Đó là chia sẻ của ông Sharad Jain – Giám đốc quốc gia Mastercard tại Việt Nam, Campuchia và Lào – về rào cản tài chính và hành trình số hóa của doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) tại Việt Nam.
Ông Sharad Jain nhận xét: “Mặc dù các SME đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp phải các thách thức về mặt cấu trúc trong quản lý tài chính và tiếp cận nguồn vốn. Những thách thức này thường xuất phát từ cách SMEs tổ chức và vận hành hoạt động hàng ngày cũng như hệ thống tài chính của mình”.
* Vậy theo ông, rào cản khó nhất trong việc tiếp cận tài chính ở các SME tại Việt Nam hiện nay là gì?
– Một trong những rào cản lớn nhất là khả năng tiếp cận tài chính. Mỗi năm, hàng chục nghìn hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp chính thức, tuy nhiên phần lớn vẫn thuộc nhóm siêu nhỏ với nguồn vốn hạn chế, hệ thống kế toán chưa hoàn chỉnh và thiếu tài sản đảm bảo – những yếu tố khiến việc tiếp cận vốn vay ngân hàng trở nên khó khăn.
Theo khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, gần 60% SMEs gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng, đặc biệt trong giai đoạn đầu sau khi chính thức hoạt động kinh doanh. Các rào cản chính bao gồm thiếu tài sản đảm bảo, lịch sử tín dụng hạn chế, và quy trình vay vốn phức tạp.
* Từ góc nhìn của ông, thanh toán số và dữ liệu tài chính đóng vai trò như thế nào trong việc hỗ trợ SMEs tiếp cận nguồn vốn?
– Thanh toán số có thể đóng vai trò mang tính chuyển đổi trong việc thu hẹp khoảng cách này. Với định hướng phát triển kinh tế tư nhân theo các nghị quyết lớn như nghị quyết 68-NQ/TW, Việt Nam đang tạo điều kiện mạnh mẽ để SMEs tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường một cách công bằng hơn. Một điểm quan trọng là sự thay đổi trong mô hình đánh giá tín dụng.
Thay vì chỉ dựa vào tài sản đảm bảo, các ngân hàng đang dần đánh giá doanh nghiệp dựa trên dữ liệu dòng tiền, lịch sử giao dịch và hiệu quả kinh doanh thực tế. Cách tiếp cận này đặc biệt hiệu quả khi SMEs tham gia vào nền kinh tế số – nơi các giao dịch được chuẩn hóa và có thể truy xuất.
Khi SMEs chuyển từ tiền mặt sang giao dịch số, họ tạo ra “dấu chân số” (digital footprint) minh bạch và đáng tin cậy. Nguồn dữ liệu theo thời gian thực này là phương án thay thế giá trị cho các hồ sơ tài chính truyền thống.
Đồng thời, Việt Nam cũng đang siết chặt lộ trình quản lý thuế, hóa đơn điện tử và minh bạch tài chính, đặc biệt với hộ kinh doanh. Năm 2026 được kỳ vọng sẽ là một cột mốc quan trọng khi dữ liệu tài chính chuẩn hóa trở nên phổ biến hơn.
Trong bối cảnh này, số hóa không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để SME nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo cho sự phát triển bền vững trong dài hạn.
– Với chuyên môn và mạng lưới toàn cầu, ông có thể chia sẻ cách Mastercard đang hỗ trợ các SME tại Việt Nam tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số?
– Chúng tôi tận dụng chuyên môn toàn cầu và mạng lưới hợp tác sâu rộng tại địa phương để hỗ trợ SMEs áp dụng thanh toán số, cải thiện quy trình quản lý tài chính và mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế.
Mastercard tích cực hợp tác với các đối tác để triển khai các chương trình nâng cao năng lực tài chính và kỹ năng số cho doanh nghiệp. Chẳng hạn sáng kiến hỗ trợ các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ và SMEs với các nguồn lực và công cụ nhằm nâng cao khả năng phục hồi tài chính và năng lực vận hành – bao gồm đào tạo, phát triển kỹ năng số và mở rộng mạng lưới.
Sáng kiến đã giúp giải ngân hơn 1,5 nghìn tỉ đồng (64,1 triệu USD) vốn vay tại Việt Nam và trực tiếp hỗ trợ hơn 47.000 doanh nhân Việt Nam (99% là phụ nữ). Sau chương trình, 80% người tham gia tăng doanh thu và 86% tự tin hơn trong quản lý kinh doanh.
Mastercard cũng hợp tác với các ngân hàng thương mại để phát triển các giải pháp tài chính được thiết kế riêng cho doanh nghiệp nhỏ. Bên cạnh đó, Mastercard cũng làm việc với các đối tác để mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán số trong cộng đồng tiểu thương…
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (VCC) vừa ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính Công ty TNHH Shopee 200 triệu đồng.
Theo đó, doanh nghiệp này đã đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về chương trình khuyến mại ngày 8/8/2025.
Cụ thể, vào thời điểm này, Shopee đã sử dụng các nội dung "Freeship 0Đ mọi đơn", "Gì cũng Freeship", "Giao tới đâu Freeship 0Đ mọi đơn tới đó" để quảng cáo ưu đãi miễn phí vận chuyển (ship) và kèm ghi chú có điều kiện loại trừ.
Tuy nhiên, một số giao diện truyền thông về chương trình đã không hiển thị đầy đủ thông tin điều kiện loại trừ, dẫn đến việc gây nhầm lẫn cho người dùng.
Theo số liệu nền tảng báo cáo, trong đợt khuyến mại này, tỷ lệ đơn hàng có phí vận chuyển 0 đồng chiếm gần 94% tổng số đơn. Phần còn lại rơi vào trường hợp giảm một phần hoặc không giảm phí vận chuyển vì chưa thỏa mãn điều kiện áp dụng.
VCC cho biết Shopee đã cung cấp thông tin, tài liệu trong quá trình điều tra. Ngoài phạt tiền, nền tảng đã cải chính thông tin trên website, ứng dụng và các trang mạng xã hội trực thuộc.
Phía Shopee cho biết tiếp tục rà soát, nâng cao tính minh bạch hoạt động truyền thông nhằm thông tin đầy đủ, chính xác về các chương trình ưu đãi.
Báo cáo thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á 2025 do Công ty đầu tư mạo hiểm Momentum Works (Singapore) cho biết Shopee vẫn duy trì "ngôi vương" thị trường sàn bán lẻ trực tuyến đa ngành ở Việt Nam năm qua.
Nền tảng này đạt doanh số giao dịch (GMV) hơn 11,8 tỷ USD vào 2025, tương đương 58% thị phần. Theo sau tiếp tục là TikTok Shop, chiếm 39%. Lazada và Tiki cùng chia 3% thị phần còn lại.
Chiều 4/7, tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân thông tin về việc đảm bảo nguồn cung và kiểm soát giá xăng dầu trong nước. Đồng thời ông cũng nêu những giải pháp khắc phục tình trạng "giá xăng dầu giảm nhưng nhiều hàng hóa vẫn neo cao".
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, thời gian qua lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các bộ, ngành đã chỉ đạo quyết liệt nhằm đạt 2 mục tiêu lớn là bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong mọi tình huống và điều hành giá xăng dầu phù hợp, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Các bộ ngành, trong đó có Bộ Công Thương cũng chỉ đạo các tổ chức, cá nhân liên quan, đặc biệt là thương nhân sản xuất, kinh doanh phân phối xăng dầu. Bộ Công Thương cũng đánh giá cao sự tham gia của thương nhân kinh doanh xăng dầu, tạo nguồn lực và nguồn cung xăng dầu.
“Với các giải pháp đã triển khai, chúng ta đã bảo đảm được nguồn cung và điều hành giá xăng dầu tương đối hợp lý. Giá xăng dầu hiện ở mức thấp, nhưng mặt bằng giá nhiều hàng hóa trên thị trường vẫn chưa điều chỉnh giảm tương ứng”, Thứ trưởng nói.
Về việc giá xăng dầu hiện đã ở mức thấp, tuy nhiên giá cả chung trên thị trường chưa có thay đổi theo, Thứ trưởng Bộ Công Thương mong muốn bỏ tâm lý lợi dụng biến động thị trường để giữ giá.
"Yếu tố tâm lý này cần phải có thay đổi", ông Tân nói.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng cần xóa bỏ tâm lý lợi dụng biến động thị trường để giữ giá bất hợp lý. “Nếu doanh nghiệp lấy lý do giá xăng dầu tăng để tăng giá hàng hóa, thì khi giá xăng dầu giảm, giá các mặt hàng cũng phải giảm tương ứng”, ông nhấn mạnh.
Bộ Công Thương đã yêu cầu các địa phương, doanh nghiệp và thương nhân rà soát cơ cấu chi phí để điều chỉnh giá về mức hợp lý. Đồng thời, lực lượng quản lý thị trường ở Trung ương và địa phương được giao kiểm tra các hành vi vi phạm pháp luật về giá như không niêm yết giá, bán cao hơn giá niêm yết, găm hàng, đầu cơ, giữ giá bất hợp lý.
Theo Bộ Công Thương, thời gian qua lực lượng quản lý thị trường đã xử lý nhiều vụ vi phạm liên quan đến giá và sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra trong thời gian tới.
Người dân được khuyến cáo theo dõi các thông tin chính thống, không mua tích trữ theo tâm lý đám đông; kịp thời phản ánh khi phát hiện dấu hiệu bán không đúng giá niêm yết, bán giá cao hơn hoặc găm hàng, đầu cơ.
Về phía Bộ Công Thương, bộ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp như theo dõi, dự báo sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường; phối hợp tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, lưu thông, phân phối hàng hóa. Qua đó, bảo đảm nguồn cung, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu, không để đứt gãy chuỗi cung ứng hoặc phát sinh tình trạng khan hiếm cục bộ làm tăng giá bất hợp lý.
“Chúng tôi kỳ vọng trong thời gian tới mặt bằng giá nhiều hàng hóa sẽ được điều chỉnh giảm theo xu hướng của giá xăng dầu hiện nay”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết.
Ngày 18-7, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an thành phố Đà Nẵng cho biết đã tống đạt quyết định khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Hoàng Thị Lý (42 tuổi, trú xã Hiệp Đức, thành phố Đà Nẵng) để điều tra về hành vi trốn thuế.
Kết quả điều tra xác định từ năm 2020 đến nay, Hoàng Thị Lý thu mua mủ cao su trên địa bàn các xã Phước Trà và Hiệp Đức rồi bán lại hưởng chênh lệch, với tổng doanh thu phát sinh khoảng 200 tỉ đồng.
Tuy nhiên trong suốt quá trình hoạt động, Lý không đăng ký kinh doanh, không kê khai doanh thu và không thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước, gây thất thu ngân sách với số tiền trốn thuế hơn 2,4 tỉ đồng.
Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan điều tra xác định hành vi của Hoàng Thị Lý đủ yếu tố cấu thành tội trốn thuế theo khoản 3, Điều 200 Bộ luật Hình sự.
Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt tạm giam đối với Lý trong thời hạn 3 tháng để phục vụ công tác điều tra.
Hiện vụ án đang được Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố tiếp tục điều tra mở rộng, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định.