Số liệu trên trích từ nghiên cứu thực trạng dinh dưỡng do Viện Dinh dưỡng Quốc gia phối hợp cùng Viện Sức khỏe Nutrilite và Amway Việt Nam công bố tại hội thảo ngày 19/6 vừa qua.
Khảo sát thực hiện trong năm 2025 trên quy mô gần 1.500 người tại Hà Nội, TP HCM, Cần Thơ, Thái Nguyên và Quảng Nam, đại diện cho cả vùng thành thị lẫn nông thôn. Kết quả cho thấy tỷ lệ thừa cân, béo phì ở nam giới cao hơn nữ giới khi tính theo chuẩn chỉ số khối cơ thể (BMI) của Tổ chức Y tế Thế giới dành cho người châu Á.
PGS.TS Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhận định thách thức lớn nhất hiện nay đã chuyển từ “ăn thiếu” sang “ăn chưa đúng” và “ăn chưa cân đối”.
Bên cạnh tình trạng thừa cân, thói quen ăn uống của người Việt vẫn thiếu hụt nghiêm trọng các vi chất thiết yếu. Khẩu phần ăn hằng ngày mới chỉ đáp ứng 68,7% nhu cầu canxi và 50,9% nhu cầu folate theo khuyến nghị. Ngoài ra, hơn 60% người tham gia khảo sát chưa ăn đủ lượng rau xanh và trái cây theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới.
Chất lượng bữa ăn đầu tiên trong ngày cũng ở mức đáng báo động khi năng lượng từ bữa sáng chỉ đạt 18,2% nhu cầu khuyến nghị, thấp hơn mức cần thiết để duy trì hoạt động thể chất lẫn tinh thần. Đáng lo ngại, khoảng 20% người tiêu dùng sử dụng đường, bánh kẹo hoặc đồ ngọt cho bữa sáng.
Việc bỏ bữa sáng kéo dài hoặc ăn uống không lành mạnh gây rối loạn chuyển hóa năng lượng, kích thích cảm giác thèm ăn vào cuối ngày, dẫn đến xu hướng ăn bù và làm tăng nguy cơ béo phì cùng các bệnh mạn tính không lây.
Theo PGS Dương, nhóm tuổi 20-45 là lực lượng lao động chủ chốt của xã hội, nhưng áp lực công việc và nhịp sống hối hả đang đẩy họ vào thói quen ăn uống thất thường, lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn.
Thực trạng này tạo ra gánh nặng dinh dưỡng kép cho Việt Nam, khi tình trạng thiếu vi chất vẫn tồn tại song hành cùng sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường và tim mạch.
Trong bối cảnh tốc độ già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, việc chủ động chăm sóc sức khỏe thông qua chế độ ăn uống hằng ngày đóng vai trò quyết định đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống tương lai.
Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác giữa các đơn vị y tế Việt - Pháp. Theo các chuyên gia y tế, trong bối cảnh tai nạn và các bệnh lý cấp tính ngày càng gia tăng, việc trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Một xã hội có nhiều người biết cách xử trí ban đầu không chỉ giúp bảo vệ tính mạng người bệnh mà còn giảm gánh nặng cho hệ thống y tế và nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp.
Theo thỏa thuận hợp tác, hàng trăm điểm sơ cấp cứu sẽ được trang bị ngay tại hệ thống nhà thuốc Long Châu. Nhờ mạng lưới rộng khắp và đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo, các điểm này có thể hỗ trợ xử trí ban đầu trong những tình huống khẩn cấp, giúp tận dụng “thời gian vàng” trước khi người bệnh được chuyển đến cơ sở điều trị chuyên sâu. Mô hình dự kiến triển khai tại các khu chung cư và thành phố du lịch.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết: “Dự án này rất kịp thời, vì trong năm qua, chúng tôi đã nhận và xử trí không dưới 10 ca cấp cứu tại các cơ sở Long Châu. Tuy nhiên, chúng ta không thể giúp đỡ người khác chỉ bằng sự nhiệt tình, mà còn phải bằng kiến thức bài bản. Do đó trong thời gian tới, với sự đồng hành của các đối tác, tôi mong toàn bộ dược sĩ tại Long Châu sẽ được đào tạo bài bản để thao tác sơ cứu một cách bình tĩnh khi người dân cần, thực sự trở thành một hệ thống chăm sóc sức khỏe sát dân, gần dân”.
Đồng thời, các chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe cộng đồng sẽ được các bên triển khai rộng rãi. Trong đó, đội ngũ hơn 22.000 chuyên viên y tế Long Châu sẽ đồng hành lan tỏa thông tin y khoa, các hướng dẫn sơ cấp cứu chính xác, dễ hiểu đến hàng triệu người dân.
Một điểm nhấn khác của chương trình là sự ra mắt Học viện Sơ cứu (First-Aid Academy), nhằm chuẩn hóa kỹ năng sơ cấp cứu cho sinh viên y dược. Theo đó, việc giáo dục y tế, đào tạo thực hành cho sinh viên Đại học Y Dược TP.HCM và Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch sẽ do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam chủ trì xây dựng, với sự hỗ trợ về giáo dục từ Quỹ Urgo Foundation và sự đồng hành của Long Châu, góp phần gắn kết đào tạo với thực tiễn chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Phó giáo sư - tiến sĩ - dược sĩ Võ Quang Trung, Khoa Dược, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch nhận định: “Đây là cách học lấy người học làm trung tâm, lấy nhu cầu sức khỏe cộng đồng làm định hướng, và lấy thực tiễn của hệ thống y tế làm nền tảng để thiết kế chương trình đào tạo”.
Một nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Journal of Nutrition, đã tìm ra mối liên hệ giữa việc tiêu thụ trứng và tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer.
Nghiên cứu do các chuyên gia tại Trường Y Đại học Loma Linda (Mỹ) thực hiện, đã phân tích dữ liệu của 39.498 người tham gia ở độ tuổi trung bình 59, được theo dõi trong hơn 15 năm. Các nhà nghiên cứu đã đánh giá chế độ ăn uống và lối sống bằng bảng câu hỏi tần suất thực phẩm, đồng thời liên kết với hồ sơ y tế để xác định các trường hợp mắc bệnh Alzheimer.
Trong thời gian nghiên cứu, có 2.858 trường hợp mắc bệnh Alzheimer.
Kết quả đã phát hiện hóa ra ăn trứng còn giúp người lớn tuổi tránh được căn bệnh thoái hóa não bộ nguy hiểm ở người lớn tuổi này.
Cụ thể, so với những người không bao giờ hoặc hiếm khi ăn trứng, tỷ lệ nguy cơ mắc bệnh Alzheimer giảm dần theo tần suất tiêu thụ:
Ngược lại, hoàn toàn không ăn trứng có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn đến 22%.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng trứng là nguồn giàu chất dinh dưỡng thiết yếu, cung cấp choline, tiền chất của acetylcholine và phosphatidylcholine rất quan trọng cho trí nhớ. Chúng chứa lutein và zeaxanthin giúp cải thiện hiệu suất nhận thức và giảm căng thẳng oxy hóa. Ngoài ra, trứng còn có protein giàu tryptophan, axit béo omega-3 DHA và vitamin B12 giúp hỗ trợ tính dẻo dai của khớp thần kinh, sự hình thành tế bào thần kinh và tính toàn vẹn của màng tế bào thần kinh. Các chất dinh dưỡng này hoạt động hiệp đồng để hỗ trợ khả năng phục hồi nhận thức.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng, tiêu thụ trứng ở mức độ vừa phải, đặc biệt là người lớn tuổi, giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Những phát hiện này cho thấy lợi ích bảo vệ thần kinh tiềm tàng của các chất dinh dưỡng có trong trứng khi được tiêu thụ như một phần của chế độ ăn uống cân bằng.
Nghiên cứu do Đại học Jyväskylä (Phần Lan), thực hiện, bao gồm 29 người trưởng thành có thói quen nghe nhạc trong khi tập luyện như đi bộ, đạp xe...
Trong nghiên cứu, những người tham gia được thử nghiệm với bài tập đạp xe. Tất cả hoàn thành 2 bài kiểm tra đạp xe riêng biệt ở cùng mức cường độ cao (khoảng 80% công suất tối đa của họ). Một buổi tập không nghe nhạc, trong khi buổi còn lại, người tham gia được nghe những bản nhạc yêu thích của mình.
Kết quả đã phát hiện khi nghe nhạc, người tham gia đạp xe trung bình 35,6 phút, so với chỉ 29,9 phút lúc không nghe nhạc.
Nghe nhạc giúp người tham gia có thể tiếp tục đạp xe thêm gần 6 phút trước khi cảm thấy đuối sức, so với không nghe nhạc.
Các nhà nghiên cứu mô tả đây là mức cải thiện đáng kể gần 20% về sức bền, theo trang tin khoa học Science Daily.
Dù tập lâu hơn và tiêu hao nhiều năng lượng hơn, người tham gia vẫn có nhịp tim và mức độ mỏi cơ tương đương ở cuối cả hai bài kiểm tra. Điều này cho thấy âm nhạc không làm giảm cường độ vận động mà giúp người tập chịu đựng cảm giác khó chịu và duy trì nỗ lực lâu hơn.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng âm nhạc cho phép người tập duy trì lâu hơn trong "vùng đau" mà không tăng cảm giác khó khăn khi tập luyện.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng nghe nhạc yêu thích trong khi tập luyện như đi bộ, chạy bộ, đạp xe… tạo động lực giúp tăng thời gian tập luyện chất lượng, cải thiện khả năng tuân thủ việc tập luyện và duy trì hoạt động thể chất lâu dài hơn.
