Theo Hãng tin AP ngày 14-5, phát biểu tại Đại lễ đường Nhân dân trước khi bước vào cuộc họp kín với ông Tập, Tổng thống Trump đã dành nhiều lời khen cho nhà lãnh đạo Trung Quốc.
“Ông là một nhà lãnh đạo tuyệt vời. Đôi khi người ta không thích tôi nói điều đó, nhưng tôi vẫn nói vì đó là sự thật”, ông Trump nói.
“Tôi rất vinh dự được ở đây cùng ông. Thật vinh dự khi được là bạn của ông”, tổng thống Mỹ tiếp tục, đồng thời khẳng định quan hệ Mỹ – Trung “sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết”.
Trong khi đó, Chủ tịch Tập Cận Bình phát đi thông điệp cứng rắn và thận trọng hơn, đặc biệt liên quan đến vấn đề Đài Loan.
Theo Hãng tin Tân Hoa xã, ông Tập cảnh báo nếu xử lý sai vấn đề Đài Loan, Mỹ và Trung Quốc có nguy cơ xảy ra “va chạm, thậm chí xung đột”, đẩy quan hệ song phương vào tình thế nguy hiểm.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nhắc lại khái niệm “bẫy Thucydides” – thuật ngữ thường dùng trong nghiên cứu quan hệ quốc tế, nhằm chỉ nguy cơ xung đột khi một cường quốc đang lên thách thức vị thế của cường quốc hiện tại.
“Lịch sử và thế giới đang đặt câu hỏi liệu hai nước có thể vượt qua ‘bẫy Thucydides’ và xây dựng mô hình quan hệ mới giữa các cường quốc hay không”, ông Tập phát biểu. Ông nhấn mạnh “hợp tác mang lại lợi ích cho cả hai bên, còn đối đầu sẽ gây tổn hại cho cả hai”.
Cuộc gặp kéo dài khoảng 2 giờ đồng hồ và chưa có thông cáo chung chính thức từ Nhà Trắng.
Trước đó, ông Trump được tiếp đón bằng nghi thức long trọng với đại bác chào mừng, ban nhạc trình diễn quốc ca hai nước cùng màn múa chào đón của học sinh Trung Quốc cầm cờ Mỹ và Trung Quốc.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng những lời lẽ thân tình giữa ông Trump và ông Tập khó có thể che lấp những khác biệt sâu sắc giữa Washington và Bắc Kinh.
Một trong những điểm nóng lớn nhất là Đài Loan, khi Trung Quốc phản đối kế hoạch bán vũ khí trị giá 11 tỉ USD của Mỹ cho hòn đảo này. Trong khi đó, chiến sự Iran và việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa cũng đang tạo thêm sức ép lên quan hệ hai nước, bởi Trung Quốc hiện là khách hàng mua dầu lớn nhất của Tehran.
Dù Nhà Trắng cho biết ông Trump đến Bắc Kinh với mục tiêu đạt được các kết quả cụ thể về thương mại, đến nay hai bên vẫn chưa công bố bất kỳ thỏa thuận đáng chú ý nào sau các phiên làm việc đầu tiên.
"Sẽ không còn hoạt động làm giàu uranium nào nữa. Mỹ sẽ hợp tác cùng Iran để khai quật và loại bỏ tất cả bụi hạt nhân đã bị chôn vùi", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/4, ám chỉ tới các cơ sở hạt nhân Iran bị Mỹ không kích tháng 6/2025.
Mỹ khi đó tiến hành Chiến dịch Búa đêm, sử dụng 125 máy bay quân sự, 14 quả bom xuyên phá hầm GBU-57 khối lượng 14 tấn và hơn 20 tên lửa Tomahawk để tấn công các cơ sở hạt nhân Iran gồm Fordow, Natanz và Isfahan.
Ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ "hợp tác chặt chẽ với Iran, quốc gia mà chúng tôi xác định đang trải qua quá trình thay đổi chế độ hiệu quả".
Ông thêm rằng nhiều phần trong đề xuất 15 điểm mà Mỹ đưa ra trước đó với Iran "đã được chấp thuận". Mỹ sẽ thảo luận với Iran về việc dỡ thuế quan và lệnh trừng phạt.
Iran chưa bình luận về các thông tin trên.
Tổng thống Mỹ trong bài đăng khác sau đó cảnh báo Mỹ sẽ áp thuế 50% "ngay lập tức" lên hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran. "Sẽ không có ngoại lệ hay miễn trừ nào", ông nói.
Ông Trump ngày 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Ông thêm rằng lý do đưa ra quyết định này là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
Iran sau đó xác nhận thỏa thuận, thông báo nước này sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn với Mỹ.
Vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, truyền hình nhà nước Iran đưa tin cơ sở lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công. Họ cho biết thêm Iran đã phóng tên lửa đáp trả vào Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "không tin tưởng" cam kết của Mỹ bất chấp lệnh ngừng bắn, cảnh báo "ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng" và không ngần ngại đáp trả mạnh mẽ những hành động gây hấn.
Hàm ý ở đây là giải phóng nước Mỹ khỏi xiềng xích và hạn chế về chủ quyền quốc gia, khỏi người nhập cư bất hợp pháp và khỏi những gì cản trở lợi ích của nước Mỹ theo khẩu hiệu "Nước Mỹ trước hết". Thuế quan bảo hộ thương mại được ông Trump sử dụng làm công cụ cầm quyền khi ông thay đổi chính sách thương mại của Mỹ và chấm dứt thời kỳ Mỹ tham gia vào tự do thương mại toàn cầu.
Sau một năm, cuộc thương chiến đã làm thay đổi hệ thống và trật tự thương mại thế giới, dẫn đến sự tái cấu trúc mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu. Nó buộc tất cả các nền kinh tế phải dần thích ứng với bối cảnh tình hình mới, vừa tìm cách duy trì quan hệ kinh tế và thương mại với Mỹ vừa giảm dần mức độ lệ thuộc vào thị trường Mỹ.
Ông Trump không coi đó là một cuộc thí nghiệm mà là một chiến lược. Nhà lãnh đạo cùng cộng sự và phe ủng hộ ở Mỹ đương nhiên ngợi ca thành công. Trên thực tế và trong thực chất lại không hoàn toàn như vậy. Các nhà nhập khẩu và người dân Mỹ đã phải trả giá đắt hơn trước, tỷ lệ lạm phát vẫn cao, việc làm trong nhiều ngành bị mất do chi phí nguyên vật liệu tăng vọt, mức độ thâm hụt cán cân thương mại không giảm. Sau một năm, Tổng thống Trump hiện vẫn quyết tâm tiếp tục và chưa biết sẽ kết thúc nó như thế nào. Nhưng đây sẽ là một trong những vấn đề thử thách cho nhà lãnh đạo và đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới ở Mỹ.
Sách trắng Bộ Thống nhất Hàn Quốc công bố ngày 18/5 xác định ba nguyên tắc chỉ đạo chính của chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung, là khẳng định nước này "tôn trọng hệ thống của Triều Tiên, không theo đuổi thống nhất bằng cách sáp nhập và không tham gia vào các hoạt động thù địch".
Dựa trên những nguyên tắc này, chính phủ Hàn Quốc định hình chính sách bao quát của mình là "cùng tồn tại hòa bình và cùng phát triển trên bán đảo Triều Tiên".
Chính quyền cũng nêu ra một số biện pháp, trong đó có việc ngừng gửi truyền đơn chống Triều Tiên sang nước này, dừng phát thanh bằng loa phóng thanh dọc biên giới để giảm căng thẳng, xây dựng lại lòng tin.
Trước đó, chính quyền thuộc phe bảo thủ của ông Yoon Suk-yeol từng tìm cách thúc đẩy sự thay đổi ở Triều Tiên thông qua gây áp lực và và gia tăng luồng thông tin từ bên ngoài vào nước này.
Sách trắng cũng nêu rõ kế hoạch khôi phục thỏa thuận quân sự liên Triều, do cựu tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un ký năm 2018, đồng thời theo đuổi thỏa thuận song phương để thiết lập nền tảng có hệ thống cho sự chung sống hòa bình.
Sự thay đổi trong các ưu tiên chính sách của chính quyền Tổng thống Lee còn thể hiện rõ thông qua ngôn ngữ trong sách trắng. Số lần đề cập đến từ "hòa bình" và "chung sống hòa bình" tăng từ 29 lên 196, số lần đề cập đến "gặp gỡ" hay "đối thoại" tăng từ 16 lên 58.
Cụm từ "nhân quyền của Triều Tiên" giảm từ 156 xuống còn 26, và "tự do" giảm từ 43 xuống còn 3. Số lần đề cập đến "người đào tẩu Triều Tiên" giảm mạnh từ 203 xuống chỉ còn 10.
Bất chấp động thái hòa giải của Hàn Quốc, quan hệ liên Triều vẫn gần như đóng băng. Theo Yonhap, không có hoạt động giao lưu nhân dân nào giữa hai miền trong 5 năm qua và cũng không có bất kỳ trao đổi kinh tế nào.
Theo các tài liệu của quốc hội Triều Tiên mà Reuters và Yonhap tiếp cận được ngày 6/5, nước này đã loại bỏ toàn bộ nội dung liên quan thống nhất bán đảo trong hiến pháp sửa đổi. Dù vẫn đưa cách nhìn nhận hai miền Triều Tiên là "hai quốc gia thù địch" vào hiến pháp, Bình Nhưỡng không gọi Seoul là "kẻ thù chính".
