Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã ký ban hành các sửa đổi đối với Luật Năng lượng Hạt nhân, cho phép triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước này. Quốc hội quốc gia Bắc Âu đã thông qua việc bãi bỏ lệnh cấm kéo dài nhiều thập kỷ hồi đầu tháng.
Quyết định này được đưa ra 3 năm sau khi Helsinki từ bỏ chính sách trung lập quân sự duy trì suốt nhiều thập kỷ và gia nhập NATO. Việc Phần Lan tham gia liên minh quân sự do Mỹ dẫn đầu đã làm gia tăng đáng kể căng thẳng với Nga, quốc gia mà nước này có chung đường biên giới dài khoảng 1.340km.
“Theo đề xuất, tổng thống nước cộng hòa đã phê chuẩn”, trang web của chính phủ Phần Lan cho biết hôm 26/6. Thông báo cũng nêu rõ các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7.
Theo các quy định mới, Phần Lan sẽ được phép nhập khẩu, vận chuyển quá cảnh, cung cấp và lưu trữ vũ khí hạt nhân.
Đầu tháng này, Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Hakkanen cho rằng “lệnh cấm hoàn toàn đối với vật liệu nổ hạt nhân từ thời Chiến tranh Lạnh” không còn phù hợp với vai trò mới của đất nước với tư cách thành viên NATO.
Ông nói các sửa đổi này sẽ “cho phép tận dụng đầy đủ năng lực răn đe hạt nhân của NATO”, đồng thời chỉ trích các đảng phản đối thay đổi này là dựa trên những quan điểm “sai lầm” của “một số ít người tự xưng là những người bảo vệ hòa bình”.
Đầu năm nay, Moscow đã cảnh báo Helsinki không nên bãi bỏ lệnh cấm vũ khí hạt nhân. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên rằng động thái này có thể “dẫn tới leo thang căng thẳng trên lục địa châu Âu”.
Ông nói thêm: “Bằng việc triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của mình, Phần Lan đang bắt đầu đe dọa chúng tôi. Và nếu Phần Lan đe dọa chúng tôi, chúng tôi sẽ có những biện pháp đáp trả thích hợp”.
Nga cũng mô tả quyết định của Phần Lan là hành động “đối đầu tập trung”, trong khi Đại sứ quán Nga tại Helsinki cảnh báo rằng ngay cả khả năng “trên lý thuyết” về việc vũ khí hạt nhân xuất hiện trên lãnh thổ Phần Lan cũng sẽ được các nhà hoạch định quân sự của Nga tính toán đến.
Trong tuần này, Đại diện thường trực của Nga tại Văn phòng Liên hợp quốc ở Geneva, Gennady Gatilov, cảnh báo rằng Moscow sẽ coi việc triển khai vũ khí hạt nhân gần biên giới nước này, dù ở Phần Lan hay Ba Lan, là “mối đe dọa trực tiếp cần có các biện pháp đối phó tương xứng”.
“Liệu điều đó có làm tăng an ninh cho các quốc gia NATO liên quan hay không? Tôi thực sự nghi ngờ điều đó”, nhà ngoại giao này nói với RIA Novosti.
Hồi tháng 3, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tuyên bố nước này sẽ xem xét phương án để đồng minh trong NATO đặt vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ.
Khi đó, ông Tusk cho biết, Ba Lan đang “thảo luận nghiêm túc” với Pháp về việc được bảo vệ dưới “ô hạt nhân” của nước này. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trước đó đã đề cập đến khả năng các nước châu Âu hợp tác về răn đe hạt nhân nhằm đối phó với Nga.
Phát biểu khi tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp hôm 16/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết giao tranh giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon đã kéo dài quá lâu, cũng như "quá nhiều người" đã chết.
"Không cần phải phá sập cả một tòa chung cư mỗi lần cần tìm kiếm ai đó, vì có rất nhiều người ở trong các tòa chung cư đó và không phải ai cũng là thành viên Hezbollah", ông nói, dường như đề cập phương pháp tập kích của Israel.
Lãnh đạo Mỹ tuyên bố không hài lòng với cách Israel xử lý vấn đề Hezbollah và Lebanon. Ông cho rằng Tel Aviv đáng lẽ đã phải "hoàn thành công việc nhanh hơn" và việc chiến sự tại Lebanon kéo dài đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
Ông nhắc lại rằng bản thân cảm thấy không vui trước cuộc tập kích của Israel nhằm vào "sở chỉ huy Hezbollah" ở ngoại ô phía nam thủ đô Beirut của Lebanon hôm 14/6. Tổng thống Mỹ trước đó phàn nàn đòn đánh đã khiến thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran bị đình trệ vài tiếng.
"Tôi không thích việc thành phố Beirut ở Lebanon bị tấn công hai giờ trước khi chúng tôi ký thỏa thuận", lãnh đạo Mỹ nói.
Tổng thống Trump nhắc đến Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa, cho rằng lãnh đạo này sẽ dẫn dắt cuộc chiến chống Hezbollah một cách hiệu quả hơn. "Tôi đã gợi ý với Israel rằng hãy để Syria lo liệu vấn đề Hezbollah", ông cho biết. "Thành thật mà nói, tôi nghĩ họ sẽ làm tốt hơn".
Lãnh đạo Mỹ mô tả Tổng thống lâm thời Syria "rất có năng lực" và đã "bảo vệ mọi thứ" mà ông Trump đề nghị. "Nếu Israel không thể làm việc đó mà không sát hại mọi người khác, Syria sẽ thực hiện", ông nói.
Tổng thống Mỹ nhận định thỏa thuận với Iran vẫn sẽ đứng vững ngay cả trong trường hợp Israel tiếp tục tấn công Lebanon. Góc nhìn này trái ngược với lập trường của Tehran, khi phía Iran khẳng định việc ngừng bắn tại Lebanon là điều kiện "tiên quyết" để duy trì thỏa thuận.
Lãnh đạo Mỹ cũng một lần nữa bày tỏ sự không hài lòng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. "Tôi có quan hệ tuyệt vời với Bibi, nhưng giờ Bibi phải có trách nhiệm hơn đối với vấn đề Lebanon", ông nói, sử dụng biệt danh của ông Netanyahu.
Giới chức Syria và Israel chưa bình luận về thông tin. Dù vậy, Damascus lâu nay vốn là đối thủ của Tel Aviv và giới lãnh đạo Israel đã bày tỏ nghi ngờ sâu sắc với chính quyền mới ở Syria do ông Sharaa đứng đầu.
Israel cũng không ủng hộ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, khẳng định nước này sẽ không bị ngăn cản trong nỗ lực chiến đấu với Hezbollah và ngăn nhóm vũ trang tiến hành các cuộc tập kích vào lãnh thổ của mình.
Dù vậy, Thủ tướng Netanyahu đã cẩn trọng để tránh đối đầu công khai với Tổng thống Trump. Phát biểu về thỏa thuận giữa Iran và Mỹ vào hôm 15/6, ông Netanyahu cho biết không phải lúc nào mình cũng có chung quan điểm với ông Trump.
"Ông ấy là Tổng thống Mỹ, còn tôi là Thủ tướng Israel. Tôi chịu trách nhiệm về lợi ích an ninh của Israel và điều đó cần được thực hiện một cách khôn ngoan", Thủ tướng Netanyahu nói, thêm rằng sự bất đồng như vậy "xảy ra cả trong những gia đình hòa thuận nhất".
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro nói với các phóng viên bên lề Đối thoại Shangri-La ở Singapore hôm 30.5 rằng ông đã nhận được thông tin sơ bộ về sự hiện diện của cấu trúc mới trên bãi cạn Scarborough.
"Tôi vẫn chưa biết đó là gì... Thỉnh thoảng, họ đặt phao và những thứ khác ở đó. Có thể là thứ gì đó từ bên ngoài trôi dạt vào bãi cạn", ông Teodoro cho biết thêm.
Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough ở Biển Đông từ Philippines sau đợt đối đầu căng thẳng giữa tàu hai bên hồi năm 2012. Bãi cạn này nằm cách đảo chính Luzon của Philippines 240 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc gần 900 km, theo AFP. Từ năm 2012, Trung Quốc đã duy trì việc triển khai liên tục các tàu hải cảnh và dân quân biển trong khu vực.
Cả Bộ trưởng Teodoro lẫn lực lượng đặc nhiệm của Philippines về Biển Đông đều không cung cấp thêm chi tiết, nhưng nhóm giám sát hàng hải Sealight có trụ sở tại Mỹ hôm 2.6 đã chia sẻ hình ảnh cho thấy một công trình dường như nằm gần lối vào bãi cạn Scarborough.
Lực lượng đặc nhiệm của Philippines về Biển Đông cho hay các cơ quan chính phủ liên quan đang xác minh công trình được cho là mới xuất hiện trên bãi cạn Scarborough bằng các công cụ giám sát. Lực lượng này nhấn mạnh Philippines vẫn kiên định bảo vệ các quyền hàng hải của mình và tuân thủ luật pháp quốc tế.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được Reuters yêu cầu bình luận.
The Guardian ngày 24.4 đưa tin ông Ernie Dosio (75 tuổi), đang có chuyến đi săn linh dương lưng vàng tại Gabon tuần trước thì gặp nạn.
Khi đang ở trong khu rừng nhiệt đới Lope-Okanda hôm 17.4, ông cùng người hướng dẫn đã bất ngờ chạm trán 5 con voi cái đi cùng một voi con. Những con voi đã “bất ngờ” trước sự xuất hiện của ông Dosio và lao đến, khiến vị triệu phú bị đàn voi giẫm đạp.
Công ty tổ chức các chuyến đi săn Collect Africa đã xác nhận cái chết của khách hàng Dosio. Người hướng dẫn đi theo cũng bị thương nặng.
Ông Ernie Dosio là chủ sở hữu của Pacific AgriLands, một công ty quản lý 12.000 mẫu đất trồng nho (gần 5.000 ha) ở thành phố Modesto (bang California, Mỹ), đồng thời là bên cung cấp các dịch vụ và hỗ trợ tài chính cho các nhà sản xuất rượu vang.
Đại sứ quán Mỹ tại Gabon hiện đang phối hợp để đưa thi thể của ông Dosio về California.
Các khu rừng ở Gabon được biết đến là nơi trú ngụ của khoảng 95.000 con voi rừng, chiếm phần lớn quần thể loài voi này trên toàn cầu, vốn đang được xem là loài có nguy cơ tuyệt chủng rất cao. Các chuyến đi săn được cấp phép ở châu Phi rất phổ biến đối với một số đại gia ở Mỹ
Một thợ săn đã nghỉ hưu từng quen biết ông Dosio chia sẻ: “Ernie đã đi săn kể từ khi ông ấy biết cầm súng trường và có rất nhiều chiến lợi phẩm từ châu Phi cũng như Mỹ. Mặc dù nhiều người không đồng tình với việc săn thú lớn, tất cả các chuyến đi săn của Ernie đều được cấp phép nghiêm ngặt, minh bạch và có những hạn chế nhằm kiểm soát số lượng cá thể động vật”.
