Theo Đài Al Jazeera, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết 35 tàu, bao gồm tàu chở dầu và tàu container, đã đi qua eo biển Hormuz trong vòng 24 giờ qua.
Trong một tuyên bố, IRGC nói rằng các hoạt động diễn ra với sự cho phép và phối hợp của lực lượng hải quân thuộc IRGC.
Trước đó một ngày, IRGC thông tin đã có 31 tàu đi qua tuyến đường thủy này trong vòng 24 giờ.
Ngày 22-5, Hãng tin Reuters dẫn nguồn thạo tin tiết lộ một phái đoàn đàm phán của Qatar đã đến Tehran trong khuôn khổ phối hợp với Mỹ nhằm giúp đạt được thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến với Iran và giải quyết các vấn đề còn tồn đọng.
Doha – từng đóng vai trò trung gian trong cuộc chiến ở Gaza và nhiều điểm nóng khác – cho đến nay vẫn tránh tham gia vai trò trung gian trong cuộc xung đột giữa Mỹ – Iran sau khi nước này bị tên lửa và máy bay không người lái của Iran tấn công gần đây.
Hôm nay Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington đã ghi nhận một số tiến triển trong các cuộc đàm phán với Iran và đang duy trì liên lạc thường xuyên với bên trung gian Pakistan, song vẫn còn nhiều việc phải làm, theo Hãng tin Reuters.
“Đã có một số tiến triển. Tôi sẽ không phóng đại, nhưng cũng không hạ thấp nó. Vẫn còn nhiều việc phải làm” – ông Rubio nói với báo giới sau cuộc họp của các ngoại trưởng trong liên minh quân sự NATO tại Thụy Điển.
Ông Rubio cho biết Tổng thống Donald Trump mong muốn đạt được một thỏa thuận tốt. Ông nói mối quan ngại cốt lõi vẫn là Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời vấn đề làm giàu uranium trong tương lai cần được thảo luận, cũng như cần mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 22-5, Ý, Pháp, Anh và Đức kêu gọi Israel chấm dứt việc mở rộng các khu định cư tại Bờ Tây, cho rằng Chính phủ Israel đang “phá hoại sự ổn định” và triển vọng về giải pháp hai nhà nước, theo Hãng tin AFP.
“Chúng tôi kêu gọi Chính phủ Israel chấm dứt việc mở rộng các khu định cư và quyền quản lý hành chính, bảo đảm việc xử lý trách nhiệm đối với các hành vi bạo lực của người định cư và điều tra các cáo buộc nhằm vào lực lượng Israel” – bốn nước nêu trong tuyên bố chung.
Nhấn mạnh rằng tình hình tại Bờ Tây đã “xấu đi đáng kể” trong những tháng gần đây, các nước này cũng cho rằng hành động bạo lực của người định cư nhằm vào người Palestine đang ở mức “chưa từng có”.
Ngày 22-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo rằng các bệnh viện tại Dải Gaza hiện không thể hoạt động bình thường do tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng vật tư y tế, đồng thời lên án các biện pháp hạn chế của Israel đối với những mặt hàng thiết yếu, theo Hãng tin AFP.
Bà Reinhilde Van de Weerdt, đại diện WHO tại các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, cho biết phần lớn các bệnh viện và trung tâm chăm sóc sức khỏe chính ở Dải Gaza hiện chỉ hoạt động một phần, trong khi không có bệnh viện nào vận hành đầy đủ.
“Một trong những nguyên nhân chính khiến các cơ sở này không thể hoạt động là do họ đang phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các vật tư y tế” – bà phát biểu tại cuộc họp báo ở Geneva.
Bà cho biết một phần nguyên nhân xuất phát từ việc Israel chặn các mặt hàng mà nước này cho là “lưỡng dụng”, tức những vật phẩm có thể được sử dụng cho cả mục đích quân sự.
Bộ Y tế Lebanon cập nhật ít nhất 3.111 người đã thiệt mạng và 9.432 người bị thương trong các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon kể từ ngày 2-3.
Trong diễn biến khác, Hezbollah cho biết nhóm vũ trang này đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào trang thiết bị quân sự của Israel tại thị trấn al-Aadaissah ở miền nam Lebanon, gần biên giới với Israel.
Quân đội Mỹ rạng sáng 20/4 bắt một tàu container của Iran gần vùng Vịnh. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) và Tổng thống Donald Trump cho biết tàu Touska của Iran bị bắt do từ chối tuân thủ mệnh lệnh hủy bỏ lộ trình đi qua eo biển Hormuz do Mỹ đưa ra. Washington đã áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng Iran trong khu vực kể từ đầu tuần trước.
Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng hải Marine Traffic, điểm dừng chân cuối cùng của tàu Touska là cảng Klang, Malaysia vào ngày 12/4. Trước đó, con tàu này thường xuyên thực hiện các hải trình qua lại giữa thành phố Chu Hải, Trung Quốc và nhiều cảng biển khác nhau tại Iran.
Dữ liệu của Marine Traffic cho thấy khoảng 6 tiếng trước khi ông Trump đưa ra thông báo, tàu Touska đang ở cách thành phố Chabahar tại miền nam Iran khoảng 45 km.
Con tàu thuộc về Công ty Vận tải biển Mosakhar Darya có trụ sở tại Tehran. Marine Traffic cho biết tàu Touska bị Mỹ trừng phạt từ năm 2018, còn công ty chủ quản, đơn vị quản lý kỹ thuật và thương mại của tàu đã chịu lệnh trừng phạt từ năm 2012.
Đây là tàu dân sự đầu tiên của Iran bị lực lượng Mỹ tấn công trong cuộc xung đột đang diễn ra, đồng thời là tàu vận tải đầu tiên của nước này bị quân đội Mỹ bắt kể từ khi Washington áp lệnh phong tỏa đối với tàu đến và đi từ cảng Iran.
Chuyên gia phân tích Carl Schuster, cựu đại tá hải quân Mỹ, cho rằng tàu Touska sẽ được đưa đến một khu neo đậu hoặc cảng biển để kiểm tra.
"Theo quy tắc chiến tranh trên biển, bạn có thể bắt một con tàu trong những trường hợp nó cố tình vượt qua vòng phong tỏa như vậy", Jennifer Parker, chuyên gia tại Viện Lowy, cựu sĩ quan Hải quân Hoàng gia Australia, nhận xét. "Nếu Mỹ muốn giữ tàu lâu dài, họ phải thành lập một tòa án chuyên trách về chiến lợi phẩm để xét xử và hợp thức hóa vụ bắt giữ này".
"Nó có thể được coi là 'chiến lợi phẩm' giống như bất kỳ khí tài hay phương tiện nào bị thu giữ trong quá trình xảy ra xung đột vũ trang", Schuster nói.
Quân đội Iran nói rằng tàu đã di chuyển từ Trung Quốc và gọi vụ bắt tàu là hành vi "cướp biển", "vi phạm luật pháp quốc tế" và "vi phạm lệnh ngừng bắn". Họ yêu cầu Mỹ ngay lập tức thả tàu và các thủy thủ.
"Iran không tin tưởng Washington. Phía Mỹ đang cho thấy họ không nghiêm túc trong việc theo đuổi con đường ngoại giao", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nói.
Iran tuyên bố sẵn sàng đối đầu với lực lượng Mỹ trước hành vi "gây hấn trắng trợn" này, nhưng buộc phải kiềm chế do có sự hiện diện của gia đình các thành viên thủy thủ đoàn trên tàu. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 20/4 nói họ đã phóng UAV vào tàu quân sự Mỹ trên biển Oman nhưng chưa rõ quy mô đòn đánh và liệu nó có gây ra thiệt hại hay không.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định nước này sẽ không chấp nhận đàm phán với Mỹ khi đang bị đe dọa. "Bằng cách áp đặt lệnh phong tỏa và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, ông Trump đang muốn biến bàn đàm phán thành bàn đầu hàng, hoặc lấy cớ để tiếp tục gây chiến. Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới bóng đen đe dọa. Hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những quân bài mới trên chiến trường", ông viết trên X.
Trung Quốc bày tỏ lo ngại về việc tàu Touska bị bắt, coi đây là một rào cản tiềm tàng đối với giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột. "Chúng tôi hy vọng các bên liên quan thực hiện nghĩa vụ và tuân thủ lệnh ngừng bắn, nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng và tạo điều kiện để tái bình thường hóa eo biển Hormuz", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn cho biết hôm 20/4.
Về số phận của các thủy thủ trên tàu Touska, Parker cho rằng điều này còn phụ thuộc vào quốc tịch của họ.
"Nếu là thủy thủ người Ấn Độ hay Philippines, tôi tin là họ sẽ chỉ bị đưa rời khỏi tàu và được hồi hương", bà nói. "Nếu là công dân Iran, các thủy thủ có thể bị bắt. Còn trong trường hợp có thành viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên tàu, họ có thể bị coi là tù binh chiến tranh".
Nếu Mỹ xác định tàu Touska chở theo vũ khí hay khí tài cho Iran, thủy thủ đoàn nhiều khả năng sẽ bị bắt bất kể quốc tịch, bà nói thêm.
Ian Ralby, chuyên gia phân tích an ninh hàng hải kiêm chủ tịch Auxilium Worldwide, tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu về quản trị hàng hải, luật biển và an ninh hàng hải, cũng nhận định các thủy thủ tàu Touska "có thể bị đối xử như tù binh chiến tranh nếu tàu bị coi là chở hàng cấm hoặc là tàu bổ trợ hải quân".
Ralby chỉ ra rằng dù tàu treo cờ Iran, không có nghĩa rằng toàn bộ thủy thủ đoàn đều là người Iran. "Trên thực tế, hầu hết các tàu có thủy thủ đoàn gồm nhiều quốc tịch khác nhau. Họ có khả năng hoàn toàn là người nước ngoài, không liên quan gì đến cuộc xung đột", ông cho hay.
Thị trưởng Los Angeles Karen Bass hôm 20/6 ban bố tình trạng khẩn cấp, nhằm đảm bảo đô thị lớn thứ hai về mặt dân số này ở Mỹ có đủ nguồn lực cần thiết để đối phó với vụ hỏa hoạn bùng phát tại một nhà kho chứa thực phẩm đông lạnh trước đó ba ngày, điều bà gọi là "sự cố nghiêm trọng".
Vụ hỏa hoạn bùng phát tại nhà kho rộng hơn 46.000 m2 ở khu dân cư Boyle Heights, phía đông Los Angeles từ hôm 17/6. Giới chức cho biết xốp cách nhiệt bốc cháy và tấm pin năng lượng mặt trời tại nhà kho bị nóng chảy, cùng với nghi vấn rò rỉ khí amoniac đang khiến nỗ lực chữa cháy trở nên phức tạp hơn.
Khói đen bốc lên từ đám cháy lan rộng và bao phủ bầu trời thành phố. "Mùi khét của khói đã lan ra hầu hết thành phố và chúng tôi khuyến khích mọi người hạn chế tiếp xúc nhiều nhất có thể", sở cứu hỏa thành phố Los Angeles cho hay.
Ngọn lửa đã được khoanh vùng trong phạm vi nhà kho, song vẫn tiếp tục cháy và thải ra khói có mùi nhựa khét. Ban đầu, cư dân sống quanh nhà kho được cảnh báo phải ở yên trong nhà, đóng cửa sổ và tránh hít thở không khí bên ngoài. Giới chức cũng đã mở các trung tâm cứu trợ hoạt động 24/24 để người dân có nơi tránh khói.
Giới chức cứu hỏa sau đó dỡ bỏ những lệnh trên, cho biết đây là đám khói bình thường, không chứa hóa chất độc hại. Dù vậy, các cơ quan theo dõi chất lượng không khí vẫn cảnh báo người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng tránh hoạt động ngoài trời.
Ysabel Jurado, ủy viên hội đồng thành phố và là người đại diện cho khu vực xảy ra đám cháy, bày tỏ lo ngại về tác động lâu dài đến sức khỏe của người dân ở khu Boyle Heights.
"Các cư dân đã trải qua nhiều ngày sống trong bầu không khí ngập khói, bị yêu cầu ở yên trong nhà và gián đoạn cuộc sống thường nhật, cũng như đối mặt với những câu hỏi chưa có lời giải về tác động lên sức khỏe và chất lượng cuộc sống", bà cho hay.
"Dù có vẻ như tôi đang tìm cách tranh luận với tổng thống, nhưng đó là điều tôi hoàn toàn không quan tâm", Đài NBC News hôm 18.4 dẫn lời Giáo hoàng Leo.
Người đứng đầu giáo hội hoàn vũ đã đưa ra lời bình luận trên trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra các phát ngôn trong lúc Đức Thánh Cha thăm châu Phi, cũng là chuyến tông du nước ngoài dài nhất kể từ khi triều đại của Giáo hoàng Leo XIV bắt đầu ở Vatican.
Nhà lãnh đạo Mỹ liên tục chỉ trích người đứng đầu Tòa Thánh, tỏ ra không hài lòng trước lập trường mạnh mẽ của Giáo hoàng Leo trong nỗ lực kêu gọi hòa bình lập lại ở Trung Đông.
Trong buổi cầu nguyện tại Cameroon hôm 16.4, Giáo hoàng Leo phát biểu rằng thế giới đang bị "tàn phá bởi một nhóm nhỏ các bạo chúa", và chỉ trích những nhà lãnh đạo chi hàng tỉ USD cho các cuộc chiến.
Tuy nhiên, khi trả lời báo chí trên chuyên cơ hôm 18.4, ông bác bỏ suy đoán cho rằng phát biểu ở Cameroon nhằm vào Tổng thống Trump.
Giáo hoàng cho hay những thông điệp trên đã được chuẩn bị "từ nhiều tuần trước, thậm chí trước khi tổng thống đưa ra bình luận về tôi, và về thông điệp hòa bình mà tôi đang thúc đẩy".
Nhà lãnh đạo giáo hội một lần nữa khẳng định cam kết "thúc đẩy hòa bình cho thế giới của chúng ta", nhưng nhấn mạnh mục tiêu chính của chuyến tông du châu Phi là "cùng hiện diện, chúc mừng, để khích lệ và đồng hành với các tín hữu Công giáo trên khắp châu Phi".
