Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Lâm Hiếu Dũng, Phó tổng biên tập Báo Thanh Niên cho hay khi báo khởi động chuẩn bị cho cuộc hội thảo này vào đầu tháng 4, sức mua trong nền kinh tế đang có dấu hiệu sụt giảm. Chiến sự Trung Đông đã kéo tổng mức bán lẻ hàng hóa tháng 3 giảm 2,30% so với tháng trước. Ngay thời điểm đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 88 yêu cầu tập trung thúc đẩy thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng thông qua việc bảo đảm nguồn cung, bình ổn giá cả và đẩy mạnh cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”. Nghị quyết xác định, tiêu dùng trong nước là trụ cột quan trọng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của sản xuất nội địa để bảo đảm nguồn cung bền vững. Nhờ sự chỉ đạo kịp thời này và tác động của kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ và 30.4- 1.5 kéo dài, sức mua tháng 4 đã hồi phục mạnh mẽ. Cũng giống như dịp Tết nguyên đán vừa rồi, sức mua trong nền kinh tế được hỗ trợ mạnh mẽ từ tiêu dùng cho kỳ nghỉ lớn nhất trong năm cũng như lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng vọt.
Theo ông Lâm Hiếu Dũng, dù tính chung 4 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành đạt gần 2.600 tỉ đồng, tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước; ngay cả loại trừ yếu tố giá tăng 6,3%, sức mua của người dân vẫn tăng, cả về giá trị vẫn khối lượng hàng hoá, dịch vụ tiêu thụ. Nhưng nhìn theo từng tháng thì sức mua, vốn được ví như động cơ của nền kinh tế vẫn đang thiếu ổn định, vẫn trồi sụt. Có thể nhận thấy rất rõ, khi được gắn thêm “mô tơ” lễ, tết thì rất mạnh mẽ nhưng hết hội hè lại xìu xuống.
“Chúng ta chưa biết sau những kỳ nghỉ lễ sức mua sẽ diễn biến như thế nào nhưng đặt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều diễn biến khó lường, chiến sự Trung Đông vẫn tiếp tục căng thẳng, chi phí đầu vào tiếp tục tăng cao… Trong khi đó với mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và cả giai đoạn từ nay đến năm 2030, khiến những người làm báo Thanh Niên không khỏi cảm thấy lo lắng”, ông Dũng nhấn mạnh và chia sẻ: “Ở vai trò người tiêu dùng, cá nhân tôi cũng có tâm lý “phòng thủ”, ưu tiên chi tiêu thiết yếu và cắt giảm bớt những khoản không cần thiết. Tôi nghĩ nhiều quý vị ở đây có lẽ cũng như vậy. Thậm chí ngay cả với những người không bị ảnh hưởng thu nhập, nhưng tâm lý bất an cũng có thể khiến họ giảm bớt chi tiêu. Nếu tâm lý này lan rộng và chúng ta không có giải pháp kích cầu hiệu quả thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức mua, kéo theo đó là sản xuất và cuối cùng là ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế là hoàn toàn có thể xảy ra”.
Ở góc độ vĩ mô, dù bức tranh kinh tế 4 tháng nhiều điểm sáng nhưng môi trường kinh doanh cũng đang có nhiều dấu hiệu đáng lo. Báo cáo của Cục thống kê cho thấy, cộng đồng doanh nghiệp đang đối mặt với khó khăn rất lớn, đã có 108.885 doanh nghiệp không trụ nổi, rút lui khỏi thị trường, tăng 12,8% so với cùng kỳ. Đặc biệt trong đó, số doanh nghiệp giải thể tăng mạnh , tới 15.190 doanh nghiệp, tăng 98,7%, tập trung chủ yếu ở quy mô dưới 10 tỷ đồng và thời gian hoạt động dưới 5 năm.
Cũng theo Phó Tổng biên tập Báo Thanh Niên, nền kinh tế vẫn đang phải đối mặt với nguy cơ áp lực lạm phát khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) 4 tháng đầu năm đã tăng 3,99%; lạm phát cơ bản bình quân tăng 3,89% so với cùng kỳ năm trước. Còn nếu tính riêng CPI tháng 4 đã tăng 5,46% so với cùng kỳ. Một yếu tố không thể bỏ qua đó là biến động cán cân thương mại. Xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh với tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm đạt 19,7%, song nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu đạt 28,7%, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 7,11 tỉ USD. Trong khi các chính sách về thuế quan, bảo hộ thương mại của các nền kinh tế lớn vẫn đang tiếp tục. Là nền kinh tế có độ mở lớn, thế giới hắt hơi là tác động ngay đến chúng ta.
Ông Lâm Hiếu Dũng nhấn mạnh: đặt trong bối cảnh này, tiêu dùng nội địa, một trong “tam mã” của tăng trưởng kinh tế càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tiêu dùng nội địa buộc phải bứt lên để trở thành bệ đỡ cho mục tiêu tăng trưởng cao của đất nước.
Với hơn 100 triệu dân, đóng góp khoảng 62% vào tăng trưởng GDP hàng năm, thị trường nội địa không chỉ là động lực tăng trưởng quan trọng mà cũng chính dư địa phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn quan trọng hiện nay. Báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho thấy, năm 2025, quy mô thị trường bán lẻ trong nước đã đạt khoảng 269 tỷ USD. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng trưởng từ 9-10% so với năm 2024. Đây là mức tăng trưởng cao nhất trong 5 năm gần đây, ngoại trừ những biến động bất thường thời kỳ dịch bệnh. Con số này cho thấy nội lực mạnh mẽ của thị trường nội địa.
Không chỉ dừng lại ở vai trò tiêu thụ hàng hóa, thị trường nội địa phát triển còn góp phần nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Tại hội trường này năm 2025 chúng tôi đã có cuộc hội thảo “Xây dựng nền kinh tế tự lực tự cường” và đến bây giờ, chủ đề này vẫn còn nguyên giá trị. Việc chủ động nguồn cung trong nước, từ nguyên liệu đến phân phối, giúp giảm bớt phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro là nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết, nhất là trong bối cảnh địa chính trị thế giới ngày càng diễn biến khó lường. Đặc biệt, khi sức mua nội địa tiếp tục được duy trì, hệ thống phân phối được hoàn thiện và các nền tảng số phát huy hiệu quả, thị trường nội địa không chỉ là “trụ đỡ” của nền kinh tế mà còn trở thành bệ phóng giúp hàng Việt gia tăng sức cạnh tranh và mở rộng hiện diện trên thị trường khu vực.
Ở góc độ báo Thanh Niên, Phó Tổng biên tập Lâm Hiếu Dũng gợi ý 2 vấn đề cùng thảo luận, giải đáp. Thứ nhất, muốn kích thích sức mua thì chất lượng hàng hoá phải tốt, giá cả phải phù hợp. Thế nhưng chi phí của doanh nghiệp vẫn đang tăng, vậy phải hỗ trợ doanh nghiệp thế nào để giảm giá sản phẩm, phải làm gì để kiểm soát lạm phát, tăng thu nhập cho người dân… từ đó tăng sức mua trong nền kinh tế? Thứ hai, làm thế nào để tối ưu sức mua từ du lịch nói chung và lượng khách quốc tế đến Việt Nam nói riêng? “Chúng ta đang chứng kiến cầu tiêu dùng nội địa 4 tháng và sự tăng tốc ngành du lịch đóng góp quan trọng vào tăng trưởng khi lượng khách quốc tế đạt mốc ấn tượng 8,8 triệu lượt người, cao nhất của 4 tháng đầu năm từ trước đến nay. Nhưng chi tiêu của du khách tại Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn, vậy làm thế nào để tối ưu được khu vực này, tương xứng với nỗ lực mà chúng ta đang quyết liệt để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn?”, ông Lâm Hiếu Dũng nêu vấn đề.
Sáng nay (6.5), tỷ giá trung tâm giữa VND với USD được Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 25.113 đồng, tăng 2 đồng so với hôm qua. Đồng loạt, các ngân hàng thương mại cũng tăng giá USD tương tự. Cụ thể, Ngân hàng Vietcombank tăng 2 đồng khi mua chuyển khoản lên 26.138 đồng, bán ra 26.368 đồng; Ngân hàng ACB lại giảm 20 đồng ở chiều mua chuyển khoản, xuống 26.140 đồng nhưng cũng tăng 2 đồng ở chiều bán ra, lên 26.368 đồng…
Cùng chiều USD, một số ngoại tệ khác tiếp tục đi lên như giá euro tại Vietcombank tăng 70 đồng khi mua chuyển khoản 30.356 đồng, bán ra lên 31.636 đồng; bảng Anh tăng 80 đồng khi mua chuyển khoản 35.161 đồng, bán ra 36.287 đồng. Riêng yen Nhật giảm 0,47 đồng khi mua chuyển khoản 162,84 đồng và bán ra còn 171,45 đồng…
Giá USD thế giới quay đầu đi xuống. Chỉ số USD-Index còn 98,28 điểm, giảm 0,24 điểm so với hôm qua. Đồng bạc xanh hạ nhiệt dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn mong manh sau các vụ tấn công mới tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, đồng thời xác nhận “hai tàu thương mại Mỹ, cùng với các tàu khu trục, đã đi qua eo biển an toàn, cho thấy tuyến hàng hải đã thông suốt”. Trước đó, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ “dẫn đường” cho các tàu bị mắc kẹt đi qua eo biển. Thông tin này giúp giá dầu giảm trên diện rộng và cũng hỗ trợ cho thị trường chứng khoán.
Đóng cửa phiên giao dịch ngày 5.5 (rạng sáng 6.5 giờ Việt Nam), chỉ số S&P 500 tăng 0,81% lên đỉnh lịch sử mới ở mức 7.259,22 điểm. Nasdaq Composite tăng 1,03% và cũng chạm mức cao kỷ lục 25.326,13 điểm; Dow Jones tăng 356,35 điểm, tương đương 0,73%, lên 49.298,25 điểm. Đà đi lên của Phố Wall còn đến từ kết quả kinh doanh quý 1/2026 của nhiều doanh nghiệp. Theo dữ liệu từ FactSet, tính đến hiện tại, khoảng 85% doanh nghiệp trong S&P 500 đã công bố kết quả vượt kỳ vọng.
Sáng 7.5, Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.HCM (HFIC) tổ chức hội nghị triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất của TP.HCM đến các doanh nghiệp khu chế xuất và khu công nghiệp trên địa bàn thành phố.
Theo ông Nguyễn Quang Thanh - Phó tổng giám đốc HFIC - chương trình cho vay hỗ trợ lãi suất được thành phố áp dụng nhiều năm trước đây. Đến Nghị quyết số 09/2023 thì có thêm một số điểm mới như mức cho vay vốn hỗ trợ lãi suất được nâng lên tối đa 200 tỉ đồng (tăng gấp đôi so với trước đây); tỷ lệ cho vay hỗ trợ 100% lãi suất hoặc 50% lãi suất. Thời gian cho vay hỗ trợ lãi suất tối đa 7 năm. Trường hợp chủ đầu tư có nhu cầu vay vốn vượt mức 200 tỉ đồng hoặc thời gian vay dài hơn 7 năm, phần vốn vay vượt quá sẽ do chủ đầu tư trả lãi theo lãi suất vay thực tế của HFIC.
Với nhiều lĩnh vực như dự án giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa và thể thao do đơn vị sự nghiệp công lập của thành phố làm chủ đầu tư được hỗ trợ lãi suất đối với 100% phần vốn đầu tư xây dựng công trình, 100% phần vốn đầu tư công nghệ và thiết bị; các dự án giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông do đơn vị sự nghiệp công lập làm chủ đầu tư được hỗ trợ lãi suất đối với số vốn vay tối đa bằng 100% tổng mức đầu tư của dự án... Đây là chính sách chi có TP.HCM mới có hay nói nôm na là "cho vay không lãi".
Về cách xác định mức lãi suất hỗ trợ khi các doanh nghiệp vay vốn, HFIC tính bằng lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước và cộng thêm biên độ 2% (đối với tổ chức sự nghiệp công lập) và biên độ từ 2,5 - 3% đối với dự án khác. Hiện nay, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước được xác định là 5,9%/năm. Như vậy, lãi suất cho vay được hỗ trợ sẽ dao động từ 7,9% - 8,9%/năm.
Theo quy định, các dự án sẽ được HFIC xem xét thuộc các lĩnh vực, ngành nghề phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của thành phố; dự án được thẩm định tính hiệu quả, khả năng trả nợ vay của chủ đầu tư và chấp thuận cho vay hoặc cho vay hợp vốn do HFIC làm đầu mối. Cụ thể, các lĩnh vực, ngành nghề sẽ được hỗ trợ gồm lĩnh vực công nghệ cao, chuyển đổi số; khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; thương mại và phục vụ sản xuất nông nghiệp; y tế, giáo dục - đào tạo, giáo dục nghề nghiệp, văn hóa, thể thao; dự án hạ tầng kinh tế, kỹ thuật và môi trường; bốn ngành công nghiệp trọng yếu như cơ khí tự động hóa; cao su, nhựa, hóa dược; chế biến thực phẩm; điện tử và công nghệ thông tin; dệt may, da giày...
Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, cá nhân kinh doanh; chủ hộ kinh doanh; chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã sẽ thuộc trường hợp áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh khi: không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký; có số tiền thuế nợ từ 1 triệu đồng trở lên; sau 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Cục Thuế đánh giá, đây là quy định thu hẹp phạm vi áp dụng so với hiện hành, không phải siết chặt hơn.
Theo số liệu tổng hợp, có hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền thuế nợ dưới 1 triệu đồng.
Nghị định 49/2025/NĐ-CP hiện không quy định ngưỡng nợ tối thiểu, do đó, chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù nhỏ, người nộp thuế vẫn thuộc diện xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu không khắc phục sau thông báo.
Việc bổ sung ngưỡng từ 1 triệu đồng trở lên nhằm xử lý bất cập đối với các khoản nợ rất nhỏ phát sinh do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc các nguyên nhân khách quan.
Nếu tiếp tục áp dụng cơ chế không có ngưỡng như hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể tác động đến số lượng lớn người nộp thuế vì các khoản nợ rất nhỏ, trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.
Theo Cục Thuế, một số ý kiến chỉ nhìn vào con số 1 triệu đồng để đánh giá mức ngưỡng thấp hay cao. Thực tế, trường hợp này không đơn thuần là nợ thuế.
Người nộp thuế thuộc trạng thái "không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký" là trường hợp đã vi phạm nghĩa vụ duy trì thông tin đăng ký thuế chính xác, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và thu hồi nợ thuế. Đây là hành vi làm gián đoạn kết nối quản lý giữa cơ quan nhà nước với người nộp thuế.
Do đó, việc áp dụng biện pháp quản lý đối với nhóm đối tượng này không chỉ dựa trên số tiền nợ, mà còn xuất phát từ yêu cầu bảo đảm tính tuân thủ pháp luật, ngăn ngừa tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh để né tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.
Nói cách khác, ngưỡng 1 triệu đồng không phải là thước đo duy nhất, mà là điều kiện bổ sung trong tổng thể các dấu hiệu vi phạm đã được xác định.
Cục Thuế nhấn mạnh, tạm hoãn xuất cảnh không được áp dụng ngay khi phát sinh nợ thuế. Theo dự thảo, chỉ sau khi người nộp thuế đã được xác định thuộc trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký; cơ quan thuế đã gửi thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh; quá 30 ngày kể từ ngày thông báo mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì biện pháp này mới được xem xét áp dụng.
Khoảng thời gian 30 ngày là khoảng đệm hợp lý để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu thông tin, thực hiện nộp tiền hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý vướng mắc.
Thực tiễn triển khai cho thấy, đã có khoảng 7.100 người nộp thuế chủ động liên hệ cơ quan thuế để hoàn thành nghĩa vụ và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh.
Trước đó, với đề xuất nêu trên, một số chuyên gia thuế cho rằng, ngưỡng nợ thuế tối thiểu 1 triệu đồng là quá thấp, cần nghiên cứu kỹ lưỡng, có cơ sở để đưa ra ngưỡng phù hợp hơn.
Đề nghị được nhiều chuyên gia nhắc tới là, trường hợp người nộp thuế ra đến cửa khẩu mới biết bị tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế, cơ quan chức năng nghiên cứu có một tài khoản nhận tiền nộp thuế ngay tại chỗ để nhanh chóng giải quyết khó khăn cho người nộp thuế...
