Cuối tuần trước, Hà Nội phê duyệt đề án phát triển theo hướng tiệm cận “chuẩn quốc tế” với hai trường THPT chuyên Chu Văn An và Hà Nội – Amsterdam, ngay lập tức gây bàn luận trên các diễn đàn.
TS Nguyễn Quang Minh, chuyên gia giáo dục quốc tế và là Giám định viên Hội đồng các trường Quốc tế (CIS), cho rằng đây là hướng đi cần thiết.
Ông đánh giá đề án của hai trường có sự học hỏi từ các mô hình đào tạo tài năng ở Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và Anh, song không sao chép máy móc mà vẫn giữ “tinh thần trường công” với ngân sách nhà nước làm nền tảng.
Các mục tiêu như tăng cường nghiên cứu khoa học, trí tuệ nhân tạo, học tập dự án và hội nhập học thuật quốc tế là phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh mới.
Chuyên gia cũng đánh giá cao việc sử dụng khái niệm “tiệm cận quốc tế”, thay vì ngay lập tức khẳng định sẽ trở thành một “trường chuẩn quốc tế”.
“Đây là cách tiếp cận thận trọng và thực tế, bởi giáo dục quốc tế không chỉ là câu chuyện chương trình hay chứng chỉ, mà là cả một hệ sinh thái học thuật, văn hóa và quản trị cần thời gian dài để hình thành”, ông Minh nói.
Điểm gây tranh luận nhất nằm ở tiêu chí cụ thể của trường chuyên Chu Văn An. Trường này đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 có ít nhất 150 học sinh trúng tuyển đại học tại Anh, Mỹ, Australia và 80 em nhận học bổng quốc tế. Trường cũng tổ chức các hoạt động để hỗ trợ học sinh làm quen, chuẩn bị cho các kỳ thi, chương trình chuẩn hóa quốc tế như SAT, ACT, AP, IB… – vốn được nhiều đại học trên thế giới dùng như một tiêu chí xét tuyển đầu vào.
Theo ông Quang Minh, một ngôi trường xuất chúng không phải là nơi “dạy học sinh vào Harvard”, mà là nuôi dưỡng học sinh có nền tảng tư duy, năng lực nghiên cứu, khả năng tự học và thích nghi, để các em có đủ năng lực “vào Harvard”.
Lãnh đạo một trường THPT chuyên ở phía Nam nhìn nhận rằng việc du học, thi chứng chỉ SAT, AP… nên là kế hoạch của học sinh và gia đình, không nên là mục tiêu của trường chuyên.
Ông dẫn lại nhiệm vụ của trường chuyên được đề cập trong Luật Giáo dục, đó là phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu trong các môn học, tạo nguồn nhân tài cho đất nước.
“Học sinh trường chuyên đi du học không phải là điều xấu nhưng không nên dùng nguồn lực nhà nước để thúc đẩy điều đó”, ông nói.
Bởi dù còn hạn chế, trường chuyên đã và đang được ưu tiên hơn về ngân sách, đội ngũ giáo viên giỏi và những chính sách khác trong hệ thống giáo dục công lập nói chung.
“Việc phân bổ thêm ngân sách để tạo bệ phóng “tiếp cận quốc tế” cho một bộ phận nhỏ vốn đã được đầu tư nhiều hơn là thiếu công bằng cho số đông”.
PGS. TS quản lý giáo dục Trương Đình Thăng, Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Trị, cũng cảnh báo các mục tiêu “quốc tế hóa” có thể trở thành một cuộc đua thành tích, xem trường nào có nhiều học sinh đạt chứng chỉ, nghiên cứu khoa học… hơn. Khi đó, mô hình mới rất dễ lại đặt trọng tâm vào luyện thi, tăng áp lực cho học trò.
Ở chiều ngược lại, ông Đàm Quang Minh, Đồng chủ tịch khối Phổ thông, Tập đoàn giáo dục EQuest, thấy rằng cần đặt những tiêu chí về du học, chứng chỉ trong tổng thể định hướng hội nhập quốc tế của trường chuyên Chu Văn An.
Theo ông, đề án này theo đuổi mô hình tương tự một số trường công ở Singapore, khi triển khai các chương trình như tú tài quốc tế IB để học sinh tiếp cận chuẩn đầu ra toàn cầu. Ngoài ra, Việt Nam hiện chưa có đại học nào vào top 200 thế giới, nên học sinh “chỉ có lựa chọn du học” nếu muốn vào các trường như vậy.
Ông Minh cũng đánh giá cao việc đề án nhấn mạnh hỗ trợ học bổng cho học sinh khó khăn, để các em được tiếp cận chương trình quốc tế.
“Làm được điều này, các chương trình như IB sẽ không còn là đặc quyền của những gia đình giàu có”, ông nói.
Dù có góc nhìn khác nhau, các chuyên gia đều cho rằng hai trường nên thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp về chương trình, đội ngũ và tăng cường hợp tác quốc tế.
TS Nguyễn Quang Minh thấy cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực học thuật và nghiên cứu thực chất, bổ sung các chỉ số về sức khỏe tinh thần để bảo vệ học sinh, giúp các em phát triển toàn diện.
Đây cũng là quan điểm của PGS Trương Đình Thăng. Ông lưu ý các trường cân bằng giữa học thuật đỉnh cao và sức khỏe tinh thần của học sinh, hội nhập quốc tế và trách nhiệm đất nước, đào tạo cá nhân xuất sắc và xây dựng tinh thần phụng sự cộng đồng.
Các chuyên gia kỳ vọng hai đề án không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo của trường chuyên công lập, mà còn mở thêm cơ hội để học sinh Việt Nam tiếp cận môi trường học thuật và chuẩn đầu ra quốc tế ngay trong nước.
Theo dữ liệu từ Bộ Nội vụ Australia, gần 4.800 sinh viên nộp hồ sơ xin thị thực từ nước ngoài bị từ chối trong tháng 3, tỷ lệ cao nhất trong 20 năm. Hầu hết mất trắng khoản phí không hoàn lại 2.000 AUD (1.400 USD). Mức này vốn tăng vọt từ 710 AUD cách đây gần hai năm.
Tổng cộng, chính phủ thu về gần 65 triệu AUD (gần 47 triệu USD) phí visa du học trong tháng này. Nguồn thu đang lớn dần đến mức có thể tài trợ cho hoạt động của những cơ quan nhà nước khác như Cục Khí tượng hay Tổng cục Thống kê.
Keri Ramirez, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Studymove, tính toán phí visa từ sinh viên và người phụ thuộc đã mang về cho Australia khoảng 735 triệu AUD trong năm ngoái, tăng mạnh so với mức 244 triệu AUD năm 2018. Riêng nhóm sinh viên đại học đóng góp 469 triệu AUD vào năm 2024, gấp gần 4 lần so với 6 năm trước.
Việc giới chức vừa nâng rào cản kỹ thuật để siết visa du học, khiến tỷ lệ trượt lên cao, vừa tăng mạnh phí hồ sơ không hoàn lại, gây tranh cãi về mặt đạo đức.
Nguyên Thứ trưởng Bộ Di trú Australia - Abul Rizvi, gọi đây là "chính sách tồi tệ", khi một quốc gia giàu có thu lợi hàng triệu USD từ giấc mơ của người trẻ, xuất thân từ những nước có thu nhập trung bình.
Theo ông Keri Ramirez, nhiều nước chỉ thu phí ở những bước cuối, khi mà du học sinh chắc chắn sẽ được cấp visa.
Tỷ lệ đỗ visa du học Australia trong tháng 3 vừa qua chỉ khoảng 59%, trong khi hơn 20 năm nay, con số này đều trên 73%, nhiều chuyên gia đánh giá là bất thường. Ông Rizvi nhận định các nhân viên di trú đang khắt khe hơn khi yêu cầu ứng viên chứng minh tài chính cho toàn bộ thời gian học, thay vì chỉ năm đầu tiên.
Hai năm nay, Australia liên tục siết thị thực du học, nhằm kiểm soát lượng người nhập cư, sau giai đoạn bùng nổ với gần 1,1 triệu sinh viên quốc tế năm 2024.
Thời gian ở lại làm việc của du học sinh sau tốt nghiệp bị rút từ 4-6 năm xuống còn 2-3 năm, mức chứng minh tài chính lên 29.710 AUD, cao hơn 20% so với trước đây. Các loại phí xin visa du học, việc làm sau tốt nghiệp (485) cũng tăng chóng mặt.
Trường hướng tới nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự, đặt mục tiêu tăng mạnh đội ngũ giảng viên trình độ cao, phấn đấu tăng gấp đôi số lượng tiến sĩ với việc bổ sung thêm gần 250 tiến sĩ. Trong đó 50% đạt học hàm giáo sư, phó giáo sư và nâng gấp đôi số lượng công bố quốc tế trong 5 năm tới.
Thông tin được PGS.TS Trần Lê Quan - Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) - công bố trong chiến lược phát triển đến năm 2030 của trường trong định hướng tăng trưởng chung của Đại học Quốc gia TP.HCM.
Hoạt động nghiên cứu của trường cũng ghi nhận những bước tiến đáng kể. Số lượng công bố quốc tế tăng trưởng ổn định 10-15% mỗi năm với gần 4.000 bài báo được công bố trên cơ sở dữ liệu Scopus trong 5 năm qua.
Khoảng 1.200 đề tài khoa học các cấp với tổng kinh phí hơn 200 tỉ đồng đã được trường triển khai hiệu quả.
Nhiều phòng thí nghiệm trọng điểm, nhóm nghiên cứu mạnh, sáng chế và sản phẩm chuyển giao công nghệ đã ra đời, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn cho địa phương và doanh nghiệp.
"Với chiến lược này, Trường đại học Khoa học tự nhiên đặt mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu hàng đầu, góp phần nâng tầm chất lượng giáo dục và khoa học Việt Nam trong giai đoạn tới", ông Quan nhấn mạnh.
Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) hiện có 1.070 viên chức, người lao động. Trong đó có 10 giáo sư, 66 phó giáo sư, 246 tiến sĩ và 404 thạc sĩ đang công tác tại 10 khoa, 11 phòng chức năng, thư viện, 8 trung tâm, 1 viện và 8 phòng thí nghiệm.
Tỉ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ chiếm hơn 60% và đang tiếp tục có xu hướng tăng trong những năm tới. Đến nay, quy mô đào tạo của trường đạt gần 18.000 sinh viên đại học cùng khoảng 2.500 học viên sau đại học và nghiên cứu sinh.
Trường đào tạo 31 chương trình đại học, 37 chương trình thạc sĩ và 31 chương trình tiến sĩ, trải dài 8 lĩnh vực trọng điểm như: khoa học tự nhiên, khoa học sự sống, kỹ thuật, công nghệ thông tin, toán - thống kê, môi trường và giáo dục.
Hệ sinh thái hợp tác quốc tế của trường ngày càng mở rộng với gần 60 đối tác và hơn 120 thỏa thuận hợp tác, triển khai nhiều chương trình liên kết đào tạo và đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, giúp nhà trường hội nhập sâu rộng trong khu vực và quốc tế.
Chiều 13-7, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp cùng Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam tổ chức lễ tổng kết và trao giải quốc gia cuộc thi Vô địch tin học văn phòng thế giới 2026 (MOS World Championship 2026).
Bước vào mùa giải thứ 17 tổ chức tại Việt Nam, cuộc thi ghi nhận gần 1.500 thí sinh xuất sắc tham dự, được tuyển chọn từ 185 đội tuyển đến từ các trường phổ thông, trung cấp, cao đẳng, đại học và học viện trên cả nước. Trong đó có tới 450 thí sinh đến từ các khu vực còn nhiều khó khăn về điều kiện tiếp cận công nghệ thông tin.
Sau vòng loại quốc gia được tổ chức đồng thời tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM, gần 90% thí sinh đạt từ 700 điểm trở lên - mức điểm đủ điều kiện sở hữu chứng chỉ MOS quốc tế. Đặc biệt có tới 153 thí sinh đạt điểm tuyệt đối 1.000 điểm.
Vượt qua hàng nghìn thí sinh trên cả nước, 150 gương mặt xuất sắc nhất đã bước vào vòng chung kết quốc gia, tranh tài ở 6 nội dung thi để tìm ra những nhà vô địch quốc gia.
Đáng chú ý kết quả mùa giải năm nay cho thấy học sinh phổ thông chiếm tới 63% tổng số thí sinh tham dự, và có 4 đại diện góp mặt trong đội tuyển MOS Việt Nam 2026 tham dự vòng chung kết thế giới.
Danh sách 6 thí sinh đoạt giải nhất vòng thi quốc gia, trở thành đại sứ MOS Việt Nam tham dự vòng chung kết Tin học văn phòng thế giới tại Mỹ vào cuối tháng 7 như sau:
Chia sẻ về kết quả mùa giải năm nay, bà Đoàn Nguyễn Vân Khánh - Giám đốc điều hành Tổ chức giáo dục IIG Việt Nam - cho biết việc có 4/6 nhà vô địch quốc gia năm nay đến từ các trường THPT, cho thấy thế hệ trẻ đang rất chủ động, sẵn sàng bước vào môi trường học tập và làm việc toàn cầu từ sớm thay vì đợi đến bậc đại học.
Tại buổi lễ, anh Nguyễn Minh Triết - Bí thư Thường trực Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam - nhấn mạnh: “Trong kỷ nguyên số, năng lực cạnh tranh của mỗi cá nhân không chỉ được đo bằng kiến thức chuyên môn, mà còn được quyết định bởi năng lực số, khả năng đổi mới sáng tạo và năng lực hội nhập quốc tế.
Chính vì vậy việc tạo dựng những sân chơi theo chuẩn quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực trẻ”.
