Hãng thông tấn AFP dẫn nguồn tin quân sự cho biết lực lượng phòng không Iraq tối 28/4 phát hiện thiết bị bay không người lái (drone) đang bay trên Vùng Xanh tại thủ đô Baghdad. “Các hệ thống phòng không đã khai hỏa nhằm vào mục tiêu”, nguồn tin cho hay, thêm rằng drone không bị bắn rơi.
Mảnh đạn từ nỗ lực đánh chặn drone đã khiến một người bị thương. Chưa rõ chủng loại cũng như lực lượng vận hành drone. Phóng viên AFP trước đó nghe thấy tiếng súng và những vụ nổ nhỏ tại khu vực.
Các nguồn tin an ninh nói với hãng thông tấn Reuters rằng lực lượng an ninh Iraq đã khai hỏa nhằm vào drone bay trên Vùng Xanh, nhận định đây có thể là phương tiện trinh sát. Họ cho biết drone đã thoát ly thành công, chưa có thông tin về thiệt hại vật chất hay thương vong.
Giới chức Mỹ và Iraq chưa bình luận về thông tin.
Vùng Xanh rộng khoảng 10 km2, là khu vực được bảo vệ cẩn mật ở thủ đô Baghdad. Đây là nơi tập trung các trụ sở quan trọng của chính quyền Iraq và nhiều cơ sở ngoại giao, trong đó có đại sứ quán Mỹ.
Đây là lần đầu xảy ra sự việc như vậy ở Baghdad kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực hôm 8/4. Sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Iraq đã nhắm mục tiêu hạ tầng Mỹ, trong đó có đại sứ quán ở Baghdad và những cơ sở khác.
Đòn tập kích hôm 14/3 nhằm vào đại sứ quán Mỹ tại Baghdad đã phá hủy hoàn toàn radar cảnh giới Giraffe 1X, thiết bị chuyên đối phó máy bay không người lái (UAV) và có giá hơn 2 triệu USD. Lực lượng Mỹ sau đó lắp đặt radar thay thế và phải trang bị lồng chống drone để tăng khả năng phòng vệ.
Washington cũng tập kích các vị trí và căn cứ của những nhóm dân quân Iraq để trả đũa, khiến hàng chục tay súng thiệt mạng.
Tin Gốc: Vnexpress
"Họ sử dụng tên lửa phòng không vác vai với đầu dò tầm nhiệt và cần có may mắn để bắn được mục tiêu. Iran đã bắn trúng tiêm kích, quả đạn bị hút vào động cơ", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 6/4.
Tổng thống Trump khẳng định đã đưa ra quyết định mạo hiểm khi chỉ đạo quân đội Mỹ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để giải cứu các phi công. "Hoạt động này có thể khiến 100 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, thay vì chỉ 1-2 người", ông nói.
Trong cuộc giải cứu phi công đầu tiên, trực thăng Mỹ phải đối mặt với hỏa lực của Iran ở cự ly rất gần. Phi công còn lại bị thương, phải tự sơ cứu và trốn chạy khỏi lực lượng Iran trong 48 tiếng trước khi được cứu.
Ông Trump cho biết Mỹ triển khai lực lượng giải cứu quy mô lớn để đánh lạc hướng Iran. "Chúng tôi muốn họ nghĩ anh ấy ở nơi khác. Iran có lực lượng quân sự khổng lồ gần nơi phi công này ẩn náu, hàng nghìn người tham gia truy lùng anh ấy. Do đó chúng tôi dàn trải lực lượng tại 7 nơi khác nhau và khiến đối phương bối rối", ông nói.
Iran chưa bình luận về thông tin trên hay công bố cách bắn rơi tiêm kích F-15E Mỹ. Quân đội Iran sở hữu nhiều loại tên lửa phòng không vác vai, trong đó có dòng 9K32 Strela, 9K38 Igla, Verba mua của Liên Xô và Nga, cùng sản phẩm nội địa Misagh.
Tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn rơi trong lúc làm nhiệm vụ chiến đấu ở Iran hôm 3/4, tổ lái hai người nhảy dù xuống khu vực miền nam Iran. Một cường kích A-10 cũng bị Iran bắn hạ sau đó vài giờ, khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm cứu hộ.
Phi công buồng trước trên chiếc F-15E được sơ tán ngay trong ngày 3/4. Sĩ quan điều khiển vũ khí leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m để tránh sự truy đuổi của dân quân Iran. Người này ẩn nấp ở một khe núi và được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định vị trí.
Mỹ huy động hàng trăm binh sĩ và lính đặc nhiệm tinh nhuệ, cùng hàng chục máy bay để giải cứu quân nhân bị mắc kẹt tại Iran. Sau khi tiếp cận được mục tiêu, họ rút về sân bay dã chiến để lên máy bay rời khỏi Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến giới chỉ huy Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Nếu tính cả chiếc F-15E bị bắn rơi, quân đội Mỹ đã chịu thiệt hại hàng trăm triệu USD chỉ vì một tên lửa phòng không vác vai trị giá vài nghìn USD, theo CNN.
Nguyễn Tiến (Theo CBS, CNN, AFP, AP)
Nguồn: https://vnexpress.net/ong-trump-tiem-kich-f-15-da-bi-ten-lua-vac-vai-iran-ban-roi-5059605.html
Yahya Saree, phát ngôn viên nhóm vũ trang Houthi tại Yemen, cho biết máy bay không người lái (UAV) trinh sát Dực Long II của Arab Saudi bị bắn rơi trên bầu trời tỉnh Al-Bayda hôm 14/7 bằng "vũ khí phù hợp", nhưng không nêu thông tin cụ thể.
Ông tuyên bố Houthi "hoàn toàn sẵn sàng đối phó mọi hành động vi phạm không phận và chủ quyền của Yemen", cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ tất cả động thái gây hấn. Hình ảnh được đăng trên mạng xã hội sau đó cho thấy nhiều bộ phận của máy bay bị bắn rơi có đặc điểm trùng khớp với chi tiết trên dòng Dực Long II.
Giới chức Arab Saudi chưa bình luận về thông tin.
Houthi hôm 13/7 cáo buộc Arab Saudi tấn công sân bay quốc tế ở thủ đô Sanaa của Yemen, sau đó phóng tên lửa và UAV nhằm vào sân bay quốc tế ở Arab Saudi để trả đũa. Đây là cuộc đụng độ lớn nhất kể từ khi lệnh đình chiến không chính thức có hiệu lực vào năm 2022.
Chính phủ Yemen lưu vong do Arab Saudi hậu thuẫn nhận trách nhiệm về cuộc tấn công sân bay Sanaa, cho biết mục đích của đòn đánh là "ngăn máy bay Iran hạ cánh".
Trong hơn 10 năm qua, máy bay tiến vào không phận Yemen đều cần xin phép liên quân quốc tế do Arab Saudi dẫn dầu. Liên quân tuyên bố áp đặt hạn chế theo đề nghị của chính phủ Yemen lưu vong. Houthi và Tehran thách thức quy định này bằng cách tổ chức các chuyến bay thẳng từ Iran.
Dực Long II là UAV trinh sát và tấn công tầm xa do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) sản xuất, bắt đầu vận hành từ năm 2017. Máy bay được trang bị cảm biến quang - điện tử, hệ thống liên lạc vệ tinh và mang được tối đa 12 vũ khí dẫn đường, có bán kính hoạt động hơn 1.500 km. Mỗi phi cơ có giá xuất xưởng khoảng 4-6 triệu USD.
UAE là khách hàng nước ngoài đầu tiên của dòng Dực Long II, với khoảng 15 máy bay được đặt hàng. Arab Saudi không công bố số lượng máy bay Dực Long II trong biên chế, nhưng nhóm phân tích quân sự Army Recognition nhận định nước này có thể đã đặt mua tới 300 chiếc.
Nội chiến bùng phát tại Yemen vào năm 2014 sau khi lực lượng Houthi chiếm được thủ đô Sanaa, buộc chính phủ được quốc tế công nhận phải di dời về phía nam. Nhóm vũ trang hiện kiểm soát miền bắc Yemen.
Liên quân do Arab Saudi dẫn đầu hồi năm 2015 can thiệp vào cuộc nội chiến nhằm chống lại Houthi, dẫn đến một trong các cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới.
Bạo lực bùng phát trở lại từ cuối năm ngoái sau khi lực lượng ly khai do Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hậu thuẫn chiếm nhiều lãnh thổ ở miền nam Yemen, khiến liên minh chống Houthi do Arab Saudi dẫn đầu bị chia rẽ.
Dù vậy, lệnh ngừng bắn hồi năm 2022 giữa Arab Saudi và Houthi nhìn chung vẫn được duy trì, bất chấp căng thẳng leo thang ở khu vực liên quan xung đột ở Dải Gaza và chiến dịch tấn công do Mỹ - Israel tiến hành nhằm vào Iran.
Tin Gốc: Vnexpress
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm qua gây tò mò khi thông báo trên mạng xã hội X rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ "cập nhật thông tin quan trọng" về xung đột Iran trong bài phát biểu giờ vàng trước toàn quốc vào lúc 21h ngày 1/4 (8h ngày 2/4 giờ Hà Nội).
Bà Leavitt không cung cấp thêm thông tin về bài phát biểu của ông Trump, khiến dư luận thế giới càng quan tâm hơn, trong bối cảnh chiến sự Iran sắp bước sang tuần thứ 6. Một số báo Mỹ đưa ra dự đoán rằng ông Trump sẽ thông báo phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Iran, những người khác lại tin rằng Tổng thống sẽ tuyên bố chiến thắng và rút quân.
Nhưng khi xuất hiện trên truyền hình, Tổng thống Mỹ không đưa ra bất cứ thông báo gây chấn động nào như vậy. Ông khẳng định cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đang đi đến hồi kết, dù không nêu lộ trình rút quân rõ ràng và cảnh báo sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công để đưa nước này "về thời đồ đá", lời đe dọa mà ông cũng đã đưa ra một ngày trước đó.
Tổng thống mô tả chiến dịch tấn công Iran là một "thành công vang dội", đồng thời trấn an những người Mỹ đang lo ngại về cuộc chiến, kêu gọi họ nhìn nhận cuộc xung đột một cách khách quan hơn.
Tổng thống liệt kê thời gian tham chiến của Mỹ trong các cuộc xung đột trước đây nhằm nhắc nhở người dân rằng chiến dịch tấn công Iran mới chỉ bước sang tháng thứ hai. Tuy nhiên, tương tự những gì đã thể hiện trong hơn một tháng qua, ông Trump một lần nữa đưa ra các thông tin mơ hồ và mâu thuẫn, đan xen nỗ lực ngoại giao với lời đe dọa leo thang tấn công Iran.
"Chúng ta sẽ giáng những đòn cực mạnh trong hai đến ba tuần tới", ông nói trong bài phát biểu dài 19 phút. "Nếu không có thỏa thuận nào đạt được, chúng ta sẽ tấn công đồng loạt và thích đáng vào tất cả nhà máy phát điện của họ".
Tổng thống Trump yêu cầu Iran đàm phán để kết thúc chiến sự, chỉ một ngày sau khi gợi ý với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông không cần Iran đạt được thỏa thuận để chấm dứt xung đột.
Ông coi việc mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu mỏ quan trọng đối với toàn cầu, là vấn đề của các quốc gia khác, không phải Mỹ. Nhưng trước đó, Tổng thống Mỹ viết trên mạng xã hội rằng sẽ không đồng ý với bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào trừ khi eo biển này được thông suốt. Iran đã chặn các chuyến tàu chở dầu qua đây, khiến giá dầu và khí đốt tự nhiên toàn cầu tăng vọt.
"Chúng tôi sẽ hỗ trợ, nhưng các quốc gia khác nên chủ động bảo vệ nguồn dầu mà họ đang phụ thuộc nặng nề", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ thông báo rằng năng lực khai hỏa tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran đã bị "hạn chế đáng kể" sau hơn một tháng chiến sự. Đây là thông điệp mà Tổng thống từng nhiều lần nhắc đến. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Iran vẫn còn một lượng lớn vũ khí trong kho dự trữ và vẫn tiếp tục tập kích Israel ngay sau bài phát biểu của ông Trump.
Theo giới chuyên gia, "cập nhật quan trọng" của Tổng thống Trump về cuộc chiến tại Iran gây thất vọng vì nó giống như một nỗ lực quảng bá muộn màng nhằm lôi kéo sự ủng hộ từ cử tri Mỹ, khi cuộc chiến bắt đầu vượt khỏi khung thời gian 4-5 tuần mà ông vạch ra từ đầu chiến sự.
Phát biểu giờ vàng này không đưa ra bất kỳ câu trả lời mới nào cho vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất lúc này: Khi nào cuộc chiến sẽ kết thúc. Tổng thống cũng không nêu rõ mục tiêu cuối cùng ông hướng tới khi phát động chiến dịch, như liệu ông có kế hoạch đưa bộ binh vào để tịch thu số uranium làm giàu hay làm suy yếu khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran hay không.
Tổng thống không cung cấp thêm bất kỳ dấu hiệu lạc quan mới nào về tiến trình đàm phán ngoại giao với Iran mà trước đó ông từng khẳng định là đang có tiến triển. Trái lại, việc ông lặp lại lời đe dọa tấn công các nhà máy điện Iran có nguy cơ mở rộng hơn nữa cuộc chiến mà ông vừa thuyết phục công chúng Mỹ ủng hộ.
Theo CNN, các quan chức Nhà Trắng cho biết họ hài lòng với cách Tổng thống Trump truyền tải bài phát biểu khi ông đã thực hiện đúng những mục tiêu mà họ đề ra: Nêu những lý do để Mỹ phát động cuộc chiến và thành công của các hoạt động quân sự đến nay, đồng thời trấn an người dân Mỹ rằng cuộc xung đột đang tiến gần đến hồi kết.
Mặt khác, Tổng thống còn bám sát kịch bản, duy trì bài phát biểu gói gọn trong 20 phút như kế hoạch, dù nội dung không có cập nhật mới nào cho những người đã theo dõi sát sao cuộc xung đột suốt hơn một tháng qua.
Họ hy vọng cách Tổng thống phát biểu, với mức độ trang trọng của một thông điệp quốc gia, sẽ thuyết phục được nhiều người Mỹ tin tưởng ông vào thời điểm mà các cuộc thăm dò liên tục cho thấy công chúng đang dần cạn kiệt kiên nhẫn.
Một số thành viên đảng Dân chủ, trong đó có thượng nghị sĩ Chris Coons, đã bày tỏ không hài lòng về bài phát biểu. "Không có kế hoạch rõ ràng, nội dung lan man, thiếu căn cứ và không nghiêm túc", ông viết.
Giới phân tích cho rằng khả năng bài phát biểu của Tổng thống Trump có thể buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán là rất thấp, bởi những gì ông nói không có gì mới đối với họ.
Do đó, giới lãnh đạo Iran có lẽ sẽ tiếp tục duy trì thông điệp cứng rắn giống như trước đây, tập trung vào phòng thủ quân sự và đáp trả, đồng thời tiếp tục tuyên bố không có cuộc đàm phán nào với Mỹ, bởi thực tế, nội dung bài phát biểu từ Tổng thống Trump không đủ sức khiến họ thay đổi lập trường đối với cuộc chiến.
Trita Parsi, Phó chủ tịch điều hành Viện Quincy, trụ sở tại Washington, nhận định những gì Tổng thống Trump đưa ra "về cơ bản là bản tổng hợp tất cả những bài viết ông đã đăng trên mạng xã hội trong 30 ngày qua, gần như theo trình tự thời gian".
"Nhưng chính vì bài phát biểu này dường như không có gì mới, nó đã để lộ ra rằng ông ấy thực sự không có một kế hoạch nào đối với cuộc xung đột", Parsi cho hay.
Seth Moulton, cựu binh thủy quân lục chiến Mỹ, hạ nghị sĩ đảng Dân chủ, đánh giá cách tiếp cận "mơ hồ" của Tổng thống Trump đối với Iran đã đẩy quân đội nước này vào tình thế "nguy hiểm" mà vẫn không đạt được các mục tiêu đã đề ra.
"Bài phát biểu của Tổng thống Trump khá tệ, cho thấy ông ấy mất phương hướng đến nhường nào", Moulton nhận xét.
Nhưng các thành viên Cộng hòa lại ca ngợi diễn văn của ông Trump. "Tài lãnh đạo của Tổng thống, cùng với lòng dũng cảm của những người lính Mỹ, là lý do giúp chúng ta có được giấc ngủ an toàn hơn mỗi đêm", thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham viết trên X.
Vũ Hoàng (Theo Al Jazeera, CNN, Reuters, AFP)
Nguồn: https://vnexpress.net/bai-phat-bieu-khong-co-gi-moi-cua-ong-trump-ve-chien-su-iran-5057514.html