Tôi là một người làm công sở, ngày đi làm 8 tiếng văn phòng và lo toan cuộc sống gia đình như bao người.
Ở tuổi gần 40, nhìn lại chặng đường tự thân bươn chải trên thị trường bất động sản, từ một căn nhà nhỏ đầu tiên cho đến khi gầy dựng được một số dãy nhà trọ cho thuê, tôi nhận ra: Nguồn thu nhập thứ hai chưa bao giờ là một câu chuyện dễ dàng, nó là sự đánh đổi bằng kỷ luật sắt đá và sự kiên nhẫn qua từng giai đoạn thị trường.
Hôm nay, tôi xin trải lòng về hành trình tích lũy cuốn chiếu này.
Giai đoạn đầu: Bước ngoặt từ những đồng vốn thời sinh viên. Khi vừa tốt nghiệp đại học chưa lâu, tôi may mắn có được số vốn tích lũy ban đầu vài trăm triệu đồng nhờ việc mày mò tập tành chơi trên thị trường tiền số (crypto) từ những năm còn ngồi trên giảng đường.
Nhận thấy thị trường tài chính công nghệ lúc đó có nhiều biến động, cộng với mong muốn tìm một kênh đầu tư “ăn chắc mặc bền” hơn để lập nghiệp, hai vợ chồng tôi quyết định chuyển hướng sang bất động sản.
Được gia đình hỗ trợ cho mượn thêm một khoản, tôi gom góp để mua căn nhà hẻm nhỏ tại khu vực quận Gò Vấp cũ, TP HCM. Lúc đó áp lực lương đi làm để trả nợ và tích lũy hàng tháng không hề nhỏ, nhưng nó dạy cho chúng tôi bài học đầu tiên về việc quản lý tài chính cá nhân.
Đến năm 2017, khi thị trường thuận lợi, tôi bán căn nhà đó được 1,6 tỷ. Thay vì mua một căn nhà lớn hơn để ở cho sướng, hai vợ chồng thống nhất “trì hoãn sự sung sướng” lại, ôm toàn bộ số tiền đó, vay thêm 400 triệu để dịch chuyển ra vùng ven mua một mảnh đất 60 m2. Bước đi này giúp chúng tôi đón đầu được sự bùng nổ của hạ tầng đô thị. Đến năm 2019, mảnh đất này được giá 4,1 tỷ, giúp chúng tôi chính thức có được một cục vốn lớn sau khi tất toán hết nợ vay.
Giai đoạn giữa: Thử thách bản lĩnh qua mùa giông bão. Năm 2022, tôi dùng 3,9 tỷ tiền mặt sẵn có và vay thêm 1,2 tỷ để tiếp tục mua một mảnh đất khác giá 5,1 tỷ tại TP HCM. Ngay sau đó, thị trường bất động sản rơi vào giai đoạn đóng băng. Giai đoạn 2022 – 2023 là thử thách tâm lý lớn nhất, khi tiền lương đi làm hàng tháng phải gồng gánh tiền lãi, còn thị trường thì im lìm.
Bài học tôi rút ra lúc này là: Luôn chọn bất động sản có giá trị ở thực. Nhờ mảnh đất nằm trong khu dân cư hiện hữu, có nhu cầu thực tế tốt, nên đến năm 2024, tôi vẫn may mắn giao dịch thành công với giá 6,3 tỷ, trả gọn gàng 1,2 tỷ cho ngân hàng và nắm giữ dòng tiền sạch.
Giai đoạn sau: Hiện thực hóa mục tiêu sở hữu nhà trọ dòng tiền. Khi đã có vốn và kinh nghiệm, tôi hiểu rằng việc mua đi bán lại không phải là đích đến cuối cùng. Cái chúng tôi cần là một nguồn thu nhập ổn định để lo cho tương lai lâu dài của các con.
Trong hai năm 2023 và 2024: Bằng số tiền tích góp từ lương đi làm của hai vợ chồng, chúng tôi bắt tay vào xây dựng hai khu nhà trọ đầu tiên. Cuối năm 2024: Lấy số tiền từ thương vụ bán mảnh đất tại TP HCM trước đó, tôi quay lại một khu vực khác cũng thuộc TP HCM, chốt một mảnh đất 80 m2 và tự tay lên phương án, gọi thợ, giám sát thi công nhà trọ cho thuê.
Tận dụng chút kiến thức kỹ thuật của bản thân, suốt thời gian dài, cuối tuần nào tôi cũng bạc mặt ngoài công trường, tự đi mặc cả từng bao xi măng, giám sát từng đường điện nước để tối ưu chi phí đến mức thấp nhất.
Trong khi đó, vợ tôi lùi về phía sau, thiết lập quy trình quản lý từ xa qua camera, khóa vân tay và thu tiền qua chuyển khoản để tôi yên tâm đi làm văn phòng. Hiện tại, các dãy nhà trọ của gia đình đã đi vào vận hành ổn định, đóng góp một nguồn thu nhập thụ động rất ý nghĩa cho gia đình.
Thế nhưng, đổi lại, ví tiền mặt của tôi ở giai đoạn này gần như bằng không, vì có bao nhiêu thặng dư, tôi lại đang dồn hết để chuẩn bị nhận bàn giao căn hộ chung cư sắp tới của gia đình. Nhiều đêm đi làm về mệt mỏi, đối mặt với áp lực nợ nần và sổ sách, tôi cũng không tránh khỏi những lúc chán nản, tự hỏi mình có đang tự làm khổ mình quá không.
Nhưng nhìn lại, tôi nhận ra làm nhà trọ dòng tiền là một cuộc chơi dài hạn, không dành cho những ai muốn giàu nhanh. Anh em muốn bắt tay vào làm cần lưu ý: Phải tự lực cánh sinh giai đoạn đầu. Nếu không tự tay sâu sát công trình, chi phí xây dựng sẽ nuốt hết biên độ lợi nhuận của bạn.
Quản lý con người là khó nhất: Nhà trọ vận hành bằng công nghệ chỉ là một phần, việc sàng lọc khách thuê ngay từ đầu để giữ khu trọ an ninh, không tệ nạn mới là chìa khóa để giữ dòng tiền ổn định.
Kỷ luật tài chính cực đoan: Phải chấp nhận sống giản dị, dùng nguồn thu từ lương và nhà trọ để giảm dần áp lực nợ nần trong những năm đầu tiên.
Thật ra hành trình của tôi không có gì quá cao siêu, nó chỉ đơn giản là câu chuyện của một người công sở kiên trì tích lũy cuốn chiếu, góp tiểu thành đại. Hy vọng chút trải nghiệm thực chiến này sẽ mang lại một góc nhìn thực tế cho những anh em đang muốn gầy dựng một lối đi riêng cho tài chính gia đình.
Trong những câu chuyện tôi từng nghe, có người nói rằng đến 90% cha mẹ sau khi chia hết tài sản cho con cái sẽ rơi vào cảnh vất vả. Tôi không biết con số đó đúng đến đâu, nhưng câu chuyện của gia đình mình khiến tôi suy nghĩ rất nhiều về điều này.
Nhà tôi có năm anh em, bốn trai và một chị gái đầu. Ba mẹ tôi có khoảng 2 hecta đất vườn, trên đó có căn nhà cả gia đình từng sống. Nếu bán đi, giá trị chắc cũng khoảng 15 tỷ đồng. Cách đây hai năm, khi ba mẹ tôi đã ngoài 75 tuổi, ông bà gọi tất cả anh em chúng tôi lại để họp gia đình. Ba nói muốn chia đất cho các con khi còn minh mẫn, khỏe mạnh, để sau này khỏi phát sinh rắc rối.
Hôm đó, từng người trong số chúng tôi lần lượt lên tiếng. Chị gái cả nói đã có nhà cửa ổn định nên xin không nhận phần thừa kế. Tôi cũng vậy, bản thân đã tự thân lập nghiệp và có gia đình nhỏ trên Sài Gòn, cuộc sống cũng tạm ổn, nên xin không lấy phần thừa kế, nhường lại cho các anh em. Anh Hai tôi có nhà nhưng kinh tế còn khó khăn, nên anh nhận 2.000 m2 đất, nhưng vẫn nói rõ: "Nếu các em đồng thuận thì anh mới lấy, còn không thì cũng không sao".
Em ngay dưới tôi trước đó đã xây nhà trên một phần đất nhỏ bên cạnh, nên cũng chỉ xin thêm một ít, cuối cùng cũng lấy khoảng 2.000 m2. Phần còn lại, gần 1,5 hecta (khoảng 75% tài sản thừa kế), anh em tôi thống nhất để lại cho vợ chồng chú út - người ở cùng ba mẹ, trực tiếp chăm sóc ông bà mỗi ngày. Dù về tài chính, anh chị em tôi vẫn cùng nhau hỗ trợ ba mẹ, nhưng sự ghi nhận công sức của chú út là điều tất cả đều thấy hợp lý.
>> Tuổi già cô độc sau khi cho hai con trai nhà thừa kế
Chỉ trong một buổi sáng hôm sau, mọi thủ tục công chứng, tách thửa, sang tên được hoàn tất. Mọi thứ diễn ra nhanh gọn và nhẹ nhàng hơn tôi từng nghĩ. Xong việc, cả nhà còn ngồi lại ăn uống, nói cười vui vẻ như một dịp sum họp bình thường.
Nhưng tôi vẫn nhớ một câu nói của ba hôm đó. Ông cười, nhưng giọng có chút trầm xuống: "Vậy là bao nhiêu năm làm lụng, giờ ba không còn gì nữa". Rồi ông nói nửa đùa nửa thật: "Mai mốt tụi nó không cho ở thì cũng chịu thôi". Nói vậy, nhưng tôi hiểu ba tin vào con cái của mình. Cách ông bà nuôi dạy, những gì anh em tôi trải qua cùng nhau, không dễ gì khiến ai quay lưng lại.
Đến nay đã 5 năm trôi qua, ba mẹ tôi vẫn sống trên mảnh đất đó, cùng vợ chồng chú út. Mọi thứ vẫn yên ổn, hòa thuận. Anh em tôi vẫn thường xuyên qua lại thăm ba mẹ, hỗ trợ nhau khi cần, không có chuyện tranh chấp, trách móc hay đùn đẩy trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ.
Câu chuyện của gia đình tôi không phải để phản bác những trường hợp tiêu cực ngoài kia, vì thực tế chắc chắn vẫn có. Nhưng tôi tin rằng, việc cha mẹ chia tài sản sớm không hẳn là rủi ro, nếu trong gia đình còn giữ được sự tôn trọng, rõ ràng và tình cảm đủ lớn.
Cuối cùng, điều quyết định không nằm ở mảnh đất hay số tiền thừa kế, mà ở cách mỗi người nhìn nhận về trách nhiệm và nghĩa tình. Tài sản có thể chia hết, nhưng nếu tình thân còn giữ được, thì cha mẹ cũng không thật sự "trắng tay" như họ từng lo lắng.
Luan HoangTính toán của tôi khi cho mỗi con một nhà thừa kế trăm m2
Tôi trắng tay vì mẹ để lại toàn bộ nhà, đất thừa kế cho em gái
'Trói chân con cái bằng 2 căn nhà thừa kế'
Tôi có sai khi muốn thừa kế nhiều hơn em gái?
Tôi mua hai nhà làm thừa kế cho con chứ nhất quyết không cho tiền
Bố nổi giận vì tôi nhận 2 tỷ thừa kế nhưng không chịu mua nhà Sài Gòn
Một là dùng một chiếc cân nhỏ để cân thịt bò, khối lượng đúng từng gram. Hai là sau khi ngắt bánh phở, xếp thịt bò vào tô, chú mới mấy muỗng cà phê cho từng thìa gia vị, hạt nêm vào và dĩ nhiên là có không ít bột ngọt (mỳ chính).
Sau đó mới múc nước dùng trong nồi to, cho vào nồi nhỏ rồi đun nóng cấp tốc rồi mới rưới vào tô phở. Vậy mà quán lúc nào cũng đông khách.
Thời gian trôi qua, ngày càng có nhiều người than phiền việc bị say bột ngọt khi đi ăn hàng quán. Họ cũng không ủng hộ việc nấu ăn nêm nếm bột ngọt. Các hàng quán bị đặt vào thế ngã ba đường: Dùng hay không dùng bột ngọt? Dùng bao nhiêu là vừa?
Mới đây, tôi thấy trên mạng một tiệm phở đã thông báo sắp đóng cửa. Một số người chỉ ra hai nguyên nhân: Quán treo biển nói rằng nước dùng nấu từ 100% xương tươi và sá sùng, không dùng mì chính.
Họ cho rằng quán tự tin như vậy là hơi thái quá, vì trong 1000 khách hàng, rất ít người nhận ra sự khác biệt của nước dùng hầm từ xương và sá sùng với dùng bột ngọt.
Trong khi đó, giá sá sùng khá đắt, từ vài triệu đồng một kg, cách xử lý cũng phải khéo để không bị tanh... Như vậy, quán đã xác định sai tệp khách hàng, dẫn đến thua lỗ và đóng cửa.
Tôi thì không nghĩ vậy. Có thể quán đóng cửa do nhiều lý do khác nhau, có thể là lý do gia đình. Ngày nay, nhiều thực khách có lưỡi rất nhạy cảm, trong nước dùng chỉ có một số ít bột ngọt là lưỡi bị tê (say bột ngọt) và họ sẽ cân nhắc đến quán. Như vậy, vấn đề chỉ có thể nằm ở giá cả mà thôi.
Như cái quán phở kế bên nhà tôi lạm dụng bột ngọt, sau này cũng đã phải chăm chút hơn cho nồi nước dùng...
Tôi có nói chuyện với một số người bạn mà ở chung nhà với bố mẹ và phần lớn họ cũng nói là có góp tiền mua đồ ăn và đóng tiền điện nước nhưng họ không biết tổng số tiền để họ hưởng được cái mà họ đang sống là bao nhiêu.
Điển hình là tiền thuê nhà, họ không biết tiền thuê nhà hiện tại là bao nhiêu. Dẫn đến họ có ảo tưởng là mình đang tự nuôi được bản thân. Nhưng thực tế là khi bố mẹ bị bệnh và họ phải chăm sóc, thì họ chới với và ở độ tuổi trung niên họ phát hiện là thu nhập của họ quá thấp để tự nuôi thân và nuôi ba mẹ.
Vì vậy, tôi nghĩ là mỗi người nên tự trừ chi phí tiền thuê nhà (ví dụ nhà đang ở mà giá thuê là 20 triệu đồng mỗi tháng cho 4 người) thì tự bạn phải trích ra 5 triệu đồng tiền thuê nhà. Bạn có thể để dành hoặc đưa cho ba mẹ.
Nếu thu nhập của bạn thấp và không đủ để trích 5 triệu đồng thì hãy tìm cách tăng thu nhập của mình và cảm ơn ba mẹ của mình đã cho mình có cuộc sống sung túc như hiện tại.
