Những ngày này, từ sáng sớm đến chiều muộn, công trường cầu Lệ Bắc vang rền tiếng máy móc thi công. Từng tốp công nhân hối hả trên các nhịp cầu đang vươn dài ra giữa sông Thu Bồn. Trên bờ, người dân trong thôn thường đứng lặng hàng giờ để dõi theo công trình. Với họ, cây cầu không chỉ là một dự án giao thông mà còn là giấc mơ đã chờ đợi suốt hàng chục năm.
Mỗi sáng, bà Nguyễn Thị Năm (thôn Lệ Bắc) đi bộ trên con đường bê tông độc đạo dẫn ra trung tâm xã Thu Bồn. Đến đoạn nhìn rõ cây cầu đang thi công, bà thường đứng thật lâu. Ánh mắt người phụ nữ ngoài 60 tuổi ánh lên niềm vui xen lẫn xúc động. “Ở đây hơn 40 năm, tôi chưa bao giờ nghĩ có ngày dân làng mình được đi cầu thay vì đi ghe. Mỗi lần nhìn cây cầu lớn dần lên là thấy lòng nhẹ hẳn. Bao năm sống thấp thỏm với mùa lũ, giờ mới dám nghĩ tới những ngày bình yên”, bà Năm bùi ngùi.
Thôn Lệ Bắc nằm lọt thỏm giữa bốn bề sông nước. Mùa nắng, người dân còn có thể đi lại trên tuyến đường bê tông xuyên cánh đồng. Nhưng vào mùa mưa, nước từ thượng nguồn đổ về, cả tuyến đường nhanh chóng bị nhấn chìm trong biển nước đục ngầu. Khi ấy, Lệ Bắc gần như biến thành một “ốc đảo” bị cô lập hoàn toàn. Những chuyến đò ngang nhỏ bé là sợi dây duy nhất nối người dân với bên ngoài. Và phía sau những chuyến đò ấy là biết bao nỗi lo, hiểm nguy luôn rình rập.
Bà Năm nhớ như in vụ tai nạn đau lòng cách đây khoảng 3 năm. Sáng sớm hôm ấy, 5 người phụ nữ trong thôn gánh rau sang bên kia sông bán. Lúc đi trời còn yên nhưng đến trưa mưa lớn bất ngờ kéo đến, nước lũ dâng nhanh và cuốn phăng chiếc ghe nhỏ giữa dòng. “4 người may mắn bám được bụi cây ven bờ nên thoát chết, còn 1 người thì không trở về nữa. Từ đó, mỗi lần trời đổ mưa là ai cũng bất an”, bà nghẹn giọng.
Không chỉ người lớn, trẻ em nơi đây cũng lớn lên cùng những mùa đến trường đầy nhọc nhằn. Mỗi khi nước dâng cao, chính quyền phải dựng rào chắn, cấm người dân qua lại để đảm bảo an toàn. Nhưng việc học của con trẻ không thể dừng lại. Những ngày mưa lớn, từ 4 – 5 giờ sáng, người dân đã lục tục kéo nhau ra bến đò. Người đi làm, học sinh đến trường chen chúc trên những chiếc ghe máy nhỏ giữa dòng nước chảy xiết.
Bà Hồ Thị Phượng (thôn Lệ Bắc) kể, có những hôm gió lớn, đò không thể chạy, học sinh phải nghỉ học, người lớn nghỉ làm. Nhiều gia đình phải mang quần áo, gạo muối sang bên kia thuê trọ cho con ở tạm nhiều tuần liền để chờ nước rút. “Con nít ở đây quen với áo phao từ nhỏ. Mỗi mùa mưa đến là cha mẹ mất ăn mất ngủ. Giờ sắp có cầu rồi, tụi nhỏ sau này sẽ không còn cảnh run rẩy ngồi ghe đi học giữa nước lũ nữa”, bà Phượng xúc động.
Lệ Bắc hiện có gần 200 ha đất sản xuất nông nghiệp. Người dân sống chủ yếu bằng nghề trồng rau, hoa màu và chăn nuôi. Thế nhưng nhiều năm qua, việc vận chuyển nông sản phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Mỗi mùa mưa đến, giao thương gần như tê liệt. Vì vậy, việc cây cầu hoàn thành đưa vào sử dụng không chỉ giúp người dân đi lại thuận tiện mà còn mở ra cơ hội đổi thay cho vùng đất ven sông vốn nhiều tiềm năng nhưng bị chia cắt bởi dòng nước.
Đứng bên công trường đang thi công nhộn nhịp, ông Nguyễn Xuân Phương, Trưởng thôn Lệ Bắc, không giấu được xúc động khi nhắc về những tháng ngày người dân gắn bó với đò ngang. Ông kể, trước đây địa phương từng có ca nô lớn phục vụ đưa đón người dân; nhưng theo thời gian, lòng sông bồi lấp khiến ca nô không thể hoạt động, buộc phải thay bằng ghe máy nhỏ. “Mỗi mùa mưa đến là cán bộ thôn gần như thức trắng. Chỉ cần nghe tin có người đau ốm, trẻ em đi học hay bà con qua sông là ai cũng lo. Có những hôm nước lớn, ghe chòng chành giữa dòng nhìn mà không cầm lòng được”, ông Phương nhớ lại.
Theo ông Phương, với khoảng 400 hộ dân và gần 1.500 nhân khẩu, cây cầu chính là khát vọng lớn nhất của người dân Lệ Bắc suốt nhiều thế hệ. “Cây cầu này không chỉ nối hai bờ sông mà còn nối niềm tin của người dân vào tương lai. Bao năm nay bà con mong mỏi từng ngày. Khi cầu hoàn thành, đời sống sẽ thay đổi rất nhiều, từ chuyện học hành, khám chữa bệnh cho tới làm ăn, phát triển kinh tế”, ông Phương chia sẻ.
Những ngày gần đây, cứ mỗi khi công nhân hoàn thiện thêm một nhịp cầu, người dân lại kéo nhau ra xem đông hơn. Nhiều cụ già nói rằng họ muốn tận mắt chứng kiến khoảnh khắc cây cầu nối liền đôi bờ sau hàng chục năm chờ đợi. “Tui già rồi, chỉ mong còn khỏe để một lần tự chạy xe qua cây cầu này. Chừng đó chắc mãn nguyện lắm”, một cụ ông trong thôn cười hiền.
Không khí háo hức lan khắp vùng quê ven sông. Người dân tin rằng khi cây cầu hoàn thành, diện mạo Lệ Bắc sẽ thay đổi từng ngày. Những mùa lũ cô lập rồi sẽ chỉ còn trong ký ức.
Ông Nguyễn Hồng Vinh, Phó chủ tịch UBND xã Thu Bồn, cho biết cầu Lệ Bắc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. “Cây cầu này không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông mà còn tháo gỡ căn cơ tình trạng cô lập kéo dài của người dân vùng Lệ Bắc”, ông Vinh nhấn mạnh. Phó chủ tịch UBND xã Thu Bồn cho hay cây cầu sẽ trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy phát triển toàn diện cho vùng đất ven sông. “Khi giao thông thông suốt, địa phương sẽ có điều kiện phát triển nông nghiệp hàng hóa, mở rộng dịch vụ, du lịch cộng đồng và thu hút đầu tư. Quan trọng hơn cả là người dân được tiếp cận y tế, giáo dục thuận lợi và an toàn hơn. Đây là công trình mang ý nghĩa dân sinh rất lớn”, ông Vinh khẳng định.
Ngày cây cầu được đưa vào sử dụng cũng sẽ là thời điểm vùng “ốc đảo” giữa dòng Thu Bồn chính thức khép lại những tháng năm thấp thỏm bên những chuyến đò ngang, mở ra hành trình mới, hành trình của sự an toàn, của cơ hội đổi thay và của những ước mơ bình dị đang dần trở thành hiện thực.
"Giá trị nổi bật của TP HCM không chỉ nằm ở quy mô kinh tế hay đóng góp ngân sách mà còn ở vai trò tiên phong thử nghiệm thể chế, nhận lãnh trách nhiệm đi trước mở đường", TS Trần Du Lịch nói tại hội thảo khoa học "50 năm Thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế" do UBND TP HCM tổ chức ngày 25/6.
Nửa thế kỷ trước, ngày 2/7/1976, Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Theo TS Trần Du Lịch, sau 50 năm, câu chuyện của TP HCM không chỉ là tăng trưởng kinh tế hay đóng góp ngân sách mà còn là hành trình tìm lối đi trong những giai đoạn khó khăn nhất, từ đó mở đường cho cả nước.
Ông cho rằng các chỉ số về GRDP hay thu ngân sách chưa phản ánh đầy đủ dấu ấn của TP HCM. Đóng góp lớn nhất của thành phố là góp phần hình thành đường lối Đổi mới và mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Nhìn lại giai đoạn trước Đổi mới năm 1986, ông Lịch cho biết TP HCM đã chủ động tìm lời giải cho hai bài toán cấp bách là bảo đảm lương thực cho hàng triệu dân và duy trì nguồn nguyên liệu cho các xí nghiệp quốc doanh. Những mô hình đổi mới tại Dệt Thành Công, Phong Phú, Thắng Lợi... đã tạo cơ sở thực tiễn để Trung ương ban hành các chủ trương tháo gỡ rào cản sản xuất, từng bước thừa nhận quyền tự chủ kinh doanh và phát triển kinh tế nhiều thành phần.
Từ nền tảng năng động, dám nghĩ dám làm, TP HCM tiếp tục đi đầu trong nhiều mô hình kinh tế thị trường như xây dựng khu chế xuất, thí điểm cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, phát triển thị trường chứng khoán và áp dụng cơ chế đổi đất lấy hạ tầng, tiêu biểu là khu đô thị Phú Mỹ Hưng.
"Đó là những đóng góp không thể đo đếm bằng con số", ông Lịch nói. Theo ông, suốt 50 năm qua và cả chặng đường phía trước, TP HCM luôn là nơi thử nghiệm thể chế, nhận lãnh trách nhiệm đi trước mở đường, tạo môi trường cạnh tranh để đất nước phát triển.
Ông Lịch cho rằng TP HCM hiện không chỉ mở rộng về quy mô mà còn hội tụ thế mạnh của ba địa phương. Bình Dương tiên phong thu hút đầu tư, phát triển khu công nghiệp và mô hình doanh nghiệp nhà nước làm hạ tầng với Becamex. Bà Rịa - Vũng Tàu có kinh nghiệm phát triển cảng biển, hạ tầng giao thông và cơ chế đổi đất lấy hạ tầng.
"Ba địa phương đều có truyền thống tiên phong đổi mới. Vì vậy, phép cộng này không đơn thuần là 1+1+1=3 mà có thể tạo ra giá trị lớn hơn khi TP HCM có Luật Đô thị đặc biệt và không gian phát triển mới", ông nói.
PGS.TS Nguyễn Văn Hiệp, nguyên Hiệu trưởng Đại học Thủ Dầu Một, cho rằng TP HCM không còn là một đô thị đơn lẻ mà đang mở rộng không gian phát triển theo hướng liên kết vùng, hình thành siêu đô thị hơn 14 triệu dân.
Theo ông, TP HCM mới không chỉ là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước mà còn là đầu mối kết nối vùng Đông Nam Bộ, cửa ngõ giao thương quốc tế, trung tâm tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong cấu trúc mới này, vai trò tiên phong không còn dừng ở việc thử nghiệm các mô hình riêng lẻ mà phải dẫn dắt cả vùng phát triển năng động, tạo động lực lan tỏa cho cả nước.
Nhắc lại giá trị nổi bật nhất của TP HCM sau nửa thế kỷ là vai trò tiên phong kiến tạo và thử nghiệm thể chế, ông Hiệp cho rằng thành phố cần tiếp tục sứ mệnh này thông qua Luật Đô thị đặc biệt và đổi mới tư duy quản trị phù hợp mô hình siêu đô thị đa trung tâm. Mục tiêu không chỉ là tăng trưởng nhanh mà còn xây dựng đô thị thông minh, đáng sống, nơi công nghệ phục vụ con người và phát triển kinh tế gắn với chất lượng môi trường, hạnh phúc của người dân.
Ngày 6.4, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đơn vị vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với bà M.T.H (chủ hộ kinh doanh ở xã Krông Á) để điều tra về hành vi trốn thuế.
Theo kết quả điều tra ban đầu, hộ kinh doanh M.T.H hoạt động trong lĩnh vực thu mua gỗ keo, gỗ cao su và các loại gỗ tạp. Sau khi thu mua, bà H. bán lại cho các doanh nghiệp nhằm hưởng phần chênh lệch giá. Hộ kinh doanh này thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương pháp khoán theo quy định.
Tuy nhiên, trong năm 2022, dù doanh thu thực tế từ hoạt động kinh doanh lên đến khoảng 143 tỉ đồng nhưng chủ hộ chỉ kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân với số tiền 900.000 đồng, tương ứng với mức doanh thu tự kê khai chỉ 144 triệu đồng.
Qua quá trình xác minh, khi quy mô kinh doanh có sự thay đổi lớn, hộ kinh doanh M.T.H đã không thực hiện việc kê khai điều chỉnh, bổ sung tờ khai thuế theo quy định.
Với hành vi cố tình không kê khai đúng doanh thu nhằm mục đích trốn thuế, hộ kinh doanh M.T.H gây thất thu ngân sách Nhà nước với số tiền khoảng 2,1 tỉ đồng.
Hiện cơ quan chức năng tiếp tục điều tra mở rộng vụ án để xử lý theo quy định.
Ngày 18/7, Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh ban hành quyết định bổ sung bà Lệ, ngụ xã Vàm Cỏ, vào danh sách thân nhân của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Tên của ông Quên được ghi trên di vật phát hiện cùng hài cốt trong quá trình khai quật tại công viên Lê Thị Riêng, TP HCM, hồi đầu tháng 7.
Quyết định được đưa ra căn cứ hồ sơ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, bằng Tổ quốc ghi công và đề nghị của UBND xã Vàm Cỏ.
Cùng ngày, chính quyền xã làm việc với gia đình liệt sĩ. Sáu người thân tham dự đều thống nhất công nhận bà Lệ là vợ của ông Quên.
Bà Lệ được cấp giấy chứng nhận thân nhân liệt sĩ và hưởng trợ cấp từ tháng 7. Chế độ gồm trợ cấp tuất hằng tháng hơn 2,7 triệu đồng và trợ cấp tuất nuôi dưỡng hơn 2,2 triệu đồng dành cho vợ liệt sĩ sống cô đơn, không nơi nương tựa, tổng cộng gần 5 triệu đồng mỗi tháng.
Theo quy định, việc công nhận vợ liệt sĩ căn cứ các giấy tờ về đăng ký kết hôn, cưới hỏi; hồ sơ, lý lịch của con hoặc thân nhân có khai báo hai người là vợ chồng. Trường hợp không còn giấy tờ, người phụ nữ có thể được xem xét khi gia đình, họ tộc liệt sĩ xác nhận.
Kết quả xác minh ban đầu cho thấy liệt sĩ Quên thuộc Tiểu đoàn 1 Long An, từng tham gia trận đánh cầu Chữ Y, khu vực quận 5 và 8 cũ, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.
Trước đó, lực lượng tìm kiếm tại công viên Lê Thị Riêng phát hiện hài cốt cùng di vật mang tên Huỳnh Văn Quên. Ngày 6/7, gia đình ông Huỳnh Văn Nhỏ ở xã Vàm Cỏ đến chính quyền trình báo, cho biết liệt sĩ Quên là anh trai.
Bà Lệ sau đó được xác định là người đã hứa hôn với liệt sĩ Quên gần 60 năm trước. Từ khi ông hy sinh, bà không lập gia đình và hiện sống một mình.
