“Tôi bị một công ty khai khống thu nhập liên tục 3 năm. Tôi liên hệ công ty đó không được, liên hệ cơ quan thuế thì họ kêu làm văn bản cam kết không có thu nhập từ công ty đó.
Tôi nộp xong, họ lại kêu đi xuống tận cơ quan thuế để trình bày, quá nhiêu khê nên tôi bỏ luôn khoản thuế được hoàn, coi như mất một triệu đồng hơn”.
Độc giả nickname phuong147bt kể lại việc bị một công ty kê khống thu nhập và quá trình xử lý rắc rối như trên, sau bài viết Rắc rối vì nợ thuế ‘trên trời rơi xuống’.
Chuyên gia cho rằng do cơ chế “tự kê khai, tự nộp, tự chịu trách nhiệm”, người dân thường chỉ phát hiện ra việc mình bị khai khống khi sử dụng ứng dụng eTax Mobile hoặc ủy quyền quyết toán nhưng bất thành.
Lúc này, những khoản thu nhập lạ mới lộ ra, ảnh hưởng trực tiếp đến số thuế phải đóng hoặc quyền lợi được hoàn thuế.
Để bảo vệ quyền lợi, người bị khai khống phải tự mình thực hiện nhiều bước như làm văn bản khiếu nại, liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp chi trả hoặc đến cơ quan thuế chủ quản tại địa phương để phản ánh.
Trích dẫn “Bước 4: Nhập Lý do và đính kèm tài liệu chứng minh (nếu có)” trong quy trình phản ánh thông tin khi phát hiện bị khai khống thu nhập trên eTax Mobile, độc giả dinhphuongtoan2811 nói:
“Đã không có liên quan gì đến công ty khai không đó thì làm sao mà chứng minh được.
Đúng lý ra việc này cơ quan thuế phải làm việc với doanh nghiệp khai khống khoản chi phí lương chứng minh với cơ quan thuế mới là đúng. Đằng này lại bắt người dân đi chứng minh thì không có cơ sở”.
Cùng thắc mắc, độc giả nickname Người Phản Biện: “Tự nhiên tôi phải chứng minh mình không có thu nhập ở công ty đó. Đã không có thì chứng minh kiểu gì?”.
Trong khi đó, độc giả Đình cho rằng: “Người dân bị khai khống thu nhập thì đây có khác gì hành vi lừa đảo. Do vậy các cơ quan chức năng cần đưa ra quy định để xử lý nghiêm hành vi này: Lừa đảo từ hai triệu đồng là có thể bị xử lý hình sự.
Cần quy định, khi người dân bị khai khống thu nhập nhập và chịu thuế thì người dân chọn một trong hai cách:
Cách 1: Người dân đến trụ sở công an gần nhất để trình báo, công an đơn vị này phải liên hệ Chi cục thuế liên quan để xử lý.
Cách 2: Đền trực tiếp Chi cục thuế gần nơi làm việc hay gần nơi ở để trình báo, Chi cục thuế phải có trách nhiệm liên hệ cơ quan điều tra để tiến hành xử lý và khởi tố vụ án lừa đảo này.
Quy định cần ghi rõ: Tuyệt đối không có sự nhầm lẫn khi khai khống thu nhập cho người khác. Người dân không có trách nhiệm chứng minh mình bị khai khống mà chỉ trình báo sự việc tới cơ quan liên quan để các cơ quan này xử lý”.
Theo ông Nguyễn Hoàng Sơn – Phó chủ tịch Hội tư vấn và đại lý thuế TP HCM kiêm CEO Việt Tín, hầu hết người phát hiện nợ thuế “trên trời rơi xuống” vào mùa cao điểm quyết toán thuế thu nhập cá nhân hàng năm.
Tuy nhiên, năm nay hiện tượng này đột biến khi áp dụng quy định sử dụng mã số định danh cá nhân làm mã số thuế duy nhất, thay vì tách biệt như trước. Đây là thông tin rất dễ bị lộ và lợi dụng cho mục đích kê khai thuế.
Một số độc giả nêu giải pháp. Độc giả nickname truongson.hut.vn: “Tôi nghĩ giải pháp đơn giản là có chức năng phản ánh trên Etax Mobile, cơ quan thuế cần liên hệ với ngân hàng nhà nước để kiểm tra xem cá nhân có nhận được chuyển khoản của doanh nghiệp này không, nếu không có nguồn thu nhập này thì ngay lập tức cần giải thỏa khoản nợ thuế này với cá nhân”.
Độc giả nickname 056quanghai: “Thời đại công nghệ số, nếu cơ quan thuế tích hợp được và báo tin nhắn cho cá nhân, hay doanh nghiệp có nợ thuế hay đã thanh toán hay còn nợ như ngân hàng đang làm là gửi tin nhắn về biến động số dư khi mỗi lần có giao dịch.
Như vậy thì mọi rắc rối sẽ được hạn chế tối đa và dễ xử lý ngay, nếu có ai đó lợi dụng để kê khai bất hợp pháp gây rắc rối cho người đang đóng thuế theo kiểu từ trên trời rơi xuống”.
Cháu tôi gần đây cũng "đu trend" leo núi chữa lành cùng một hội nhóm trekking trên Facebook. Tôi không phản đối hoạt động leo núi. Ở góc độ nào đó, được ra ngoài, rời xa màn hình điện thoại, hít thở không khí tự nhiên, vận động cơ thể cũng là những điều tốt. Nhưng điều khiến tôi băn khoăn là cách nhiều bạn trẻ đang tiếp cận hoạt động này: vội vàng, thiếu chuẩn bị và bị cuốn theo tâm lý muốn thử cảm giác mạnh, muốn "vượt giới hạn bản thân" cho bằng bạn bằng bè.
Cháu tôi vẫn là sinh viên, phần lớn thời gian ngồi trong phòng máy lạnh, học hành và giải trí đều qua màn hình, ít vận động, ít va chạm thực tế. Một ngày của cháu gắn với chiếc điện thoại nhiều hơn là với đất, nước hay nắng, gió. Vậy mà bỗng nhiên cháu lại đòi đi "chữa lành" bằng cách leo núi xuyên rừng vài ngày liên tiếp. Một người chưa từng quen với những vất vả thể chất, chưa hiểu rõ giới hạn của cơ thể mình, thì "chữa lành" bằng cách nào?
Bản thân tôi từ nhỏ đã quen với sông suối, đồi núi, rừng cây. Thế nhưng, nếu bảo tôi tham gia một chuyến leo núi kéo dài hai, ba ngày mà không có sự chuẩn bị trước, tôi cũng xin kiếu. Leo núi không phải là một buổi dã ngoại nhẹ nhàng. Nó đòi hỏi thể lực, kỹ năng định hướng, kinh nghiệm xử lý tình huống và cả sự hiểu biết về thời tiết, địa hình. Chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.
Ngày nay, nhiều bạn trẻ lại tiếp cận hoạt động này qua những video viral đẹp mắt trên mạng xã hội. Trong đó, hành trình leo núi hiện lên như một trải nghiệm rất "chill": cảnh đẹp, bạn bè cười nói, check-in đỉnh cao. Nhưng phía sau những khung hình đó là mồ hôi, sự mệt mỏi, thậm chí là nguy hiểm - những thứ ít khi được kể đầy đủ. Khi chỉ nhìn thấy phần dễ dàng, người ta dễ lầm tưởng rằng ai cũng có thể làm được, chỉ cần có hứng là đi.
>> Gen Z bỏ việc lương 20 triệu vì 'nếu cả đời không rực rỡ thì sao'
Tôi không nghĩ giới trẻ sai khi muốn khám phá hay thử thách bản thân. Ngược lại, đó là một điều đáng khuyến khích. Nhưng thử thách không đồng nghĩa với liều lĩnh. Vượt giới hạn không có nghĩa là bỏ qua những chuẩn bị cơ bản. Một chuyến leo núi đúng nghĩa cần được lên kế hoạch kỹ càng: rèn luyện thể lực trước, trang bị kiến thức, đi cùng người có kinh nghiệm, hiểu rõ cung đường và giới hạn của chính mình.
Lạ một điều là cháu tôi vẫn còn sinh viên, ngồi trong phòng lạnh suốt ngày, cả ngày ôm điện thoại, chẳng phải động tay làm gì, không biết bị rách cái gì mà phải đi chữa lành? "Chữa lành" không phải là một trào lưu để chạy theo. Nó là một quá trình cá nhân, đôi khi rất đơn giản: thay đổi lối sống, vận động đều đặn, cân bằng lại nhịp sinh hoạt. Nếu chưa sẵn sàng, việc lao vào những hành trình khắc nghiệt chỉ để "check-in" hay chứng tỏ bản thân có thể khiến cái giá phải trả trở nên quá đắt.
Tôi chỉ mong cháu mình, và nhiều bạn trẻ khác, trước khi xách ba lô lên núi, hãy tự hỏi: mình đã thực sự chuẩn bị chưa, hay chỉ đang chạy theo một xu hướng nhất thời?
"Ba năm trước, tôi từng phân vân rất nhiều khi đứng trước một quyết định không hề dễ dàng: tiếp tục ở căn chung cư cao cấp gần trung tâm Hà Nội hay chuyển ra một căn nhà liền kề rộng rãi hơn ở vùng ven?
Sau nhiều cân nhắc, tôi quyết định bán căn chung cư rộng 120 m2 ở quận trung tâm với giá khoảng 6 tỷ đồng để mua một căn liền kề trong khu đô thị mới ở Hoài Đức, cách khu Cầu Giấy (nơi tôi làm việc và các con đi học) khoảng 15 km. Nơi ở mới không quá xa trung tâm, nằm gần đại lộ nên việc di chuyển khá thuận tiện, ít gặp cảnh ùn tắc. Trong tương lai, ga Metro cũng chỉ cách nhà tôi khoảng 400 m.
Căn nhà mới có diện tích đất 110 m2, xây bốn tầng với tổng diện tích sử dụng gần 400 m2. So với căn hộ trước đây, không gian sống của gia đình tôi rộng rãi hơn rất nhiều. Quan trọng nhất là các con tôi không phải chuyển trường, mọi sinh hoạt vẫn diễn ra ổn định như trước.
Nhìn lại sau ba năm, tôi thấy quyết định chuyển nhà ra vùng ven của mình là hoàn toàn đúng đắn. Đúng là thời gian đi lại mỗi ngày của gia đình tôi có tăng lên đôi chút, nhưng đổi lại, cả nhà có được môi trường sống yên tĩnh, thoáng đãng hơn, nhiều cây xanh hơn và cảm giác gần gũi với thiên nhiên hơn hẳn.
>> 'Mắc kẹt' trong mảnh đất mua 375 triệu giờ lên giá 10 tỷ đồng
Điều khiến tôi hài lòng nhất là sự thay đổi tích cực ở các con. Lũ trẻ rất yêu thích nơi ở mới vì có không gian để đạp xe, chạy nhảy và vui chơi ngoài trời. Những điều đó rất khó có được nếu chúng tôi vẫn sống trong một căn hộ giữa khu vực trung tâm thành phố đông đúc, chật chội.
Về mặt giá trị tài sản, kết quả cũng vượt ngoài dự tính của tôi. Sau ba năm, căn chung cư cũ của tôi đã tăng giá lên khoảng 12-13 tỷ đồng, tức gần gấp đôi so với thời điểm tôi bán. Tuy nhiên, căn liền kề hiện tại của tôi cũng được định giá khoảng 26-27 tỷ đồng, tương đương mức tăng gần gấp ba lần.
Từ trải nghiệm của bản thân, tôi cho rằng không có lựa chọn nào là đúng tuyệt đối. Ở chung cư gần trung tâm hay chuyển ra nhà đất vùng ven đều có những ưu điểm riêng. Điều quan trọng là mỗi người phải xác định mình ưu tiên điều gì trong cuộc sống để có lựa chọn phù hợp nhất?
Nếu thích sự thuận tiện, muốn mọi tiện ích nằm trong bán kính vài phút di chuyển và chấp nhận không gian sống hạn chế hơn, chung cư trung tâm là lựa chọn hợp lý. Ngược lại, nếu đề cao không gian sống, môi trường trong lành và sự thoải mái cho gia đình, nhà đất ở những khu vực vùng ven có kết nối giao thông tốt cũng rất đáng cân nhắc.
Riêng về góc độ đầu tư dài hạn, tôi vẫn cho rằng nhà đất ở những khu vực thuận tiện kết nối với trung tâm có tiềm năng tăng giá tốt hơn. Chung cư, dù có nhiều ưu điểm về tiện ích và vị trí, vẫn là loại tài sản chịu sự khấu hao theo thời gian. Xét về quyền sở hữu đất, mỗi căn hộ chỉ tương ứng với một phần rất nhỏ diện tích đất chung. Vì vậy, để trở thành tài sản truyền lại cho các thế hệ sau, nhà đất thường có nhiều lợi thế hơn".
Đó là chia sẻ của độc giả Danglanchi xung quanh câu hỏi: "Có nên đổi chung cư gần trung tâm lấy nhà liền kề rộng gấp đôi nhưng ở xa?". Đây cũng là bài toán khó của rất nhiều gia đình tại các đô thị lớn. Giá nhà ở khu vực nội đô Hà Nội, TP HCM liên tục leo thang trong khi quỹ đất ngày càng hạn hẹp khiến không ít người phải cân nhắc dịch chuyển ra các khu vực vùng ven.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các tuyến vành đai, đại lộ hướng tâm, Metro và hệ thống giao thông công cộng, khoảng cách địa lý không còn là rào cản quá lớn như trước. Nhiều khu đô thị ở vùng ven được đầu tư bài bản với trường học, bệnh viện, trung tâm thương mại, công viên và các tiện ích khép kín, giúp cư dân có chất lượng sống tốt hơn mà không nhất thiết phải ở giữa trung tâm thành phố.
Trong khi đó, giá chung cư tại Hà Nội và TP HCM đã tăng rất mạnh, đặc biệt ở các dự án có vị trí đẹp. Tuy nhiên, mặt bằng giá cao cũng khiến dư địa tăng trưởng trong tương lai trở thành câu hỏi mà nhiều người mua để ở lẫn nhà đầu tư phải cân nhắc. Ngược lại, nhà đất tại những khu vực có hạ tầng giao thông đang hoàn thiện vẫn thu hút sự quan tâm nhờ kỳ vọng tăng giá khi dân cư dịch chuyển và đô thị mở rộng.
Tìm kiếm thông tin giá cả nhà, tôi hết sức bất ngờ khi thấy một căn hộ chung cư cũ 60 m2 tại Hà Nội hiện có thể được rao bán tới 6 tỷ đồng, tương đương khoảng 100 triệu đồng một m2.
Điều đáng nói là mức giá này đang được xem như "bình thường" trên thị trường.
Nhưng nếu tách cấu thành giá trị bất động sản một cách đơn giản, chúng ta sẽ thấy một nghịch lý rất lớn. Giả sử: Hệ số sử dụng đất của tòa nhà là 20, giá đất khu vực đã ở mức rất cao là 500 triệu đồng một m2.
Khi đó, căn hộ 60 m2 thực chất chỉ có khoảng 3 m2 đất, tức phần giá trị đất khoảng 1,5 tỷ đồng. Cần nhấn mạnh rằng "mức giá đất 500 triệu đồng một m2 này đã bao gồm gần như toàn bộ các yếu tố: Vị trí, hạ tầng, trung tâm đô thị, khả năng sinh lợi và đã định giá vượt rất xa giá trị thực".
Điều này đồng nghĩa trong mức giá 6 tỷ đồng, có tới khoảng 4,5 tỷ đồng đang được thị trường gán cho phần công trình xây dựng đã hơn chục năm tuổi. Tức là phần xây dựng cũ đang bị định giá tới khoảng: 75 triệu đồng một m2.
Theo tôi tìm hiểu, giá thành xây mới căn hộ cao cấp hiện nay thực tế chỉ khoảng 25 triệu đồng một m2, và theo logic khấu hao thông thường sau hơn chục năm sử dụng, công trình đáng lẽ chỉ còn chưa tới 60% giá trị xây mới. Nói cách khác: phần công trình đáng lẽ chỉ nên còn khoảng 12-15 triệu đồng một m2 giá trị thực, nhưng đang được giao dịch ở mức cao gấp nhiều lần.
Đây là một nghịch lý rất đáng suy nghĩ bởi xét về bản chất: Đất có thể tăng giá, nhưng công trình xây dựng vẫn là tài sản hao mòn. Một căn hộ sau chục năm năm sử dụng thì kết cấu đã lão hóa, hệ thống kỹ thuật xuống cấp, chi phí bảo trì tăng lên, tuổi thọ còn lại giảm dần.
Thế nhưng trên thị trường hiện nay, phần công trình cũ lại đang "té nước theo mưa" tăng giá. Phần tăng thực sự của giá đất đã vô tình che giấu đi thực tế rằng: bê tông đang cũ đi, công trình đang xuống cấp, và giá trị kỹ thuật thực của phần xây dựng lẽ ra phải giảm.
Hệ quả là người dân dễ mua tài sản cũ với giá quá cao, thị trường hình thành tâm lý "mọi căn hộ đều chỉ có tăng giá" và giá nhà ngày càng tách xa giá trị sử dụng thực tế.Điều nguy hiểm hơn là hiện tượng này đang vô tình kìm hãm sự phát triển của ngành xây dựng. Bởi vì nếu một căn hộ cũ vẫn được thị trường định giá phần xây dựng tới 75 triệu đồng một m2, trong khi xây mới hiện đại chỉ tốn khoảng 25 triệu đồng một m2 thì việc nắm giữ tài sản cũ có thể sinh lời dễ hơn rất nhiều so với đầu tư xây dựng mới.
Khi đó đổi mới công nghệ xây dựng không còn nhiều ý nghĩa, năng suất xây dựng khó phản ánh vào giá bán và nguồn lực xã hội dễ bị hút vào đầu cơ tài sản hơn là tạo ra giá trị mới.
Trong khi đó, ngành xây dựng là động lực phát triển kinh tế:
- Tạo việc làm.
-Thúc đẩy sản xuất vật liệu.
- Phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng sống đô thị.
Vì vậy, tôi cho rằng một trong những nút tháo gỡ quan trọng để kiểm soát giá nhà ở đô thị là phải "định giá đúng" các công trình cũ.
Cần phổ biến rộng rãi cho người dân hiểu rằng giá đất và giá trị công trình là hai thứ khác nhau. Đất có thể tăng giá, nhưng công trình xây dựng bị hao mòn theo thời gian.
Cơ quan chức năng cũng nên nghiên cứu xây dựng một ứng dụng định giá gần đúng cho người dân, dựa trên loại nhà, diện tích, số tầng, vị trí, giá đất giao dịch thực tế, thời gian công trình đã tồn tại để ước tính chất lượng còn lại, và đơn giá xây dựng mới hiện hành.
Ứng dụng này để người dân có cơ sở tính toán tham khảo trước khi giao dịch. Hiểu rõ phần nào là giá trị đất, phần nào là giá trị công trình để tránh mua tài sản cũ với mức giá bị đẩy lên quá xa giá trị thực.
Một thị trường bất động sản lành mạnh không thể chỉ dựa vào kỳ vọng giá tăng mãi. Nó cần phản ánh đúng giá trị sử dụng, đúng chất lượng công trình và khuyến khích tạo ra tài sản mới cho xã hội thay vì chỉ làm giàu cho tài sản cũ.
