Tài xế mất tập trung không hẳn vì màn hình cảm ứng

Tài xế mất tập trung không hẳn vì màn hình cảm ứng

Ô tô hiện đại ngày càng được trang bị màn hình lớn hơn, bộ xử lý nhanh hơn và giao diện được quảng bá là thông minh hơn. Tuy nhiên, theo một bài thử nghiệm mới tại Thụy Điển, người lái hiện mất nhiều thời gian hơn để thực hiện các thao tác phổ biến khi đang lái xe so với cách đây 4 năm.

Nếu kết quả này phản ánh đúng thực tế, đây sẽ là một điểm trừ đối với những người thiết kế giao diện hệ thống thông tin giải trí. Dẫu vậy, phương pháp tiến hành bài thử cũng có một số điểm cần cân nhắc.

Tạp chí Vi Bilägare của Thụy Điển mới đây đã thực hiện lại bài kiểm tra mức độ xao nhãng của người lái mà họ từng tổ chức vào năm 2022. Thử nghiệm đo thời gian người lái hoàn thành một loạt tác vụ phổ biến khi duy trì tốc độ 110km/h trên một sân bay đã đóng cửa.

Kết quả cho thấy, trung bình các tài xế phải đi hết 813m mới hoàn thành các tác vụ, tăng so với mức 756m ghi nhận cách đây 4 năm. Điều này tương đương với việc người lái mất thêm khoảng 2 giây mà sự chú ý ít nhiều bị phân tán khỏi đường.

Cách thức thử nghiệm

Bài thử bao gồm 4 thao tác thường gặp: (1) Bật sưởi ghế, tăng nhiệt độ điều hòa và kích hoạt chế độ sấy kính; (2) Chuyển kênh radio; (3) Đặt lại đồng hồ hành trình (trip computer); (4) Giảm độ sáng bảng đồng hồ và tắt màn hình trung tâm.

Trước khi thử nghiệm, người lái được làm quen với từng mẫu xe. Nếu xe bị lệch làn hoặc không duy trì được tốc độ quy định, lượt chạy sẽ được thực hiện lại. Mỗi tác vụ được tính thời gian riêng, bắt đầu khi người lái đặt cả hai tay lên vô lăng và kết thúc khi hoàn thành thao tác.

Mỗi mẫu xe có hai người lái tham gia thử nghiệm. Tính năng điều khiển bằng giọng nói không được đưa vào đánh giá, do khả năng hỗ trợ của từng hệ thống khác nhau quá nhiều.

Các bài thử được tiến hành tại sân bay Lunda, gần thành phố Uppsala (Thụy Điển), trong điều kiện trời nhiều mây, nhiệt độ khoảng 12 độ C.

Cuộc khảo sát cũng đánh giá khả năng kết nối điện thoại, mức độ dễ thao tác trên màn hình cảm ứng khi đeo các loại găng tay khác nhau, khoảng cách quan sát tới màn hình và cảm nhận ban đầu của nhóm người lái ở nhiều độ tuổi.

Vấn đề nằm ở giao diện, không phải màn hình

Có lẽ một trong những kết quả đáng chú ý nhất là màn hình cảm ứng dường như không phải nguyên nhân chính gây mất tập trung.

Minh chứng rõ nhất là Volvo XC60, mẫu xe hoàn thành bài kiểm tra chỉ sau quãng đường 485m. Kết quả này cho thấy giao diện người dùng của xe có vẻ được thiết kế trực quan, phản hồi nhanh và hỗ trợ người lái thực hiện thao tác thuận tiện hơn. Ngược lại, Volvo V60 đời 2016, mẫu xe đại diện cho triết lý sử dụng gần như hoàn toàn nút bấm vật lý, lại cần tới 863m để hoàn thành các tác vụ.

Mazda CX-60 còn có kết quả kém hơn. Màn hình cảm ứng bị vô hiệu hóa khi xe đang di chuyển, buộc người lái phải sử dụng các nút điều khiển vật lý. Bài kiểm tra được hoàn thành trong 37 giây, tương ứng quãng đường 1.137m. Khoang lái của CX-60 có tới 50 nút bấm, nhiều nhất trong số các mẫu xe tham gia thử nghiệm năm 2026.

Giao diện trên xe Tesla, vốn gần như phụ thuộc hoàn toàn vào màn hình cảm ứng, đã được cải thiện so với lần thử nghiệm trước. Trong khi đó, các mẫu Mercedes-Benz trong bài thử nghiệm mất nhiều hơn khoảng 15 giây để hoàn thành cùng các tác vụ so với kết quả ghi nhận ở lần khảo sát năm 2022.

Điều này cho thấy thiết kế giao diện là yếu tố quan trọng hơn việc xe sử dụng nút bấm vật lý hay màn hình cảm ứng.

Nếu không tính các nút điều khiển truyền thống như công tắc cửa sổ điện, Tesla Model Y chỉ có 4 nút bấm vật lý. Các chức năng như chỉnh gương chiếu hậu hay chọn chế độ số đều được thực hiện thông qua màn hình.

Mercedes-Benz CLA với thiết kế thiên về màn hình cảm ứng mất tổng cộng 35 giây để hoàn thành bài thử. Một phần nguyên nhân là xe mất tới 19 giây từ lúc mở khóa đến khi màn hình sẵn sàng nhận thao tác, trong khi màn hình trên xe Tesla gần như hoạt động ngay khi cửa mở.

  Giá hơn 80 triệu nhưng chỉ chạy 120 km/lần sạc, Honda UC3 hướng đến nhóm khách nào?

Skoda với thiết kế kết hợp giữa núm xoay và màn hình cảm ứng đạt kết quả rất tốt. Người lái hoàn thành các thao tác trong 18 giây, tương ứng quãng đường 542m.

Đối với Toyota Corolla Cross, vị trí đặt màn hình được đánh giá hợp lý, nhưng thao tác chỉnh độ sáng bảng đồng hồ lại nằm quá sâu trong menu của máy tính hành trình, khiến xe phải đi thêm tới 580m mới hoàn tất tác vụ.

Một điểm tích cực là vị trí đặt màn hình trên các mẫu xe mới đã tốt hơn. Ở mẫu Volvo XC60, người lái chỉ cần hạ tầm mắt khoảng 35 độ để quan sát màn hình, trong khi mẫu xe có kết quả tệ nhất của bài thử năm 2022 là MG Marvel R yêu cầu góc nhìn xuống tới 56 độ. Trong khi đó, màn hình của Nissan Qashqai cũng đã tăng kích thước từ 9 inch lên 12,3 inch kể từ lần xuất hiện trước.

Dù vậy, nghiên cứu này vẫn chưa đủ để đưa ra kết luận mang tính khái quát. Việc chỉ thử nghiệm trên 10 mẫu xe chưa thể đại diện cho toàn bộ ngành công nghiệp ô tô.

Ngoài ra, mức độ quen thuộc của người lái với từng mẫu xe, cách bố trí khoang lái, các nút điều khiển trên vô lăng và chính những tác vụ được lựa chọn để thử nghiệm đều có thể ảnh hưởng đến kết quả.

Dù còn những hạn chế về phương pháp, bài thử vẫn cho thấy một điều đáng chú ý: chất lượng thiết kế giao diện có thể quan trọng hơn bản thân việc xe sử dụng nút bấm vật lý hay màn hình cảm ứng.

Tin Gốc: Dân Trí