Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục ĐH, cơ sở giáo dục nghề nghiệp (gọi chung là hiệu trưởng và phó hiệu trưởng). Vậy trình độ thạc sĩ có được nằm trong ban giám hiệu?
Theo đó, tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH là có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục ĐH.
Tiêu chuẩn cụ thể đối với hiệu trưởng là có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục ĐH, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục.
Bên cạnh đó, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên. Đồng thời có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục ĐH có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đó, luật Giáo dục ĐH năm 2012 yêu cầu hiệu trưởng có trình độ tiến sĩ, phải tham gia quản lý cấp khoa, phòng của cơ sở giáo dục ĐH ít nhất 5 năm nhưng không yêu cầu về kinh nghiệm giảng dạy 5 năm như quy định mới.
Còn luật Giáo dục ĐH sửa đổi năm 2018 lại chỉ yêu cầu hiệu trưởng trình độ tiến sĩ, có kinh nghiệm quản lý giáo dục ĐH mà không quy định bao nhiêu năm kinh nghiệm.
Như vậy, quy định mới khắt khe và cụ thể hơn khi vừa yêu cầu có 5 năm kinh nghiệm vừa yêu cầu có ít nhất 2 năm quản lý từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên.
Ngoài những quy định chung như đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH cũng phải có tiêu chuẩn cụ thể là trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Riêng đối với các trường đào tạo ngành đặc thù (quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường), yêu cầu trình độ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài ra, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đây, tiêu chuẩn về cấp phó hiệu trưởng chưa được quy định trong luật Giáo dục và luật Giáo dục ĐH mà chỉ có trong Điều lệ trường ĐH năm 2014. Theo đó, Điều lệ nêu rõ phó hiệu trưởng trường ĐH phải có trình độ tiến sĩ, có uy tín và năng lực quản lý, đã tham gia quản lý cấp bộ môn hoặc tương đương trở lên ở trường ĐH ít nhất 5 năm.
Tuy nhiên, trường hợp trường ĐH không có đủ người có trình độ tiến sĩ thì có thể bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ, nhưng không giao phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ.
Nếu được điều động từ cơ quan, tổ chức khác để bổ nhiệm vào chức vụ phó hiệu trưởng thì sau khi bổ nhiệm, phó hiệu trưởng phải là giảng viên cơ hữu hoặc cán bộ quản lý cơ hữu của nhà trường.
Có thể nói, thông tư mới ban hành có quy định chi tiết, chặt chẽ và thu hẹp hơn về trường hợp trình độ thạc sĩ được giữ chức vụ hiệu phó. Có nghĩa là chỉ những trường đào tạo ngành đặc thù (có thể do những ngành này hiếm tiến sĩ-NV) mới được bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ làm hiệu trưởng.
Trên thực tế, tại nhiều trường ĐH không đào tạo ngành đặc thù như quy định tại thông tư, vẫn có một số phó hiệu trưởng đang ở trình độ thạc sĩ. Như vậy, trong thời gian tới các hiệu phó phải học lên trình độ tiến sĩ để đáp ứng quy định.
Chiều 19-6, Trường phổ thông Năng khiếu (Đại học Quốc gia TP.HCM) công bố quy trình, thủ tục nhập học đối với học sinh trúng tuyển lớp 10 năm học 2026-2027, đồng thời điều chỉnh một số mốc thời gian so với thông báo trước đó.
Theo trường, thí sinh trúng tuyển phải hoàn thành hai bước để được công nhận là học sinh chính thức của trường.
Bước 1: Từ ngày 19-6, học sinh điền thông tin lý lịch trực tuyến theo đường dẫn được gửi qua email hoặc trên trang tra cứu kết quả thi, sau đó in phiếu lý lịch để nộp cùng hồ sơ nhập học. Thí sinh trúng tuyển hoàn tất việc điền thông tin lý lịch học sinh và in ra bản giấy trước khi đến trường nộp hồ sơ nhập học trực tiếp tại Bước 2.
Trường cho biết việc điền thông tin lý lịch học sinh không ảnh hưởng đến các nguyện vọng xét tuyển vào các trường trung học phổ thông thuộc các sở giáo dục và đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học.
Học sinh đã quyết định nộp hồ sơ nhập học vào Trường phổ thông Năng khiếu (tại Bước 2) thì không xác nhận nhập học vào các trường trung học phổ thông khác bằng cả hình thức trực tuyến và trực tiếp.
Bước 2: Nộp hồ sơ nhập học trực tiếp tại Trường phổ thông Năng khiếu, cơ sở An Đông (153 Nguyễn Chí Thanh, phường An Đông, TP.HCM).
Học sinh thuộc các trường THCS có địa chỉ tại TP.HCM (cả ba khu vực 1, 2 và 3) từ 8h ngày 20-6 đến hết 17h ngày 23-6. Học sinh ở các địa phương khác từ 8h ngày 20-6 đến hết 17h ngày 27-6.
Nhà trường tiếp nhận hồ sơ buổi sáng: 8h - 11h; buổi chiều: 13h30 - 17h.
Trường lưu ý thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển được chính thức công nhận là học sinh của Trường phổ thông Năng khiếu khi hoàn tất cả Bước 1 và Bước 2.
Đối với các thí sinh đã làm giấy cam đoan khi dự thi vào ngày 23 và 24-5 (vì lý do không có giấy tờ tùy thân có dán ảnh) bắt buộc phải có mặt tại địa điểm nộp hồ sơ vào ngày thực hiện Bước 2.
Hồ sơ nhập học gồm học bạ THCS bản gốc, giấy khai sinh bản sao do cơ quan nhà nước cấp, hai bản photocopy căn cước công dân (photo 2 mặt căn cước/căn cước công dân trên 1 mặt giấy A4, không cần công chứng); giấy báo dự thi hoặc giấy báo kết quả thi kỳ thi tuyển sinh lớp 10 (khóa thi ngày 1 và 2-6 của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đối với học sinh học THCS tại (cả 3 khu vực) TP.HCM (bản photo không cần công chứng); phiếu lý lịch học sinh (in từ hệ thống của Trường phổ thông Năng khiếu); thẻ bảo hiểm y tế bản photo hoặc bản in từ VssID); thư đồng thuận của phụ huynh, người giám hộ về việc đồng hành cùng nhà trường trong các công tác giáo dục, hỗ trợ học sinh (được cung cấp trực tiếp tại địa điểm nộp hồ sơ nhập học).
Ngay sau khi đề thi được công bố, câu hỏi liên quan đến "Steve Jobs Việt Nam" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giáo viên, học sinh và dư luận. Một bộ phận ý kiến cho rằng đề bài mang tính thời sự, gợi mở tinh thần đổi mới sáng tạo, phù hợp điều mà giáo dục hiện đại đang hướng tới. Tuy nhiên, có không ít băn khoăn xoay quanh tính công bằng trong nhận thức của thí sinh.
Lý do chính của tranh luận nằm ở việc đề bài sử dụng một hình mẫu cụ thể là Steve Jobs - một doanh nhân công nghệ nổi tiếng toàn cầu. Trong khi nhiều học sinh ở đô thị có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về các nhân vật này thì với học sinh vùng sâu, vùng xa, miền núi, đây không phải là một cái tên quen thuộc. Sự khác biệt về điều kiện tiếp cận thông tin phần nào tạo ra cảm giác "lệch chuẩn" ngay từ điểm xuất phát.
Trong bối cảnh phòng thi, chỉ một chi tiết chưa rõ cũng có thể khiến thí sinh lúng túng, mất tự tin. Việc không biết Steve Jobs là ai có thể khiến một số em mất thời gian suy đoán, thậm chí hiểu chưa đúng yêu cầu của đề. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều giáo viên đặt vấn đề là đề thi quốc gia có nên sử dụng những "mã văn hóa" mang tính đặc thù mà không phải học sinh nào cũng có điều kiện tiếp cận?
Bên cạnh đó, một số ý kiến còn cho rằng việc lấy một cá nhân cụ thể làm hình mẫu có thể vô tình tạo ra cách hiểu rằng thành công chỉ gắn với những biểu tượng nổi bật trong lĩnh vực công nghệ, trong khi xã hội cần nhiều dạng tài năng khác nhau...
Đề thi môn văn kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trong đó có câu hỏi gây tranh luận về "Steve Jobs Việt Nam"
ảnh: Tuệ Nguyễn
Dù vậy, nếu phân tích kỹ cấu trúc đề thi, có thể thấy câu hỏi không nhằm kiểm tra kiến thức về một cá nhân cụ thể. Phần lời dẫn (Nước Mĩ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới) đã đặt vấn đề trong một ngữ cảnh rõ ràng, đồng thời gợi mở những khái niệm mang tính khái quát như sáng tạo, đổi mới, dám nghĩ khác. Đặc biệt, văn bản ở phần đọc hiểu đóng vai trò định hướng tư duy, cung cấp "chất liệu" để học sinh triển khai bài viết.
Nhờ đó, ngay cả khi không biết rõ Steve Jobs là ai, thí sinh vẫn có thể tiếp cận vấn đề theo hướng chung là làm thế nào để nuôi dưỡng những con người có tư duy sáng tạo, có khả năng tạo ra giá trị mới cho xã hội. Nói cách khác, đề thi hướng đến đánh giá năng lực đọc - hiểu - liên hệ và lập luận, thay vì kiểm tra mức độ hiểu biết về một nhân vật cụ thể.
Từ góc nhìn này, câu hỏi vẫn đảm bảo yêu cầu của một đề nghị luận xã hội có tính gợi mở, có tính gợi dẫn và khuyến khích học sinh bày tỏ quan điểm cá nhân. Việc sử dụng hình tượng "Steve Jobs" có thể xem như một cách cụ thể hóa vấn đề, giúp đề bài gần gũi hơn với thực tiễn hội nhập.
Ngày 18.7, UBND xã Nha Bích, thành phố Đồng Nai đã tổ chức lễ trao tặng sách giáo khoa (SGK) miễn phí cho tất cả học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 trên địa bàn.
Tại buổi lễ, lãnh đạo xã Nha Bích đã trao tặng 3.552 bộ SGK theo chuẩn quy định của Bộ GD-ĐT cho 100% học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 trên địa bàn xã. SGK được cấp phát cho học sinh sử dụng theo hình thức mượn - trả hằng năm, thông qua quản lý của hệ thống thư viện trường học. Tổng kinh phí thực hiện khoảng 1,3 tỉ đồng,từ nguồn xã hội hóa.
Bà Nguyễn Thị Minh Tiền, Phó Chủ tịch UBND xã Nha Bích, cho biết: Với mong muốn tất cả học sinh đang học tại các trường trên địa bàn xã Nha Bích có đủ SGK phục vụ học tập khi bước vào năm học mới, UBND xã đã vận động trao tặng SGK miễn phí cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12.
Chỉ sau một thời gian ngắn, chương trình đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội, các nhà hảo tâm và đông đảo nhân dân. Đáng chú ý, 100% cán bộ, công chức viên chức, giáo viên trên địa bàn cũng đã tham gia hưởng ứng mỗi người 1 ngày lương.
Bà Lâm Thị Son, ấp 1, xã Nha Bích, cho biết, đang nuôi 2 đứa cháu ngoại. Gia đình hoàn cảnh khó khăn, khi biết xã năm nay tặng sách cho các cháu thì bà đã rất vui mừng.
"Nhà tôi chỉ có có 3 bà cháu, bà ngoại khổ quá, thằng anh lớp 6 năm ngoái phải nghỉ, năm nay xin cho đi học lại. Hai đứa được tặng sách, tôi mừng lắm, các cháu có sách vở đi học", bà Son vui mừng chia sẻ.
Cô Đặng Thị Thủy, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nha Bích, cho biết: 'Trường có hơn 500 học sinh, trong đó có đến 50% là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Cơ sở vật chất và tất cả các trang thiết của nhà trường đã đạt chuẩn quốc gia năm 2023. Nhưng đối với điều kiện của nhiều phụ huynh học sinh thì còn rất khó khăn".
"Chương trình đã tạo điều kiện cho tất cả các học sinh đều được hưởng chung một quyền lợi - đó là sự chăm sóc của xã hội. Hơn thế nữa, đã tạo thêm động lực cho cha mẹ học sinh đỡ được một phần nào khó khăn ngay đầu năm học mới", cô Thủy nói.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Trường Sơn, Phó chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai, cho biết Nha Bích là địa phương thứ 5 ở thành phố triển khai hoạt động này. Trước đó, đã có các địa phương gồm: Phường Đồng Xoài, xã Bù Đăng, phường An Lộc và phường Minh Hưng.
Ông Sơn gửi lời cảm ơn trân trọng đến các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và tất cả cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của xã Nha Bích đã chung tay, tham gia chương trình ý nghĩa này.
"Tôi dự rất nhiều chương trình mà hôm nay thấy đây là một chương trình mà tất cả chúng ta đều vui. Đây là chương trình mà cả xã hội, cộng đồng chung tay vì sự phát triển. Các mạnh thường quân đã tặng miễn phí, các trường học phải quản lý và rèn luyện các em phải giữ gìn sách này trong cả năm học và trao trả lại cho nhà trường để nhà trường sẽ trao truyền cho các em của năm học tiếp theo", ông Sơn chia sẻ.
