Sau tố cáo tiêu cực, Quảng Trị rà soát kết quả thi tốt nghiệp toàn tỉnh tìm dấu hiệu bất thường

Trung tâm Nghiên cứu AI, Trường ĐH VinUni vừa chính thức công bố ra mắt V-Bench, bộ công cụ phi lợi nhuận dùng để đo lường và đánh giá năng lực tiếng Việt của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Giới chuyên gia công nghệ đánh giá đây là một dự án nghiêm túc, có tính xác thực chuyên môn cao (đạt 9,5/10 điểm) và đang thiết lập một tiêu chuẩn mới cho hệ sinh thái AI nội địa.

V-Bench là bộ dữ liệu chuyên sâu bao gồm hơn 40.000 câu hỏi và tác vụ. Theo đánh giá từ giới chuyên môn, đây là quy mô hoàn toàn phù hợp với một bộ dữ liệu kiểm thử (Evaluation Dataset) cấp quốc gia, đủ lớn để tạo ra độ nhiễu thấp và tính khách quan cao cho điểm số của các mô hình AI.

Thay vì chỉ tập trung vào các câu hỏi trắc nghiệm kiến thức tổng hợp như các bộ tiêu chuẩn trước đây, V-Bench chia hệ thống đánh giá thành 2 hạng mục lớn với 5 nhóm chuyên biệt: văn hóa ngầm định (đánh giá độ thấu hiểu các phong tục, tín ngưỡng, lịch sử Việt Nam); đa dạng vùng miền (kiểm tra khả năng hiểu phương ngữ và văn phong Bắc - Trung - Nam); an toàn và chủ quyền số (đảm bảo AI tuân thủ an toàn thông tin và bảo vệ chủ quyền số quốc gia); ứng dụng thực tiễn (đo lường hiệu quả trong các ngành y tế, giáo dục tại Việt Nam); năng lực Agentic AI (đánh giá khả năng lập kế hoạch, sử dụng công cụ và hành động tự chủ).

Đặc biệt, việc đưa khái niệm nâng cao "Agentic AI" vào kiểm thử được xem là bước tiến vượt bậc, giúp V-Bench trở thành bộ công cụ có độ phủ khía cạnh rộng và toàn diện nhất hiện nay.

Một trong những điểm sáng nhất của V-Bench là việc đảm bảo được tính độc lập và khách quan tuyệt đối. Dù được khởi xướng bởi VinUni - đơn vị thuộc hệ sinh thái Vingroup, nơi cũng sở hữu các mô hình AI riêng - dự án đã khéo léo loại bỏ định kiến thiên vị (bias) bằng cách hoạt động hoàn toàn phi lợi nhuận. Toàn bộ dữ liệu được thẩm định bởi một hội đồng khoa học gồm 18 chuyên gia AI đầu ngành độc lập ở trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, dự án chứng minh được sự tương thích chuẩn mực với hệ sinh thái quốc tế khi được định dạng theo các chuẩn dữ liệu phổ biến toàn cầu (như định dạng JSON/Hugging Face). Điều này giúp các nhà phát triển AI quốc tế có thể nạp mô hình vào hệ thống và chạy thử ngay mà không gặp bất kỳ rào cản nào về quy ước kỹ thuật.

Hiện tại, nền tảng này đã công bố kết quả đánh giá của 15 mô hình LLM tiêu biểu và đang được cung cấp miễn phí cho cộng đồng. Trong tương lai, V-Bench dự kiến sẽ mở rộng sang các bài kiểm tra phức tạp hơn về hình ảnh và âm thanh như: nhận diện chữ Nôm, hiểu ngữ cảnh văn hóa qua video ngắn, hay xử lý tài liệu tiếng Việt siêu dài trên 100.000 token.

Tại Việt Nam, hiện nay, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp sử dụng nhiều hệ thống thước đo chuyên biệt để xếp hạng AI. Trước khi V-Bench AI của VinUni ra mắt, bộ VMLU (Vietnamese Multitask Language Understanding) do Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Nhật Bản (JAIST) cùng Zalo AI xây dựng được đánh giá khá cao, được xem là thước đo học thuật phổ biến nhất.

Nhưng V-Bench AI được đánh giá là bộ tiêu chuẩn thế hệ mới toàn diện nhất. Lý do là ngoài tri thức học thuật, V-Bench mở rộng quy mô lên hơn 40.000 câu hỏi và bổ sung các danh mục cực kỳ quan trọng hiện nay mà các bộ công cụ cũ thiếu sót.

Tin Gốc: Thanh Niên

Là xã đảo duy nhất của Gia Lai, cách đất liền khoảng 24 km, hành trình đi tìm con chữ của học sinh (HS) trên đảo Nhơn Châu đầy gian nan.

Hiện trên đảo, hệ thống giáo dục chỉ dừng lại ở cấp THCS nên sau khi hết lớp 9, nếu muốn tiếp tục học lên cao, HS buộc phải rời gia đình, vượt biển vào đất liền. Ở tuổi 15 còn chưa quen với những lo toan, các em đã phải sớm tự lập, sống xa vòng tay cha mẹ.

Quãng đường biển 24 km tuy không xa nhưng lại là rào cản lớn, nhất là về kinh tế vì HS vào đất liền còn phải lo cả tiền trọ, chi phí ăn uống, sinh hoạt…

Ông Nguyễn Văn Nhất (44 tuổi, thôn Tây, xã Nhơn Châu) cho biết trước đây, phần lớn người dân trên đảo chỉ học hết lớp 9 rồi dừng lại. Sự cách trở về địa lý khiến con đường học tập của nhiều người bị gián đoạn. Những HS đủ điều kiện vào đất liền tiếp tục học lại phải đối mặt với áp lực cơm áo, gạo tiền. Vì chi phí quá cao, không ít gia đình đành cho con nghỉ học để phụ giúp gia đình nghề biển.

Gia đình ông Nhất có 2 người con, trong đó một em đang học lớp 11 tại đất liền. Ông kể ngày con rời đảo, điều khiến ông trăn trở nhất không phải chuyện học hành mà là việc ăn ở, chi tiêu của con có đảm bảo hay không.

Vài năm qua, thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn nói trên, địa phương đã có nghị quyết hỗ trợ, tiếp sức để HS xã đảo Nhơn Châu có thể đi xa hơn nữa trên con đường học tập. Theo đó mỗi HS sẽ được hỗ trợ tiền ăn ở, sinh hoạt và đi lại khi vượt biển vào đất liền theo học các cấp cao hơn.

"Ngay từ khi lên cấp 3, cháu đã phải học cách tự lập. Có khi vài tháng, thậm chí hết một học kỳ cháu mới về nhà một lần. Lúc đầu gia đình rất lo, nhưng nhờ có chính sách hỗ trợ, mỗi tháng cháu được khoảng 1,1 triệu đồng nên cũng đỡ phần nào. Sắp tới mức hỗ trợ tăng lên, gia đình rất phấn khởi", ông Nguyễn Văn Nhất chia sẻ.

Em Võ Thuận Thảo, HS lớp 11A1 Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà có 4 chị em, bố vừa qua đời sau thời gian dài bệnh nặng. Mẹ em làm việc nhà và phụ nghề biển để nuôi các con.

Ngày rời đảo đi học lớp 10, Thảo mang theo không chỉ hành lý mà còn cả những lo toan. Em phải tự thích nghi với môi trường mới, tự cân đối chi tiêu và tự động viên mình tiếp tục cố gắng. "Khoản hỗ trợ giúp giảm bớt gánh nặng. Em sẽ cố gắng học tốt để thi vào ngành sư phạm, sau này trở về giúp mẹ và quê hương", Thảo tâm sự.

Những chính sách tiếp sức kịp thời đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo ông Dương Hiệp Hưng, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu, tỷ lệ HS tiếp tục học lên THPT tăng mạnh. Nếu năm học 2024 - 2025 chỉ có 11 em vào đất liền học tập, thì hiện nay toàn xã đã có 62 HS theo học, chưa kể nhiều em đang theo đuổi các ngành nghề như dược, hộ sinh, kỹ thuật chế biến, điện lạnh.

Tại kỳ họp thứ 2 HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII nhiệm kỳ 2026 - 2031 vừa qua, một nghị quyết hỗ trợ HS, sinh viên xã đảo Nhơn Châu đã được thông qua. Theo đó, từ năm học 2026 - 2027, mỗi HS THPT sẽ được hỗ trợ hơn 1,6 triệu đồng/tháng, gồm tiền ăn 936.000 đồng, tiền ở 360.000 đồng và chi phí học tập, đi lại 350.000 đồng. Với HS học nghề, tỉnh hỗ trợ 100% học phí cùng học bổng chính sách bằng 80% mức lương cơ sở. Tổng kinh phí dự kiến hơn 1,4 tỉ đồng mỗi năm.

Không chỉ từ ngân sách nhà nước, các trường học trên đất liền cũng chủ động hỗ trợ. Ông Lê Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà trường thường xuyên vận động giáo viên và các nhà hảo tâm chung tay giúp đỡ, tạo điều kiện để HS xã đảo yên tâm học tập.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.

Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke - ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.

"Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình", Khải nói.

Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.

Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.

Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.

Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.

Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.

"Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn", Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.

Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.

"Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn", Khải kể.

Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.

Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.

Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.

Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.

Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.

"Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì", thầy nói.

Tin Gốc: Vnexpress