Đề xuất trên được Đảng ủy UBND TP.HCM nêu tại buổi làm việc ngày 14.5 với Đoàn kiểm tra, giám sát số 11 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; công tác tham mưu, tổ chức thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị; các nhiệm vụ, giải pháp tăng trưởng từ 10% trở lên giai đoạn 2025 – 2030.
Về chính quyền địa phương 2 cấp, sau khi sáp nhập, toàn TP.HCM có 168 phường, xã, đặc khu. Đảng ủy UBND TP.HCM kiến nghị cơ quan Trung ương cho phép TP.HCM thí điểm thành lập đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt cấp cơ sở thay thế mô hình cấp xã tại một số khu vực phù hợp, theo hướng tổ chức quản lý kiểu “thành phố trong thành phố”.
Các đơn vị này vừa thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở cấp cơ sở, vừa được áp dụng cơ chế vận hành linh hoạt về kinh tế – đô thị, với mức độ phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, thể chế vượt trội và tính tự chủ cao, nhằm thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy tăng trưởng.
Mô hình “thành phố trong thành phố” tương đương cấp huyện từng được thí điểm tại TP.Thủ Đức (TP.HCM) trên cơ sở sáp nhập 3 quận 2, 9 và Thủ Đức, chính thức hoạt động từ năm 2021. Khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp từ tháng 7.2025, cấp huyện không còn hoạt động thì mô hình “thành phố trong thành phố” cũng kết thúc sứ mệnh.
Đối với đề xuất trên, ông Nguyễn Hồng Lĩnh – Phó chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Phó trưởng đoàn kiểm tra, giám sát – đề nghị TP.HCM cần báo cáo rõ hơn về cách vận hành.
Tuy nhiên, ông Lĩnh lưu ý dù mô hình nào thì biên chế cũng phải thực hiện theo số lượng được quy định chung. “Cấp trên sẽ lắng nghe các kiến nghị của thành phố, nếu hợp lý sẽ tiếp thu, cho làm”, ông Lĩnh nói thêm, đồng thời gợi mở cần làm rõ hiệu quả hoạt động của mô hình mới với mô hình hiện nay.
Đoàn kiểm tra ghi nhận những kiến nghị của thành phố về số lượng, chất lượng cán bộ, công chức ở cấp xã, phường đông dân. Trưởng đoàn kiểm tra, giám sát số 11 đề nghị TP.HCM quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển mới, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo quản lý, ứng dụng chuyển đổi số để thay thế bớt công đoạn thủ công, bố trí lại nhân sự hợp lý.
Tại buổi làm việc, TP.HCM kiến nghị được trao quyền tự chủ trong việc xác định và giao biên chế cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước thuộc phạm vi quản lý, trên cơ sở vị trí việc làm, quy mô dân số, khối lượng công việc, yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và khả năng cân đối ngân sách.
Bà Phạm Thị Thanh Hiền, Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM, cho biết việc phân bổ biên chế tối đa 50 người đối với xã và tối đa 70 người đối với phường đang gây ra nhiều khó khăn cho cơ sở. Đơn cử như xã Đông Thạnh có hơn 191.000 dân, xã Bà Điểm 206.000 dân, cao gấp 2 – 3 lần dân số một số phường quy mô trung bình, nhưng tối đa 50 biên chế. Sự bất hợp lý trên dẫn đến quá tải đối với cán bộ, công chức.
Theo luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, đơn vị hành chính được tổ chức thành 2 cấp, gồm tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (cấp tỉnh) và phường, xã và đặc khu trực thuộc cấp tỉnh.
Trong đó, xã là đơn vị hành chính ở nông thôn; phường là đơn vị hành chính ở đô thị; đặc khu là đơn vị hành chính ở một số hải đảo có vị trí quan trọng được thành lập phù hợp với điều kiện địa lý, tự nhiên, đặc điểm dân cư và yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 cũng quy định đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt là địa bàn có vị trí chiến lược, được tổ chức theo mô hình đặc thù, được áp dụng các cơ chế, chính sách ưu đãi vượt trội, thực hiện các chính sách mới về quản trị địa phương, thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của địa phương, vùng và cả nước.
Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt do Quốc hội quyết định thành lập.
Ngày 8-5, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đã đến thăm, khảo sát Bảo tàng Lúa nước và dự án công viên Ba hạt lúa tại tỉnh Cà Mau.
Tại đây, thuyết minh viên Bảo tàng Lúa nước giới thiệu không gian trưng bày của bảo tàng theo chủ đề "Dòng chảy lúa nước - Hồn đất Cà Mau" với các nội dung được sắp xếp theo dòng chảy lịch sử và đời sống sản xuất nông nghiệp từ quá trình khẩn hoang mở đất, vòng đời cây lúa đến hệ thống nông cụ truyền thống, hiện đại cùng không gian làng quê Nam Bộ và văn hóa lúa nước Cà Mau - Bạc Liêu.
Sau khoảng hai tuần thành lập, Bảo tàng Lúa nước tại trụ sở UBND tỉnh Bạc Liêu cũ trên đường Nguyễn Tất Thành (phường Bạc Liêu) đã đón hơn 1.500 lượt khách tham quan.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng cũng cho biết thêm, ngoài Bảo tàng Lúa nước vừa công bố thành lập, tỉnh còn đang triển khai dự án biểu tượng tôn vinh lúa nước với hình tượng ba hạt lúa tại xã Vĩnh Lợi (thuộc huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu cũ).
Công trình được thiết kế với hình ảnh cánh cò - thể hiện sự cần cù, gắn bó của người nông dân và sự giao thoa văn hóa của cộng đồng ba dân tộc Kinh - Hoa - Khmer.
Phát biểu tại đây, ông Lê Minh Hoan cho rằng hạt gạo không chỉ đơn thuần là lương thực mà còn chứa đựng chiều sâu văn hóa của dân tộc. Việc tạo dựng không gian văn hóa nông nghiệp sinh động sẽ giúp thế hệ trẻ thêm yêu thích ngành nông nghiệp, từ đó có những đóng góp tích cực cho sự phát triển của nông nghiệp địa phương và quốc gia.
Về khai thác Bảo tàng Lúa nước và biểu tượng 3 hạt lúa sắp được triển khai xây dựng, ông Hoan góp ý tỉnh cần tổ chức các lễ hội mang đậm bản sắc nông nghiệp như lễ xuống giống, lễ thu hoạch, hội thi gạo ngon, bánh dân gian…
Thông qua các lễ hội này góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của hạt gạo Việt Nam, đồng thời thu hút khách tham quan, đặc biệt là học sinh, sinh viên đến tìm hiểu, trải nghiệm.
Chiều 25.6, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng chủ trì buổi họp và thống nhất chủ trương đầu tư hai dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương theo phương thức đối tác công tư (PPP). Đồng thời điều chỉnh quy mô theo hướng đầu tư hoàn chỉnh ngay từ đầu thay vì phân kỳ như phương án trước đây, nhằm nâng cao năng lực khai thác và bảo đảm an toàn giao thông lâu dài.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1, hồ sơ điều chỉnh của cả hai dự án cơ bản đã được hoàn thiện sau quá trình rà soát với các cơ quan chuyên môn và nhà đầu tư. Điểm đáng chú ý là cả hai tuyến cao tốc đều được đề xuất đầu tư theo quy mô hoàn chỉnh ngay trong giai đoạn này.
Đối với dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương, doanh nghiệp dự án đề xuất mở rộng nền đường từ 17 m lên 24,75 m, đáp ứng tiêu chuẩn cao tốc 4 làn xe hoàn chỉnh với vận tốc thiết kế 100 km/giờ. Toàn tuyến sẽ được bố trí làn dừng khẩn cấp liên tục, thay vì chỉ có các điểm dừng xe cục bộ như trước đây.
Bên cạnh đó, hệ thống cầu trên tuyến được mở rộng đồng bộ theo quy mô hoàn chỉnh; mặt đường được bổ sung lớp bê tông nhựa tạo nhám theo tiêu chuẩn kỹ thuật mới. Hồ sơ điều chỉnh cũng đề xuất đầu tư ngay nút giao Gia Hiệp, bổ sung cầu vượt dân sinh tại Km196+170 cùng nhiều hạng mục an toàn giao thông, thoát nước và hầm chui dân sinh.
Do quy mô đầu tư tăng lên, thời gian hoàn thành dự án dự kiến lùi đến quý 4/2028, thay vì quý 4/2027 như kế hoạch trước đây. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án sau điều chỉnh khoảng 18.036 tỉ đồng, tăng hơn 3.100 tỉ đồng so với phương án đã được phê duyệt.
Doanh nghiệp dự án đề xuất các phương án tài chính theo hướng ưu tiên giữ ổn định phần vốn của nhà đầu tư và bổ sung vốn ngân sách để bảo đảm hiệu quả đầu tư.
Trong đó, vốn ngân sách nhà nước dự kiến tham gia khoảng 8.977 tỉ đồng, còn phần vốn của nhà đầu tư giữ nguyên theo hợp đồng đã ký kết với gần 9.957 tỉ đồng.
Đối với dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, doanh nghiệp dự án đề xuất mở rộng nền đường từ 17 m lên 22 m. Tuyến này vẫn giữ quy mô 4 làn xe nhưng được bổ sung làn dừng khẩn cấp liên tục trên toàn tuyến, thay thế phương án bố trí các điểm dừng cách nhau 4 - 5 km như trước.
Cùng với việc mở rộng nền đường, toàn bộ 16 cầu trên tuyến sẽ được mở rộng đồng bộ; kết cấu mặt đường được điều chỉnh theo tiêu chuẩn kỹ thuật mới, bổ sung lớp tạo nhám nhằm nâng cao độ an toàn khi khai thác. Nhiều hạng mục như hệ thống thoát nước, công trình an toàn giao thông, hầm chui dân sinh và các công trình kỹ thuật phục vụ vận hành cũng được hoàn thiện đồng bộ.
Sau điều chỉnh, tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc khoảng 16.493 tỉ đồng, chưa bao gồm lãi vay. Nhà đầu tư đề xuất phương án giữ nguyên phần vốn theo hợp đồng BOT đã ký và bổ sung khoảng 1.223 tỉ đồng vốn ngân sách cho phần đầu tư mở rộng.
Sau khi nghe các đơn vị báo cáo, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng thống nhất định hướng tiếp tục hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh theo phương án đầu tư hoàn chỉnh đối với cả hai tuyến cao tốc. Giao Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 phối hợp Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư, bảo đảm tính khả thi về kỹ thuật, tài chính và đúng quy định pháp luật trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
Đáng chú ý, đây đều là những dự án giao thông chiến lược đã được khởi công trong năm 2025. Trong đó, cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương được khởi công ngày 29.6.2025 với chiều dài khoảng 73,6 km. Tiếp đó, dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc dài hơn 66 km cũng được khởi công ngày 19.12.2025.
Tại bộ phận một cửa Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bình Tiên, dù cuối tuần nhưng có khá đông người dân đến chứng thực, giải quyết hồ sơ đất đai và nhiều thủ tục hành chính khác.
Điều khiến nhiều người hài lòng không chỉ là thủ tục được giải quyết trong ngày nghỉ, mà còn là việc họ không còn phải nghỉ một ngày công để hoàn thành các thủ tục hành chính.
Anh Nguyễn Quốc Đạt (25 tuổi, ngụ phường Bình Tiên) cho biết do bận làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu nên chọn sáng thứ Bảy để thực hiện thủ tục xác minh. "Dù hôm nay khá đông người đến làm thủ tục nhưng quá trình giải quyết diễn ra nhanh gọn, tôi không phải chờ quá lâu", anh Đạt chia sẻ.
Ông Liên Chí Quang, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bình Tiên, cho biết việc tổ chức làm việc vào ngày thứ Bảy được triển khai theo Quyết định số 42, tạo điều kiện để người dân giải quyết thủ tục hành chính ngoài giờ làm việc trong tuần.
Trung tâm tiếp nhận và giải quyết các hồ sơ thuộc lĩnh vực chứng thực, đất đai cùng một số thủ tục hành chính khác, trên cơ sở nhu cầu thực tế và phương án bố trí của từng đơn vị.
Để bảo đảm hoạt động hiệu quả nhưng không ảnh hưởng đến chế độ làm việc của cán bộ, công chức, trung tâm bố trí nhân sự trực theo hình thức luân phiên vào ngày thứ Bảy, phân công phù hợp với khối lượng công việc và nhu cầu giải quyết hồ sơ của người dân.
Vào ngày 29-6, UBND TP.HCM đã ban hành Quyết định số 42 về việc tổ chức làm việc sáng thứ Bảy hằng tuần để tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả thủ tục hành chính (trừ ngày lễ, Tết và ngày nghỉ khác theo quy định của pháp luật).
