Sáng 9-4, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày trước Quốc hội tờ trình về 4 dự án: Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).
Ông Tùng cho hay việc xây dựng dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi) nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Song song đó, khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Hộ tịch năm 2014 và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, phù hợp với việc tổ chức, sắp xếp bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Việc sửa luật cũng nhằm đẩy mạnh hiện đại hóa, chuyển đổi số toàn diện công tác đăng ký, quản lý hộ tịch. Tăng cường đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính, thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính, đăng ký hộ tịch trực tuyến toàn trình.
Ngoài ra, bảo đảm phối hợp chặt chẽ, thông suốt giữa các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc chia sẻ, kết nối liên thông dữ liệu để đăng ký, quản lý hộ tịch.
Về các nội dung cơ bản của dự luật, ông Tùng cho biết dự thảo luật sửa đổi nội dung về thẩm quyền đăng ký hộ tịch theo hướng giao UBND cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch.
Đồng thời, các việc hộ tịch được đăng ký không phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc địa giới hành chính.
Về tiếp nhận, giải quyết yêu cầu đăng ký hộ tịch, ông Tùng cho hay dự luật chỉ quy định thẩm quyền, đối tượng, phạm vi của từng thủ tục đăng ký hộ tịch. Các quy định cụ thể về thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự, thủ tục đăng ký hộ tịch – là những nội dung dễ biến động, dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết.
Người yêu cầu có quyền lựa chọn nộp hồ sơ, nhận kết quả đăng ký hộ tịch theo phương thức trực tuyến hoặc trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
Dự luật cũng giao Chính phủ quy định chi tiết theo hướng trực tuyến toàn trình đối với hầu hết các thủ tục về hộ tịch (trừ thủ tục đăng ký kết hôn, giám hộ phải có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch khi nhận kết quả – là những việc có điều kiện, cần thể hiện rõ sự tự nguyện, khả năng đáp ứng của các bên).
Về sổ hộ tịch, dự luật quy định chủ yếu sử dụng dữ liệu điện tử. Chỉ có việc đăng ký kết hôn mới sử dụng đồng thời sổ điện tử và sổ giấy (phù hợp với đặc thù, truyền thống hai bên nam, nữ phải có mặt để thể hiện sự tự nguyện, ký vào sổ đăng ký kết hôn, giấy chứng nhận kết hôn).
Giấy tờ hộ tịch bao gồm: giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, giấy chứng tử và văn bản xác nhận hộ tịch. Chính phủ sẽ quy định cụ thể về việc cấp giấy tờ hộ tịch (bản điện tử, bản giấy, bản chính, bản sao).
Về các nội dung bổ sung, dự luật bổ sung quy định về quyền, nghĩa vụ đăng ký hộ tịch của người gốc Việt Nam chưa xác định quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam. Bổ sung quy định bảo đảm quyền đăng ký khai sinh cho trẻ em được sinh ra tại Việt Nam hoặc sinh sống ổn định trên lãnh thổ Việt Nam.
Bổ sung quy định cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác, tra cứu thông tin trong cơ sở dữ liệu liên quan (phù hợp với mức độ đáp ứng của cơ sở dữ liệu), chỉ yêu cầu người dân phải nộp, xuất trình giấy tờ nếu không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.
Ngoài ra, dự luật bổ sung quy định khẳng định giá trị pháp lý của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định dữ liệu hộ tịch điện tử có giá trị như giấy tờ hộ tịch bản giấy khi thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch khác.
Bổ sung thẩm quyền đăng ký giám sát việc giám hộ, chấm dứt giám sát việc giám hộ liên quan đến quản lý tài sản của người được giám hộ không phụ thuộc vào nơi cư trú của cá nhân.
Báo cáo thẩm tra sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết Ủy ban này tán thành với chính sách đăng ký khai sinh chủ động và đăng ký khai tử chủ động tại dự luật.
Tuy nhiên, dự luật hiện nay giao Chính phủ quy định lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, đăng ký khai tử chủ động nhưng không xác định các giai đoạn, mức độ hoàn thành từng giai đoạn cũng như thời điểm chậm nhất bắt buộc phải triển khai thực hiện thống nhất trên cả nước.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thấy rằng việc giao Chính phủ quy định việc kết nối, chia sẻ, đồng bộ giữa các cơ sở dữ liệu và lộ trình để thực hiện đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký khai tử chủ động là cần thiết nhưng cần bổ sung quy định cụ thể thời điểm phải hoàn thành lộ trình này.
“Đồng thời, việc xây dựng lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử chủ động cũng cần xác định cụ thể lộ trình của việc kết nối cơ sở dữ liệu hộ tịch với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác để bảo đảm luật sớm đi vào cuộc sống”, ông Hiếu nói.
Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam lần thứ XI sáng 12/5, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh sự kiện là xung lực mới, khí thế mới cho MTTQ cùng toàn thể nhân dân thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội.
Thay mặt Chính phủ, ông cũng khái quát nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế xã hội, dù bối cảnh có nhiều khó khăn, thách thức.
Phó Thủ tướng Thường trực cho biết kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn của nền kinh tế được đảm bảo; lạm phát, bội chi, nợ công được kiểm soát. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới. Quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, xếp thứ 32 thế giới.
Trong quý I năm 2026, ông cho biết tăng trưởng GDP đạt 7,83%, trong đó có 4 địa phương tăng trưởng trên 10%.
Cùng với phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, Chính phủ chỉ đạo khẩn trương nghiên cứu phương án điều chỉnh các luật về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt trình Quốc hội ban hành tại kỳ họp tới.
Lãnh đạo Chính phủ cũng nhấn mạnh nhiệm vụ khẩn trương rà soát dự án vướng mắc, tồn đọng báo cáo cấp có thẩm quyền để Quốc hội ban hành nghị quyết, tạo cơ sở pháp lý cụ thể để xử lý, giải quyết; điều hành đảm bảo an ninh năng lượng, điện, xăng dầu; điều tiết thị trường ổn định mặt bằng lãi suất huy động, lãi suất cho vay.
Ghi nhận sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng sự hỗ trợ của MTTQ Việt Nam, các tổ chức thành viên và sự đồng hành của nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp đã giúp Chính phủ hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó.
Thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị MTTQ Việt Nam tăng cường tuyên truyền, vận động nhằm cổ vũ, động viên cán bộ, đảng viên, nhân sĩ, trí thức, mọi tầng lớp nhân dân và kiều bào ta ở nước ngoài chung sức đồng lòng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Trong đó, lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh cần tập trung cao nhất cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số, vận hành hiệu quả bộ máy chính quyền địa phương hai cấp, xây dựng xã hội hài hòa, văn minh, tiến bộ.
Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cũng nhắc đến nhiệm vụ thực hiện các phong trào thi đua, chăm lo tích cực đời sống nhân dân, thực hiện công tác an sinh xã hội, nhất là tại các địa phương vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
Mặt khác, theo Phó Thủ tướng Thường trực, cần nâng cao chất lượng chính sách, phát huy vai trò của Mặt trận ngay từ bước đánh giá tác động, lập và hoạch định chính sách; nâng cao chất lượng các dự án luật.
Cùng với đó, lãnh đạo Chính phủ cũng định hướng phối hợp triển khai các hoạt động đối ngoại nhân dân, giao lưu nhân dân để tranh thủ tối đa các nguồn lực quốc tế; hỗ trợ MTTQ Việt Nam tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận.
Ông đồng thời yêu cầu sửa đổi, bổ sung quy chế phối hợp liên tịch theo hướng thực chất, đo lường kết quả, lấy người dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và động lực của hành động.
“Chính phủ luôn xác định công tác phối hợp giữa Chính phủ và MTTQ Việt Nam là điều kiện tiên quyết để đảm bảo mọi quyết sách của Chính phủ mang hơi thở cuộc sống và được nhân dân đồng thuận”, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh.
Theo ông, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, sự phối hợp này chính là chìa khóa để chuyển hóa sức mạnh tinh thần của hơn 100 triệu đồng bào thành nguồn lực vật chất để hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
Cổng thông tin điện tử Bộ Công an mới đây đăng tải thông tin lý giải về đề xuất bổ sung 2 biện pháp cưỡng chế xử phạt vi phạm hành chính, gồm tạm ngừng xuất cảnh và ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước.
Đây là nội dung được đề xuất tại dự thảo luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi, do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Theo đó, thực tiễn xử lý vi phạm phạm hành chính cho thấy, một số hình thức xử phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn… và thi hành biện pháp khắc phục hậu quả chưa có cơ chế cưỡng chế cụ thể khi người vi phạm không tự nguyện chấp hành.
Điều này dẫn đến tình trạng quyết định xử phạt vi phạm hành chính không được thi hành hoặc thi hành không đầy đủ, nhất là đối với các cá nhân, tổ chức cố tình chây ỳ, né tránh nghĩa vụ chấp hành.
Không ít trường hợp cá nhân vi phạm hoặc người đại diện, người đứng đầu tổ chức lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn, né tránh nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt.
Nhiều cá nhân, tổ chức cố tình chây ỳ không thi hành quyết định xử phạt, tiếp tục các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ để thu lợi.
Do vậy, việc bổ sung 2 biện pháp cưỡng chế là cần thiết, nhằm bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trước khi rời khỏi lãnh thổ Việt Nam.
Bộ Công an cũng khẳng định, đề xuất trên bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật. Bởi hiện nay luật Thủ đô năm 2024, hoặc Thông tư 05/2024 của Bộ Xây dựng cũng đã có quy định về biện pháp "ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước".
Tương tự, luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam cũng đã quy định về trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh do đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Trên cơ sở tiếp thu các ý kiến, Bộ Công an sẽ tiếp tục quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, điều kiện áp dụng 2 biện pháp cưỡng chế nêu trên nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Trước đó, góp ý về nội dung trên, một số bộ ngành, đơn vị đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng việc bổ sung 2 biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính như tại dự thảo.
Như Bộ Tư pháp cho rằng, quan hệ cung cấp điện, nước được xác lập trên cơ sở hợp đồng dân sự giữa bên sử dụng và đơn vị cung cấp dịch vụ với quyền và nghĩa vụ được điều chỉnh bởi pháp luật dân sự.
Việc không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính không đồng nghĩa với vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, nhà cung cấp sẽ không có căn cứ pháp lý để đơn phương chấm dứt hoặc tạm ngừng thực hiện hợp đồng.
Vẫn theo bộ này, việc ngừng cung cấp điện, nước có thể gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, kéo theo tác động tiêu cực đến hoạt động kinh tế - xã hội.
Chưa kể, việc ngừng cung cấp dịch vụ sẽ ảnh hưởng đồng thời đến tất cả các cá nhân, tổ chức đang sử dụng điện, nước tại công trình hoặc cơ sở (không chỉ riêng chủ thể vi phạm).
Tương tự với "tạm ngừng xuất cảnh", một số cơ quan cũng đề nghị cân nhắc, đánh giá kỹ tác động của việc bổ sung biện pháp cưỡng chế này, trên cơ sở tính chất của vi phạm hành chính không phải là tội phạm, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính vừa không chỉ mang tính răn đe mà còn có tính giáo dục.
Cạnh đó, biện pháp này còn có khả năng tác động đến "quyền tự do đi lại, ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước" của cá nhân, tổ chức…
Báo cáo của Bộ Xây dựng cho biết, dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn khởi công tháng 3.2025, sản lượng đến nay đạt gần 26%, chậm so với kế hoạch. Nguyên nhân do khối lượng đất đá thừa của dự án lớn (hơn 8 triệu m3), tổng số bãi đổ thải đã được chấp thuận lên 41 bãi, nhưng tiến độ giải quyết thủ tục các bãi đổ thải còn chậm.
Dự án đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku khởi công tháng 12.2025, đến nay, sản lượng thi công dự án thành phần 1 mới khoảng 3% giá trị hợp đồng. Dự án thành phần 3 có một gói thầu đang lựa chọn nhà thầu và một gói thầu đang tập kết thiết bị, dọn dẹp mặt bằng.
Nguyên nhân chậm được xác định do giá nhiên vật liệu tăng cao bất thường do ảnh hưởng xung đột tại Trung Đông. Ngoài ra, chưa bố trí kế hoạch vốn Trung ương năm 2026 cho dự án, trong khi đó vốn đối ứng ngân sách địa phương đã giải ngân hết, dẫn tới công tác tạm ứng, thanh toán cho nhà thầu chưa được kịp thời, nhà thầu khó xoay vòng nguồn vốn trong quá trình triển khai.
Đáng chú ý, với các dự án, dự án thành phần có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, khối lượng còn lại tương đối lớn, dù có sự chuyển biến nhưng tiến độ chưa đáp ứng kỳ vọng.
Tại dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, dự án thành phần 2 đạt gần 58% (tăng hơn 4% trong 3 tháng), dự án thành phần 3 đạt 60,5% (tăng 2,7% trong 3 tháng), dự án thành phần 4 đạt gần 54% (tăng hơn 4% trong 3 tháng).
Với cao tốc Cao Lãnh - An Hữu, dự án thành phần 1 đạt hơn 77% (tăng gần 5% trong 3 tháng), dự án thành phần 2 đạt 76% (tăng 5% trong 3 tháng). Dự án thành phần 5 Vành đai 3 TP.HCM đạt 66% (tăng 3% trong 3 tháng).
Bộ Xây dựng cũng cho biết một số dự án đã khởi công như cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương khởi công tháng 6.2025 đang lập hồ sơ thiết kế, chưa triển khai thi công. Dự án cao tốc Dầu Giây - Tân Phú khởi công tháng 8.2025, nhà đầu tư đã tập kết đầy đủ thiết bị, đúc cấu kiện nhưng địa phương mới bàn giao mặt bằng được 23% diện tích, không liên tục nên không đủ điều kiện thi công.
Để đẩy nhanh tiến độ các dự án này, Bộ Xây dựng đề nghị các chủ đầu tư, doanh nghiệp dự án cần quyết liệt chỉ đạo các nhà thầu tăng cường máy móc thiết bị, bổ sung mũi thi công, tăng ca thi công cũng như chủ động về nguồn vật liệu mới có thể hoàn thành theo kế hoạch.
Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương nơi dự án đi qua giải quyết dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng để bàn giao cho nhà thầu thi công nhằm đáp ứng tiến độ về đích theo đúng kế hoạch. Các chủ đầu tư, nhà thầu tập trung huy động tối đa nguồn lực tài chính, nhân lực, máy móc thiết bị, nguyên vật liệu, tổ chức thi công khoa học, linh hoạt để hoàn thành các hạng mục còn lại.
