Mục tiêu 100% người dân TPHCM có “hộ chiếu sức khỏe” năm 2030
Tại hoạt động “Smart Healthcare 2026” hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, diễn ra ở TPHCM ngày 8/4, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, thành phố đang đứng trước những thử thách không nhỏ từ tốc độ đô thị hóa nhanh, quy mô dân số lớn, tình trạng già hóa dân số và sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm.
Trước nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, ngành y tế đang quyết liệt chuyển đổi mô hình từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ chăm sóc khi có bệnh sang quản lý sức khỏe liên tục, toàn diện suốt vòng đời.
Trong hành trình chuyển đổi ấy, y tế thông minh (Smart Healthcare) được xác định là chìa khóa then chốt. Theo ông Châu, y tế thông minh không chỉ dừng lại ở trang thiết bị hiện đại mà là xây dựng hệ sinh thái số toàn diện. Trong đó, dữ liệu sức khỏe được liên thông để việc chăm sóc mang tính cá thể hóa và đạt hiệu quả tối ưu.
“TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử. Đây sẽ là hộ chiếu sức khỏe theo mỗi người suốt cuộc đời. Nó không chỉ giúp bác sĩ có phác đồ điều trị chính xác nhờ dữ liệu lịch sử y tế đầy đủ, mà còn giúp người dân tự theo dõi tình trạng bản thân thuận tiện nhất”, Phó Giám đốc Sở Y tế chia sẻ.
Bên cạnh xây dựng hồ sơ sức khỏe, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các thiết bị đeo thông minh cũng mở ra kỷ nguyên mới cho ngành y tế. Các thiết bị này giúp theo dõi chỉ số sinh tồn theo thời gian thực, cảnh báo sớm dấu hiệu bất thường và xóa nhòa khoảng cách địa lý thông qua khám chữa bệnh từ xa (Telemedicine).
Dù đề cao vai trò của công nghệ tiên tiến, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu khẳng định, lối sống lành mạnh của mỗi cá nhân vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Để hiện thực hóa mục tiêu toàn dân khỏe mạnh, lãnh đạo Sở Y tế kêu gọi mỗi người cần bắt đầu từ những hành động thiết thực nhất.
Cụ thể, người dân cần chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ, bằng cách hạn chế rượu bia, thuốc lá và cắt giảm lượng muối, đường, chất béo không lành mạnh trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Song song đó, cần duy trì thói quen vận động thể chất và xây dựng môi trường sống xanh, để vừa cải thiện thể trạng, vừa nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, công tác dinh dưỡng hợp lý – trọng tâm là chương trình “dinh dưỡng 1000 ngày đầu đời” – được coi như chìa khóa nâng tầm vóc cho thế hệ tương lai.
Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM cũng khuyến khích người dân tận dụng các dịch vụ y tế tại cộng đồng để tầm soát định kỳ, giúp phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật ngay từ giai đoạn khởi phát.
Thách thức trong hành trình miễn dịch trọn đời
Chia sẻ tại hội nghị khoa học “Hành trình miễn dịch trọn đời – Góc nhìn đa chiều về cơ hội và thách thức”, diễn ra mới đây, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, dịch tễ học toàn cầu và trong nước đã có nhiều biến động, từ thay đổi mô hình bệnh tật theo độ tuổi và nhóm nguy cơ đến các thách thức đối với hệ thống y tế.
Do đó, cách tiếp cận dự phòng cần được đặt trong tổng thể chiến lược và dựa trên dữ liệu dịch tễ, bằng chứng khoa học cũng như kinh nghiệm quốc tế. Trong đó, định hướng “miễn dịch trọn đời” ngày càng được quan tâm để nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Thực tế hiện nay, gánh nặng bệnh truyền nhiễm đang tập trung ở các nhóm dễ bị tổn thương, nhưng chưa được chủ động dự phòng đầy đủ. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, kéo theo sự thay đổi về nhu cầu chăm sóc sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi và các nhóm có bệnh nền.
PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM phân tích, người lớn tuổi (đặc biệt từ 65 tuổi trở lên) dễ mắc các nhiễm trùng đường hô hấp với mức độ nghiêm trọng và nguy cơ tử vong cao.
Các nhiễm trùng đường hô hấp không chỉ gây bệnh cấp tính mà còn làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính. Đặc biệt, đồng nhiễm virus và vi khuẩn có thể dẫn đến diễn tiến nặng và làm gia tăng nguy cơ tử vong. Do đó, chuyên gia cho rằng việc chủ động phòng ngừa cần được cân nhắc ở nhóm bệnh nhân này.
GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến, Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam cho biết thêm, với trẻ nhũ nhi, RSV (virus hợp bào hô hấp) là một trong những tác nhân hô hấp thường gặp ở. RSV có thể gây ra các di chứng như hen suyễn và thở khò khè, với tỷ lệ nhập viện cao nhiều lần so với cúm.
Nhiễm RSV không chỉ tạo gánh nặng bệnh tật mà còn ảnh hưởng lớn đến tài chính của gia đình người bệnh cũng như hệ thống chăm sóc y tế.
Các chuyên gia cho rằng, từ các nhóm nguy cơ khác nhau (người cao tuổi, người có bệnh nền, trẻ nhũ nhi…), khái niệm “miễn dịch trọn đời” cần được đặt ra như một khung tiếp cận theo vòng đời trong y tế dự phòng.
Từ đó, giúp cộng đồng chuyên môn nhìn nhận dữ liệu dịch tễ, thực hành lâm sàng và kinh nghiệm quốc tế một cách hệ thống hơn, phù hợp với nhu cầu sức khỏe thay đổi theo tuổi và nhóm nguy cơ.
“Cần nhận diện nguy cơ sớm và tăng cường trao đổi thông tin khoa học với nhân viên y tế, bao gồm cả giai đoạn thai kỳ, như một phần của cách tiếp cận theo vòng đời”, GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến nhận định.
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh nhân phát hiện tiểu đường qua thăm khám định kỳ với chỉ số đường huyết lúc đói là 8,1 mmol/l. Thay vì dùng thuốc theo chỉ định, anh tự điều chỉnh chế độ ăn và học theo các hội nhóm trên mạng xã hội, sắc lá ổi uống thay nước lọc để hạ đường huyết.
Sau ba tháng, bệnh nhân sụt cân nhanh, mệt mỏi và khát nước liên tục. Kết quả xét nghiệm tại bệnh viện cho thấy đường huyết vượt ngưỡng 11 mmol/l, cao gấp đôi mức bình thường. Ngoài đường huyết tăng vọt, người đàn ông còn bị tăng huyết áp và gặp biến chứng tổn thương đáy mắt.
Bác sĩ Tuấn nhận định đây là tình trạng phổ biến khi nhiều người bệnh mới phát hiện tiểu đường thường từ chối điều trị y khoa. Thay vào đó, họ tin dùng các phương pháp truyền miệng như lá ổi, lá xoài hoặc thảo dược không rõ nguồn gốc với mong muốn khỏi bệnh hoàn toàn.
Về mặt khoa học, lá ổi chứa flavonoid, đặc biệt là quercetin giúp ức chế enzym α-glucosidase, hỗ trợ làm chậm hấp thu carbohydrate và giảm đường huyết sau ăn. Một số nghiên cứu quy mô nhỏ tại Nhật Bản từng ghi nhận trà lá ổi có thể cải thiện chỉ số HbA1c ở người tiền tiểu đường. Dù vậy, các bằng chứng hiện tại vẫn chưa đủ mạnh để khẳng định loại lá này có tác dụng điều trị thay thế thuốc. Hầu hết nghiên cứu đều có cỡ mẫu nhỏ, thời gian theo dõi ngắn và chưa chuẩn hóa được hàm lượng hoạt chất cần thiết.
Chuyên gia cảnh báo việc tự ý thay thế phác đồ điều trị bằng thảo dược tiềm ẩn rủi ro lớn, đặc biệt với người mắc tiểu đường type 1 vốn cần insulin để duy trì sự sống. Việc thiếu insulin có thể khiến người bệnh hôn mê và đe dọa tính mạng. Bác sĩ khuyến cáo người dân cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định dùng thuốc, kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học và vận động thường xuyên để kiểm soát bệnh hiệu quả, tránh những biến chứng đáng tiếc.
Nhiều người nghĩ người bị đau tim phải lớn tuổi, thừa cân hoặc có lối sống thiếu lành mạnh. Nhưng thực tế hiện nay, ngày càng nhiều trường hợp người trông khỏe mạnh vẫn bất ngờ bị nhồi máu cơ tim.
Một trong những nguyên nhân âm thầm phía sau là tăng huyết áp. Theo bác sĩ Anjan Siotia, Giám đốc Khoa Tim mạch tại Bệnh viện tim mạch BM Birla (Ấn Độ), tăng huyết áp được gọi là “kẻ giết người thầm lặng” vì bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng: Không sốt, không đau, không dấu hiệu cảnh báo rõ rệt, nhưng bên trong cơ thể, huyết áp cao âm thầm làm tổn thương mạch máu, gây áp lực lên tim và làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh thận cũng như các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Bác sĩ Siotia cho biết: “Nhiều người không khám sức khỏe định kỳ vì nghĩ mình vẫn khỏe, hoàn toàn không có triệu chứng như đau ngực hay mệt mỏi, nhưng tim đã chịu áp lực kéo dài suốt nhiều năm. Chính sự tăng huyết áp âm thầm tiến triển trong thời gian dài này dẫn tới các dấu hiệu đầu tiên là nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim hoặc tổn thương thận”.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, tăng huyết áp thường không gây dấu hiệu hay triệu chứng ngay cả khi chỉ số đã ở mức nguy hiểm. Huyết áp cao âm thầm gây ra những tổn thương nhỏ bên trong mạch máu, khiến mảng xơ vữa dễ hình thành hơn, động mạch cứng dần và tim phải hoạt động gắng sức mỗi ngày. Chỉ cần một mảng tắc nghẽn hoặc rối loạn nhịp tim cũng có thể dẫn đến tình trạng nguy hiểm tính mạng.
Theo các chuyên gia, ngồi quá lâu, tiếp xúc màn hình liên tục, thức khuya, ngủ kém, căng thẳng kéo dài, hút thuốc, ăn thực phẩm chế biến sẵn và ít vận động đều là những yếu tố nguy cơ quan trọng làm gia tăng tình trạng tăng huyết áp.
Ngoài ra, áp lực công việc, lo lắng tài chính và thời gian nghỉ ngơi ít hơn khiến hormone căng thẳng tăng cao kéo dài, từ đó ảnh hưởng đến mạch máu và nhịp tim.
Tin vui là tăng huyết áp âm thầm hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả. Các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên:
Thêm vào đó, các bác sĩ khuyến cáo không nên chỉ đo huyết áp khi cảm thấy mệt hay có triệu chứng. Ngay cả người ở độ tuổi 20 - 30 cũng nên kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình mắc tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch, theo Times of India (Ấn Độ).
Thực hiện các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Tây Ninh tại Kế hoạch số 2777/KH-UBND và Sở Y tế tại Kế hoạch số 6981/KH-SYT về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh lý miễn phí cho người dân, Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 189/BVĐKQTTA-KHTH nhằm rà soát và huy động nguồn lực y tế ở mức cao nhất.
"Đây là một chương trình có ý nghĩa đối với người dân. Bệnh viện mong muốn huy động tốt nhất nguồn lực chuyên môn để đồng hành cùng địa phương, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân", BS.CK2 Lê Phạm Hoa Sơn Trà, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An, khẳng định.
Để đáp ứng quy mô dự kiến và bảo đảm tiến độ khám tại các địa phương được phân công gồm các xã, phường Long An, Tân An, Khánh Hậu, Tân Tây, Thủ Thừa, Thạnh Hóa, Tân Trụ, Vàm Cỏ... Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An đã kích hoạt quy trình huy động nhân sự quy mô lớn. Cụ thể, bệnh viện dự kiến bố trí ngay đợt đầu gồm 40 bác sĩ dày dạn kinh nghiệm, 40 điều dưỡng và kỹ thuật viên chuyên môn cao, cùng 20 nhân viên hành chính, công nghệ thông tin chuyên trách. Sự chuẩn bị chu đáo này giúp quy trình tiếp đón, thăm khám diễn ra khoa học, rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi của người dân.
Bên cạnh yếu tố con người, Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An tự tin đảm bảo chất lượng khám, tầm soát chuyên sâu theo yêu cầu của người dân nhờ có hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại. Đó là hệ thống chụp cộng hưởng từ MRI 1.5 Tesla và máy cắt lớp vi tính MSCT 128 lát cắt thế hệ mới của hãng Philips. Đi kèm là hệ thống máy siêu âm cao cấp từ GE Healthcare, thiết bị phẫu thuật nội soi tiên tiến và hệ thống phòng Lab xét nghiệm tự động hoàn toàn. Hệ thống thiết bị chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm chuyên sâu này hỗ trợ phát hiện và đánh giá một số bệnh lý tim mạch, thần kinh, ung bướu khi có chỉ định chuyên môn phù hợp.
Điểm tựa vững chắc nhất để người dân yên tâm tham gia chương trình chính là chính sách thông tuyến BHYT toàn quốc, được áp dụng tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An từ tháng 8.2025. Bước này đã phá bỏ hoàn toàn rào cản tâm lý e ngại chi phí đắt đỏ tại các cơ sở y tế chuẩn quốc tế. Người dân có thẻ BHYT khi đến đây đều được hưởng đầy đủ quyền lợi khám chữa bệnh theo đúng quy định hiện hành với mức giá tương đương tuyến tỉnh, nhưng lại được trải nghiệm dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
Đặc biệt, sự hiện diện của các chuyên gia, y bác sĩ đầu ngành đến từ các bệnh viện lớn tại TP.HCM như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM… trực tiếp thăm khám và hội chẩn là sự bảo chứng vững chắc cho chất lượng chuyên môn. Điều này giúp giữ lại "giờ vàng" cho các ca bệnh phức tạp ngay tại tuyến cơ sở, giảm áp lực vượt cấp không cần thiết lên các bệnh viện tuyến cuối.
Ngoài các nội dung khám theo chương trình của tỉnh Tây Ninh, Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An cũng chủ động bố trí thêm một số hoạt động hỗ trợ bằng nguồn lực của đơn vị nhằm giúp người dân tham gia chương trình thuận tiện hơn, như phân luồng khám, phục vụ suất ăn nhẹ sau khi lấy máu xét nghiệm và tư vấn kết quả sau khám theo chỉ định chuyên môn. Đồng thời, bệnh viện dự kiến trao tặng các phiếu hỗ trợ chăm sóc sức khỏe để người dân có thêm điều kiện tiếp tục theo dõi sức khỏe và sử dụng các dịch vụ khám, tư vấn phù hợp với nhu cầu sau chương trình.
Đại diện Bệnh viện đa khoa Quốc tế Tân An cho biết, các hoạt động hỗ trợ này không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm của người dân trong suốt quá trình tham gia khám sức khỏe mà còn hướng tới mục tiêu khuyến khích mỗi người hình thành thói quen theo dõi sức khỏe định kỳ. Với sự chuẩn bị đồng bộ về nhân lực, chuyên môn và cơ sở vật chất, bệnh viện kỳ vọng sẽ đồng hành cùng ngành y tế tỉnh Tây Ninh triển khai hiệu quả chương trình khám sức khỏe toàn dân, góp phần phát hiện sớm bệnh lý, nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe và mang đến cho người dân thêm nhiều cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.
