.
Ngày 19/5, Kiev tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, trong đó có một trạm bơm dầu ở tỉnh Yaroslavl.
Reuters đưa tin, nhà máy lọc dầu Moscow đã tạm thời ngừng hoạt động sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn của Ukraine hôm 17/5.
Trước đó, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tuyên bố đã tiến hành chiến dịch phối hợp với Lực lượng vũ trang Ukraine vào ngày 17/5, nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng công nghiệp quân sự và nhiên liệu ở Moscow, bao gồm nhà máy lọc dầu Moscow.
Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin cho biết 12 người bị thương gần nhà máy lọc dầu Moscow ở quận Kapotnya, trong cuộc tấn công có quy mô lớn nhất của Ukraine vào thủ đô của Nga trong hơn một năm qua.
Nhà máy lọc dầu Moscow đã xử lý 11,6 triệu tấn dầu thô trong năm 2024.
Việc tạm ngừng sản xuất dầu đã trở nên phổ biến hơn tại các nhà máy lọc dầu của Nga trong những tháng gần đây do sự gia tăng các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở dầu khí mà Kiev cáo buộc hỗ trợ cho chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, vào tháng 4, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga đã đạt mức cao nhất trong 4 tháng, với ít nhất 21 cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các hạ tầng dầu khí trên biển.
Hôm 13-7, Nga điều máy bay "đài chỉ huy trên không" Tu-214PU đến Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến giữa Washington và Tehran có dấu hiệu leo thang nhanh chóng.
Chiếc Tu-214PU, thường được ví là "máy bay ngày tận thế", là biến thể cải tạo từ máy bay chở khách Tupolev Tu-214, được phát triển riêng cho phi đội chiến lược và Tổng thống Nga. Máy bay trang bị các thiết bị chỉ huy và liên lạc tiên tiến, cho phép các quan chức cấp cao điều hành công việc khi đang bay.
Ký hiệu "PU" là thuật ngữ tiếng Nga chỉ trạm kiểm soát hoặc chỉ huy trên không. Máy bay có tốc độ khoảng 850km/h và tầm bay xấp xỉ 6.500km. Một biến thể quân sự tiên tiến hơn là Tu-214PU-SBUS được trang bị khả năng liên lạc tăng cường.
Lệnh ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố vào tháng 6 đã đổ vỡ sau các vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz.
Hôm 13-7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công các bồn chứa nhiên liệu và hệ thống phòng không Patriot tại Căn cứ không quân Ali Al-Salem, cùng một trạm radar tại Căn cứ không quân Ahmed Al-Jaber ở Kuwait.
IRGC gọi đây là giai đoạn ba của chiến dịch "ăn miếng trả miếng".
Những đòn trả đũa của Cộng hòa Hồi giáo diễn ra sau khi Mỹ tiến hành các đợt không kích vào sâu trong lãnh thổ Iran sáng sớm 13-7 (giờ địa phương). Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố chiến dịch này nhằm làm suy giảm khả năng đe dọa tàu thuyền dân sự và thương mại của Iran tại Hormuz.
Giới phân tích nhận định động thái triển khai chiếc máy bay trên là bằng chứng cho mối quan hệ chiến lược chặt chẽ giữa Nga và Iran. Cho thấy hợp tác quân sự giữa hai nước vẫn tiếp tục.
"Máy bay ngày tận thế" thường xuyên xuất hiện cùng phái đoàn các quan chức cấp cao của Nga.
Chính chiếc máy bay này đã hạ cánh xuống thủ đô Tashkent của Uzbekistan vào ngày 16-6, cùng ngày Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin gặp gỡ các nhà lãnh đạo Uzbekistan.
Vào giữa tháng 2, chỉ vài ngày trước khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công chung vào Iran, chiếc Tu-214PU đã đến Tehran và ở lại trong hai ngày, đến ngày 18-2. Chiếc máy bay dường như đã hỗ trợ chuyến thăm của Bộ trưởng Năng lượng Nga Sergey Tsivilyov. Vài ngày sau, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov cũng đã đến thăm Tehran.
Tương tự, chiếc máy bay này cũng đã có mặt ở Islamabad (Pakistan) vào tháng 11 năm ngoái, trùng với một chuyến thăm khác của ông Tsivilyov.
Giới phân tích nhận định có thể chiếc máy bay được điều đến Iran để chuẩn bị cho chuyến thăm của Ngoại trưởng Nga Lavrov. Bộ Ngoại giao Iran đã xác nhận chuyến thăm này trong cuộc họp báo hôm 13-7.
