Theo video do Global Times đăng ngày 27/4, tình huống xảy ra cuối tuần trước trong buổi biểu diễn khai mạc cuộc thi thể thao tại Đại học Âu – Á Tây An ở tỉnh Thiểm Tây. Nhân viên phụ trách robot đã nhanh chóng can thiệp và kéo cỗ máy ra.
Theo Shangyou News, hành vi bất ngờ của robot lập tức tạo ra cuộc thảo luận trên mạng. Một số người đặt câu hỏi liệu hành động này có được điều khiển từ xa, hay được sắp xếp trước như một phần của màn trình diễn.
Số khác thậm chí tự hỏi liệu robot có phát triển “ý thức độc lập”, nhất là sau khi một người tự nhận là nhân viên trường đăng bài trên Weibo và phủ nhận hành động được lập trình sẵn. “Dựa trên những gì tôi biết lúc đó, robot đã mắc lỗi”, người này chia sẻ.
Đại diện trường đại học cho biết sau khi sự cố xảy ra, họ đã liên hệ với bên cung cấp robot và nhận phản hồi rằng vấn đề do nhiễu tín hiệu tại địa điểm tổ chức. Theo công ty, nhiều máy bay không người lái đã hoạt động đồng thời trong suốt màn trình diễn làm gián đoạn tín hiệu và dẫn đến hành vi bất thường.
Theo Gao Huan, Phó giám đốc Phòng thí nghiệm AI thuộc Đại học Sư phạm Trùng Khánh, dựa trên thông tin hiện có, sự cố này có thể do những bất thường trong điều khiển chuyển động, sai lệch trong quá trình thực thi hoặc thiếu hệ thống an toàn dự phòng tại chỗ. Robot dùng trong buổi biểu diễn thường hoạt động dựa trên kịch bản chuyển động được lập trình sẵn. Do đó, nếu xảy ra lỗi định vị, sai lệch nhận dạng tư thế, lỗi trình tự thực hiện, hoặc nếu người biểu diễn đi chệch khỏi quỹ đạo đã được thiết lập sẵn, có thể dẫn đến va chạm ngoài ý muốn giữa robot và người.
“Vấn đề không nên được hiểu là robot đã phát triển nhận thức độc lập”, ông Huan nói với Shangyou News. “Câu hỏi quan trọng hơn đối với các chuyên gia AI, là tại sao robot vẫn có thể tiếp xúc với con người sau khi hành vi bất thường xảy ra”.
Cũng theo ông Huan, sau sự cố, các nhà tổ chức, người điều hành và nhà cung cấp robot hình người nên tiến hành đánh giá rủi ro trước đó, gồm thử nghiệm kịch bản chuyển động, diễn tập tại chỗ, thiết lập khoảng cách an toàn, trang bị cơ chế dừng khẩn cấp, bố trí người giám sát và lập kế hoạch dự phòng để xử lý các tình huống bất ngờ.
“Khi biểu diễn cộng tác người – robot, không nên chỉ xem các cỗ máy như đạo cụ sân khấu thông thường, mà là thiết bị thông minh với những rủi ro chuyển động cơ học tiềm ẩn”, ông nói thêm.
Thỏa thuận được Google công bố hôm 24/4, trong đó có 10 tỷ USD ban đầu khi Anthropic được định giá 380 tỷ USD. Phần còn lại sẽ được giải ngân khi startup AI này đạt được những cột mốc nhất định.
Anthropic cho biết thỏa thuận giúp mở rộng quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai doanh nghiệp. Công ty hồi đầu tháng cũng ký hợp đồng mua hệ thống tính toán tương đương 5 GW từ Google và Broadcom, dự kiến vận hành từ năm sau.
Google sẽ cung cấp quyền truy cập các mô hình Claude của Anthropic thông qua điện toán đám mây, vốn cạnh tranh với AWS và Microsoft Azure. Tập đoàn này cũng phát triển chip xử lý tensor (TPU) để cạnh tranh với GPU của Nvidia.
Quan hệ giữa hai bên bắt đầu từ năm 2023, khi Google chi 300 triệu USD vào phòng nghiên cứu AI để đổi lấy 10% cổ phần. Vài tháng sau, Google tiếp tục rót thêm 2 tỷ USD. Tính đến trước thông báo ngày 24/4, khoản đầu tư của Google cho Anthropic đã vượt mốc 3 tỷ USD và cho phép tập đoàn kiểm soát khoảng 14% cổ phần của công ty AI.
Các hãng công nghệ lớn trên thế giới đang rót hàng chục tỷ USD vào các phòng nghiên cứu và startup AI dẫn đầu, như Anthropic và OpenAI, với những vòng gọi vốn có giá trị vượt xa mọi khoản đầu tư vào startup trước đây. Phần lớn nguồn đầu tư sẽ được hoàn trả dưới dạng doanh thu.
Khoản của Google được cho là tương đồng với thỏa thuận riêng được Anthropic ký với Amazon cách đây vài tuần. Tập đoàn thương mại điện tử đầu tư 5 tỷ USD vào công ty và cam kết rót thêm 20 tỷ USD nếu họ đạt "một số cột mốc thương mại nhất định" trong tương lai.
"Người dùng nói Claude ngày càng đóng vai trò quan trọng với công việc của họ, chúng tôi cần xây dựng hạ tầng để theo kịp nhu cầu đang gia tăng nhanh chóng", CEO Anthropic Dario Amodei cho hay.
Anthropic được thành lập năm 2021 bởi một nhóm lãnh đạo và nhà nghiên cứu từng làm việc ở OpenAI. Các sản phẩm của công ty, đặc biệt là trợ lý Claude Code, trở nên phổ biến trong vòng một năm qua. Doanh thu hàng năm của doanh nghiệp này được ước tính vượt mốc 30 tỷ USD.
Ngày 29-4, tại Kuala Lumpur (Malaysia), Quỹ ASEAN - tổ chức trực thuộc (ASEAN) chuyên triển khai các sáng kiến hướng tới người dân trong khu vực - công bố dự án "Scam Ready ASEAN", nhằm tăng cường năng lực phòng chống lừa đảo trực tuyến trong bối cảnh các rủi ro số đang gia tăng nhanh chóng trên toàn Đông Nam Á.
Theo đó, các hành vi lừa đảo trực tuyến hiện đã trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với quá trình chuyển đổi số trong khu vực.
Ước tính trong năm 2024, khu vực Đông Nam Á đã chịu thiệt hại tài chính lên tới 23,6 tỉ USD do các vụ lừa đảo trực tuyến.
Các hình thức phổ biến gồm tấn công giả mạo (phishing), lừa đảo phi kỹ thuật (social engineering), giả mạo danh tính, gian lận đầu tư và lừa đảo thanh toán qua mã QR.
Đáng chú ý, các thủ đoạn ngày càng tinh vi khi tội phạm tận dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và sự phát triển nhanh của thanh toán số, dịch vụ xuyên biên giới.
Trước thực tế này, sáng kiến Scam Ready ASEAN được triển khai với khoản tài trợ 5 triệu USD từ Google.org, trở thành một trong những chương trình phòng vệ kỹ thuật số quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại khu vực.
Dự án đặt mục tiêu trang bị kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo cho khoảng 3 triệu người dân ASEAN. Thông qua đó chương trình hướng đến nâng cao kiến thức, củng cố sự tự tin của người dùng trong môi trường số, đồng thời thúc đẩy tư duy phản biện để đối phó với các hình thức gian lận ngày càng phức tạp.
Một trong những điểm nhấn của sáng kiến là mô hình "đào tạo giảng viên" (Train-the-Trainer), được triển khai, với sự phối hợp của 20 tổ chức địa phương tại 11 quốc gia thành viên.
Khoảng 2.000 giảng viên nòng cốt sẽ được đào tạo để lan tỏa kiến thức đến cộng đồng, dự kiến tiếp cận hơn 550.000 người dân thông qua các khóa học và công cụ tương tác, bao gồm trò chơi giáo dục "Be Scam Ready".
Ông Piti Srisangnam, Giám đốc điều hành Quỹ ASEAN, nhận định lừa đảo trực tuyến hiện đã trở thành thách thức xuyên biên giới, không còn là vấn đề riêng lẻ của từng cá nhân. Theo ông, tác động của các vụ lừa đảo không chỉ dừng lại ở thiệt hại tài chính mà còn làm suy giảm niềm tin vào môi trường số.
"Scam Ready ASEAN hướng đến thay đổi cách tiếp cận, từ phản ứng sang chủ động phòng ngừa, giúp người dân được trang bị tốt hơn để bảo vệ mình," ông nhấn mạnh.
Ở cấp độ khu vực, ASEAN cũng đang đẩy mạnh các nỗ lực phối hợp nhằm ứng phó với vấn nạn này. Một trong những bước đi đáng chú ý là việc thành lập Nhóm công tác chống lừa đảo ASEAN tại Hội nghị Bộ trưởng Kỹ thuật số ASEAN lần thứ 4 năm 2024, nhằm tăng cường kết nối giữa các trung tâm chống lừa đảo quốc gia.
Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ hiện nay, đây là một thói quen sạc pin lỗi thời mà người dùng điện thoại nên ngừng lại. Nguyên nhân chính của vấn đề nằm ở việc các điện thoại hiện đại sử dụng pin lithium-ion, loại pin hoạt động khác biệt so với pin nickel-cadmium (Ni-Cd) cũ.
Pin Ni-Cd trước đây yêu cầu người dùng phải xả hoàn toàn để tránh hiện tượng "hiệu ứng bộ nhớ", vốn khiến pin giảm dung lượng nếu không được xả hết. Ngược lại, pin lithium-ion không bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng này, cho phép người dùng sạc và xả mà không lo mất dung lượng. Chúng có khả năng giữ lại 80% dung lượng ngay cả sau vài năm sử dụng, đồng thời có mật độ năng lượng cao gấp đôi so với pin Ni-Cd, nhẹ hơn và sạc nhanh hơn.
Mặc dù đã có một số điện thoại bắt đầu sử dụng pin silicon-carbon, nhưng lithium-ion vẫn là công nghệ phổ biến được sử dụng trên hầu hết điện thoại hiện nay. Tiêu biểu là Apple khi công ty áp dụng công nghệ pin lithium-ion cho tất cả sản phẩm của mình, từ iPhone, iPad, đến MacBook và AirPods.
Đặc biệt, iPhone còn tích hợp tính năng sạc pin được tối ưu hóa bằng cách học thói quen sạc pin của người dùng, sau đó tạm dừng sạc ở mức 80% vào ban đêm và hoàn tất sạc trước khi họ thức dậy. Nhờ vậy, tuổi thọ pin của iPhone được bảo vệ khi tránh giữ pin ở mức 100% trong thời gian dài.
Để bảo vệ pin trên điện thoại nói chung, người dùng nên rút sạc khi pin đã đầy, sử dụng bộ sạc chính hãng và tránh sạc ở nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp. Nếu vẫn còn tin vào quy tắc sạc đầy lần đầu, hãy từ bỏ thói quen này. Pin lithium-ion đã được hiệu chỉnh sẵn tại nhà máy và sẵn sàng sử dụng ngay lập tức. Thay vào đó, hãy tập trung vào thói quen sạc thông minh để kéo dài tuổi thọ pin của thiết bị.
