Trong các video lan truyền, sau khi rút tép tỏi ra khỏi mũi, chất nhầy dường như “tuôn ra” rất nhiều. Điều này được dùng như bằng chứng cho thấy tỏi đã “làm sạch” xoang. Thực tế, hiện tượng này không hề chứng minh hiệu quả, mà còn cho thấy người thực hiện có thể đang hiểu sai về cơ chế hoạt động của mũi, theo Healthline (Mỹ).
Theo tiến sĩ – thạc sĩ điều dưỡng Debra Sullivan, giảng viên cao cấp tại Đại học Walden (Mỹ), một số video hướng dẫn bóc vỏ tỏi, nhét mỗi bên mũi một tép và giữ trong 10 – 20 phút. Khi lấy ra, chất nhầy chảy ra nhiều, khiến người xem tin rằng tỏi đã giúp thông xoang. Nhưng sự thật không đơn giản như vậy.
Niêm mạc mũi có nhiệm vụ tiết chất nhầy để giữ lại vi khuẩn, dị nguyên và bụi bẩn. Khi bị cảm lạnh hoặc dị ứng, cơ thể tăng tiết chất nhầy để tự bảo vệ, gây cảm giác nghẹt mũi.
Khi nhét tỏi vào mũi, bạn đã vô tình chặn đường lưu thông không khí và giữ chất nhầy lại phía sau tép tỏi. Cơ thể coi đó là vật cản, vì vậy, khi rút tỏi ra, lượng chất nhầy bị “dồn ứ” sẽ chảy ra cùng lúc. Nói cách khác, chất nhầy tuôn ra là do cơ thể đang cố gắng đẩy dị vật (tép tỏi) ra ngoài.
Ngoài ra, tỏi chứa các hợp chất như allicin – tạo mùi đặc trưng và có tính kháng khuẩn – nhưng đồng thời cũng gây kích ứng mạnh niêm mạc mũi.
Cơ thể nhận thấy vừa có vật cản, vừa có chất kích thích hóa học, nên càng tăng tiết chất nhầy nhiều hơn. Điều này khiến “hiệu ứng” trong video càng rõ, nhưng đó là phản ứng kích ứng chứ không phải dấu hiệu chữa lành.
Tỏi được biết đến với đặc tính kháng viêm và kháng khuẩn khi ăn vào cơ thể. Tuy nhiên, không có bằng chứng lâm sàng nào cho thấy nhét tỏi vào mũi giúp giảm nghẹt mũi.
Các nghiên cứu về lợi ích của tỏi đều liên quan đến việc ăn, không phải tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc mũi. Phương pháp nhét tỏi vào mũi để trị nghẹt mũi cũng không được kiểm chứng về hiệu quả lẫn độ an toàn.
Cách làm này có thể gây ra nhiều rủi ro như:
Thay vì làm theo trào lưu, các phương pháp sau được y khoa khuyến nghị:
Tóm lại, nhét tỏi vào mũi không giúp thông xoang theo cách có lợi về mặt y khoa. Ngược lại, nó gây kích ứng, tăng tiết chất nhầy và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng hoặc chấn thương. Khi bị nghẹt mũi, hãy chọn những phương pháp đã được kiểm chứng thay vì chạy theo trào lưu trên mạng.
Trà cung cấp polyphenol và nhiều hợp chất có lợi cho sức khoẻ đường ruột, quá trình trao đổi chất và tâm trạng. Theo bài đăng trên Health.com, trà có những vai trò như sau
Hỗ trợ sức khỏe đường ruột
Trà chứa hợp chất chống oxy hóa polyphenol. Polyphenol trong trà có thể giúp tăng cường các vi khuẩn có lợi như Bifidobacterium và Lactobacillus, đồng thời ngăn ngừa sự phát triển của các vi khuẩn có hại.
Điều này giúp tăng cường sức khỏe của hệ vi sinh đường ruột. Các hợp chất trong trà, đặc biệt là trà xanh có thể giúp tăng cường axit béo chuỗi ngắn cung cấp năng lượng cho các tế bào ruột, giúp ngăn ngừa tình trạng viêm và tăng cường niêm mạc ruột.
Hệ vi sinh đường ruột khoẻ mạnh đóng vai trò quan trọng đối với tiêu hoá, sức khỏe miễn dịch và tâm trạng. Mối liên hệ này là do trục não ruột, hệ thống liên lạc giữa ruột và não. Nghiên cứu cho thấy sự mất cân bằng đường ruột có thể dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường loại 2, béo phì, lo âu và trầm cảm.
Thúc đẩy quá trình trao đổi chất
Một số loại trà như trà xanh, trà đen hoặc trà olong có thể hỗ trợ quá trình trao đổi chất và thành phần cơ thể. Trà xanh rất giàu chất chống oxy hóa catechin, có thể giúp hỗ trợ đốt cháy chất béo.
Trà đen chứa các hợp chất theaflavin và thearubigin có thể giúp giảm mỡ cơ thể, bao gồm cả mỡ nội tạng, loại mỡ tích trữ sâu trong bụng xung quanh các cơ quan. Một số nghiên cứu chỉ ra rằng polyphenol có thể hỗ trợ quản lý cân nặng. Trà olong có chứa caffeine, hợp chất có thể giúp tăng lượng calo đốt chất trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, trà không phải là giải pháp nhanh chóng cho việc giảm cân hoặc trao đổi chất. Chế độ ăn uống, giấc ngủ, kiểm soát căng thẳng, vận động và thói quen tổng thể vẫn là những yếu tố quan trọng nhất.
Cải thiện tâm trạng và sức khỏe não bộ
Trà xanh và trà đen chứa caffeine và L-theanine, một axit amin có tự nhiên trong lá trà. Một vài nghiên cứu chỉ ra rằng L-theanine có thể hỗ trợ cảm giác bình tĩnh, tập trung, đặc biệt khi kết hợp với caffeine. L-theanine cũng có thể giúp cải thiện các triệu chứng về tâm trạng, đặc biệt là các triệu chứng trầm cảm, lo âu, căng thẳng và khó ngủ.
Một vài người có thể cảm thấy bình tĩnh và tập trung hơn khi uống trà. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào độ nhạy cảm với caffeine và loại trà tiêu thụ.
Thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, Phó trưởng Bộ môn Dược học cổ truyền, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết viêm gan B hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Giai đoạn cấp tính thường tự phục hồi sau 6 tháng. Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài hơn (mạn tính), diễn biến sẽ phức tạp, đòi hỏi phải dùng thuốc và theo dõi định kỳ với tỷ lệ khỏi bệnh rất thấp.
Trước nỗi lo ngại về tác dụng phụ của thuốc hay viễn cảnh phải điều trị duy trì kéo dài, không ít người bệnh đã tự ý sử dụng thảo dược với hy vọng về một giải pháp "thanh lọc" cơ thể an toàn. Đó là lý do cà gai leo bỗng chốc trở thành một trong những cái tên "phủ sóng" khắp các diễn đàn, được ca tụng là "thần dược'" có thể thay thế thuốc đặc trị viêm gan B.
Cà gai leo có tên khoa học là Solanum procumpens Lour. Cà gai leo được sử dụng trong dân gian để điều trị các bệnh về gan như viêm gan, xơ gan và men gan cao. Theo các nghiên cứu hiện nay, cà gai leo chứa các hợp chất nhóm glycoalkaloid, đây là nhóm chất quan trọng có tác dụng bảo vệ gan, giải độc gan, làm hạ men gan, làm chậm tiến triển của xơ gan.
Ngoài ra đây cũng là một trong những dược liệu hiếm hoi có các nghiên cứu trên lâm sàng, các nghiên cứu trên bệnh nhân viêm gan B mạn tính tại các bệnh viện lớn là Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện 354, Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã chứng minh hoạt chất glycoalkaloid trong cà gai leo có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus, bệnh nhân đều cải thiện nhanh các triệu chứng bệnh như vàng da, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, đau tức hạ sườn…
Theo thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, dù sở hữu những hoạt chất quý giá cho gan, nhưng về mặt bản chất y học, cà gai leo không thể thay thế phác đồ điều trị viêm gan đặc hiệu, đặc biệt là đối với virus viêm gan B. Trong khi các loại thuốc kháng virus như entecavir hay tenofovir tác động trực tiếp vào vòng đời của virus thông qua cơ chế ức chế enzyme sao chép ngược, từ đó ức chế sự nhân lên của virus, giúp đưa nồng độ virus về dưới ngưỡng phát hiện, thì cà gai leo chủ yếu đóng vai trò "giải quyết hậu quả".
Các hoạt chất như glycoalkaloid chỉ dừng lại ở việc bảo vệ tế bào gan khỏi sự tấn công của các gốc tự do, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ gan. Thực tế lâm sàng cho thấy, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu nào chứng minh cà gai leo có thể tiêu diệt hoàn toàn virus hay thay thế được khả năng kiểm soát virus bền vững của thuốc tây.
"Việc tự ý ngưng thuốc điều trị để chuyển sang dùng cà gai leo không chỉ khiến nồng độ virus bùng phát mạnh mẽ mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, đẩy người bệnh vào tình trạng suy gan cấp tính hoặc ung thư gan tiến triển nhanh chóng. Do đó, việc sử dụng cà gai leo chỉ nên được coi là một liệu pháp bổ trợ dưới sự theo dõi của bác sĩ, thay vì là một phương pháp thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị", thạc sĩ Đoàn Thành Luân chia sẻ.
Bật quạt khi ngủ trong những ngày nắng nóng thường an toàn và có thể giúp cơ thể mát hơn, dễ đi vào giấc ngủ. Tuy nhiên, việc để luồng gió thổi trực tiếp liên tục suốt đêm có thể gây khô da, khô mũi, đau họng hoặc khó chịu ở người nhạy cảm, đặc biệt với người mắc bệnh hô hấp hoặc xoang.
Times of India dẫn lời bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Bệnh viện Lenox Hill (New York, Mỹ) cho biết ngủ dùng quạt nhìn chung không gây hại cho sức khỏe, nhưng luồng khí lạnh và khô có thể làm khô đường thở, khiến một số người cảm thấy khó chịu hoặc khó thở hơn.
Theo Healthline, không khí lưu thông liên tục từ quạt có thể khiến miệng, mũi và cổ họng bị khô. Điều này có thể kích thích cơ thể tăng tiết chất nhầy, gây nghẹt mũi, đau họng hoặc đau đầu khi thức dậy.
Người ngủ há miệng hoặc đang bị cảm lạnh, viêm xoang thường dễ cảm thấy khó chịu hơn. Một số trường hợp cũng có thể bị khô mắt, khô mũi hoặc khô da nếu luồng gió thổi trực tiếp suốt nhiều giờ.
Có thể làm nặng thêm dị ứng
Các chuyên gia của Sleep Foundation cho biết quạt có thể làm bụi, phấn hoa và lông thú cưng lưu thông trong phòng. Với người bị dị ứng, hen suyễn hoặc viêm mũi, hít phải các tác nhân này vào ban đêm có thể gây hắt hơi, ngứa họng, chảy nước mũi hoặc ho.
Tình trạng nghẹt mũi do dị ứng đôi khi còn khiến ngáy ngủ nặng hơn. Vì vậy, những người có đường hô hấp nhạy cảm cần vệ sinh cánh quạt thường xuyên, thay ga gối định kỳ hoặc dùng thêm máy lọc không khí.
Một số người có thể bị đau mỏi cơ
Luồng gió thổi trực tiếp vào một vùng cơ thể trong thời gian dài có thể khiến cơ bắp căng cứng hoặc co rút nhẹ. Đây là lý do một số người thức dậy với cảm giác đau cổ, vai hoặc lưng sau khi ngủ quạt cả đêm. Nguy cơ này thường gặp khi đặt quạt quá gần hoặc để gió thổi trực tiếp vào cơ thể ở tốc độ cao.
Bên cạnh các vấn đề trên, ngủ với quạt bật suốt đêm vẫn mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt trong thời tiết oi nóng. Quạt giúp lưu thông không khí, giảm cảm giác bí bách và duy trì nhiệt độ dễ chịu cho giấc ngủ. Điều này đặc biệt hữu ích với người dễ nóng về đêm, phụ nữ mãn kinh bị bốc hỏa hoặc người đang sốt.
Tiếng quạt đều và liên tục cũng hoạt động như "tiếng ồn trắng", giúp lấn án tiếng xe cộ hoặc âm thanh đột ngột từ môi trường xung quanh. Healthline dẫn một số nghiên cứu cho thấy tiếng ồn trắng có thể giúp mọi người đi vào giấc ngủ nhanh hơn.
Cách dùng quạt có lợi
Các chuyên gia khuyến nghị không nên để quạt thổi trực tiếp vào mặt hoặc cơ thể suốt đêm. Tốt nhất nên đặt quạt cách giường khoảng 60-90 cm và ưu tiên chế độ quay. Nếu có thể, người dùng nên hẹn giờ để quạt tự tắt sau vài giờ đầu ngủ. Vệ sinh cánh quạt thường xuyên cũng giúp hạn chế bụi và chất gây dị ứng phát tán trong phòng.
Sleep Foundation cũng gợi ý kết hợp thêm các biện pháp làm mát khác như dùng rèm cản nhiệt, mặc đồ ngủ cotton thoáng khí, tắm nước ấm trước khi ngủ hoặc giữ nhiệt độ phòng mát mẻ, thông thoáng để ngủ ngon hơn.
