Đầu tháng 6, Đằng Nhã Tân, quản lý sản phẩm tại DingTalk – nền tảng giao tiếp và quản lý công việc trực tuyến do CEO Trần Hàng sáng lập và phát triển cùng tập đoàn công nghệ Alibaba, đã đăng thư chia tay dài 75.000 chữ lên diễn đàn nội bộ công ty.
Trong thư, Đằng kể lại cô và đồng nghiệp đã kiệt sức thế nào để phát triển một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) dưới áp lực của Trần Hàng. Cô đã theo dự án đầy triển vọng này từ khi bắt đầu, qua thời kỳ đỉnh cao, cho đến khi sụp đổ hoàn toàn, trong hơn 300 ngày.
Nhóm dự án đã làm việc ngoài giờ trong một thời gian dài, từ 9h sáng đến 23h đêm mỗi ngày. Vào thời điểm căng thẳng nhất, họ chỉ được nghỉ một ngày rưỡi trong cả tháng. Đằng tiết lộ bản thân từng kiệt sức ngất xỉu hai lần, phải gọi xe cấp cứu. Một đồng nghiệp khác trong nhóm cũng phải từ chức ngay sau ngày ra mắt sản phẩm vì gặp các vấn đề nghiêm trọng về tim mạch.
Đằng chỉ trích phong cách quản lý độc đoán của CEO. Cô ví mỗi lần thay đổi chiến lược của CEO như một lần “đổi niên hiệu” của nhà vua, ép nhân viên chạy theo các biểu tượng và câu chuyện vĩ mô vô nghĩa thay vì nhu cầu người dùng.
Đằng kể rằng hồi đầu tháng 4, cả nhóm phải ở lại văn phòng tới nửa đêm để chứng kiến văn phòng của đối thủ cạnh tranh gần đó – ứng dụng Feishu của ByteDance, tắt đèn muộn như thế nào. Những ai về nhà lúc 23h đêm bị CEO chỉ trích công khai.
“Cứ làm như thể việc đèn công ty người ta còn sáng nghĩa là ý chí chiến đấu của họ vẫn đang sục sôi, và chỉ cần đèn văn phòng mình chưa tắt là có thể khỏa lấp đi sự hoang mang, vô định trong chiến lược của các sếp vậy”, Đằng viết. Cô cho rằng sản phẩm AI này được xây dựng hoàn toàn dựa trên nỗ lực vượt giới hạn của các nhân viên, đẩy sức khỏe của họ đến giới hạn.
Đằng mô tả bộ máy DingTalk rơi vào tình trạng đấu đá nội bộ, đùn đẩy trách nhiệm giữa các phòng ban. Nhân viên bị trói buộc bởi các chỉ số KPI, sa lầy vào các cuộc họp triền miên và phải cố “diễn cảnh bận rộn” để đối phó với các đợt kiểm tra lúc nửa đêm của HR và lãnh đạo.
Bức thư đem tới góc nhìn hiếm hoi về việc các nhân viên công nghệ Trung Quốc trở thành nạn nhân của “nội cuốn” như thế nào. “Nội cuốn” là thuật ngữ chỉ hiện tượng cạnh tranh khốc liệt, ép buộc con người phải làm việc và học tập quá sức mà không mang lại sự phát triển hay giá trị thực chất nào mới. Trong nền văn hóa “nội cuốn”, quyết định không được thúc đẩy bởi tầm nhìn mà bởi nỗi sợ hãi.
Không có mục tiêu rõ ràng, nhân viên thường thấy mình lãng phí thời gian, công sức và nguồn lực vào các chỉ thị tùy tiện, đôi khi mâu thuẫn, từ ban quản lý. Nhiều người cũng cảm thấy bị đẩy vào thế đối đầu lẫn nhau, cố tỏ ra bận rộn để gây ấn tượng với cấp trên.
Theo Đằng, cái giá lớn nhất của “nội cuốn” là khiến lao động trẻ mất niềm tin vào tương lai. “Một công việc nuôi dưỡng hay vắt kiệt một người phụ thuộc vào việc nó dẫn họ đến đâu: nó mài giũa kỹ năng, duy trì sức khỏe và củng cố lòng tự trọng của họ, hay khiến họ mệt mỏi, tê liệt và không giỏi gì ngoài việc đối phó qua ngày?”, cô viết.
Phản hồi thư của Đằng, Mã Duệ Lạp, cựu phó chủ tịch DingTalk, cho hay cảm thấy “cay đắng” trước lời kể của cô về áp lực không ngừng, sự nỗ lực không được đền đáp, và thực tế là “một quản lý sản phẩm trẻ tuổi tràn đầy ý tưởng đã phải viết hơn 70.000 chữ để giữ cho mình không bị chìm nghỉm trong một hệ thống”.
Áp lực từ việc ngày nào cũng tất bật chạy đua với tốc độ không ngừng, liên tục báo cáo và chỉnh sửa, nhưng sau khi bỏ ra rất nhiều công sức lại không thu được kết quả khiến Mã kiệt sức và quyết định nghỉ việc hồi tháng 5. “Tôi muốn sống thêm vài năm nữa”, Mã nói.
Sau khi nội dung bức thư của Đằng gây xôn xao, Alibaba ngày 10/6 ra văn bản chỉ trích DingTalk “coi rẻ giá trị con người” và tuyên bố phong cách quản lý này “tuyệt đối không phải là thứ mà văn hóa Alibaba nên có”. Ngày 11/6, Alibaba ra quyết định sa thải CEO Trần Hàng.
Alibaba nhấn mạnh trong thời đại AI, sự đổi mới sáng tạo phải dựa trên lòng nhiệt huyết và sức sáng tạo của nhân viên, chứ không phải dựa vào áp lực cực hạn và sự thực thi máy móc. Tập đoàn chỉ rõ khi máy móc đã có thể làm thay con người nhiều việc, thì con người mới là tài sản quý giá nhất.
Bộ tư lệnh An toàn của hải quân Mỹ ngày 14/4 công bố báo cáo tóm tắt về loạt sự cố hàng không cấp độ A trong vòng 6 tháng qua, trong đó cho thấy "một máy bay không người lái (UAV) MQ-4C bị rơi ngày 9/4, không có thương vong". Sự cố được xếp vào nhóm xảy ra khi bay, vị trí được giữ bí mật để bảo đảm bí mật tác chiến và nguyên nhân chưa được công bố.
Theo phân loại của quân đội Mỹ, sự cố hàng không cấp độ A là những tai nạn gây thiệt hại hơn hai triệu USD, làm chết hoặc gây thương tật vĩnh viễn cho một hay nhiều người, hoặc kết hợp các thiệt hại này.
Báo cáo của hải quân Mỹ cũng liệt kê các sự cố cấp độ A trong khi bay, gồm một tiêm kích F/A-18F cháy động cơ khi cất cánh tại căn cứ Lemoore ngày 25/3, một chiếc F-16D bị hư hại khi hủy cất cánh ở căn cứ Fallon ngày 23/1, nhiều máy bay liên quan đến sự cố trên biển ngày 26/10/2025.
Ngoài ra, ba phi cơ gặp sự cố trên mặt đất, gồm một máy bay tuần thám P-8A bị phi cơ nước ngoài đâm trúng trên đường lăn ngày 18/3, một máy bay huấn luyện T-6B gặp sự cố tại căn cứ Corpus Christi và một UAV MQ-4C hư hại trong quá trình bảo dưỡng tháng 12/2025. Vị trí xảy ra sự cố của chiếc P-8A và MQ-4C cũng được giữ kín.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin liên quan chiếc MQ-4C bị rơi ngày 9/4, hải quân Mỹ chuyển câu hỏi cho Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông. Tuy nhiên, CENTCOM từ chối bình luận.
Dữ liệu theo dõi chuyến bay của Flightradar24 ngày 9/4 cho thấy UAV trinh sát MQ-4C của hải quân Mỹ xuất phát từ căn cứ Sigonella tại Italy, bay qua vịnh Ba Tư, quần thảo ở eo biển Hormuz rồi quay đầu trở về điểm xuất phát.
Tuy nhiên, sau khi tiến vào không phận Arab Saudi, UAV Mỹ bật mã phát đáp "7400", cho thấy nó đã mất kết nối với đài điều khiển. Máy bay sau đó chuyển hướng về phía Iran và liên tục hạ độ cao, từ 15.850 m xuống 2.900 m.
Phi cơ chuyển sang mã phát đáp "7700", được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, không lâu trước khi tín hiệu định vị biến mất hoàn toàn trên vịnh Ba Tư. Chưa rõ vị trí rơi của chiếc MQ-4C và không có bằng chứng cho thấy UAV đã lao xuống Iran.
Joseph Trevithick, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định sự việc không chỉ gây tổn thất về tài chính, mà còn khiến quân đội Mỹ đối mặt nguy cơ rò rỉ thông tin nếu đối phương thu được những hệ thống trinh sát còn nguyên vẹn trên máy bay.
MQ-4C Triton là UAV dành cho hải quân Mỹ, được phát triển từ mẫu RQ-4 Global Hawk của không quân. Hệ thống Triton có nhiệm vụ cung cấp dữ liệu tình báo, trinh sát và do thám theo thời gian thực tại các vùng đại dương rộng lớn và duyên hải gần bờ, cũng như tham gia hoạt động tuần thám biển, tìm kiếm cứu hộ và hỗ trợ trinh sát cơ P-8A Poseidon.
Mỗi máy bay MQ-4C có giá xuất xưởng 180-230 triệu USD, tùy lô sản xuất. Hải quân Mỹ ban đầu dự định đặt mua 70 chiếc, nhưng sau đó cắt giảm đơn hàng còn 27 máy bay. Theo trang tin chuyên ngành Inside Defense, toàn bộ dự án Triton đã tiêu tốn khoảng 13 tỷ USD, khiến giá mỗi phi cơ MQ-4C có thể lên tới hơn 600 triệu USD nếu tính cả chi phí nghiên cứu và phát triển.
Cảm biến chính của Triton là radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/ZPY-3, có khả năng quan sát khu vực rộng 5.200 km2 chỉ trong một lần quét ở độ cao 17 km. Khi hoạt động ở tầm thấp, Triton có thể triển khai tổ hợp quang điện - hồng ngoại MTS-B tương tự mẫu MQ-9 Reaper, kèm theo đó là thiết bị chỉ thị và đo xa laser.
Máy bay cũng được lắp hệ thống hỗ trợ điện tử (ESM) dạng module, cho phép phát hiện và nhận dạng tín hiệu radar từ xa, giúp xác định vị trí của lực lượng đối phương.
NBC News cuối tuần trước dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ cho biết một tiêm kích F-5 Iran từng vượt qua nhiều lớp phòng không để ném bom căn cứ đồn trú Buehring tại Kuwait hồi đầu xung đột. Đây là lần đầu cơ sở quân sự Mỹ bị máy bay cánh bằng có người lái của đối phương tấn công trong suốt nhiều năm qua.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.
Căn cứ Buehring được cho là "huyết mạch hậu cần" của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đóng vai trò trung tâm tập kết chính để triển khai lực lượng, tiến hành hoạt động duy trì và hỗ trợ chiến đấu cho những chiến dịch của Washington tại khu vực.
Vai trò quan trọng của Buehring khiến Mỹ triển khai mạng lưới phòng không đa tầng để bảo vệ cơ sở này, trong đó có lá chắn tầm xa Patriot và nhiều hệ thống phòng không tầm ngắn.
Trong khi đó, tiêm kích hạng nhẹ F-5 được tập đoàn Northrop phát triển và đưa vào biên chế không quân Mỹ từ năm 1964, với tổng cộng hơn 2.600 chiếc được xuất xưởng trong giai đoạn 1959-1987. Phi đội F-5E/F của Iran hiện nay đều được sản xuất và bàn giao trước năm 1979
"Loại phi cơ này nhìn chung không có khả năng sống sót trong môi trường tác chiến hiện đại", biên tập viên Stefano D'Urso của chuyên trang hàng không quân sự Aviationist nhận xét, dù lưu ý kích thước nhỏ của F-5 có thể khiến hệ thống phòng không khó phát hiện chúng hơn.
Tạp chí quân sự Military Watch Magazine chỉ ra rằng chiến đấu cơ F-5 Iran không được trang bị hệ thống tác chiến điện tử tiên tiến, chưa nói đến công nghệ tàng hình, nên dễ bị phát hiện và ngăn chặn hơn nhiều so với tiêm kích hiện đại. "Lưới phòng không đa tầng quanh căn cứ Buehring bị xuyên thủng bởi phi cơ lạc hậu như F-5 có thể coi là nỗi xấu hổ", tạp chí nhận xét.
NBC News dẫn lời các quan chức Mỹ nhận định chiếc F-5 Iran đã bay rất thấp, kết hợp lợi dụng địa hình và địa vật để ẩn mình, tránh bị radar cảnh giới phát hiện trong quá trình tiếp cận mục tiêu.
"Radar mặt đất thường bị giới hạn bởi tầm nhìn thẳng và đường chân trời. Điều này khiến chúng không thể phát hiện tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và phi cơ bay thấp cho đến khi đối phương đã ở rất gần", Hamish de Bretton-Gordon, cựu sĩ quan lục quân Anh, cho biết.
Chưa rõ tiêm kích F-5 Iran bay trên lãnh thổ Iraq hay qua biển trước khi tiến vào vùng trời Kuwait. Bình luận viên quân sự James Marinero nhận định phi công đã chọn tuyến đường ngắn nhất nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bị radar Mỹ và đồng minh phát hiện.
"Bay từ khu vực Dezful hoặc Omidiyeh sẽ giúp phi cơ tận dụng địa hình vùng châu thổ sông Tigris-Euphrates, gần biên giới với Iraq, cùng các vùng đầm lầy ven biển phía bắc vịnh Ba Tư để che giấu tung tích. Nếu duy trì độ cao dưới 30 m, chiếc F-5 có thể không lộ diện cho đến khi tới sát biên giới Kuwait", Marinero cho hay.
Nhiệm vụ của chiến đấu cơ Iran dường như thuận lợi hơn nhờ năng lực cảnh báo sớm của Mỹ và đồng minh đã bị suy giảm trong những đòn tập kích trước đó. Hàng loạt radar phòng không, trong đó có AN/TPY-2 của Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) và "mắt thần" AN/FPS-132, đã bị phá hủy hoặc hư hại ngay trong ngày đầu xung đột.
Các hệ thống phòng không tầm ngắn về lý thuyết sẽ lấp khoảng trống của tổ hợp Patriot và THAAD, nhưng cần có dữ liệu cảnh báo sớm.
"Một chiếc F-5 cũ kỹ do Iran vận hành có thể khai thác được khoảng trống đó đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về giới hạn của đường chân trời radar, thời gian phản ứng của hệ thống chỉ huy và thách thức với nỗ lực phát hiện vật thể bay thấp trong không phận hỗn loạn thường thấy giữa thời chiến", chuyên trang quân sự Defence Security Asia nhận xét.
Biên tập viên D'Urso cũng cho rằng cuộc tập kích diễn ra trong điều kiện rất đặc biệt, nhận định phi công Iran đã tận dụng thời điểm "lưới phòng không Mỹ bị quá tải vì các trận tập kích tên lửa và UAV".
Iran đã phóng lượng lớn UAV, trong đó có dòng Shahed và Arash-2, để phủ kín radar đối phương, tạo điều kiện cho tiêm kích xâm nhập vùng trời mục tiêu. Chỉ riêng tại Kuwait, quân đội nước này tuyên bố đã bắn hạ ít nhất 98 tên lửa đạn đạo và 283 UAV tự sát trong 6 tuần xung đột.
"Chiếc F-5 lợi dụng tình trạng hỗn loạn để ẩn mình khi di chuyển", Marinero cho hay.
Giới chuyên gia cũng chỉ ra rằng cuộc tập kích căn cứ Buehring diễn ra cùng giai đoạn với vụ Kuwait bắn rơi ba tiêm kích hạng nặng F-15E Mỹ. CENTCOM khi đó cho biết chiến đấu cơ Mỹ bị lực lượng Kuwait bắn nhầm giữa lúc diễn ra giao tranh ác liệt, trong đó có "các cuộc tấn công bằng máy bay, tên lửa đạn đạo và UAV từ Iran".
Đây cũng là lần duy nhất CENTCOM xác nhận máy bay Iran tham chiến trong xung đột, nhưng chưa rõ đó có phải chiếc F-5 tấn công căn cứ Buehring hay không.
Áp lực từ những cuộc tấn công cường độ cao và tần suất lớn của Iran cũng được cho là làm tăng nguy cơ lực lượng phòng thủ mắc sai sót, để lọt mục tiêu nguy hiểm như tiêm kích đối phương.
"Những người dán mắt vào màn hình radar phải ra quyết định ngay lập tức dựa trên bản năng, kiến thức đã được huấn luyện và công nghệ hỗ trợ. Họ không được phép phạm sai lầm khi phán đoán", Debanish Achom, biên tập viên đài NDTV của Ấn Độ, cho hay.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã đề xuất trao cho Ukraine vai trò trực tiếp trong các cấu trúc của Liên minh châu Âu như một bước đi tạm thời hướng tới tư cách thành viên EU mà ông cho rằng có thể giúp thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Nga.
Trong bức thư gửi các lãnh đạo EU mà Reuters tiếp cận được, ông Merz đề xuất Ukraine có thể được trao một vị thế mới là “thành viên liên kết”, cho phép các quan chức Ukraine tham gia các hội nghị thượng đỉnh và cuộc họp cấp bộ trưởng của EU, nhưng không có quyền biểu quyết. Đây là tư cách thành viên chưa từng có tiền lệ ở EU.
Nhà lãnh đạo Đức cũng đề xuất các nước EU đưa ra “cam kết chính trị” nhằm áp dụng điều khoản hỗ trợ lẫn nhau của khối đối với Ukraine “nhằm tạo ra một bảo đảm an ninh đáng kể”.
Các nhà phân tích cho rằng một lộ trình rõ ràng để gia nhập EU có thể rất quan trọng để Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thuyết phục người dân Ukraine chấp nhận bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào, đặc biệt nếu như xảy ra kịch bản Ukraine không thể giành lại toàn bộ lãnh thổ hoặc gia nhập liên minh quân sự NATO.
Tuy nhiên, các quan chức châu Âu cho rằng việc Ukraine trở thành thành viên đầy đủ của EU trong vài năm tới là điều không thực tế, dù mốc năm 2027 từng được đưa vào kế hoạch hòa bình 20 điểm được thảo luận giữa Mỹ, Ukraine và Nga.
Đề xuất của ông Merz được xem là nỗ lực tìm kiếm giải pháp tạm thời giữa việc kết nạp nhanh chóng và vị thế hiện tại của Ukraine là quốc gia ứng cử ở giai đoạn đầu của tiến trình gia nhập.
“Đề xuất của tôi phản ánh hoàn cảnh đặc biệt của Ukraine, một quốc gia đang trong thời chiến. Nó sẽ giúp thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra như một phần của giải pháp hòa bình thông qua thương lượng”, ông Merz viết, đồng thời cho rằng điều này “không chỉ thiết yếu đối với an ninh của Ukraine mà còn của toàn bộ châu lục”.
Quy trình gia nhập khối thường kéo dài, bao gồm các cuộc đàm phán chi tiết và cải cách pháp lý để đáp ứng các tiêu chuẩn dân chủ và kinh tế của EU. Việc gia nhập EU cũng đòi hỏi sự đồng thuận và phê chuẩn của toàn bộ 27 quốc gia thành viên, một quá trình có thể gặp nhiều trở ngại đáng kể.
Trong thư, ông Merz nêu ra những lợi ích mà Ukraine có thể nhận được với tư cách thành viên liên kết, một hạng mục chưa từng tồn tại trong các quy định của EU.
Các quyền lợi tiềm năng này bao gồm việc Ukraine có một ủy viên liên kết không có quyền biểu quyết tại Ủy ban châu Âu và các đại diện không có quyền biểu quyết tại Nghị viện châu Âu.
Thủ tướng Đức cho biết có thể thiết lập cơ chế nhằm đình chỉ cơ chế "thành viên liên kết" nếu Ukraine không đảm bảo tuân thủ theo các tiêu chuẩn mà EU đưa ra.
Ông nói đề xuất này sẽ không ảnh hưởng tới các quốc gia ứng cử khác và gợi ý EU nên “xem xét các giải pháp đổi mới” đối với những nước đã theo đuổi tiến trình gia nhập EU trong thời gian dài.
Ông Merz cho biết ông dự định thảo luận ý tưởng này với các nhà lãnh đạo châu Âu khác. “Mục tiêu của tôi là sớm đạt được một thỏa thuận và thành lập một lực lượng chuyên trách để xây dựng các chi tiết”, ông viết.
