Thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề lịch sử chưa thật sự xuất sắc

Vì vậy, trong phòng thi, làm bài thi thế nào, cần lưu ý điều gì để không bị mất điểm là điều đang được thí sinh (TS) quan tâm trước khi bước vào kỳ thi lớp 10.

Với môn ngữ văn, thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Khoa ngữ văn Trường ĐH Sư Phạm TP.HCM, lưu ý đọc kỹ đề thi là bước tiên quyết để TS định hình toàn bộ cấu trúc và chiến thuật làm bài lớp 10.

Theo thầy Khôi, các em cần đọc kỹ đề để phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần dựa trên cấu trúc điểm số, đọc kỹ để nhận diện câu hỏi thuộc mức độ nào (biết, hiểu, vận dụng) để áp dụng phương án trả lời tương ứng và căn cứ vào mức điểm mà tránh trả lời sót ý. Quan trọng nhất, đề thi tuyển sinh lớp 10 của TP.HCM luôn có những "lối thoát hiểm" (nội dung ngữ liệu, hệ thống câu hỏi đọc hiểu có khả năng hỗ trợ đắc lực về mặt ý tưởng cho phần viết) nên cần đọc đề tinh ý để tận dụng những dữ kiện "chìa khóa" ấy.

Khi làm bài, cần lưu ý những phần cần lấy trọn điểm trong đề thi. Với phần đọc hiểu văn bản văn học, câu hỏi biết và vận dụng (tương ứng với 1,5 điểm) là những phần dễ lấy điểm.

Với phần viết đoạn văn, TS có thể đã có được 0,75 điểm nếu viết đủ dung lượng yêu cầu (200 chữ), đúng hình thức (nên có 3 phần: câu mở đoạn, phần thân đoạn, câu kết đoạn). Câu mở đoạn nêu đủ thông tin cần thiết và yêu cầu đề, triển khai ý gắn với trích dẫn bằng chứng.

Tương tự, với phần viết bài văn nghị luận xã hội, nhiều khả năng TS đã được 1,25 - 1,5 điểm nếu đáp ứng yêu cầu về dung lượng (khoảng 600 chữ), đúng hình thức (mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn). Mở bài nêu được yêu cầu đề, triển khai các luận điểm trung tâm gắn với bằng chứng sát hợp, cụ thể.

Thạc sĩ Bảo Khôi lưu ý TS nắm chắc kiến thức liên quan, những "từ khóa" đặc trưng và cách thức trình bày/trả lời đúng cách đối với những câu hỏi đọc hiểu ở mức điểm cao.

Theo thầy Khôi, đa số những câu hỏi đảm nhận mục tiêu phân hóa của đề thi thường nằm ở mức hiểu và vận dụng. Để trả lời tốt những câu hỏi này, các em nên nắm kỹ tri thức liên quan đến từng loại văn bản (văn bản văn học sẽ là chi tiết, mạch cảm xúc, các biện pháp tu từ… Văn bản nghị luận sẽ là luận đề, luận điểm, lý lẽ, bằng chứng… Văn bản thông tin sẽ là cách trình bày thông tin, phương tiện phi ngôn ngữ…).

"Quan trọng nhất, các em còn cần lưu ý đến cách thức trình bày/việc trả lời đúng cách với từng loại câu hỏi để tránh sót ý hoặc diễn đạt dông dài mà không đạt hiệu quả cao", thạc sĩ Bảo Khôi nhấn mạnh.

Với môn toán, giáo viên Đặng Hữu Trí, tổ trưởng tổ toán Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành, TP.HCM), cho rằng đề thi giữ ổn định như năm trước gồm 7 câu với các dạng toán quen thuộc, trong đó 2 câu đầu là mức độ cơ bản; từ câu 3 đến câu 6 là toán thực tế và câu 7 là hình học phẳng. Nhìn chung đề thi năm nay "dễ thở" hơn so với những năm trước song đòi hỏi kỹ năng làm bài phải vững chắc, có sự tư duy, tránh học thuộc, học tủ, tăng cường tính thực tiễn. Vì thế, nếu TS chủ quan, có thể sẽ sai ngay từ câu 2b - là câu kiến thức cơ bản.

Trong đó, 4 bài toán thực tế có mức độ phân hóa rõ ràng ở từng câu, câu 6 là phân loại rõ ràng nhất; đồng thời ở từng câu đều chia nhỏ mức điểm, tạo điều kiện cho TS dễ dàng lấy điểm hơn.

Theo thầy Trí, một điểm cần lưu ý năm nay là mức độ vận dụng trong đề minh họa có giảm so với năm trước (từ 40% xuống còn 30%). Việc giảm mức độ vận dụng của đề thi được xem là phù hợp với bối cảnh kỳ thi đầu tiên sau sáp nhập, song vẫn đòi hỏi TS phải chắc kiến thức, kỹ năng làm bài tốt và phải có mức độ tư duy suy luận hợp lý thì mới có thể đạt được điểm cao.

Với đề thi môn tiếng Anh, theo thạc sĩ Nguyễn Hữu Thanh, Hiệu trưởng Trường THCS Bình Trưng (P.Bình Trưng), thành viên Hội đồng bộ môn tiếng Anh (cụm 10) Sở GD-ĐT TP.HCM, đề thi hiện đại loại bỏ các câu hỏi đánh đố mẹo mực nhưng đòi hỏi TS hiểu bản chất. Khi làm bài, hãy tự đặt câu hỏi: "Tại sao dùng cấu trúc này trong hoàn cảnh này?". Hiểu ngữ cảnh là chìa khóa duy nhất để đạt điểm tối đa phần vận dụng.

Để bứt phá dạng bài mới yêu cầu xác định từ dựa trên định nghĩa, TS hãy giải thích nghĩa của từ bằng tiếng Anh, nắm vững hệ thống từ đồng nghĩa (synonyms), trái nghĩa (antonyms) và gia đình từ (word forms). Đây là nền tảng cốt lõi để xử lý các câu hỏi đòi hỏi vốn từ sâu.

Thầy Thanh nhấn mạnh: "Thực tế đáng tiếc là nhiều TS mất điểm không phải vì thiếu kiến thức mà do "bệnh ẩu" . Hãy đọc thật kỹ yêu cầu đề bài. Bài làm phải trình bày sạch đẹp, nét chữ rõ ràng, tuyệt đối không viết tắt, viết mờ, viết đè, chồng lên nhau hoặc gạch xóa cẩu thả".

Đặc biệt, TS khi làm bài lưu ý các quy tắc chính tả tối thiểu như viết hoa tên riêng, đầu câu và sử dụng dấu câu chính xác. "Trong kỳ thi tuyển sinh, chỉ với 0,25 điểm giữ được từ sự cẩn trọng cũng có thể quyết định kết quả như ý hay không", thầy Thanh lưu ý.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bộ Giáo dục Trung Quốc cuối tháng trước công bố số liệu về lượng du học sinh nước này, lần đầu tiên kể từ 2020.

Theo đó, khoảng 570.000 sinh viên Trung Quốc du học năm ngoái, giảm gần 20% so với mức đỉnh của năm 2019. Con số này từng tăng đều đặn từ 544.500 lên 703.500 vào giai đoạn 2016-2019, trước khi biến động mạnh do đại dịch Covid-19.

Dù vậy, ngân sách trung bình cho mỗi du học sinh đã đạt 605.000 NDT (hơn 88.000 USD), cao nhất trong hơn một thập kỷ. Điều này cho thấy các gia đình Trung Quốc vẫn sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ cho con du học.

Tuy nhiên, sự sụt giảm về số lượng phản ánh một cú "quay xe" về chiến lược.

Các chuyên gia nhận định áp lực kinh tế và rào cản chính sách là nguyên nhân chính.

Tại Australia, giới hạn visa và học phí tăng cao đã khiến sự quan tâm của sinh viên nguội lạnh, giảm ứng tuyển tới 39% so với cùng kỳ vào tháng 2. Nhiều người Trung Quốc bắt đầu nhìn nhận các đại học Australia như "một thương nhân hơn là nhà giáo dục".

Còn Canada giảm số lượng du học sinh thông qua chính sách giới hạn giấy phép. Anh thì vốn mang hình ảnh một quốc gia "đắt đỏ" trong mắt phụ huynh Trung Quốc.

Trong khi đó, Mỹ - nơi từng là điểm đến số một của người Trung Quốc, lượng du học sinh đã giảm 5 năm liên tiếp do các biện pháp giám sát chặt chẽ và đề xuất hạn chế visa. Năm nay, lần đầu quốc gia này mất vị trí thứ nhất và nhì trong danh sách yêu thích của sinh viên đại lục, sau hơn 10 năm.

Thay vì chạy theo danh tiếng như trước, các gia đình Trung Quốc ưu tiên sự an toàn, lợi tức đầu tư (ROI) và triển vọng nghề nghiệp. Điều này thúc đẩy xu hướng chọn các địa điểm gần nhà như đặc khu Hong Kong, Singapore, Malaysia, hoặc nộp hồ sơ đến nhiều quốc gia để phân tán rủi ro.

Cùng đó, khi chất lượng giáo dục và cơ hội nghề nghiệp trong nước ngày càng cải thiện, "lợi thế việc làm của những người du học trở về không còn rõ ràng", theo Grace Zhu, giám đốc chi nhánh Trung Quốc của tổ chức tư vấn về giáo dục quốc tế Bonard.

Sự thay đổi trong tư duy tuyển dụng tại nội địa cũng thúc đẩy xu hướng này, bởi nhiều doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên kỹ năng thực tế hơn là bằng cấp quốc tế.

Ông Charles Sun, nhà sáng lập tổ chức giáo dục China Education International, dự báo số du học sinh sẽ ổn định ở mức mới này thay vì tiếp tục sụt giảm sâu.

Ngoài ra, giới chuyên gia nhận định việc Bộ Giáo dục công bố dữ liệu lần này là bước đi nhằm tạo cơ sở cho tham vọng mở rộng giáo dục xuyên quốc gia (TNE). Mục tiêu là thu hút nhiều đại học nước ngoài tới đặt trụ sở ở Trung Quốc, nâng tổng số người học lên hơn 8 triệu, để học sinh nội địa có thêm nhiều lựa chọn giáo dục chất lượng cao.

Song song, lượng sinh viên Trung Quốc trở về tiếp tục tăng vọt từ mức 120.000 người năm 2023 lên 535.600 người, tức khoảng 9/10 người trở về sau tốt nghiệp, tạo nên một "cơn sốt hồi hương".

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn đã ký các quyết định bổ nhiệm nhiều lãnh đạo đại học theo chỉ đạo "nhất thể hóa" của Nghị quyết 71. Đặc biệt, có những quyết định khiến vị trí đứng đầu của cơ sở giáo dục đại học được "đảo ngôi".

Tại quyết định số 1186, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã bố trí, bổ nhiệm PGS Bùi Huy Nhượng, giữ chức Phó giám đốc ĐH Kinh tế Quốc dân. Trước đó, PGS Bùi Huy Nhượng là giám đốc của đại học này.

Còn tại quyết định 1266, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã bổ nhiệm bổ nhiệm PGS Bùi Đức Thọ, giữ chức vụ Giám đốc ĐH Kinh tế Quốc dân. Trước đó, từ tháng 4.2021 đến tháng 12. 2025, PGS Bùi Đức Thọ là Chủ tịch Hội đồng đại học, Bí thư Đảng ủy ĐH Kinh tế Quốc dân. Sau khi luật Giáo dục đại học mới (luật số 125/2025/QH15) có hiệu lực, cơ chế quản trị theo mô hình hội đồng trường/hội đồng đại học không còn, PGS Bùi Đức Thọ không còn là Chủ tịch Hội đồng đại học, nhưng vẫn là Bí thư Đảng ủy.

PGS Nguyễn Văn Hùng cũng được tái bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông Vận tải. Trong khi PGS Nguyễn Văn Chương, nguyên Chủ tịch Hội đồng trường Trường ĐH Giao thông Vận tải, đang được làm quy trình để bổ nhiệm giữ chức vụ Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông Vận tải.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT cũng đã có quyết định bổ nhiệm PGS Phạm Thu Hương giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương; bổ nhiệm PGS Nguyễn Đức Sơn giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội; bổ nhiệm PGS Nguyễn Quang Huy giữ chức vụ Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2…

Ngoài ra, có nhiều trường đại học khác cũng đã có hiệu trưởng mới theo cơ chế "nhất thể hóa" theo luật Giáo dục đại học mới, như: ĐH Kinh tế TP.HCM, Trường ĐH Nông Lâm TPHCM, Trường ĐH Luật TP.HCM…

Nguyên chủ tịch hội đồng trường của các hội đồng trường nói trên đều hoặc đã chuyển công tác, hoặc đang chờ Bộ GD-ĐT bố trí nhiệm vụ mới theo hướng giữ vị trí phó hiệu trưởng (hoặc phó giám đốc).

Theo quyết định Quyết định 1723/QĐ-TTg ban hành ngày 12.8.2025 của Chính phủ, Bộ GD-ĐT có 65 đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có 9 đại học và 32 trường đại học/học viện, 16 cơ sở giáo dục nghề nghiệ. Trong 57 cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp đó, có 56 đơn vị cần được nhất thể hóa, 1 đơn vị không cần nhất thể hóa là Trường ĐH Việt Đức (vì đây là trường công lập được thành lập theo hiệp định của 2 chính phủ, có thỏa thuận quốc tế).

Ngày 31.12.2025, Bộ GD-ĐT đã có công văn gửi các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trực thuộc, hướng dẫn về công tác nhân sự trong giai đoạn chuyển tiếp (thực hiện luật Giáo dục đại học mới và chỉ đạo "nhất thể hóa" của Nghị quyết 71). Theo đó, khi hội đồng trường chính thức chấm dứt hoạt động thì hiệu trưởng trường đại học, giám đốc đại học tiếp tục điều hành để đảm bảo hoạt động ổn định cho đến khi có hướng dẫn kiện toàn tiếp theo.

Trao đổi với Báo Thanh Niên, một lãnh đạo Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ GD-ĐT cho biết, hiện tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp trực thuộc Bộ GD-ĐT đã và đang làm quy trình "nhất thể hóa" (bí thư kiêm hiệu trưởng). Cụ thể, hiện đã có hơn 20 cơ sở đã "nhất thể hóa", hơn 30 cơ sở chưa nhất thể hóa.

Tin Gốc: Thanh Niên