Cơm gà Hải Nam nguyên bản phải được chế biến từ gà Văn Xương, giống gà đặc hữu của đảo Hải Nam, Trung Quốc. Loại gà thả vườn có cỡ nhỏ, được nuôi bằng chế độ ăn riêng biệt gồm hạt cây đa, cơm dừa và cám đậu phộng. Quy trình nuôi dưỡng này giúp thớ thịt có độ chắc, vị ngọt và mùi thơm khác biệt so với các giống gà công nghiệp.
Tiền thân của cơm gà Hải Nam vốn là bữa ăn đạm bạc của những người lao động nghèo. Họ thường mang theo cơm và gà trong những chiếc giỏ tre để ăn dọc đường. Món ăn này được cho là đã du nhập vào đại lục từ đầu thời nhà Minh (1368-1644), sau đó theo chân dòng người di cư từ Hải Nam lan tỏa khắp Đông Nam Á vào thế kỷ 19. Các gia đình ở Hải Nam thường tận dụng gà già (gà thải) để nấu, dùng mỡ gà để thổi cơm và nấu nước dùng.
Đến giữa thế kỷ 20, dù nguồn cung gà Văn Xương trở nên khan hiếm do biến động chính trị. Thay vì biến mất, món ăn này vẫn lan tỏa khi được các nền văn hóa bản địa tiếp nhận. Tại mỗi điểm dừng chân, cộng đồng địa phương điều chỉnh công thức và thay đổi nguyên liệu, tạo nên những biến thể mang đặc trưng từng vùng miền.
Cả Malaysia và Singapore đều tự nhận là nơi khai sinh ra phiên bản cơm gà Hải Nam hiện đại, kiểu gà luộc theo kỹ thuật Quảng Đông, ăn cùng cơm nấu bằng nước dùng đậm đà và các loại nước chấm đặc trưng. Cuộc tranh cãi này vẫn kéo dài từ khi Singapore tách ra độc lập vào năm 1965.
Cơm gà Hải Nam tại Singapore là phiên bản phổ biến nhất. Điểm khác biệt nằm ở kỹ thuật luộc gà của người Quảng Đông. Gà sau khi chín được ngâm ngay vào nước đá để tạo lớp da giòn. Gạo được nấu cùng nước dùng, mỡ gà, lá dứa và tỏi. Nước chấm đi kèm gồm ba loại, tương ớt xay, gừng băm và hắc xì dầu.
Tại Malaysia, ở thành phố như Malacca hay Seremban, cơm được vo thành viên tròn để giữ ấm. Ngoài gà luộc, người Malaysia còn ưa chuộng gà quay hoặc ăn kèm hủ tiếu. Tại vùng Ipoh, món ăn này luôn được phục vụ cùng giá đỗ chần, loại nông sản nổi tiếng mập và giòn nhờ nguồn nước khoáng địa phương.
Người Thái gọi cơm gà Hải Nam là Khao Man Gai. Điểm đặc trưng là nước chấm làm từ tương đen lên men trộn với tỏi, gừng và ớt hiểm. Một phần cơm thường có thêm huyết, nội tạng gà và dọn kèm bát canh trong kiểu Tomyum. Tại Bangkok, phiên bản cơm gà chiên giòn cũng thịnh hành.
Tại Việt Nam, biến thể gần giống cơm gà Hải Nam là cơm gà Hội An. Gà thường được xé phay, trộn cùng hành tây và rau răm, dọn kèm cơm nấu cùng nghệ. Khác với các nước trong khu vực, cơm gà tại Việt Nam chú trọng sự tươi mát khi ăn kèm nhiều loại rau sống, xoài xanh bào sợi và nước mắm chua ngọt.
Tại đảo Hải Nam, món ăn vẫn giữ cách chế biến mộc mạc. Thịt gà chặt miếng còn xương, có độ dai và chắc hơn phiên bản tại Đông Nam Á. Nước chấm chỉ gồm gừng, tỏi và rau mùi, không sử dụng hắc xì dầu hay tương ớt ngọt. Nước dùng đôi khi được hầm thêm xương lợn để tăng vị đậm đà.
Sự phổ biến của món ăn này được các chuyên gia đánh giá là kết quả của quá trình giao thoa văn hóa trong cộng đồng người Hoa hải ngoại.
Mùa thu năm 2026, trong căn nhà nhỏ tại bang North Carolina (Mỹ), Natalie Malouf và Juan Prieto cùng cậu con trai 10 tháng tuổi lật giở lại những bức ảnh cũ. Đã một thập kỷ trôi qua kể từ ngày đầu tiên họ chạm mặt trên chuyến bay định mệnh, Natalie vẫn thầm nghĩ nếu ngày đó cô không đặt đúng chuyến bay hay ngồi sai số ghế, cuộc đời hai người có lẽ đã rẽ sang hướng khác.
Trở lại năm 2016, Natalie, khi đó mới ngoài 20 tuổi, sống tại thành phố Dallas (Mỹ), bắt chuyến bay qua cảnh tại London (Anh) để tới Đức. Ghế kế bên cô là Juan Prieto, một người đàn ông Colombia ngoài 30 tuổi, đang là giáo sư nghiên cứu tại Đại học North Carolina sau khi hoàn thành 5 năm tiến sĩ tại Pháp.
Natalie chủ động bắt chuyện và tìm cách tán tỉnh người bạn đồng hành nhưng không thành công. Do đó, cô thay đổi cách nói chuyện, trở nên nghiêm túc hơn và được Juan đáp lại. Suốt chuyến bay dài, họ chia sẻ về cuộc sống, học tập một cách tự nhiên.
Khi máy bay hạ cánh xuống London, họ trao đổi email và số điện thoại với lời hẹn sẽ liên lạc nếu có dịp ghé thăm thành phố của nhau. Tuy nhiên, guồng quay bận rộn của cuộc sống khiến những trao đổi thưa dần rồi mất hẳn.
Điều Natalie không biết là vào thời điểm gặp cô, Juan đang trong một mối quan hệ trục trặc. Anh đang trên đường sang Pháp để nỗ lực cứu vãn tình yêu. Sự xuất hiện cùng nụ cười rạng rỡ của Natalie lúc lên máy bay chỉ được Juan xem như một sự an ủi nhẹ nhàng cho hành trình phía trước.
"Tôi nghĩ mình đã có một bạn đồng hành dễ mến trong chuyến bay", Juan nói về ấn tượng với Natalie.
Một năm sau, khi mối tình cũ tan vỡ và cuộc sống dần ổn định, hình ảnh cô gái tràn đầy năng lượng trên chuyến bay năm nào bất ngờ hiện về trong tâm trí Juan. Sau nhiều đắn đo, Juan quyết định gửi cho Natalie một tin nhắn vỏn vẹn biểu tượng bông hồng.
"Sao anh lại gửi tin nhắn này cho em?", dòng hồi đáp của Natalie khiến tim Juan đập mạnh vì sợ mình quá bạo dạn. Sau khi Juan thẳng thắn chia sẻ rằng mình đã độc thân, cả hai quyết định gọi điện thoại cho nhau. Nghe lại giọng nói của đối phương, cảm giác thân thuộc của một năm trước lập tức quay trở lại.
Thời điểm đó, Natalie đang trải qua giai đoạn khủng hoảng ở trường đại học và không hài lòng với cuộc sống. Những cuộc trò chuyện với Juan trở thành liều thuốc tinh thần vô giá giúp cô vượt qua áp lực. Vài tuần sau, Juan mời cô đến thăm anh tại thành phố Raleigh (bang North Carolina). Khoảnh khắc ôm nhau mừng rỡ tại sân bay đã mở đầu cho những chuỗi ngày yêu xa hạnh phúc.
Năm 2021, sau ba năm duy trì mối quan hệ cách biệt địa lý, Natalie hoàn thành chương trình thạc sĩ. Bất chấp giai đoạn đại dịch bùng phát, cô quyết định chuyển đến North Carolina để chính thức về chung một nhà với Juan. Mùa thu năm đó, một đám cưới nhỏ, ấm cúng được tổ chức dưới sự chứng kiến của vài người bạn thân do lệnh phong tỏa.
Đến mùa thu năm 2022, khi biên giới các nước mở cửa trở lại, cặp đôi quyết định tổ chức hôn lễ lần hai để bù đắp cho đám cưới đơn sơ trước đó. Lần này, họ nhận được lời chúc phúc trực tiếp từ 170 khách mời, bao gồm cả bố mẹ của Juan bay từ Colombia sang.
Hiện tại, tổ ấm của họ tràn ngập tiếng cười với sự xuất hiện của cậu con trai nhỏ. Cặp đôi đang dạy con nói song ngữ gồm tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha (ngôn ngữ mẹ đẻ của Juan). Dù cuộc sống bận rộn và việc chăm con nhỏ gây không ít áp lực,Natalie cho biết sự gắn kết giữa hai vợ chồng ngày càng bền chặt nhờ những điểm chung về sở thích du lịch và quan điểm nuôi dạy con. Họ lên kế hoạch đưa con về Colombia thăm ông bà nội vào tháng 7 tới.
Nhìn lại hành trình 10 năm, Juan nhắn nhủ: "Hãy thử trò chuyện với một người lạ. Bạn không bao giờ biết trước điều gì sẽ xảy ra, nhưng những kết nối tình cờ đó có thể mang lại một kết thúc vô cùng tốt đẹp".
Tối 20.6, đêm thi thứ 4 của Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) 2026 với chủ đề "Sáng tạo" đã mang đến cho hàng chục nghìn khán giả bên sông Hàn một đại tiệc ánh sáng, âm nhạc và công nghệ đầy cảm xúc. Cuộc đối đầu giữa đội Đức và đội Ma Cao (Trung Quốc) tạo nên một trong những màn tranh tài hấp dẫn, khó dự đoán nhất kể từ đầu mùa lễ hội.
Sau 3 đêm thi liên tiếp tạo hiệu ứng mạnh mẽ trên mạng xã hội và liên tục ghi nhận tình trạng "cháy vé", đêm thi thứ 4 tiếp tục chứng minh sức hút đặc biệt của DIFF 2026.
Nếu các đêm thi trước xoay quanh chủ đề "Thiên nhiên", "Di sản và văn hóa", thì đêm "Sáng tạo" mở ra không gian nơi những ý tưởng táo bạo được hiện thực hóa bằng ngôn ngữ của ánh sáng.
Lần đầu góp mặt tại DIFF, đội Steffes-Ollig Feuerwerke GmbH & Co. KG của Đức mang đến màn trình diễn "Pyrographics", biến bầu trời Đà Nẵng thành một "bức tranh lửa" khổng lồ. Với hơn 150 năm lịch sử, đội tuyển Đức phát huy thế mạnh về cấu trúc, độ chính xác và khả năng đồng bộ hoàn hảo giữa âm nhạc với từng hiệu ứng pháo hoa.
Những chùm pháo liễu vàng, vương miện kim tuyến, cọ bạc và pháo tách sao nhiều tầng liên tục xuất hiện, tạo nên các lớp ánh sáng có chiều sâu và giàu tính tạo hình. Đặc biệt, toàn bộ hiệu ứng được lập trình bám sát từng nhịp nhạc rock, electronic và nhạc phim, khiến màn trình diễn như một tác phẩm đồ họa chuyển động khổng lồ trên bầu trời sông Hàn.
Trong khi đó, Apple Pyrotechnics Co., Ltd của Ma Cao (Trung Quốc) lại chinh phục khán giả bằng màn trình diễn "Celestial Journey to the West" (Tây Du Thiên Giới), lấy cảm hứng từ tác phẩm kinh điển Tây Du Ký.
Thông qua sự kết hợp giữa âm nhạc giao hưởng, nhạc điện tử cùng các hiệu ứng pháo hoa mặt nước đặc trưng, đội Ma Cao (Trung Quốc) đưa khán giả bước vào hành trình thần thoại đầy màu sắc. Các hiệu ứng pháo hình quạt, pháo chuyển màu, thác sáng và những chùm pháo vàng rũ... phản chiếu xuống mặt nước tạo nên không gian huyền ảo như bước ra từ thế giới thần tiên.
"Tôi rất bất ngờ khi được xem pháo hoa lấy cảm hứng từ Tây Du Ký, bộ phim gắn liền với tuổi thơ của rất nhiều người Việt. Cả 2 đội tuyển đều rất xuất sắc, pháo hoa mãn nhãn, âm nhạc nghe "đã" tai, thật tuyệt vời", anh Nguyễn Minh Quân, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ.
Bên cạnh các màn pháo hoa đẳng cấp quốc tế, đêm thi thứ 4 còn là đại nhạc hội sôi động với sự tham gia của ca sĩ Trọng Hiếu, Muộii, Hoàng Long, nhóm thiếu nhi Búp Sen Vàng cùng hàng trăm nghệ sĩ, vũ công.
Sau 4 đêm thi, DIFF 2026 tiếp tục khẳng định vị thế là lễ hội pháo hoa hàng đầu khu vực, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh thành phố Đà Nẵng như một điểm đến sự kiện và lễ hội hấp dẫn của châu Á trong mùa hè năm nay.
Các trận tranh tài tiếp theo tại DIFF 2026 sẽ diễn ra vào đêm 27.6 giữa 2 đội pháo hoa Australia - Bồ Đào Nha với chủ đề "Tầm nhìn". Ngày 11.7 sẽ diễn ra đêm chung kết.
Ngày 13.4, Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ thông tin về kế hoạch tổ chức Giỗ tổ Hùng Vương và lễ hội bánh dân gian Nam bộ lần thứ 13 năm 2026. Sự kiện trọng điểm của tháng 4 này sẽ diễn ra tại hai địa điểm là đền thờ Vua Hùng và quảng trường Bình Thủy (phường Bình Thủy, TP.Cần Thơ).
Theo đó, chương trình Giỗ tổ Hùng Vương sẽ bắt đầu từ ngày 22.4 với triển lãm ảnh, trưng bày chuyên đề về lễ hội, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và trang phục, trang sức của người dân vùng ĐBSCL. Cùng với đó là các cuộc thi sôi động như biểu diễn võ thuật, đẩy gậy, nhảy bao bố, gói bánh tét, bánh chưng. Không gian lễ hội sẽ thêm phần màu sắc khi còn có giao lưu đờn ca tài tử, dân ca Nam bộ, hò, vè…
Tâm điểm chú ý của Giỗ tổ Hùng Vương là ngày 26.4, với nghi thức thả lá đại kỳ ngũ sắc và lễ dâng hương. Thể hiện tinh thần mến khách, Cần Thơ sẽ phục vụ khoảng 2.000 suất cơm chay miễn phí cho người dân và du khách tham gia lễ giỗ.
Đặc biệt, mọi người sẽ có dịp chứng kiến Liên chi hội đầu bếp chuyên nghiệp ĐBSCL phối hợp Công ty Vietcoco thực hiện bản đồ Việt Nam làm từ xôi nước cốt dừa với quy mô "khủng" để xác lập kỷ lục quốc gia. Đây sẽ là một tác phẩm ẩm thực thể hiện sự tôn vinh hạt gạo và hương vị cốt dừa đặc trưng của miền Tây sông nước.
Ngay sau nghi thức giỗ tổ, lễ hội bánh dân gian Nam bộ sẽ chính thức khai mạc vào tối ngày 26.4 và kéo dài đến hết ngày 1.5. Với quy mô khoảng 250 gian hàng, đây là "bữa tiệc" văn hóa ẩm thực khổng lồ, quy tụ những món bánh dân gian, đặc sản OCOP từ khắp các vùng miền.
Không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức, du khách còn có cơ hội trực tiếp quan sát các nghệ nhân trình diễn và hướng dẫn quy trình làm bánh truyền thống. Đan xen vào đó là các chương trình biểu diễn thời trang, nhạc acoustic và nghệ thuật truyền thống, hứa hẹn tạo nên một không gian giải trí phong phú.
Theo đại diện Sở VH-TT-DL TP.Cần Thơ, chuỗi sự kiện không chỉ nhằm tri ân công đức tổ tiên, giáo dục lòng yêu nước mà còn là đòn bẩy quan trọng để xúc tiến đầu tư, phát triển thương hiệu văn hóa ẩm thực Nam bộ vươn xa đến bạn bè quốc tế.
