Sáng 21.5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chủ trì buổi làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương cho ý kiến về Đề án “Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ lượng tử phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh”.
Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, đây là vấn đề rất mới, rất khó, diễn biến nhanh, liên quan đến khoa học, công nghệ, an ninh quốc gia, chuyển đổi số công nghiệp chiến lược và năng lực cạnh tranh dài hạn của đất nước.
Vì vậy, phải tiếp tục nghiên cứu sâu hơn, bài bản hơn, chiến lược hơn để xây dựng và hoàn thiện đề án quan trọng về phát triển công nghệ lượng tử tại Việt Nam trong giai đoạn tới, phục vụ phát triển đất nước, với yêu cầu tự chủ chiến lược.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải thống nhất nhận thức công nghệ lượng tử là vấn đề chiến lược quốc gia, không chỉ là vấn đề nghiên cứu khoa học đơn thuần.
Do đó, phải đặt vấn đề phát triển công nghệ lượng tử trong tổng thể triển khai thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, gắn với bảo đảm an ninh quốc gia, dữ liệu quốc gia, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ không gian…
Nếu tách rời các mục tiêu này, lượng tử rất dễ trở thành chương trình nghiên cứu đắt đỏ nhưng ít chuyển hóa thành sức mạnh quốc gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, phải có tư duy đúng, đi sau nhưng không đi chậm; không nóng vội nhưng cũng không được chần chừ; cần hết sức tránh tâm lý tự ti, tránh tư duy phong trào, chạy theo hình thức, đầu tư dàn trải, đặt mục tiêu vượt quá khả năng thực tế.
Do đó, phải lựa chọn đúng hướng đi phù hợp với điều kiện Việt Nam; từng bước xây dựng năng lực thực chất của quốc gia trong những lĩnh vực có khả năng tham gia và làm chủ. Tinh thần là đi sớm về nhận thức, đi chắc về nền tảng, đi đúng vào những khâu có thể tạo năng lực thật và giá trị thật; xây dựng năng lực công nghệ lượng tử, cần lựa chọn một số hướng nghiên cứu ưu tiên phù hợp với điều kiện Việt Nam và gắn với những bài toán thực tiễn của Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, ưu tiên trước hết cho vấn đề an ninh và chủ quyền số quốc gia, bảo đảm chủ động từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ.
Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực lượng tử phải mạnh mẽ, chọn lọc và thực chất, phục vụ cho mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ của Việt Nam, không nên biến hợp tác quốc tế thành một sự phụ thuộc mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Không đầu tư dàn trải, manh mún, mỗi nơi làm một ít, thiết bị phân tán, không tạo được sức mạnh tổng hợp.
Đồng thời, phải đổi mới cách đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học, coi trọng năng lực tích lũy lâu dài vì khoa học đỉnh cao không thể phát triển bằng tư duy, thành tích ngắn hạn; phải có chấp nhận rủi ro, có kiểm soát trong nghiên cứu khoa học. Vì vậy, cơ chế quản lý phải phân biệt giữa thất bại khoa học, trung thực với lãng phí với hình thức hoặc thiếu trách nhiệm.
Đặc biệt coi trọng nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; phải có chương trình quốc gia đào tạo nhân lực công nghệ lượng tử, có cơ chế đặc thù để thu hút, trọng dụng nhân tài; xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh trong nước; tăng cường hợp tác quốc tế, thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài và các chuyên gia quốc tế tham gia xây dựng năng lực lượng tử cho Việt Nam.
Bên cạnh việc đẩy mạnh nghiên cứu cơ bản, phải thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lượng tử với sự tham gia của Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đơn vị quốc phòng – an ninh; có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Không để công nghệ lượng tử chỉ nằm trong phòng thí nghiệm hay trên đề án, phát minh mà phải được đưa vào thực tế, có sản phẩm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, phải truyền cảm hứng được cho thế hệ trẻ về khát vọng chinh phục tri thức đỉnh cao; cần gieo mầm cho thế hệ các nhà khoa học mới giỏi chuyên môn, liêm chính học thuật, có tư duy quốc tế, có bản lĩnh sáng tạo và có trách nhiệm với Tổ quốc. Một dân tộc muốn vươn lên phải dám đầu tư cho những lĩnh vực khó và dám đặt niềm tin vào trí tuệ của thế hệ trẻ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cách tổ chức thực hiện. Đây là lĩnh vực liên ngành, liên lĩnh vực, yêu cầu rất cao về phối hợp và điều hành thống nhất.
Đề án cần tiếp tục làm rõ cơ chế điều hành phát triển lĩnh vực này; xác định rõ mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ ưu tiên; đề xuất cơ chế đặc thù về đầu tư, tài chính, nhân lực và hợp tác quốc tế; lựa chọn một số nhiệm vụ, dự án trọng điểm để triển khai ngay…
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Đảng ủy Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam tiếp tục nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện đề án, bảo đảm thực sự mang tầm chiến lược, khoa học và sát với thực tiễn, trình Ban Bí thư xem xét cho ý kiến bảo đảm chất lượng, tiến độ theo quy định.
Tại cuộc hội kiến, Chủ tịch Quốc hội Jagath Wickramaratne bày tỏ mong muốn trong thời gian tới, hai nước sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác hơn nữa, mang lại lợi ích thiết thực cho hai nước và nhân dân hai bên. Quốc hội Sri Lanka mong muốn hợp tác chặt chẽ hơn nữa với Quốc hội Việt Nam trong xây dựng nhà nước, công tác phòng, chống tham nhũng, chuyển đổi số,…
Chủ tịch Quốc hội Jagath Wickramaratne nhấn mạnh việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu trước Quốc hội Sri Lanka có ý nghĩa lịch sử. Bài phát biểu không chỉ truyền cảm hứng cho các nghị sĩ tại Quốc hội Sri Lanka mà còn cho cả cử tri tại nước này, chứa đựng nhiều bài học quý cho Sri Lanka trong quá trình phát triển đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vui mừng thăm lại đất nước Sri Lanka tươi đẹp trên cương vị mới, chứng kiến những bước phát triển ổn định và vững chắc của Sri Lanka; đánh giá cao vai trò của Quốc hội Sri Lanka trong việc thông qua các chính sách và khuôn khổ pháp lý tạo điều kiện cho phục hồi kinh tế, thúc đẩy cải cách và bảo đảm an sinh xã hội.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thông báo về cuộc hội đàm rất thành công với Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, đặc biệt là việc hai bên nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện, đề ra phương hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Bày tỏ cảm ơn Chủ tịch Quốc hội và Quốc hội Sri Lanka đã mời phát biểu tại phiên họp quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước hy vọng bài phát biểu chia sẻ nhiều nội dung được các nghị sĩ Sri Lanka quan tâm về kinh nghiệm phát triển của Việt Nam cũng như những gợi ý cho quan hệ hai nước thời gian tới.
Nhấn mạnh vai trò quan trọng của hợp tác giữa quốc hội hai nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong hai bên tăng cường hợp tác chặt chẽ, sớm ký thỏa thuận hợp tác, phối hợp với nhau giám sát hiệu quả việc triển khai các thỏa thuận cấp cao và các văn kiện/thỏa thuận hợp tác đã ký, nhất là các hợp tác kinh tế để đạt mục tiêu kim ngạch thương mại 1 tỉ USD, chia sẻ kinh nghiệm trong xây dựng thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật cho việc phát triển kinh tế số và xã hội số.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ mong muốn Quốc hội Sri Lanka thông qua các chính sách ưu đãi dành cho các doanh nghiệp của Việt Nam sang đầu tư tại Sri Lanka trong các lĩnh vực hạ tầng, dịch vụ, du lịch, xe điện, công nghệ, viễn thông; tạo điều kiện thuận lợi để các hãng hàng không Việt Nam sớm mở đường bay thẳng kết nối giữa hai nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng mong Sri Lanka tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam sinh sống, học tập, kinh doanh tại Sri Lanka, trong đó có các tăng ni sinh của Việt Nam tham gia học tập Phật pháp.
Tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân có ông Lưu Hải Tinh, Ủy viên T.Ư Đảng, Trưởng ban Liên lạc Đối ngoại T.Ư Đảng Cộng sản Trung Quốc; ông Trần Châu, Phó trưởng ban Liên lạc Đối ngoại T.Ư Đảng Cộng sản Trung Quốc, và Đại sứ Trung Quốc tại VN Hà Vĩ cùng phu nhân.
Tại nhà ga, tiễn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao VN có ông Ân Dũng, Ủy viên T.Ư Đảng, Thị trưởng Bắc Kinh, và đông đảo cán bộ, nhân viên Đại sứ quán VN tại Trung Quốc.
Ngay trên tàu, lãnh đạo doanh nghiệp ngành đường sắt Trung Quốc đã báo cáo nhanh với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về sự phát triển của ngành đường sắt nước này. Tính đến đầu năm 2026, hệ thống đường sắt đang vận hành của Trung Quốc đạt tổng chiều dài 165.000 km. Trong đó, đường sắt cao tốc khoảng 54.000 km, dẫn đầu thế giới và chiếm hơn 70% tổng chiều dài đường sắt cao tốc toàn cầu.
Từ khi ban hành "Quy hoạch mạng lưới đường sắt trung và dài hạn" (năm 2004), chỉ sau 2 thập niên, Trung Quốc đã nhanh chóng xây dựng nên mạng lưới đường sắt kết nối rộng khắp các khu đô thị lớn và hiện đại hàng đầu thế giới, với tỷ lệ kết nối đến các thành phố có 200.000 dân cư trở lên đạt 99%; hơn 130 địa phương cấp huyện trên toàn quốc đã có đường sắt. Tổng chiều dài đường sắt vận hành của Trung Quốc đã tăng từ 68.700 km trong năm 2000 lên 165.000 km hiện nay, tương đương khoảng 2,4 lần.
Về lộ trình xây dựng, phát triển đường sắt từ nay đến năm 2035, cụ thể đến hết năm 2035, Trung Quốc hình thành mạng lưới giao thông hiện đại, chất lượng cao, với tổng chiều dài khoảng 700.000 km. Trong đó, đường sắt đạt tổng chiều dài 200.000 km, đóng vai trò chủ đạo trong tổng thể hệ thống giao thông, qua đó kết nối toàn bộ các đơn vị hành chính cấp huyện trở lên, cửa khẩu biên giới, các khu vực cơ sở hạ tầng quan trọng.
Bày tỏ ấn tượng về quá trình phát triển mạng lưới đường sắt cao tốc của Trung Quốc không chỉ là hệ thống dài nhất, mà còn được khai thác rộng rãi nhất trên thế giới và trong tương lai gần dự báo sẽ tiếp tục mở rộng mạnh mẽ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mong muốn hai nước tiếp tục tăng cường hợp tác kết nối giao thông, bao gồm đường sắt, vì sự phát triển xanh và tăng trưởng quốc gia.
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hợp tác với Trung Quốc trong lĩnh vực giao thông đường sắt tốc độ cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị lãnh đạo ngành đường sắt và các doanh nghiệp Trung Quốc chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ, tham gia cùng VN trong quá trình xây dựng, chuyển giao công nghệ cho các dự án đường sắt quan trọng tại VN.
Mới đây, tại buổi kiểm tra thực tế về tình hình triển khai hợp tác, kết nối đường sắt VN - Trung Quốc tại tỉnh Lạng Sơn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định hợp tác VN - Trung Quốc trong lĩnh vực đường sắt là nhu cầu và là cơ hội. Nếu thực hiện tốt, quản trị đúng, đây sẽ là một trong những không gian hợp tác thiết thực, giúp giảm chi phí logistics, thời gian vận chuyển, thúc đẩy thương mại và phát triển kinh tế biên giới, nâng cao năng lực thông quan, giảm ùn tắc tại cửa khẩu đường bộ, đồng thời kết nối VN với mạng lưới vận tải đường sắt Á - Âu, qua đó đa dạng hóa tuyến vận tải quốc tế, tiếp tục giúp tăng cường liên kết kinh tế vùng, nhất là tại miền Bắc VN; tăng cường kết nối kinh tế khu vực và nâng cao vị thế của VN trong chuỗi cung ứng châu Á.
*Tối cùng ngày, trong chương trình thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc, tại thành phố Nam Ninh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến ông Trần Cương, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Khu ủy Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây.
Ngày 29.5, tại trụ sở Bộ Ngoại giao Singapore, Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và phu nhân đã chủ trì lễ đón trọng thể Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp nhà nước tới Singapore và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la, từ ngày 29 - 31.5.
Xe chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân tiến vào trụ sở Bộ Ngoại giao, Tổng thống Singapore và phu nhân ra tận cửa xe đón và nồng nhiệt chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân thăm cấp nhà nước tới Singapore. Hai nhà lãnh đạo bước trên thảm đỏ tiến về bục danh dự. Quân nhạc cử Quốc thiều hai nước Việt Nam - Singapore.
Ngay sau lễ đón, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Tharman Shanmugaratnam đã giới thiệu các thành viên đoàn cấp cao hai nước Singapore và Việt Nam tham dự lễ đón.
Việt Nam và Singapore là hai quốc gia có quan hệ hữu nghị và hợp tác hết sức năng động, thực chất và hiệu quả trong khu vực Đông Nam Á. Trải qua hơn nửa thế kỷ phát triển, quan hệ hai nước không ngừng được củng cố, mở rộng và ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành một hình mẫu hợp tác thành công trong ASEAN.
Điểm sáng nổi bật nhất trong quan hệ Việt Nam - Singapore là hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Singapore hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam.
Các dự án của Singapore trải rộng trên nhiều lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, hạ tầng, logistics, bất động sản, tài chính, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế của Việt Nam. Biểu tượng thành công tiêu biểu trong hợp tác song phương là hệ thống các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP).
Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Singapore có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tiếp tục triển khai và cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
