Nằm bên rìa một trang trại nuôi lợn ở Thái Châu, hai bể chứa hình vuông chứa đầy chất lỏng màu vàng nồng nặc mùi hăng chính là chìa khóa để cắt giảm một nửa lượng thức ăn từ đậu nành đắt đỏ của ông Gao Qinshan, 47 tuổi, chủ trang trại.
Các bể này chứa hỗn hợp thức ăn rẻ tiền có nguồn gốc địa phương bao gồm cám, dây bí ngô và bã rượu. Tuy nhiên, hỗn hợp này được lên men giống như sữa chua để giúp protein được phân tách sẵn và dễ tiêu hóa hơn, từ đó giảm bớt nhu cầu đối với protein trong đậu nành, mặt hàng mà Trung Quốc nhập khẩu đến 80%.
Đậu nành và khô đậu nành (phụ phẩm thu được sau quá trình ép lấy dầu từ hạt đậu nành) là hai nguồn cung cấp protein và axit amin chủ yếu trong khẩu phần ăn của lợn, giúp lợn tăng trưởng nhanh, cải thiện tỷ lệ nạc và dễ tiêu hóa. Chúng giàu Lysine, thành phần thiết yếu cho quá trình tổng hợp protein và phát triển cơ bắp mà các loại ngũ cốc khác thiếu hụt.
Đối với ông Gao, động lực thay đổi thức ăn chăn nuôi bắt nguồn từ túi tiền bản thân. Chi phí thức ăn chiếm tới 70% chi phí chăn nuôi lợn, trong khi giá đậu nành tăng vọt do căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và Washington, cũng như ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Trung Đông.
“Giá đậu nành quá bấp bênh. Nuôi lợn giờ không còn lãi nữa. Mọi người đều đang nghĩ cách cắt giảm chi phí”, ông Gao than thở. Ngành chăn nuôi ở Trung Quốc vốn đang gặp khó khăn vì tình trạng dư cung và sức mua yếu.
Việc nông dân cố gắng cắt giảm chi phí trùng khớp với mục tiêu mà chính quyền Trung Quốc đề ra là đảm bảo an ninh lương thực và tăng cường khả năng tự lực tự cường.
Chính phủ Trung Quốc đã đẩy mạnh chiến dịch mở rộng nguồn protein cho gia súc từ tháng 3/2025, ngay khi căng thẳng thương mại leo thang vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Đậu nành nhanh chóng trở thành một quân bài mặc cả then chốt.
Hàng chục nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi, nghiên cứu viên nhà nước và chuyên gia trong ngành cho hay Bắc Kinh đang hành động nhanh hơn dự kiến trong việc triển khai công nghệ mới và thúc đẩy thức ăn chăn nuôi lên men.
“Mục tiêu chính sách nông nghiệp lớn nhất hiện nay là giảm sử dụng khô đậu nành. Lý do trực tiếp nhất là cuộc thương chiến với Mỹ. Việc lên men thức ăn gia súc là điều thiết yếu”, Fu Zhenzhen, nhà phân tích thức ăn chăn nuôi tại Công ty Tư vấn Nông nghiệp Phương Đông Bắc Kinh, nhận định.
Trung Quốc là nước mua đậu nành lớn nhất thế giới với kim ngạch nhập khẩu đạt 52,7 tỷ USD năm 2024, trong đó 12 tỷ USD là nhập khẩu từ Mỹ, theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Thế giới. Năm ngoái, lượng hàng nhập khẩu đã tăng 6,5% so với năm 2024, đạt kỷ lục 111,8 triệu tấn, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc.
Thức ăn lên men hiện chiếm 8% lượng thức ăn công nghiệp tại Trung Quốc, tăng từ mức 3% vào năm 2022 và dự kiến đạt 15% vào năm 2030. Tỷ lệ này giúp Trung Quốc cắt giảm lượng nhập khẩu đậu nành tới 6,3% so với năm ngoái.
Nông dân nuôi lợn chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh an ninh lương thực của Bắc Kinh, nhưng là mảnh ghép đóng vai trò quan trọng vì thịt lợn là thực phẩm thiết yếu truyền thống. Trung Quốc chăn nuôi một nửa số lợn trên thế giới và lợn phụ thuộc vào đậu nành nhiều hơn so với các loại gia súc, gia cầm khác.
Những trang trại vừa và nhỏ như của ông Gao hiện đóng góp tới 1/3 tổng lượng gia súc cho Trung Quốc. Tuy nhiên, việc chuyển sang dùng thức ăn lên men không hề dễ dàng, đòi hỏi đầu tư lớn, kéo theo đó là người nuôi phải thay đổi hoàn toàn hệ thống cho ăn cũ. Bản thân ông Gao từng “nếm trái đắng” khi thức ăn bị nấm mốc gây lãng phí. Nhiều nông dân khác nản lòng đã bỏ cuộc.
Trong bối cảnh đó, chính quyền Trung Quốc đang đưa ra các gói hỗ trợ, bao phủ toàn diện từ khâu chăn nuôi đến mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng.
Muyuan Foods, tập đoàn chăn nuôi lợn lớn nhất thế giới, đã giảm tỷ lệ khô đậu nành trong thức ăn từ 10% cách đây 6 năm xuống còn 7,3% bằng cách sử dụng các axit amin tổng hợp từ tinh bột ngô lên men.
New Hope Liuhe, công ty lớn trong ngành nông nghiệp Trung Quốc, đã phát triển các loại thức ăn cho gà và vịt không chứa đậu nành bằng cách lên men bèo tấm và các nguồn protein rẻ tiền khác.
Phối hợp với chính phủ, Yili và Mengniu, hai nhà sản xuất sữa lớn nhất Trung Quốc, đã cắt giảm 20% lượng khô đậu nành trong thức ăn cho bò.
Đây là lần đầu tiên các số liệu về cắt giảm đậu nành được công bố. Ngoài khuyến khích nông dân và doanh nghiệp trong nước thay đổi thức ăn chăn nuôi, Bắc Kinh cũng đang thu hút vốn đầu tư nước ngoài với dự án xây dựng dây chuyền sản xuất thức ăn lên men đầu tiên tại Thiên Tân của tập đoàn thương mại Hà Lan Louis Dreyfus.
Theo công ty tư vấn Mỹ Fact.MR, giá trị thị trường thức ăn lên men của Trung Quốc đã tăng vọt lên 6 tỷ USD năm ngoái và đang nhanh chóng đuổi kịp thị trường dẫn đầu nhưng đã bão hòa là châu Âu với 7 tỷ USD. Ngược lại, thị trường Mỹ chỉ trị giá 2,5 tỷ USD do đậu nành và ngô tại đây luôn sẵn có và rẻ.
Bắc Kinh đang có lợi thế khi giá thịt lợn ở mức thấp nhất trong 16 năm khiến bất kỳ phương án giảm chi phí nào cũng dễ dàng được chấp nhận. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng khó khăn nằm ở việc thiếu một phương pháp tiếp cận tiêu chuẩn hóa. Một số ý kiến cho rằng lợn sẽ lớn chậm hơn nếu nông dân chỉ đơn giản là lên men bất cứ nguồn thực phẩm nào sẵn có và sức đề kháng dịch bệnh có thể kém hơn.
“Người tiêu dùng có nhu cầu rất lớn về thịt chất lượng cao nhưng ngành công nghiệp này lại chỉ tập trung vào việc giảm chi phí”, Ian Lahiffe, cố vấn nông nghiệp tại Bắc Kinh, nói. “Việc cho lợn ăn đậu nành mang lại rất nhiều lợi ích. Họ cần suy nghĩ lại, tránh hy sinh sức khỏe vật nuôi và hương vị thịt lợn”.
Sau trận hòa Iceland tại World Cup 2018, Lionel Messi nhận từ phóng viên Rama Pantarotto một dải ruy băng đỏ cầu may của mẹ Pantarotto. Thời điểm đó, Messi vừa sút hỏng phạt đền trong trận hòa Iceland 1-1, khiến Argentina có khởi đầu không như mong đợi.
"Mẹ tôi yêu quý anh hơn cả tôi. Tôi mang theo dải ruy băng đỏ của bà để cầu may, nếu anh muốn, anh có thể giữ nó", Pantarotto nói.
Pantarotto ban đầu không nghĩ Messi sẽ thực sự đeo dải ruy băng của mẹ mình, cho đến khi hai người gặp lại sau trận Argentina thắng Nigeria ở giải đấu năm đó.
Khi Pantarotto nhắc đến món quà, Messi kéo tất xuống, để lộ dải ruy băng được buộc quanh cổ chân trái. Phóng viên Argentina lập tức quay về phía máy quay và vui mừng thông báo với mẹ rằng Messi vẫn giữ nó.
Món quà nhỏ dần trở thành hình ảnh quen thuộc với đội tuyển Argentina. Tại World Cup 2022, Messi tiếp tục đeo một dải ruy băng màu đỏ ở chân trái, trên hành trình giúp Argentina lần đầu vô địch thế giới sau 36 năm.
Món quà này xuất hiện quanh cổ chân anh trong những hình ảnh anh và đồng đội cùng ăn mừng sau trận chung kết với Pháp.
Messi còn được cho là đã chia sẻ bí kíp "bùa may mắn" này với một số đồng đội ở cấp CLB và đội tuyển quốc gia. Tại World Cup 2022 ở Qatar, Rodrigo De Paul, Lautaro Martinez và thủ môn Emiliano Martinez đã đeo sợi chỉ hoặc ruy băng đỏ quanh cổ tay.
Ở cấp CLB, Messi từng tặng món đồ tương tự cho đồng đội cũ Philippe Coutinho khi tiền vệ Brazil trải qua giai đoạn khó khăn tại Barcelona.
Tại World Cup năm nay, dải ruy băng đỏ tiếp tục xuất hiện trên cổ tay các tuyển thủ Argentina. Trung vệ Cristian Romero đeo món đồ này trong trận gặp Ai Cập ngày 7/7, còn Lisandro Martinez mang một dải ruy băng tương tự khi đối đầu Thụy Sĩ ở trận tứ kết vài ngày sau.
8 năm sau khi nhận món quà tại Nga, Messi đang cùng Argentina tiến gần cơ hội bảo vệ chức vô địch World Cup. Đội tuyển Nam Mỹ sẽ gặp Anh tại sân Mercedes-Benz ở Atlanta rạng sáng 16/7.
Nếu vượt qua thử thách này, Messi và đồng đội sẽ chỉ còn một trận để trở thành đội đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch World Cup kể từ Brazil năm 1962.
"Nhiều người nói rằng 'đó là những thứ Iran sẽ nhận được', nhưng theo điều khoản chi tiết trong thỏa thuận, họ sẽ không nhận được bất kỳ thứ gì nếu quốc gia họ không thay đổi toàn diện", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói với Fox News ngày 16/6, đề cập đến quỹ tái thiết 300 tỷ USD dành cho Iran.
Ông Vance cho biết thêm nếu Iran thay đổi được như vậy, đó sẽ là thắng lợi lớn cho mọi người, cho cả khu vực, còn nếu Tehran không làm được, điều đó cũng không ảnh hưởng gì tới Mỹ.
"Iran sẽ được hưởng lợi nếu họ thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, nhưng đó không phải tiền từ Mỹ, mà có thể là từ Qatar, UAE hoặc Arab Saudi", ông Vance nói, thêm rằng "Mỹ sẽ không chuyển cho Iran một đồng nào".
Phó tổng thống Mỹ không nói rõ Iran cần "thay đổi toàn diện" như thế nào, nhưng cho rằng khi điều đó xảy ra, các nước vùng Vịnh có thể muốn đầu tư vào Iran và xây dựng một nhà máy điện.
"Quan điểm của Mỹ là được thôi, mọi người có thể làm như vậy, miễn là Iran cư xử đúng mực. Nếu Iran không cư xử đúng mực, họ sẽ không nhận được bất kỳ lợi ích nào từ thỏa thuận", ông Vance nhấn mạnh.
Theo nguồn tin giới chức Mỹ, quỹ tái thiết cho Iran sẽ do các nước vùng Vịnh chi trả, không có sự đóng góp nào từ Washington. Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cũng tuyên bố thông tin nước này sẽ trả cho Iran 300 tỷ USD tái thiết là "tin giả do phe Dân chủ tung ra".
Mỹ - Iran đã nhất trí về thỏa thuận hòa bình, lập tức chấm dứt các hành động quân sự. Lễ ký kết văn kiện hoàn chỉnh dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ ngày 19/6. Các điều khoản cụ thể của thỏa thuận chưa được công bố, nhưng Bộ Ngoại giao Iran cho biết Mỹ cam kết bồi thường thiệt hại chiến tranh và giải phóng tài sản bị đóng băng của Tehran ở nước ngoài.
Tình bạn giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin được vun đắp qua nhiều chuyến thăm và các sự kiện không chính thức, từ những bữa ăn sáng cùng nhau đến những buổi trà chiều bên hồ, theo báo Hoa Nam Buổi sáng (SCMP).
Thực sự, hiếm có mối quan hệ nào giữa các nhà lãnh đạo thế giới lại được khắc họa mang tính cá nhân sâu sắc như giữa ông Tập và ông Putin. Chủ tịch Tập, nhà lãnh đạo ít khi công khai tiết lộ về cuộc sống hay cảm xúc cá nhân, từng mô tả Tổng thống Putin là “người bạn thân thiết nhất”.
Qua nhiều năm, mối quan hệ thân thiết giữa hai nhà lãnh đạo không chỉ được định hình bởi các hội nghị thượng đỉnh và những chuyến thăm cấp nhà nước, mà còn bởi một loạt các nghi lễ cá nhân hóa cao độ liên quan đến ẩm thực, tiệc sinh nhật, sự kiện thể thao, những chuyến du thuyền và tiệc trà bên hồ.
Tình bạn được vun đắp đó tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý vào hôm 19/5, khi Tổng thống Putin đến Bắc Kinh trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 2 ngày, chưa đầy một tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc công du Trung Quốc.
Các chuyến thăm của ông Putin tới Trung Quốc
Kể từ khi nhậm chức Tổng thống Nga lần đầu tiên vào ngày 7/5/2000, ông Putin đã có hơn 20 chuyến thăm Trung Quốc. Sự kiện lần này diễn ra vào thời điểm tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động khi cuộc xung đột ở Ukraine và cả cuộc chiến ở Iran vẫn bế tắc.
Lễ đón chính thức Tổng thống Putin lần này diễn ra tại Quảng trường Thiên An Môn với loạt nghi thức duyệt đội danh dự và cử quân nhạc, tiếp nối bằng buổi tiệc trà thân mật cùng "người bạn cũ" Tập Cận Bình.
Trong khi ông Trump đã thể hiện mối quan hệ cá nhân thân thiết với người đồng cấp Trung Quốc trong chuyến thăm của mình, thì ông Tập và ông Putin đã cho thấy nỗ lực vun đắp một mối quan hệ bền chặt trong nhiều năm qua, được đánh dấu bằng các cuộc gặp gỡ thường xuyên và những động thái thân thiết nổi bật.
Từ năm 2013 đến nay, Chủ tịch Trung Quốc đã hội đàm với Tổng thống Nga hơn 40 lần, vượt xa tần suất tiếp xúc với các lãnh đạo phương Tây.
Khi Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) diễn ra tại Bali (Indonesia) vào tháng 10/2013 trùng với sinh nhật lần thứ 61 của ông Putin, ông Tập đã tặng Tổng thống Nga bánh kem và hai nhà lãnh đạo đã cùng nhau ăn mừng với xúc xích và rượu vodka - một khoảnh khắc được nhà lãnh đạo Nga nhắc lại trước chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc năm 2018.
“Chủ tịch Tập Cận Bình có lẽ là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất mà tôi đã cùng ăn mừng sinh nhậ. Tôi chưa bao giờ ăn mừng sinh nhật với bất kỳ đồng nghiệp nước ngoài nào trước đây. Nhưng tôi đã làm điều đó với Chủ tịch Tập Cận Bình”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông nhà nước Trung Quốc.
Tổng thống Nga cũng mô tả nhà lãnh đạo Trung Quốc là "một người rất dễ gần, chân thành" và là "một đối tác vô cùng tin cậy".
Ông Tập cũng đã nói về Tổng thống Putin với những lời lẽ ấm áp tương tự, trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Nga năm 2019. “Ông ấy là đồng nghiệp nước ngoài thân thiết nhất”, ông Tập nói. “Tôi vô cùng trân trọng tình bạn sâu sắc với Tổng thống Putin. Tôi thường nhớ lại với niềm vui lớn lao trong mọi cuộc gặp gỡ với Tổng thống Putin”, ông Tập nói thêm.
Tháng 2/2014, ông Tập dự Lễ khai mạc Thế vận hội Mùa đông Sochi, trở thành một trong số ít lãnh đạo thế giới xuất hiện cùng ông Putin trước sự kiện bán đảo Crimea sáp nhập vào Nga.
Theo truyền thông Trung Quốc, ông Tập nói với ông Putin rằng để tiếp nối truyền thống Trung Quốc, “khi một nước láng giềng đang ăn mừng một dịp vui, tôi nên đích thân đến chúc mừng”.
Chuyến thăm - trùng với Tết Nguyên đán, ngày lễ quan trọng nhất của Trung Quốc - được coi là cử chỉ ủng hộ to lớn với Nga vào thời điểm căng thẳng với phương Tây đang leo thang.
Trong điểm nhấn của chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Putin tới Trung Quốc vào tháng 6/2018, nhà lãnh đạo Nga đã tự tay làm món bánh jian bing guozi nổi tiếng của Thiên Tân – bánh kếp cuốn quanh que bột chiên – và chiêu đãi chủ nhà trong một bữa tiệc.
“Ngài phải nhớ rằng, chính tôi đã tự tay làm món này”, ông Putin nói với ông Tập, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.
Ông Putin cũng làm bánh bao hấp nhân thịt. Món bánh này được tập đoàn nhà hàng Go Believe ở Thiên Tân bảo quản, và nhân viên của họ đã có mặt tại bữa tiệc để trình diễn quy trình làm bánh cho hai nhà lãnh đạo. Go Believe sau đó được cho là đã quét 3D và sao chép tác phẩm của ông Putin, giữ bản sao này như một phần bộ sưu tập của công ty.
Hai nhà lãnh đạo đã di chuyển bằng tàu cao tốc từ Bắc Kinh đến Thiên Tân, cùng nhau thả bóng khai mạc một trận đấu khúc côn cầu.
Ông Tập Cận Bình đã tặng ông Putin huy chương hữu nghị đầu tiên của Trung Quốc trên một sợi dây chuyền vàng lớn, gọi ông là "người bạn tốt và lâu năm của nhân dân Trung Quốc".
Khoảng 3 tháng sau, vào tháng 9/2018, hai nhà lãnh đạo lại thể hiện tài nấu nướng của mình, lần này là ở Nga. Cả hai mặc tạp dề màu xanh để nấu món bánh kếp truyền thống của Nga, gọi là blini, phủ lên trên là trứng cá muối và uống kèm với rượu vodka.
Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, Trung Quốc đi theo hướng trung lập, thể hiện tâm thế kiến tạo hòa bình toàn cầu trong khi tăng cường quan hệ với Nga. Trước đó vài ngày, Trung Quốc và Nga tuyên bố quan hệ đối tác chiến lược “không giới hạn” bên lề Thế vận hội mùa đông ở Bắc Kinh.
Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc vào tháng 5/2024, hai nhà lãnh đạo từng cùng đi dạo, thưởng trà bên hồ và "thảo luận sâu rộng về các vấn đề chiến lược cùng quan tâm" trong một bầu không khí được Bắc Kinh mô tả là rất "thoải mái".
Mối quan hệ thân mật này vừa qua lại một lần nữa được nhắc đến trong cuộc hội đàm giữa ông Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Trung Nam Hải. Khi giới thiệu về khu phức hợp làm việc và sinh sống của các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc, ông Tập nhấn mạnh nơi này hiếm khi tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài, và Tổng thống Nga là một trong số ít ngoại lệ đó.
Và chuyến đi này đánh dấu lần đầu tiên Trung Quốc đón tiếp các nhà lãnh đạo của Nga và Mỹ trong cùng một tháng ngoài khuôn khổ đa phương. Điều này đặt Bắc Kinh vào trung tâm của mối quan hệ "tay ba" khi nước này tìm cách điều hoà quan hệ với cả Moscow và Washington, đồng thời định vị mình như một lực lượng then chốt và ổn định trong một trật tự thế giới đa cực.
Đây cũng là lần đầu tiên các nhà lãnh đạo của 4 quốc gia thành viên thường trực còn lại của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đến thăm Trung Quốc trong vòng nửa năm. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đến thăm Bắc Kinh vào tháng 12/2025, tiếp theo là Thủ tướng Anh Keir Starmer hồi tháng 1/2026.
