Rạp xiếc ‘nghìn tỉ’ mới của TP.HCM có gì?

Thông qua cuộc thi Em kể chuyện làng em do Tỉnh đoàn và Hội đồng Đội tỉnh Gia Lai tổ chức, nhiều thiếu nhi đang trở thành những "đại sứ văn hóa" đặc biệt khi tự mình kể câu chuyện quê hương bằng các video ngắn giàu cảm xúc.

Hai em Nguyễn Trần Nhật Hoa và Hồ Đăng Khoa, học sinh Trường tiểu học số 2 Bồng Sơn (P.Bồng Sơn), đã chọn giới thiệu di tích lịch sử vụ thảm sát tại nhà thờ Thác Đá Hạ, nơi ghi dấu tội ác chiến tranh trong những năm tháng khốc liệt. Qua lời kể của các em, câu chuyện về 72 chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước hy sinh được tái hiện bằng cảm xúc chân thành, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với người xem. Những thước phim ngắn không chỉ là bài dự thi mà còn như một cách để thế hệ trẻ tìm hiểu và ghi nhớ lịch sử quê hương.

Còn em Đinh Tuyết Nhi và Lương Văn Khang, học sinh Trường tiểu học và THCS Vĩnh Thuận (xã Vĩnh Quang), lại kể câu chuyện văn hóa của làng qua "nhịp thép và sợi chỉ". Cả hai tìm đến những nghệ nhân trong làng để tìm hiểu về cồng chiêng, nghề dệt truyền thống và những giá trị văn hóa mà cha ông để lại. Trong video, tiếng chiêng vang lên giữa không gian làng quê tạo nên cảm giác gần gũi, mộc mạc.

Em Lương Văn Khang cho biết tiếng chiêng không đơn thuần là âm thanh từ những mảnh đồng, mảnh thép mà là "linh hồn của tổ tiên", là sợi dây kết nối cộng đồng trong các dịp lễ hội, mừng lúa mới.

Trong video dài gần 5 phút của nhóm học sinh Trường tiểu học Hà Bầu (xã Biển Hồ), không gian văn hóa Tây nguyên hiện lên sinh động với hình ảnh nhà rông, trang phục thổ cẩm, tiếng đàn T'rưng và những nghệ nhân biểu diễn cồng chiêng. Bằng giọng kể tự nhiên, các em Lê Thị Khánh Ly, Y H'Thủy và H'Triền dẫn người xem bước vào đời sống văn hóa cộng đồng của đồng bào Tây nguyên, nơi những giá trị truyền thống vẫn được lưu giữ qua lễ hội, âm nhạc dân gian và nếp sinh hoạt bao đời nay.

Anh Nguyễn Minh Tùng, giáo viên Tổng phụ trách Đội Trường tiểu học số 2 Bồng Sơn, cho biết học sinh đã có những chuyến trải nghiệm thực tế để xây dựng kịch bản, lời dẫn và hoàn thiện video bằng cảm nhận của chính mình. "Các em không chỉ học lịch sử qua sách vở mà còn được trực tiếp đến địa điểm, lắng nghe câu chuyện và tự kể lại theo cách của mình. Điều đó giúp các em hiểu và nhớ sâu hơn", anh Tùng nói.

Đồng hành cùng học sinh thực hiện sản phẩm, cô Vũ Thị Mai, giáo viên Tổng phụ trách Đội Trường tiểu học Hà Bầu, cho biết cô và trò đã trực tiếp đến các nhà rông của buôn làng để gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu văn hóa và ghi lại những hình ảnh chân thực nhất.

"Thông qua cuộc thi, chúng tôi muốn giới thiệu nét đẹp văn hóa đặc sắc của đồng bào Tây nguyên từ mái nhà rông, trang phục truyền thống đến nhạc cụ dân tộc; đồng thời giáo dục các em biết tự hào, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc mình", cô Mai chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Từ bỏ công việc ổn định với mức lương cao, anh Nguyễn Thương (35 tuổi, xã Tịnh Khê, Quảng Ngãi) trở về quê khởi nghiệp, kiên trì "massage" từng cuống dừa nước để chiết xuất mật, tạo ra sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Giữa những rặng dừa nước xanh mướt ven dòng sông Kinh, hình ảnh người thanh niên cầm búa cao su miệt mài gõ từng buồng dừa khiến không ít người tò mò, thậm chí hoài nghi. Ít ai ngờ, từ những ngày bị cho là "khùng" ấy, anh Thương lại từng bước mở ra hướng đi mới cho cây dừa nước vốn lâu nay chỉ được khai thác lá và quả.

3 năm làm việc tại Nhật Bản, thêm 5 năm làm cho doanh nghiệp nước ngoài, anh Thương từng có công việc ổn định với thu nhập đáng mơ ước, nhưng trong anh luôn canh cánh ý định trở về quê hương lập nghiệp.

Năm 2024, anh quyết định nghỉ việc để bắt đầu hành trình khởi nghiệp ấp ủ từ lâu. Thế nhưng con đường ấy không hề bằng phẳng, chỉ sau thời gian ngắn, anh nhận ra hướng đi này không phù hợp. Sau thất bại lần đó, anh xin vào làm tại một công ty Nhật Bản ở Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi; nhưng ngọn lửa khởi nghiệp vẫn âm ỉ trong anh.

Một buổi chiều cách đây 4 năm, sau giờ làm, anh Thương chèo ghe trên sông Kinh. Giữa không gian tĩnh lặng, những buồng dừa nước trĩu quả bất chợt khiến anh suy nghĩ. Anh nhớ lại thời gian làm việc tại Nhật, từng thấy các sản phẩm đồ uống từ mật dừa nước của Thái Lan rất được ưa chuộng. Trong khi đó, quê anh có rừng dừa rộng hàng chục héc ta nhưng người dân chỉ khai thác lá, còn mật dừa không ai quan tâm. Ý tưởng khai thác mật dừa nước từ đó nhen nhóm trong anh.

Anh Thương bắt đầu tìm hiểu, thử nghiệm cách lấy mật. Ban đầu, khi chặt buồng dừa, cuống có tiết ra mật nhưng rất ít và chỉ kéo dài 1 - 2 ngày, điều đó khiến anh tiếp tục tìm tòi. Sau nhiều tháng nghiên cứu, anh biết đến phương pháp "massage" cuống dừa để kích thích tiết mật. Từ đó, anh bắt đầu hành trình thử nghiệm đầy gian nan.

Ngoài giờ làm ở công ty, anh gần như dành toàn bộ thời gian ở rừng dừa. Ngày nào anh cũng mang theo búa cao su, kiên trì gõ từng cuống dừa, thử nghiệm hết phương pháp này đến phương pháp khác. "Có thời gian tôi làm một mình, vừa làm vừa học, nhiều lúc cũng buồn vì không ai tin; nhưng nhờ sự động viên của vợ, tôi vẫn quyết tâm theo đuổi", anh kể.

Để có điều kiện nghiên cứu, anh phải đầu tư hàng trăm triệu đồng thuê lại rừng dừa của người dân. Sau gần 2 năm miệt mài, tổng chi phí đầu tư lên đến hơn 500 triệu đồng, anh dần tìm ra quy trình phù hợp. Theo anh, để cây dừa nước có thể tiết mật ổn định, cần quy trình khá công phu. Khi buồng dừa được khoảng 3 tháng tuổi, anh dùng búa cao su gõ dọc cuống khoảng 100 lần, sau đó lắc buồng dừa nhiều lần. Công đoạn này được lặp lại mỗi ngày, kéo dài khoảng 1 tháng.

Việc "massage" giúp cây hiểu rằng buồng dừa vẫn còn trên cây và tiếp tục tiết mật để nuôi trái. Khi cuống chuyển màu, buồng dừa sẽ được cắt bỏ và bắt đầu thu mật.

Nếu không xử lý, cây chỉ tiết mật trong 1 - 2 ngày. Nhưng với phương pháp này, mỗi cây có thể cho 0,5 - 0,7 lít mật/ngày, kéo dài suốt 1 tháng. Mật dừa được hứng bằng bao chuyên dụng, thu hoạch từ rất sớm, khoảng 2 giờ để đảm bảo độ tươi. Trung bình mỗi ngày anh thu được khoảng 30 lít mật. Sau đó mật được lọc, thanh trùng để làm nước uống, hoặc cô đặc thành sản phẩm thương mại. Để tạo ra 1 lít mật dừa cô đặc, cần đến 8 lít mật tươi. Sản phẩm hiện được bán với giá khoảng 500.000 đồng/lít.

Không dừng lại ở sản xuất, anh Thương còn nhìn thấy tiềm năng du lịch từ rừng dừa nước. Anh thuê lại khoảng 5 ha rừng dừa, liên kết với hợp tác xã để phát triển mô hình trải nghiệm. Du khách khi đến đây có thể trực tiếp tham quan quy trình massage dừa, thu hoạch và thưởng thức mật dừa tươi ngay tại chỗ.

Ông Nguyễn Quốc Vương, Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, cho biết: "Mô hình sản xuất mật dừa nước là hướng đi mới, bước đầu cho thấy hiệu quả và được du khách ưa chuộng. Đây là cách nâng cao giá trị cây dừa nước, góp phần phát triển kinh tế địa phương".

Tin Gốc: Thanh Niên

Nguyễn Thị Ngọc Hiếu, sinh viên năm 4, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho biết ưu tiên công việc có mức lương cao sau tốt nghiệp. Theo Hiếu, khi có thu nhập tốt, bản thân sẽ đảm bảo được nhu cầu cuộc sống, thoải mái và bớt áp lực hơn. Tuy nhiên, Hiếu cũng cho rằng để nhận được mức lương cao thì bản thân phải có năng lực và chuyên môn phù hợp. Và nếu chọn việc lương cao sẽ có thể làm việc trái ngành.

"Với những công việc trái ngành nhưng có thu nhập hấp dẫn, tôi sẵn sàng học thêm kiến thức mới để đáp ứng yêu cầu công việc. Bởi đại học đã cung cấp cho tôi kiến thức nền nên học lĩnh vực khác cũng không khó", Hiếu nói.

Cùng quan điểm, Nguyễn Minh Tiến, sinh viên năm cuối Trường ĐH Tôn Đức Thắng cũng ưu tiên công việc lương cao. Tiến cho rằng ở thành phố, điều quan trọng là có thu nhập đủ để trang trải cuộc sống nên dù làm trái ngành để có thu nhập tốt cũng không phải vấn đề quá lớn. "Nếu làm đúng ngành mà lương cao thì là "điều tuyệt vời" với người mới tốt nghiệp, còn nếu không thì việc trái ngành cũng tạo điều kiện cho mình học hỏi thêm kỹ năng và kiến thức mới, bản thân tôi sẵn sàng thích nghi để đáp ứng công việc", Tiến chia sẻ.

Trong khi đó, Nguyễn Đức Minh Khuê, sinh viên năm 3 Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, lại nghiêng về lựa chọn công việc đúng ngành nhưng phải đi kèm với thu nhập khá. Khuê cho rằng nếu công việc đúng ngành lương cao sẽ áp lực nhưng đổi lại được làm công việc mình yêu thích đúng chuyên môn nên dễ dàng hơn. "Dù vậy, với những công việc trái ngành nhưng có mức thu nhập ổn định, mình vẫn có thể thử sức trong vài năm đầu để tích lũy kinh nghiệm trước khi tìm kiếm công việc phù hợp hơn với định hướng lâu dài", Khuê bày tỏ.

Đặng Hoàng Như Thủy, vừa tốt nghiệp ngành khoa học máy tính, Trường ĐH Mở TP.HCM tháng 4.2026, cho rằng sinh viên mới ra trường thường khó tìm được công việc lương cao do còn ít kinh nghiệm. Vì vậy, Thủy ưu tiên công việc đúng ngành để phát triển kỹ năng chuyên môn đã theo đuổi suốt nhiều năm học. Theo Thủy, khi năng lực ngày càng vững vàng thì mức thu nhập cũng sẽ tăng dần theo thời gian, đồng thời làm việc đúng ngành mang lại cảm giác chắc chắn và bền vững hơn. "Mình ưu tiên đúng ngành để phát huy hết năng lực bản thân và tận dụng tối đa những gì mình đã học", Thủy nói.

Cùng suy nghĩ đó, Nguyễn Thành Đạt, sinh viên năm 4 Trường ĐH Văn Lang, cho rằng sinh viên mới ra trường nên ưu tiên công việc đúng chuyên ngành để tích lũy kinh nghiệm trước khi nghĩ đến mức lương cao hơn. Theo Đạt, việc làm trái ngành có cả mặt tích cực lẫn hạn chế. Một mặt giúp người trẻ mở rộng kiến thức và trải nghiệm mới. Mặt khác sẽ mất thêm thời gian để học hỏi và thích nghi với lĩnh vực mới.

Còn Nguyễn Ngọc Ngân, sinh viên ngành y khoa Trường ĐH Y Dược Cần Thơ, khẳng định sẽ chọn công việc đúng ngành vì đó là đam mê và công sức học hành mà Ngân đã theo đuổi suốt nhiều năm. "Mức lương cao chỉ là giá trị trước mắt, còn nếu làm công việc không có đam mê, không phải chuyên môn thì khó gắn bó lâu dài và phát triển bền vững", Ngân nói.

Ở góc độ người đi làm, Trần Thanh Long (27 tuổi, ngụ P.Trấn Biên, TP.Đồng Nai), cho biết lựa chọn giữa đúng ngành và lương cao còn phụ thuộc vào từng giai đoạn. Khi mới ra trường nên ưu tiên công việc đúng chuyên môn để trải nghiệm và đánh giá sự phù hợp của bản thân với công việc. "Nếu sau thời gian làm việc nhận ra bản thân không phù hợp với ngành nghề đã chọn thì có thể chuyển hướng sang lĩnh vực khác", Long nói.

Còn Trần Quang Hiếu (26 tuổi, ngụ P.Hoàn Kiếm, TP.Hà Nội), cho rằng môi trường đại học vừa mang lại kiến thức chuyên môn vừa giúp sinh viên tích lũy nhiều kinh nghiệm thông qua việc giao tiếp và học hỏi từ người đi trước. "Những trải nghiệm này giúp sinh viên có định hướng rõ ràng hơn về công việc tương lai, từ lúc thực tập đến khi chính thức đi làm. Mỗi người sẽ có một lựa chọn phù hợp với hoàn cảnh và mục tiêu nghề nghiệp của mình, không có lựa chọn nào là đúng cho tất cả", Hiếu chia sẻ.

Theo PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), thị trường lao động không còn chỉ chú trọng bằng cấp mà đang hướng tới cả khả năng tích lũy năng lực sống. Cơ hội việc làm lương cao, việc làm tốt cũng không còn bị giới hạn trong một số ngành mà phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực cá nhân và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế xã hội. Do đó, người trẻ cần cân nhắc kỹ trước khi chọn việc.

"Trước hết, mỗi người cần xác định rõ mục tiêu của mình là tăng thu nhập, mở rộng cơ hội nghề nghiệp hay đơn giản là phục vụ sở thích và chi trả cuộc sống. Mỗi mục tiêu sẽ đòi hỏi năng lực cá nhân và theo đó là việc làm phù hợp. Sau đó, cần đánh giá nhu cầu thực tế của thị trường để để chọn việc phù hợp với năng lực chuyên môn", ông Nam nói và cho rằng, nếu trước đây một tấm bằng đại học có thể là nền tảng cho cả chục năm hoặc cả đời làm việc trong một ngành nghề, thì hiện nay kiến thức chuyên môn có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời chỉ sau vài năm. Chính vì vậy, người trẻ nên có thêm phương án thích ứng, chuyển đổi nghề nghiệp khi cần thiết.

PGS.TS Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội (Bộ Nội vụ), cho rằng việc lựa chọn việc làm cần dựa trên nhu cầu của thị trường lao động và triển vọng tương lai của ngành đó. "Bạn trẻ nên có lựa chọn việc làm phù hợp với từng giai đoạn của bản thân chứ không nên chạy theo số đông hay lương mà không tính đến khả năng chính mình và tương lai nghề nghiệp", bà Hương nói.

Theo bà Hương, người lao động trẻ thường xuyên có những thay đổi trong quá trình phát triển sự nghiệp, từ chuyển việc, học thêm kỹ năng mới đến thay đổi hoàn toàn lĩnh vực nghề nghiệp. Một người có thể thay đổi công việc nhiều lần trong suốt cuộc đời lao động, vì vậy không có lựa chọn nào là tối ưu mà là phù hợp. "Sự linh hoạt và khả năng thích ứng công việc là những yếu tố quan trọng giúp người trẻ phát triển bền vững", bà Hương nói.

Tin Gốc: Thanh Niên