50 năm trước, Đài tưởng niệm Quốc gia Devils Tower (Tháp của những con quỷ) đã trở thành điểm du lịch hút khách, đặc biệt là những người có niềm đam mê với người ngoài hành tinh và người hâm mộ bộ phim Close Encounters of the Third Kind của đạo diễn Steven Spielberg. Đây là bộ phim khoa học viễn tưởng Mỹ, nói về một người dân có cuộc sống bị xáo trộn sau khi tiếp xúc với UFO (các vật thể bay không xác định).
“Nơi đây xuất hiện trong phim khoảng 12 phút”, Brian Cole, một hướng dẫn viên tại Đài tưởng niệm Quốc gia Devils Tower, cho biết. Sau khi công chiếu, phim thành công vang dội, thu về hơn 300 triệu USD toàn cầu vào năm 1977.
Tháp Devils cao khoảng hơn 210 m, được cấu tạo từ những cột đá magma khổng lồ, có mặt cắt ngang hình lục giác. Mỗi cột có đường kính từ 1,8 m, nhô lên giữa thảo nguyên bang Wyoming.
“Đó là một kỳ quan địa chất”, Matt Ingram, một du khách từ Chicago nói sau khi ghé thăm nơi đây cùng vợ trong chuyến đi dọc miền Tây. Ingram cho biết bộ phim đã truyền cảm hứng cho anh đến với địa danh này.
Bộ phim khoa học viễn tưởng kinh điển năm đó cũng thôi thúc Kevin Thomas đến thăm Tháp Quỷ.
“Chúng tôi muốn tìm những người ngoài hành tinh ở lại từ phim Close Encounters of the Third Kind”, Thomas nói đùa. Anh đã đến thăm tháp vào tháng 4 cùng vợ trong hành trình du lịch Alaska – Michigan.
Bộ phim đẩy mạnh danh tiếng của ngọn tháp, tuy nhiên địa điểm này đã là một điểm du lịch nổi tiếng từ nhiều thập kỷ trước. Đây là di tích quốc gia đầu tiên của Mỹ, được Tổng thống Theodore Roosevelt công nhận vào năm 1906. Từ rất lâu trước đó, nơi đây được coi địa điểm tâm linh của các bộ lạc người Mỹ bản địa. Cây cối trong công viên được điểm xuyết bằng những mảnh vải cầu nguyện nhỏ, du khách được yêu cầu không chạm vào, chụp ảnh hoặc làm xáo trộn chúng.
Ngọn tháp đã truyền cảm hứng cho vô số câu chuyện được lưu truyền qua văn hóa người Mỹ bản địa. Tại một số bộ lạc, tên gọi ban đầu của Tháp Quỷ là “Lều Gấu” hoặc “Nhà Gấu”. Theo truyền thuyết liên quan đến bộ lạc Crow, những vết rãnh trên ngọn tháp được tạo ra do một con gấu cào vào khối đá để cố gắng tiếp cận hai bé gái.
Theo Cục Công viên Quốc gia, tên gọi Devils Tower có thể là kết quả của một bản dịch sai, nhầm lẫn giữa các từ bản địa có nghĩa là “gấu” và “thần ác”, hoặc nhà thám hiểm Richard Irving Dodge có thể đã cố tình đổi tên một địa điểm quan trọng của người bản địa. Những năm gần đây, đã có những kiến nghị đổi tên thành Bear Lodge (Nhà Gấu).
Tháp được hình thành hơn 50 triệu năm trước, hướng dẫn viên Cole cho biết. Nhưng nguồn gốc địa chất của nó vẫn còn mơ hồ. Các nhà địa chất không chắc chắn chính xác nó hình thành như thế nào, có nhiều giả thuyết khác nhau. Họ chỉ xác nhận Tháp Quỷ được tạo thành từ dung nham trồi lên từ lòng đất, nguội đi và đông cứng lại, sau đó nứt ra, tạo nên các cột đá có các vết nứt như hiện nay.
Tháp Quỷ cũng là điểm đến thu hút những người đam mê leo núi. Mỗi năm, khoảng 5.000 người đến đây chinh phục ngọn tháp.
Ngay bên trong cổng công viên là một “thị trấn” gồm 600 con chó nằm trên diện tích hơn 161.000m2, gần sông Belle Fourche. Quanh khu vực này có các điểm dừng chân cho du khách quan sát những con chó thảo nguyên hoạt động.
Ogden Driskill, một người dân địa phương chăn nuôi gia súc trên mảnh đất dưới chân tháp qua nhiều thế hệ, cho biết cánh đồng cỏ khô của họ đã trở thành trung tâm sản xuất bộ phim của Spielberg. Khi người của Spielberg đến đây tìm địa điểm quay phim, Driskill khi đó vẫn còn là một thiếu niên. Spielberg tự mình đến Wyoming và gặp bố mẹ ông để thỏa thuận về địa điểm quay phim.
Cục Công viên Quốc gia không cho phép phần chính của cảnh quay diễn ra bên trong công viên, vì vậy gia đình Driskill đã được trả 20.000 USD để sử dụng đồng cỏ của họ. Với số tiền này, mẹ của Driskill đã thuyết phục bố ông mở khu cắm trại đó ngay sau khi bộ phim hoàn thành. Ngày nay, gia đình vẫn sở hữu khu cắm trại này.
Ông Driskill đã dành phần lớn cuộc đời mình dưới chân ngọn tháp và ước tính mỗi năm ông chụp từ 3.000 đến 5.000 bức ảnh về nó khi ánh sáng hoặc khung cảnh xung quanh thay đổi.
“Không còn nghi ngờ gì nữa, người Mỹ bản địa đã đúng – đó là một nơi rất linh thiêng và rất đặc biệt” ông Driskill, đồng thời cũng là thượng nghị sĩ bang Wyoming, nói.
Mặc dù Driskill không xuất hiện trong phim, nhưng ông đã tham gia rất tích cực vào quá trình sản xuất, thường xuyên được đi trực thăng theo hợp đồng với Columbia Pictures.
“Đối với một cậu học sinh trung học, điều đó thật sự hấp dẫn”, Driskill nói.
Gia đình Driskill từng sở hữu cửa hàng Devils Tower Trading Post ngay bên ngoài công viên, nơi bán các mặt hàng liên quan đến người ngoài hành tinh cùng với đồ ăn nhẹ và quà lưu niệm mang hình ảnh truyền thống hơn về ngọn tháp.
Điểm đến nổi tiếng hơn nhờ bộ phim nói về người ngoài hành tinh, tuy nhiên thực tế người sinh sống trong khu vực chưa từng nhìn thấy UFO.
“Chúng tôi chưa bao giờ nhìn thấy bất cứ thứ gì”, Driskill nói. Thứ gần nhất ông từng nhìn thấy từ ngoài vũ trụ là một thiên thạch đã rơi xuống đường cao tốc, ngay trước mặt mình 30 năm trước. Khi đó, ông đang lái xe vào trang trại của gia đình lúc 3h.
“Tôi chưa thấy bất kỳ UFO nào. Nhưng sóng điện thoại di động ở đây chập chờn, vì vậy tôi lại đổ lỗi cho người ngoài hành tinh”, Teresa Brown, người bán hàng trong cửa hàng quà tặng tại khu cắm trại cười nói.
Ngày 19/5, nội các Thái Lan phê duyệt việc rà soát quy định nhập cảnh, chính thức chấm dứt chương trình miễn thị thực kéo dài 60 ngày dành cho công dân 93 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Ông Mungkorn Pratoomkaew, Tổng cục trưởng Cục Lãnh sự thuộc Bộ Ngoại giao Thái Lan, cho biết các quy định thắt chặt sẽ có hiệu lực sau 15 ngày kể từ khi được đăng trên công báo chính thức của nước này.
Theo quy định mới, khách du lịch Việt Nam sẽ chịu sự điều chỉnh chung và quay trở lại mức miễn thị thực 30 ngày.
Du khách Việt có kế hoạch tới Thái Lan trong vài tuần tới được khuyến cáo theo dõi sát các thông báo mới từ Bộ Ngoại giao, Bộ Nội vụ, Bộ Du lịch và Thể thao cùng Cục Di trú Thái Lan.
Khi chính sách mới có hiệu lực, những người đã nhập cảnh theo diện miễn thị thực hiện hành vẫn được phép lưu trú tới hết thời hạn đã được cấp khi nhập cảnh.
Ngoại trưởng Sihasak Phuangketkeow cho biết việc thời gian lưu trú trong chính sách miễn visa là một phần của chiến dịch trấn áp tội phạm xuyên quốc gia. Ông nói Thái Lan không nhắm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào, mà tập trung vào những cá nhân lợi dụng chính sách miễn thị thực này để phạm pháp.
Bộ trưởng Du lịch và Thể thao Thái Lan Surasak Phancharoenworakul khẳng định chính phủ muốn tập trung thu hút du khách chất lượng thay vì chạy theo số lượng, bởi thống kê thực tế cho thấy thời gian lưu trú trung bình của khách nước ngoài tại đây chỉ khoảng 9 ngày.
Ông Mungkorn cho biết thêm các thay đổi về chính sách miễn thị thực nhằm xử lý vấn đề liên quan đến nguyên tắc có đi có lại trong ngoại giao và khắc phục sự chồng chéo khi có quá nhiều chương trình miễn thị thực cùng tồn tại, gây nhầm lẫn cho du khách.
Cơ cấu mới sẽ giảm số quốc gia đủ điều kiện miễn thị thực 30 ngày từ 57 xuống 54. Chính phủ không công bố cụ thể ba quốc gia bị loại khỏi danh sách, nhưng quy định một số nước sẽ chỉ được phép lưu trú 15 ngày. Khách du lịch có nhu cầu ở lại lâu hơn có thể xin gia hạn tại cơ quan xuất nhập cảnh.
Hồi cuối tháng 4, ông Sisdivachr Cheewarattanaporn, Chủ tịch danh dự kiêm cố vấn cao cấp của Hiệp hội Đại lý Du lịch Thái Lan (ATTA), nhận định việc điều chỉnh thời gian lưu trú và xem xét lại các điều kiện đối với từng quốc gia là một bước đi tích cực.
"Ít nhất, việc này giúp sàng lọc khách nước ngoài và bảo vệ an ninh quốc gia", ông nói.
Ông cảnh báo một bộ phận khách quốc tế đến Thái Lan với ý định định cư, không phải du lịch đơn thuần. Tại một số khu vực, các cộng đồng người nước ngoài quy mô lớn đã hình thành với hàng nghìn người sinh sống cùng nhau, làm dấy lên lo ngại về quyền sở hữu đất đai và việc sử dụng người Thái Lan đứng tên hộ để nắm giữ bất động sản.
Do đó, ATTA ủng hộ kế hoạch của chính phủ trong việc sửa đổi quy định miễn thị thực, nhấn mạnh việc người nước ngoài lưu trú quá lâu không mang lại lợi ích cho Thái Lan. Theo đại diện đơn vị, khách du lịch thực sự thường chỉ ở lại vài ngày. Việc cho phép lưu trú từ hai đến ba tháng là quá mức và không đem lại lợi ích.
Dữ liệu từ ngành du lịch cũng củng cố quan điểm này. Khách đường dài từ châu Âu có xu hướng lưu trú ít hơn một tháng mỗi chuyến đi, trong khi khách từ các thị trường gần thường ở lại Thái Lan từ 5 đến 12 ngày.
Thái Lan triển khai chính sách miễn thị thực 60 ngày vào năm 2024 nhằm thúc đẩy du lịch và hỗ trợ nền kinh tế chật vật phục hồi sau đại dịch.
Dù từng đón gần 40 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2019, lượng khách đến nước này từ ngày 1/1 đến 17/5 năm nay giảm 3,31% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 12,9 triệu lượt. Thái Lan dự báo đón khoảng 32 triệu lượt khách quốc tế trong năm nay, giảm một triệu lượt so với năm ngoái.
Khoảng 10h30 ngày 3/5, vận động viên Phạm Trường Anh (Tom Pham), 42 tuổi, gặp sự cố khi đang điều khiển thiết bị flyboard đưa nữ du khách bay trên mặt nước ở khu vực hồ núi Lớ. Cả hai hạ xuống nước trong trạng thái mất kiểm soát và chìm dưới hồ.
Chị Nguyễn Thị Thanh Thủy, Quản lý đội Flyboard Mũi Né (đơn vị chủ quản), cho biết nguyên nhân ban đầu là thiết bị hút rác từ hồ vào động cơ. Hệ thống tắt máy đột ngột khiến VĐV và khách rơi tự do. Theo phản xạ, du khách đẩy VĐV ra khiến anh mất thăng bằng, cùng lúc ống bơm nước bị xoắn vướng vào chân vịt. Trọng lượng hệ thống nặng hàng chục kg đã kéo VĐV chìm sâu.
Đội Flyboard Mũi Né đã biểu diễn tại phố cổ Hoa Lư trong ba ngày trước đó (30/4-2/5). Hồ núi Lớ không phải điểm diễn chính thức. Thời điểm xảy ra sự cố, đội của chị Thủy khảo sát xong điểm bay mới theo đề nghị của đối tác nên đã cho các xuồng cứu hộ rút ra xa. Công tác dọn rác cũng không được đảm bảo như ba đêm diễn chính thức ở phố cổ Hoa Lư.
Về lý do khách không mặc áo phao, chị cho biết đặc thù bay đôi cần sự linh hoạt. Áo phao cũng khiến VĐV khó ôm khách hơn. Ngoài ra, nếu trong buổi diễn chính thức, xuồng cứu hộ sẽ túc trực và giải quyết tình huống chỉ sau 5 giây.
"Sự cố cũng đến từ một phần chủ quan của chúng tôi", chị Thủy nói.
Chị Thu Hà, sống tại Hà Nội, khách gặp sự cố khi bay cùng VĐV Tom Phạm, cho biết đến Ninh Bình để trải nghiệm flyboard. Vì lỡ các đêm trước, chị Hà quyết định tìm đến điểm khảo sát và xin đội Flyboard Mũi Né cho bay thử cùng VĐV, đảm bảo mình bơi rất tốt. Chị Hà cho biết khi đang tận hưởng trải nghiệm, thiết bị gặp sự cố và hai người rơi xuống.
"Nam VĐV đã cố đẩy tôi lên mặt nước 1-2 lần trước khi chìm xuống", chị Hà nói, cho biết "rất cảm kích" trước thái độ chuyên nghiệp khi gặp sự cố của VĐV. Do có kinh nghiệm bơi, ngay khi thiết bị dừng lại, chị Hà đã nín thở, không gặp khó khăn để nổi lên. Nữ du khách Hà Nội cho hay sự cố không nghiêm trọng như nhiều người quan sát và vẫn sẽ trải nghiệm nếu có dịp.
Hiện tại, VĐV Tom Phạm đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai, sức khỏe ổn định và dự kiến xuất viện trong ngày mai.
Theo chị Thủy, ở Việt Nam chưa có cơ quan chính thức cấp chứng chỉ cho các VĐV flyboard. Việc đánh giá năng lực VĐV dựa hoàn toàn vào thành tích thi đấu tại các giải quốc tế, danh hiệu vô địch, kỷ lục Guinness và kinh nghiệm biểu diễn tại các sự kiện quy mô lớn. VĐV Tom Pham là người có trình độ kỹ thuật cao nhất tại Việt Nam hiện nay, chuyên đào tạo các VĐV chuyên nghiệp.
Đội hình biểu diễn của Flyboard Mũi Né cũng tập hợp những VĐV quốc tế như Tomasz Kubik (2 lần Vô địch Thế giới, 1 kỷ lục Guinness), Varad (Top 2 Cúp mở rộng Nga). Đội cũng thường xuyên biểu diễn tại nước ngoài như Campuchia, Lào, Nga, UAE.
Kỳ nghỉ lễ vừa qua, đội bay quyết định đến Ninh Bình vì muốn quảng bá vẻ đẹp của vùng đất này. Chị Thủy cho biết, Ninh Bình sở hữu cảnh quan sông nước tuyệt đẹp, phù hợp để phát triển dịch vụ Flyboard biểu diễn. Đơn vị đã đồng ý giảm một nửa chi phí biểu diễn để hỗ trợ doanh nghiệp địa phương quảng bá du lịch.
Sau sự việc, toàn bộ hoạt động biểu diễn flyboard tại Ninh Bình đã tạm dừng để rà soát, đảm bảo an toàn. Theo nhà chức trách, hoạt động flyboard tại Hoa Lư được cấp phép đầy đủ theo quy định.
Flyboard là môn thể thao dưới nước do Franky Zapata (Pháp) phát triển. Người chơi đứng trên một thiết bị gắn ống phản lực, sử dụng áp lực nước từ động cơ môtô nước để tạo lực đẩy, giúp nâng cơ thể lên không trung và thực hiện các động tác kỹ thuật.
Hồ Núi Lớ rộng hơn 50 ha, sâu trung bình 4-5 m, là hồ nước ngọt nằm trong quy hoạch phát triển du lịch của địa phương, được bao quanh bởi núi đá vôi, thường kết hợp tham quan với khu vực chùa Vàng.
Bà Nguyễn Hương Thủy, quản lý nhân sự Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Anex Việt Nam, cho biết từ giữa năm 2025, doanh nghiệp liên tục đăng tuyển hướng dẫn viên tiếng Nga với mức lương hơn 1.100 USD một tháng nhưng rất khó tìm người. Hiện nay công ty chỉ có 16 người nói tiếng Nga trong tổng số 43 hướng dẫn viên quốc tế.
Theo kế hoạch, từ tháng 4 đến tháng 10 năm nay, công ty dự kiến đón hơn 183.000 lượt khách từ Nga và Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS). Để chữa cháy, đơn vị từng điều động hướng dẫn viên tiếng Anh tiếp đoàn, song hiệu quả không cao do rào cản ngôn ngữ.
Tương tự, bà Hoàng Thị Phong Thu, chủ tịch Công ty TNHH Lữ hành Pegas Misr Việt Nam, chia sẻ doanh nghiệp sẵn sàng trả lương cho hướng dẫn viên tiếng Nga cao gấp đôi tiếng Anh nhưng vẫn thiếu hụt. Bà Thu từng ra Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM tìm kiếm nhân sự nhưng nguồn cung rất khan hiếm. Thậm chí, một số người có thẻ hướng dẫn viên nhưng năng lực giao tiếp thực tế yếu, khiến du khách phàn nàn.
Anh Phùng Quốc Trung, hướng dẫn viên du lịch tiếng Nga với hơn 15 năm kinh nghiệm, cho biết lượng khách Nga đến Khánh Hòa cao điểm vào mùa hè hoặc những tháng cuối năm, khi đó anh gần như kín lịch, thời gian nghỉ giữa các tour rất ít.
Ngoài ra, nhiều hướng dẫn viên trẻ mới ra trường dù có nền tảng tiếng Nga nhưng ít kinh nghiệm dẫn đoàn lớn hoặc xử lý các chương trình phức tạp nên "vào thời gian cao điểm, công việc của anh rất áp lực".
4 tháng đầu năm 2026, Khánh Hòa đón hơn 386.000 lượt khách Nga, tăng gấp 4,8 lần so với cùng kỳ 2025. Theo số liệu từ Cục Thống kê công bố sáng 3/6, trong 5 tháng đầu năm 2026, Nga là thị trường tăng trưởng cao nhất (194%) so với cùng kỳ năm ngoái.
Mỗi ngày có 10-12 chuyến bay đưa khoảng 2.000-2.500 khách hạ cánh xuống địa phương. Nhu cầu đi tour rất cao do khách thường lưu trú kéo dài 9-14 ngày.
Tuy nhiên, nguồn cung nhân lực lại tỷ lệ nghịch với lượng khách. Theo bà Thái Thị Lệ Hằng, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa, toàn tỉnh hiện có 1.538 người được cấp thẻ hướng dẫn viên quốc tế, nhưng tiếng Nga chỉ có 83 người (chiếm khoảng 5%).
Lãnh đạo ngành du lịch lý giải sự thiếu hụt này xuất phát từ việc tiếng Nga là ngoại ngữ đặc thù, ít người theo học. Thêm vào đó, dịch Covid-19 kéo dài khiến thị trường gián đoạn, nhiều hướng dẫn viên bỏ nghề hoặc về quê tìm công việc khác. Khi thị trường bùng nổ trở lại, nguồn cung không kịp bù đắp.
Ngoài yêu cầu về ngoại ngữ, nghề hướng dẫn viên quốc tế còn đòi hỏi kỹ năng nghề nghiệp, kiến thức văn hóa - lịch sử, khả năng xử lý tình huống và đáp ứng đầy đủ điều kiện hành nghề theo quy định pháp luật.
"Vì vậy, việc đào tạo một hướng dẫn viên tiếng Nga có chất lượng cần thời gian và sự đầu tư bài bản", bà Hằng nói.
Theo điều 59 Luật Du lịch 2017, người nước ngoài không được phép hành nghề hướng dẫn viên du lịch tại Việt Nam.
Đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành có hành vi sử dụng người nước ngoài hoạt động hướng dẫn du lịch tại Việt Nam sẽ bị xử phạt từ 80-90 triệu đồng; đồng thời tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành từ 12-18 tháng, theo Nghị định 45/2019 của Chính phủ.
Vì vậy, các doanh nghiệp lữ hành quốc tế phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nhân sự trong nước, khiến bài toán thiếu hụt càng trở nên nan giải.
Trước thực trạng này, các doanh nghiệp lữ hành kiến nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho phép cơ chế thí điểm (trong giai đoạn 2026–2027): sử dụng nhân sự nước ngoài làm "nhân viên hỗ trợ ngôn ngữ, chăm sóc khách hàng" trong thời gian du khách lưu trú. Doanh nghiệp cam kết những nhân sự này không thay thế vai trò của hướng dẫn viên Việt Nam nhằm tuân thủ luật, đồng thời chịu trách nhiệm bảo lãnh, quản lý toàn diện.
Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết đang phối hợp cùng Đại học Khánh Hòa và Hiệp hội Du lịch tỉnh mở các lớp đào tạo chuyên ngành và ngắn hạn tiếng Nga. Cơ quan chức năng cũng yêu cầu các doanh nghiệp lữ hành cam kết tiếp nhận nhân sự sau đào tạo để giải quyết bài toán nhân lực mang tính chiến lược này.
