Quy định tổ chức lễ tang không quá 72 giờ, cấm rải tiền, vàng mã trên đường

Hơn một tháng qua, cô sử dụng dịch vụ thuê người đi chợ và nấu cơm tại nhà. Trước đây, do tính chất công việc Ngọc phải túc trực máy tính. Để tiết kiệm thời gian, cô đặt mua bánh mì hoặc cơm hộp qua ứng dụng. Sau vài lần ngộ độc thực phẩm và bệnh dạ dày tái phát, cô tìm đến dịch vụ nấu cơm theo yêu cầu.

Dịch vụ có tiền công nấu 100.000 đồng mỗi giờ. Tiền đi chợ Ngọc khoán trong khoảng 200.000 đồng, yêu cầu các món "chuẩn vị Bắc truyền thống". Với chi phí này, cô có cơm nhà đủ ăn hai ngày.

"Đặt đồ ăn ngoài cũng tốn khoảng 150.000 đồng - 200.000 đồng mỗi ngày nhưng bữa ngon, bữa dở, phải chờ một, hai tiếng nên dịch vụ nấu cơm nhà này không đắt", cô nói.

Tại TP HCM, Minh Thư, 31 tuổi, nhân viên sáng tạo nội dung, đặt dịch vụ thuê người đến nấu ăn tại bếp công ty cho mình và hai đồng nghiệp.

Với 188.000 đồng tiền công cho 2,5 tiếng đứng bếp, nhóm của Thư có bữa trưa đủ món mặn, canh và rau xào. Tính cả tiền mua thực phẩm, nhóm ba người của cô tốn khoảng 600.000 đồng. "Món ăn đúng khẩu vị. Khẩu phần đủ cho 5-6 người ăn. Trong quá trình nấu, chúng tôi có thể quan sát trực tiếp cách chế biến nên rất yên tâm", Thư nói.

Không chỉ người đi làm, nhiều sinh viên cũng coi việc thuê người nấu ăn là giải pháp tiết kiệm. Nguyễn Khánh An, sinh viên năm ba Đại học Văn Lang, TP HCM, cho biết hơn một tháng nay, nhóm 5 người trọ cùng cô đã bỏ thói quen ăn ngoài để chuyển sang mô hình "cơm nhà thuê nấu".

Trước đây, mỗi người tốn khoảng 150.000 đồng một ngày cho các bữa ăn hàng hoặc đồ ăn nhanh. Hiện tại, họ chi khoảng 300.000 đồng mua thực phẩm và thuê người nấu trong một giờ với giá 90.000 đồng. Với tổng chi phí gần 400.000 đồng, nhóm của An có đủ ba món mặn, canh, rau để ăn trong hai ngày.

"Tính ra mỗi người chỉ tốn vài chục nghìn đồng một ngày cho bữa cơm đủ chất, rẻ hơn rất nhiều", An nói.

Ở Việt Nam, dịch vụ đến nấu ăn tại nhà không mới, trước đây phục vụ nhóm khách hàng gia đình đông người, bận rộn hoặc có con nhỏ. Nhưng từ cuối năm 2025 đến nay, nhóm khách hàng độc thân hoặc gia đình trẻ chiếm đa số.

Bà Tú Anh, Trưởng phòng nhân sự công ty dịch vụ giúp việc Guvi tại TP HCM, cho biết từ đầu năm đến nay, mỗi tháng có hơn 25.000 lượt khách hàng là người độc thân hoặc cặp đôi trong độ tuổi 25-34 đặt dịch vụ nấu ăn, đi chợ. Tệp khách này tăng trưởng 27%, vượt qua nhóm gia đình.

"Từ việc đặt thử do tò mò, nhiều người trẻ đã hình thành thói quen dùng dịch vụ để có cơm nhà mà không tốn thời gian, công sức", bà Tú Anh nói. "Tệp khách trẻ này thường mua sẵn thực phẩm chỉ thuê người nấu hoặc gửi danh sách mua sắm để kiểm soát chi phí".

Hiện tại, phí dịch vụ của công ty dao động 80.000-107.000 đồng mỗi giờ, tùy địa điểm và thời gian. Mỗi ca ít nhất hai giờ.

Bà Phương Thanh, đại diện ứng dụng giúp việc tại nhà bTaskee, ghi nhận dịch vụ thuê nấu cơm tại nhà tăng gần 30% tính từ đầu năm 2026. Phần lớn khách dưới 35 tuổi, độc thân hoặc các cặp đôi, sống trong chung cư ở Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng. "Nhu cầu tăng cao khi người trẻ ưu tiên thời gian nghỉ ngơi hoặc phát triển bản thân thay vì tự làm việc nhà", bà nói.

Chi phí đi chợ hộ ở bTaskee dao động 95.000-115.000 đồng một giờ; nấu ăn từ 150.000-180.000 đồng mỗi giờ. "Khách trẻ thường ưu tiên thực đơn cá nhân hóa như chế độ ăn ít dầu mỡ hoặc thử nghiệm đa dạng phong cách ẩm thực", bà Thanh cho biết thêm.

Xu hướng này cũng mở ra cơ hội việc làm cho những lao động tự do. Chị Nguyễn Thị Tú, 38 tuổi, ở TP HCM với 7 năm kinh nghiệm giúp việc nay chuyển nghề nấu cơm nhà cho các sinh viên ở ghép hoặc vợ chồng trẻ từ 26-35 tuổi. Nhóm khách này thường mua sẵn thực phẩm, chỉ yêu cầu nấu trong một giờ. Việc chuyển từ giúp việc toàn thời gian sang làm theo giờ giúp chị linh hoạt hơn.

"Hiện tại, tôi nhận hai ca mỗi ngày, tối về chăm con. Riêng tệp khách sinh viên, mỗi tháng tôi nhận hơn chục đơn. Thu nhập ổn định hơn mà vẫn có thời gian cho gia đình", chị Tú nói.

PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Tuyên truyền, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nhận định đây là sự phân chia lao động của thị trường đô thị. Trước đây, giúp việc thường được thuê theo tháng để chăm sóc người già, trẻ nhỏ. Hiện nay, người trẻ độc thân ưu tiên thuê theo giờ để tiết kiệm chi phí và tránh bất tiện khi có người lạ ở cùng nhà.

Theo ông Trung, xu hướng này xuất phát từ hai nhóm: người trẻ kém kỹ năng nội trợ và nhóm biết nấu nướng nhưng thiếu thời gian do áp lực công việc.

"Việc thuê nấu ăn giúp giải phóng sức lao động, đồng thời tránh mệt mỏi, cãi vã trong việc chia sẻ việc nhà của các cặp vợ chồng. Điều này cũng mở thêm thị trường lao động tại các đô thị lớn", ông Trung nói.

Dưới góc độ xã hội học, thạc sĩ Hoàng Hà, giảng viên Học viện Phụ nữ Việt Nam cho biết việc người trẻ chi tiền cho dịch vụ giúp việc bị định kiến là lười biếng hoặc hoang phí. Tuy nhiên, ông nhận định đây là cách cân bằng cuộc sống khi áp lực mưu sinh chiếm phần lớn năng lượng.

"Nữ công gia chánh không nên là thước đo duy nhất của hạnh phúc. Chi tiền giảm bớt gánh nặng bếp núc giúp gia đình có thêm thời gian gắn kết, tránh xung đột khi phân bổ việc nhà không hợp lý", ông Hà nói.

Chuyên gia này ủng hộ xu hướng "thuê nấu cơm nhà" vì giúp tạo việc làm cho xã hội, song lưu ý người trẻ nên chọn các nền tảng có pháp nhân và quy trình kiểm định để đảm bảo an toàn.

Tin Gốc: Vnexpress

Cận kỳ nghỉ, không ít người trẻ chủ động giữ nhịp làm việc vừa phải, thay vì cố chạy hết việc trước ngày nghỉ. Lựa chọn này giúp họ giảm áp lực dồn việc, nhưng cũng có ý kiến nghi ngại về ranh giới giữa cân bằng cá nhân và trách nhiệm với công việc.

Trước mỗi kỳ nghỉ dài, Xuân Phương (27 tuổi, nhân viên truyền thông tại TP.HCM) từng có thói quen cố gắng hoàn tất càng nhiều việc càng tốt. Nhưng sau vài lần bước vào kỳ nghỉ trong trạng thái mệt mỏi, cô nhận ra không phải việc gì cũng cần hoàn thành bằng mọi giá, sức khỏe tinh thần quan trọng hơn.

"Trước đây tôi luôn nghĩ phải làm hết thì mới yên tâm, nhưng càng cố hoàn tất mọi thứ thì càng áp lực", Phương chia sẻ.

Cô chọn giữ tiến độ công việc ở mức ổn định, không nhận tăng ca thay vì cố chạy nước rút trước mỗi kỳ nghỉ. Vì cô nghĩ nỗ lực không phải là ép bản thân hoàn thành nhiều hơn trong thời gian ngắn, mà là biết phân bổ sức lực để không đánh đổi kỳ nghỉ bằng sự kiệt sức.

Với Quốc Anh (34 tuổi, nhân viên tại một cửa hàng điện máy ở Thủ Đức), việc giữ nhịp làm việc trước kỳ nghỉ là cách để dành thời gian cho gia đình.

Trước đây, anh thường cố xử lý hết đơn hàng với hy vọng có thể về sớm hơn. Nhưng nhiều lần dù hoàn thành phần việc của mình, anh vẫn phải ở lại hỗ trợ vì lượng khách tăng cao.

"Có lúc mình cố làm nhanh chỉ để mong được về sớm, nhưng cuối cùng vẫn ở lại xử lý việc phát sinh như thường", anh nói.

Sau nhiều lần như vậy, Quốc Anh không còn tăng tốc bằng mọi giá. Anh vẫn đảm bảo tiến độ, nhưng giữ nhịp làm việc ổn định. Với anh, công việc luôn có thể phát sinh, còn thời gian dành cho gia đình thì khó bù đắp. "Nếu lúc nào cũng để công việc lấn sang thời gian riêng, gia đình sẽ buồn", anh chia sẻ.

Còn Minh Trí (36 tuổi, chuyên viên IT tại TP.HCM) lại nhìn kỳ nghỉ như khoảng thời gian cần thiết để phục hồi năng lượng sau những ngày làm việc liên tục. Trước đây, anh thường mang theo laptop để xử lý công việc nếu phát sinh, khiến anh gần như không bao giờ thực sự được nghỉ.

"Chỉ cần mở máy lên một lần là đầu óc quay lại guồng công việc ngay. Kỳ nghỉ vẫn còn đó, nhưng cảm giác nghỉ ngơi thì không còn nữa", Trí nói.

Sau nhiều lần như vậy, anh bắt đầu đặt ra ranh giới rõ ràng hơn giữa công việc và thời gian riêng. Với Trí, làm việc hiệu quả không có nghĩa là luôn sẵn sàng làm thêm, mà là biết dành cho bản thân khoảng nghỉ cần thiết để có thể quay lại công việc với trạng thái tốt hơn.

Không chỉ người lao động chịu áp lực trước mỗi kỳ nghỉ dài, nhiều cấp quản lý cũng phải đối mặt với áp lực lớn khi khối lượng công việc tăng lên nhưng thời gian xử lý lại rút ngắn.

Là trưởng nhóm vận hành tại một doanh nghiệp thương mại ở TP.HCM, anh Nguyễn Minh Tuấn cho biết giai đoạn cận lễ luôn là thời điểm căng thẳng nhất.

Khối lượng công việc cần hoàn tất tăng lên, trong khi một bộ phận nhân sự có xu hướng chậm lại vì tâm lý chuẩn bị nghỉ.

"Quản lý nào cũng muốn nhân viên có kỳ nghỉ thoải mái, nhưng nếu tiến độ chậm, công việc sẽ dồn lại sau lễ và áp lực còn lớn hơn", anh nói.

Theo anh Tuấn, áp lực không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ khách hàng, đối tác và kế hoạch vận hành chung. "Khách hàng muốn xử lý xong trước lễ, đối tác cần hoàn tất hồ sơ, kế hoạch kinh doanh cũng phải đảm bảo. Nếu một khâu chậm, các khâu khác bị ảnh hưởng ngay", anh chia sẻ.

Ở lĩnh vực dịch vụ, áp lực này còn rõ rệt hơn. Chị Lê Thảo Linh, trưởng phòng kinh doanh tại một công ty truyền thông, cho biết mỗi kỳ nghỉ dài là một đợt chạy tiến độ căng thẳng.

"Khách hàng thường muốn mọi thứ hoàn tất trước kỳ nghỉ nên khối lượng việc tăng mạnh. Nếu không bám sát tiến độ, công việc sẽ dồn ứ. Nhưng càng thúc thì nhân viên càng căng thẳng, nên quản lý cũng rất áp lực", chị nói.

Nhiều ý kiến cho rằng việc một bộ phận người trẻ chọn chậm lại, ngại áp lực là thiếu trách nhiệm. Nhưng cũng có ý kiến ngược lại khi cho rằng đó là cách họ giữ cho mình nhịp làm việc vừa sức hơn.

Tuy vậy, sự cân bằng ấy chỉ thực sự bền vững khi mỗi người đều ý thức được trách nhiệm của mình và chia sẻ áp lực với nhau, thay vì để phần việc bị dồn sang người khác.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chia sẻ tại diễn đàn Nhân lực chất lượng cao năm 2026 tổ chức ở TP.HCM mới đây, một số chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay không phải tiếp cận công nghệ mà là năng lực tái thiết kế tổ chức, học lại và khả năng thích ứng của con người.

Ông Đào Trung Thành, chuyên gia chuyển đổi số và AI, nói trí tuệ nhân tạo đã rời phòng thí nghiệm đi vào đời sống, xuất hiện trong học tập, công việc và vận hành tổ chức, không đơn thuần công nghệ mà là năng lực thích nghi. Dự báo khoảng 170 triệu việc làm mới yêu cầu kỹ năng số được tạo ra, trong khi khoảng 92 triệu việc làm có nguy cơ bị thay thế, đặc biệt là các công việc mang tính lặp lại và đơn giản.

Mô hình đội ngũ lai giữa con người và AI đang phát triển mạnh, nhiều phòng ban tại các công ty ở Trung Quốc sử dụng AI Agent như một nhân viên thực thụ được cài đặt trên máy tính. Với nhóm doanh nghiệp tuyến đầu, trong đó có các tập đoàn công nghệ như Google, Microsoft có tới 71% doanh nghiệp xác nhận phát triển mạnh hơn khi triển khai đội ngũ lai giữa con người và AI. Trong khi 39% lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng vẫn phát triển tốt khi vận hành theo mô hình truyền thống.

Dù AI giúp công cụ vận hành nhanh hơn song ông Thành cho rằng năm 2026 đang xuất hiện "nghịch lý năng suất" khi công nghệ tăng tốc nhưng con người lại trở nên mệt mỏi hơn. "AI không chỉ tự động hóa công việc mà còn buộc tổ chức phải thiết kế lại quyền quyết định và quy trình vận hành.

Nếu doanh nghiệp chỉ bổ sung AI mà không thiết lập quy trình mới, AI có thể tạo thêm điểm nghẽn, tạo ra kỳ vọng "ảo" về tăng hiệu suất", ông Thành nhấn mạnh.

Kỹ năng quan trọng nhất trong kỷ nguyên AI theo đánh giá là năng lực học lại. Dự báo đến năm 2030, khoảng 39% các kỹ năng cốt lõi hiện nay sẽ thay đổi hoàn toàn. Không chỉ biết sử dụng mà cần biết giao việc, nhận diện sai số và biết cách kiểm chứng kết quả do AI tạo ra.

Những kỹ năng giảm giá nhanh nhất là lao động lặp lại và xử lý theo mẫu. Kế toán và kiểm toán đang chịu sức ép tự động hóa ngày càng lớn, trong khi kỹ năng liên quan đến AI và dữ liệu lớn, mạng và an ninh mạng, tư duy phân tích và sáng tạo, sự bền bỉ, linh hoạt và thích nghi đang trên đà tăng giá.

Ý kiến khác là sự xuất hiện của siêu nhân viên là cá nhân có khả năng sử dụng AI hiệu quả. Nhận định chung là Việt Nam hiện có nền tảng số đủ rộng để AI lan nhanh cũng như xã hội sẵn tâm thế tiếp nhận công nghệ mới nhưng triển khai AI theo chiều sâu vẫn là bài toán lớn về năng lực tổ chức.

Từ góc độ quản trị nhân sự, ông Lê Nhật Trường Chinh - nhà sáng lập và CEO Success Partner - cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện quản trị con người chủ yếu bằng cảm giác. Doanh nghiệp định giá nhà máy, thương hiệu, công nghệ, dữ liệu hay doanh thu nhưng chưa thể định giá được con người. Doanh nghiệp chỉ nhận ra vấn đề khi nhân sự giỏi rời đi, doanh số giảm hoặc tổ chức mất động lực. Cả tuyển sai người, đào tạo nhiều nhưng tổ chức không mạnh lên và thiếu tính kế thừa trong đội ngũ.

Ông Leo Võ Thái Lâm - nhà sáng lập 10X Value - dẫn nghiên cứu của Harvard Business Review cho thấy 95% lãnh đạo tham gia khảo sát tin rằng có khả năng tự nhận thức nhưng thực tế chỉ 10-15% sở hữu kỹ năng này.

Nhiều nhà lãnh đạo có năng lực kỹ thuật tốt nhưng thất bại khi làm việc nhóm do thiếu khả năng nhận biết những tín hiệu ngầm trong đội ngũ, năng lực cá nhân không đồng nghĩa với năng lực của tổ chức.

Có thực tế là vị trí quản lý ở nhiều doanh nghiệp thường được trao cho người có thâm niên, chuyên môn kỹ thuật và hiệu suất cao chứ không phải người có năng lực quản lý và lãnh đạo tốt nhất.

"Xử lý các vấn đề liên quan đến con người hoàn toàn khác với xử lý lỗi kỹ thuật. Những điểm mạnh trong chuyên môn như tính chính xác, logic hay khả năng tập trung sâu đôi khi trở thành rào cản trong quản lý cảm xúc của bản thân và người khác", ông Lâm nhận định.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ