Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 25/5, Tổng thống Donald Trump một lần nữa chỉ trích các nghị sĩ Mỹ vì phản ứng dữ dội trước các thông tin cho rằng một thỏa thuận được đề xuất với Iran chứa đựng những nhượng bộ lớn từ phía Washington.
Tổng thống Trump tuyên bố thỏa thuận mà Mỹ đạt được với Iran sẽ phải là một thỏa thuận “tuyệt vời và có ý nghĩa”, nếu không “sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào”.
“Thỏa thuận với Iran hoặc sẽ là một thỏa thuận tuyệt vời và có ý nghĩa, hoặc sẽ không có thỏa thuận nào cả. Nó sẽ hoàn toàn trái ngược với thảm họa JCPOA do chính quyền ông Obama đàm phán, vốn là con đường trực tiếp và công khai dẫn đến vũ khí hạt nhân cho Iran”, ông Trump viết, đề cập đến thỏa thuận năm 2015, được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA), nhằm hạn chế việc làm giàu uranium của Iran để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận vào năm 2018, phàn nàn rằng thỏa thuận chỉ giới hạn các hoạt động hạt nhân của Iran trong một khoảng thời gian cố định. Ông tuyên bố thỏa thuận mới sẽ vượt trội hơn nhiều, nhưng không nói rõ là như thế nào.
Trong một bài đăng khác trên mạng xã hội, Tổng thống Trump cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận tuyệt vời với Iran, các cuộc tấn công sẽ được nối lại với quy mô và sức mạnh lớn chưa từng có.
“Các cuộc đàm phán với Cộng hòa Hồi giáo Iran đang diễn ra rất tốt đẹp! Hoặc sẽ là một thỏa thuận vĩ đại cho tất cả các bên, hoặc sẽ không có thỏa thuận nào – quay trở lại chiến trường và tiếng súng, nhưng với quy mô còn lớn hơn và mạnh mẽ hơn bao giờ hết – và không ai muốn điều đó!”, Tổng thống Trump tuyên bố.
Tổng thống Mỹ cho biết ông đã trao đổi với các nhà lãnh đạo của Ả rập Xê út, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Jordan hôm 23/5 rằng “ít nhất tất cả các quốc gia này phải đồng thời ký kết Hiệp định Abraham” sau khi thỏa thuận với Iran được ký kết, bình thường hóa quan hệ với Israel.
Ông Trump gợi ý rằng đây sẽ là phần thưởng “sau tất cả những nỗ lực mà Mỹ đã bỏ ra để cố gắng ghép nối bức tranh phức tạp này lại với nhau”.
“Có thể một hoặc hai nước có lý do để không tham gia, và điều đó sẽ được chấp nhận, nhưng hầu hết các nước nên sẵn sàng, tự nguyện và có khả năng biến thỏa thuận với Iran thành một sự kiện mang tính lịch sử hơn nhiều so với lẽ ra nó phải là như vậy”, ông Trump cho biết thêm.
Tổng thống Trump tuyên bố ông “chính thức yêu cầu tất cả các quốc gia ngay lập tức ký Hiệp định Abraham”, và nếu Iran ký thỏa thuận với ông trên cương vị Tổng thống Mỹ, “thì sẽ là một vinh dự nếu họ cũng trở thành một phần của liên minh toàn cầu vô song này”.
“Trung Đông sẽ đoàn kết, hùng mạnh và có sức mạnh kinh tế vượt trội, có lẽ hơn bất kỳ khu vực nào khác trên thế giới! Thông qua bài viết này, tôi yêu cầu các đại diện của mình bắt đầu và hoàn tất quá trình đưa các quốc gia này gia nhập Hiệp định Abraham vốn đã mang tính lịch sử”, ông Trump nhấn mạnh.
Hiệp định Abraham là các thỏa thuận được ký trong nhiệm kỳ trước của Tổng thống Trump, theo đó UAE và Bahrain bình thường hóa quan hệ với Israel. Mở rộng Hiệp định Abraham để bao gồm các quốc gia Ả rập khác, là một trong những mục tiêu đối ngoại hàng đầu của chính quyền Tổng thống Trump.
Iran đã tiến hành các cuộc tấn công vào các mục tiêu của Mỹ và Israel tại Vùng Vịnh nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Động thái này làm dấy lên nguy cơ xung đột lan rộng khắp Trung Đông.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 25/5 tuyên bố sau khi thất bại trên mặt trận quân sự, các đối thủ của Iran đang tập trung nỗ lực vào chiến tranh kinh tế.
“Iran sẽ không đầu hàng trước áp lực và yêu cầu quá mức trong bất kỳ hoàn cảnh nào”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.
Tổng thống Iran nói rằng các nhà đàm phán của nước này sẽ đảm bảo việc khôi phục hoàn toàn các quyền của quốc gia thông qua tiến trình ngoại giao.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 24/5 cho biết, một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Iran có thể sẽ thành hình “ngay hôm nay”. Tuy nhiên, không lâu sau đó, Tổng thống Trump cho biết, ông đã chỉ đạo đoàn đàm phán của Mỹ không vội ký thỏa thuận với Iran vì “thời gian đang đứng về phía chúng ta”.
Các nguồn tin cho hay, theo dự thảo thỏa thuận đình chiến giữa Mỹ và Iran, 2 bên sẽ gia hạn ngừng bắn 60 ngày. Trong thời gian này, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại, Iran sẽ có thể tự do bán dầu và các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.
Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran và ban hành một số lệnh miễn trừ trừng phạt để cho phép Iran tự do bán dầu.
Bản dự thảo thỏa thuận cũng bao gồm các cam kết từ phía Iran về việc không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời tiến hành đàm phán về việc đình chỉ chương trình làm giàu uranium và loại bỏ kho dự trữ uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao của nước này.
"Lầu Năm Góc đang nói dối. Cho tới nay, canh bạc của ông Netanyahu đã trực tiếp khiến Mỹ thiệt hại 100 tỷ USD, gấp 4 lần con số được đưa ra", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội hôm 1/5, đề cập Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Ông cho biết tổn thất gián tiếp với người nộp thuế ở Mỹ còn lớn hơn nhiều, thêm rằng hóa đơn hàng tháng của mỗi hộ gia đình tại nước này là 500 USD và "đang tăng nhanh". "Đây không phải là 'nước Mỹ trên hết' mà là 'Israel trên hết', Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh.
Quan chức này chia sẻ lại hai biểu đồ do truyền thông Mỹ công bố. Biểu đồ đầu tiên là kết quả khảo sát được Gallup tiến hành hôm 1-15/4, trong đó 55% người Mỹ được hỏi nói tình hình tài chính của mình đang tệ đi, cao hơn 2% so với năm 2025. Biểu đồ thứ hai là của Wall Street Journal, cho thấy nợ công của Mỹ đã vượt 100% GDP, ngưỡng từng được cho là sẽ không bị vượt qua.
Tuyên bố được Ngoại trưởng Iran đưa ra sau khi Jules Hurst, quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc, hôm 29/4 cho biết chiến dịch nhằm vào Iran tới nay đã khiến Mỹ tiêu tốn 25 tỷ USD. Đây là ước tính chính thức đầu tiên về phí tổn quân sự mà Mỹ gánh chịu trong xung đột Trung Đông. Con số này tương đương ngân sách trong một năm của NASA.
Ông Hurst cho biết phần lớn số tiền trên là dành cho đạn dược. Dù vậy, quan chức này không nêu chi tiết con số đó gồm những khoản nào, cũng như đã tính đến chi phí dự kiến để xây dựng lại và sửa chữa các hạ tầng quân sự bị hư hại ở Trung Đông hay chưa.
Một nguồn tin của hãng thông tấn Reuters tháng trước cho biết Mỹ tiêu tốn ít nhất 11,3 tỷ USD chỉ trong 6 ngày đầu tiên của cuộc chiến.
Gholamhossein Mohseni Ejei, người đứng đầu cơ quan tư pháp Iran, ngày 1/5 cho biết Tehran sẵn sàng đàm phán với Washington, song sẽ không chấp nhận "sự áp đặt".
"Chúng tôi không hoan nghênh chiến tranh dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng tôi không muốn chiến tranh hay muốn điều đó tiếp diễn", ông cho biết.
Dù vậy, quan chức Iran tuyên bố nước này "hoàn toàn không sẵn sàng từ bỏ các nguyên tắc và giá trị của mình" để tránh chiến sự. Ông cũng nói Mỹ đã "không đạt được điều gì" trong xung đột, thêm rằng Tehran sẽ "không lùi bước" trên bàn đàm phán.
Hai nước tới nay mới chỉ tổ chức duy nhất một vòng đàm phán, kể từ khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn mong manh có hiệu lực từ hôm 8/4. Nỗ lực đối thoại bị đình trệ trong bối cảnh Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải với các cảng ở Iran, còn Tehran gần như vẫn phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép một lượng nhỏ tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải này sau khi xung đột bùng phát.
Trang tin Axios hôm 30/4 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến được đô đốc Brad Cooper, chỉ huy cơ quan phụ trách hoạt động của lực lượng nước này ở Trung Đông, báo cáo về hành động quân sự tiềm năng nhằm vào Iran.
Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cũng cảnh báo rằng Tel Aviv "có thể sớm phải hành động một lần nữa" để đạt được những mục tiêu đề ra trong cuộc chiến.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/5 nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông chỉ còn "một giờ nữa" là ra quyết định nối lại chiến dịch tập kích Iran, song đã hoãn lại mệnh lệnh đó. Ông đề cập tuyên bố được đưa ra trước đó một ngày, khi thông báo đã hoãn kế hoạch tấn công Iran do nhận được đề nghị từ các nước vùng Vịnh.
"Quý vị biết đàm phán với quốc gia mà mình đang đánh cho tơi tả là như thế nào rồi. Họ tới bàn đàm phán và van xin một thỏa thuận", lãnh đạo Mỹ cho biết. "Tôi hy vọng chúng tôi không phải gây chiến, nhưng có thể chúng tôi sẽ phải giáng cho họ một đòn mạnh nữa. Tôi vẫn chưa chắc chắn".
Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ sẽ nối lại tấn công Iran trong những ngày tới nếu hai bên không đạt được thỏa thuận.
"Hai hoặc ba ngày, có lẽ là thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật hoặc đầu tuần tới, một khoảng thời gian giới hạn", ông nói.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người đã đối thoại với Iran trong cuộc đàm phán thất bại ở Pakistan hồi tháng 4, cũng cho biết Washington đã sẵn sàng chiến đấu, song vẫn bày tỏ hy vọng đạt được giải pháp ngoại giao.
"Rất nhiều tiến triển tốt đang được tạo ra, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực về vấn đề này", ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Phát ngôn viên quân đội Iran Mohammad Akraminia cùng ngày 19/5 cảnh báo Tehran sẽ mở "các mặt trận mới" để chống lại Mỹ nếu Washington nối lại chiến dịch tập kích. Ông thêm rằng Iran đã tận dụng khoảng thời gian ngừng bắn để "tăng cường năng lực chiến đấu".
Ebrahim Azizi, người đứng đầu ủy ban an ninh quốc gia của quốc hội Iran, cho biết Tổng thống Trump hoãn kế hoạch tấn công vì nhận ra rằng bất kỳ động thái nào nhằm chống lại Tehran đều sẽ dẫn đến "phản ứng quân sự kiên quyết".
Iran đã phản hồi lại đề xuất hòa bình của Mỹ. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết đề xuất của Tehran có yêu cầu về chấm dứt giao tranh tại mọi mặt trận, trong đó có Lebanon, lực lượng Mỹ rút khỏi các khu vực gần Iran và Washington bồi thường cho những thiệt hại gây ra với Tehran.
Iran còn muốn được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài và Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa hàng hải.
Các điều kiện này dường như không thay đổi nhiều so với đề nghị trước đó của Iran, vốn đã bị Tổng thống Trump bác bỏ vào tuần trước và gọi là "rác rưởi".
Hàng nghìn người đã thiệt mạng sau các cuộc tập kích của Mỹ - Israel vào Iran trước khi giao tranh ngừng lại vào đầu tháng 4 nhờ thỏa thuận ngừng bắn. Trước đó, các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào Israel và các nước vùng Vịnh cũng đã làm hàng chục người chết.
Thỏa thuận ngừng bắn nhìn chung vẫn được duy trì, dù máy bay không người lái (UAV) gần đây đã được phóng từ Iraq nhằm vào các nước vùng Vịnh, được cho là do Iran và đồng minh thực hiện.
Kênh NBC News ngày 1/5 dẫn lời một quan chức Mỹ cùng hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Iran đã tận dụng thời gian ngừng bắn để cứu nhiều khí tài và thiết bị quân sự mắc kẹt trong các hầm ngầm sau chiến dịch không kích của Mỹ - Israel.
Iran dường như đang đẩy mạnh nỗ lực trong những ngày gần đây, khi các cuộc đàm phán hòa bình lâm vào bế tắc và nguy cơ xung đột tái diễn ngày càng tăng.
Giới chức Mỹ đánh giá Iran muốn nhanh chóng khôi phục năng lực tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV), sẵn sàng tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông nếu Tổng thống Donald Trump quyết định nối lại chiến dịch không kích.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết chuyến thăm của Tổng thống Trump đến Trung Quốc, dự kiến diễn ra vào giữa tháng này, là một trong những yếu tố được tính đến khi ông cân nhắc các lựa chọn đối với Iran. Chuyến thăm từng bị hoãn khi xung đột nổ ra, hiện được coi là ưu tiên và Nhà Trắng không muốn dời lịch thêm nữa.
Khi được hỏi về thông tin trên, phát ngôn viên Lầu Năm Góc dẫn lại tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng "Mỹ đã phát hiện các dấu hiệu cho thấy Iran đang cố gắng khôi phục năng lực quân sự và biết họ sẽ chuyển khí tài đến đâu".
"Trong lúc Iran đào bới đống đổ nát ở những cơ sở bị tập kích, Mỹ ngày càng mạnh hơn. Iran chỉ đang cứu những bệ phóng và tên lửa còn lại, song không có khả năng thay thế chúng", ông Hegseth nói hôm 16/4.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định quân đội Mỹ đã "hoàn thành tất cả mục tiêu" mà ông Trump đề ra, trong đó có phá hủy năng lực hải quân, tên lửa đạn đạo và nền công nghiệp quốc phòng Iran, cũng như làm suy yếu các nhóm dân quân mà nước này hậu thuẫn.
"Tổng thống Trump có mọi lựa chọn trong tay sau chiến dịch quân sự thành công, song ông luôn ưu tiên giải pháp ngoại giao và chỉ thị cho các nhà đàm phán Mỹ nỗ lực hướng tới thỏa thuận nhằm đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân", bà Kelly nói.
Iran chưa bình luận về thông tin. Nước này từng nhiều lần tuyên bố vẫn có khả năng đối phó với Mỹ và bảo vệ lợi ích của mình.
Truyền thông Mỹ trước đó dẫn báo cáo tình báo Mỹ, trong đó Washington đánh giá Tehran vẫn giữ được nhiều năng lực quân sự mà họ sở hữu từ trước xung đột, trong đó có tên lửa đạn đạo, hơn một nửa số máy bay của không quân và khoảng một nửa hạm đội của hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Các chuyên gia và cố vấn quốc hội Mỹ nhận định Iran bảo toàn được một phần kho tên lửa bằng cách triển khai mồi nhử, cũng như phân tán khí tài khắp cả nước. Khi Mỹ tăng cường lực lượng đến Trung Đông, Iran đã ngụy trang hoặc đưa số tên lửa cùng bệ phóng còn lại xuống hầm ngầm.
Mỹ và Israel đã tấn công hàng loạt trận địa tên lửa đạn đạo và bệ phóng của Iran, cũng như nhiều mục tiêu khác trong 6 tuần xung đột. Các quan chức chính quyền Tổng thống Trump đánh giá kho vũ khí Iran đã bị phá hủy đáng kể, song lực lượng nước này vẫn còn năng lực tập kích tên lửa và UAV.
Tổng thống Trump ngày 29/4 thừa nhận Iran vẫn duy trì được một phần kho tên lửa. "Họ vẫn còn tên lửa, khoảng 82% đã bị phá hủy. Iran cũng còn UAV, dù phần lớn đã biến mất", ông nói.
