“Mỹ đòi hỏi chúng ta đầu hàng hoàn toàn, nhưng dân tộc Iran sẽ không bao giờ khuất phục. Giao tranh là không thể tránh khỏi, nên chúng tôi đang trong tâm thế sẵn sàng và không ngại chiến sự. Không có gì phải lo lắng, ngay cả khi NATO tham chiến”, tướng Mohammad Jafar Asadi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cho biết hôm nay.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya được coi là “đầu não tối cao” của các lực lượng vũ trang Iran. Lãnh đạo cơ quan này thường đưa ra những tuyên bố cứng rắn trong chiến sự.
Đề cập những tuyên bố gần đây từ giới chức Mỹ rằng năng lực phòng thủ của Iran đã suy yếu, tướng Asadi khẳng định Tehran “vẫn chưa tung ra hết tất cả quân bài chiến lược và sẽ sử dụng chúng khi cần thiết”.
Theo ông, ngành công nghiệp quốc phòng Iran đã hứng chịu thiệt hại trong 6 tuần giao tranh, nhưng các cơ sở sản xuất thiết bị quân sự và bảo đảm hậu cần cho lực lượng vũ trang đã được che giấu hoàn toàn khỏi tầm quan sát của Mỹ – Israel.
“Đối phương không biết vị trí những cơ sở này. Tình hình sản xuất quốc phòng vẫn ở mức chấp nhận được. Lực lượng vũ trang Iran không cần bom hạt nhân. Vũ khí mạnh nhất, hay ‘bom nguyên tử’ thực sự của chúng ta, chính là những người dân đã hiện diện trên các đường phố và quảng trường suốt hơn 90 đêm vừa qua”, ông nói.
Tướng Iran cũng cho rằng Mỹ và đồng minh, trong đó có NATO, luôn tìm cách đối đầu Iran suốt hàng chục năm qua nhưng không đạt được mục tiêu. “Ngày nay, họ cũng sẽ phải đối mặt thất bại nếu hành động chống lại Iran”, ông Asadi nhấn mạnh.
Phát biểu được đưa ra sau khi truyền thông Iran ngày 1/6 đưa tin nước này đã đình chỉ các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ và đang cân nhắc chấm dứt lệnh ngừng bắn, sau khi Israel không kích khu vực Dahiyeh ở ngoại ô thủ đô Beirut của Lebanon, nơi được coi là thành trì của Hezbollah.
“Vi phạm lệnh ngừng bắn trên một mặt trận đồng nghĩa vi phạm trên mọi mặt trận. Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm về hậu quả”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho hay.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chưa nhận được thông tin đình chỉ đàm phán, thêm rằng nếu Tehran chọn im lặng thì điều đó “cũng không phải vấn đề” và ông sẵn sàng chờ đợi. “Điều đó không có nghĩa là chúng tôi sẽ ném bom khắp nơi. Chúng tôi chỉ đơn giản là ngừng trao đổi và tiếp tục duy trì phong tỏa. Tôi có thể chờ bao lâu cũng được. Họ đang mất rất nhiều tiền”, ông nói.
Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, Tổng thống Trump tuyên bố ông “không quan tâm” nếu Mỹ và Iran chấm dứt đàm phán.
"Mọi nỗ lực áp đặt phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và chắc chắn sẽ thất bại", Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ra thông cáo cho biết hôm nay. Ông cảnh báo những biện pháp phong tỏa như vậy không giúp cải thiện an ninh khu vực, mà thực tế còn là "nguồn cơn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư".
Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, trước đó tuyên bố Iran sẽ "không dung thứ" cho lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ và sẵn sàng đáp trả nếu biện pháp này tiếp diễn.
Ông đề cập nguy cơ tái bùng phát xung đột, nói rằng điều đó có thể gây tổn thất nặng nề cho Washington. "Nếu Mỹ bắt đầu cuộc chiến mới, họ nên lường trước rằng chúng tôi sẽ bắt giữ lượng lớn tù binh", cố vấn Rezaei nói.
Bộ trưởng Dầu mỏ Mohsen Paknejad cho biết Mỹ "sẽ không thu được bất kỳ kết quả nào" từ lệnh phong tỏa. "Các nhân viên ngành dầu khí Iran đang làm việc suốt ngày đêm để đảm bảo rằng không có vấn đề gì trong cung cấp dịch vụ", ông nói.
Các tuyên bố được đưa ra sau khi trang Axios dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết lãnh đạo quân sự nước này dự kiến trình bày cho Tổng thống Donald Trump về những biện pháp quân sự có thể thực hiện nhằm vào Iran.
Mỹ áp lệnh phong tỏa đối với các cảng biển Iran từ hôm 13/4, vài ngày sau khi vòng đàm phán đầu tiên giữa hai nước kết thúc mà không có kết quả. Động thái được cho là nhằm gây sức ép để Tehran chấp nhận các điều khoản thỏa thuận mà Washington đưa ra.
Tổng thống Trump cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ có thể kéo dài nhiều tháng, cho rằng biện pháp này hiệu quả hơn chiến dịch tấn công Iran. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 29/4 cho biết các lực lượng nước này đã buộc 42 tàu thương mại quay đầu trên eo biển Hormuz.
Theo Wall Street Journal, kéo dài lệnh phong tỏa cho thấy ông Trump không còn nhiều giải pháp hữu hiệu với Iran. Đơn phương chấm dứt giao tranh có thể mang lại lối thoát nhanh khỏi xung đột và giúp giảm áp lực cho kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu. Tuy nhiên, những đề xuất của Iran lại cho phép Tehran định hình các điều kiện của lối thoát đó.
Thiếu lộ trình rõ ràng và mang tính quyết định khiến một số quan chức Mỹ nhận định cái kết cho cuộc xung đột Trung Đông nhiều khả năng sẽ là hai bên không đạt được thỏa thuận hạt nhân, nhưng cũng không tiếp tục chiến sự.
Theo Hãng tin AFP mô tả, ông Trump xuất hiện tại công trường giữa tiếng búa, cưa và máy móc xây dựng. Ông dẫn các phóng viên tham quan khu vực thi công phần tầng hầm bằng bê tông của dự án ngày 19-5.
"Đây là món quà dành cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ", ông Trump nói khi đứng cạnh hàng rào màu vàng ở mép khu vực xây dựng.
"Đây hoàn toàn là tiền của tôi và tiền từ các nhà tài trợ. Miễn thuế", Tổng thống Trump nói thêm.
Tuy nhiên, đề xuất phân bổ 1 tỉ USD tiền thuế cho hạng mục an ninh liên quan đến dự án phòng khiêu vũ của ông Trump đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phe Dân chủ. Vấn đề này cũng được sử dụng để công kích Đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Ông Trump cho biết dự án có sáu tầng ngầm bên dưới, dự kiến bố trí các cơ sở quân sự, trung tâm nghiên cứu và cả bệnh viện.
"Phòng khiêu vũ sẽ trở thành lớp lá chắn bảo vệ hoàn toàn những gì diễn ra bên dưới", ông Trump nói.
Tổng thống Trump "khoe" hệ thống an ninh tại công trình sẽ đủ khả năng đối phó các mối đe dọa từ trên không. Theo ông, nếu máy bay không người lái (drone) lao vào, chúng sẽ bị "bật ngược" khỏi mái của phòng khiêu vũ. Ông cũng nhận định khu vực này sẽ là vị trí phù hợp để bố trí các tay súng bắn tỉa.
Bằng phong cách của một nhà phát triển bất động sản, ông Trump còn nói chi tiết về thiết kế công trình, trong đó một mặt tiền được lấy cảm hứng từ Hy Lạp cổ đại và mặt còn lại theo phong cách La Mã.
Ông Trump nhiều lần khẳng định chi phí xây dựng phòng khiêu vũ - hiện tăng gấp đôi so với mức ước tính ban đầu 200 triệu USD - sẽ do các nhà tài trợ tư nhân chi trả, gồm những người ủng hộ giàu có và nhiều tập đoàn.
Tuy nhiên, các chỉ trích cho rằng người nộp thuế Mỹ cuối cùng vẫn sẽ phải gánh chi phí và dự án này, cùng nhiều kế hoạch cải tạo khác tại thủ đô Washington bị xem là thiếu nhạy cảm trong bối cảnh chiến sự với Iran làm chi phí sinh hoạt tăng mạnh.
Tuần trước, ông Trump thẳng thừng tuyên bố ông "không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ" khi nói về cuộc chiến với Iran, đồng thời khẳng định ưu tiên của ông là ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Phe đối lập hiện đang dùng phát biểu này để chỉ trích ông Trump là xa rời thực tế, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ - cuộc bỏ phiếu quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội Mỹ - chỉ còn chưa đầy 6 tháng nữa sẽ diễn ra.
Theo AFP ngày 11.5, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey sẽ cùng người đồng cấp Pháp Catherine Vautrin chủ trì cuộc họp trực tuyến với sự tham gia của hơn 40 quốc gia. Đây là cuộc họp cấp bộ trưởng quốc phòng đầu tiên trong khuôn khổ phái bộ đa quốc gia do Anh và Pháp thúc đẩy.
Hồi tháng 4, cuộc họp diễn ra sau cuộc làm việc kéo dài 2 ngày tại London giữa các quan chức quân sự nhằm thảo luận những vấn đề thực tiễn của một sứ mệnh bảo vệ hàng hải tại eo biển Hormuz sau khi đạt được một thỏa thuận ngừng bắn bền vững.
"Chúng tôi đang chuyển thỏa thuận ngoại giao thành các kế hoạch quân sự thực tiễn để khôi phục niềm tin cho hoạt động vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz", ông Healey nói.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Anh và Pháp đã điều tàu chiến đến Trung Đông. Pháp triển khai tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân Charles de Gaulle tới khu vực, trong khi Anh ngày 10.5 thông báo điều tàu khu trục HMS Dragon. London và Paris cho rằng các đợt triển khai này là bước chuẩn bị cho một nhiệm vụ quốc tế nhằm bảo vệ hoạt động vận tải biển khi điều kiện cho phép
Một phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Anh cho biết việc điều HMS Dragon là một phần trong "kế hoạch thận trọng" nhằm bảo đảm London sẵn sàng hỗ trợ an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz. Giới chức Anh cũng cho hay con tàu sẽ giúp củng cố niềm tin cho vận tải thương mại và hỗ trợ các nỗ lực rà phá bom mìn sau khi chiến sự kết thúc.
Tuy nhiên, Iran ngày 10.5 cảnh báo Anh và Pháp rằng lực lượng vũ trang nước này sẽ có "phản ứng quyết liệt và ngay lập tức" đối với bất kỳ tàu chiến nào được điều tới eo biển Hormuz, theo trang Euractiv. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi viết trên X rằng: "Chúng tôi nhắc nhở rằng cả trong thời chiến lẫn thời bình, chỉ có Cộng hòa Hồi giáo Iran mới có thể thiết lập an ninh ở eo biển này và sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia nào can thiệp vào những vấn đề đó".
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sau đó khẳng định Paris "chưa bao giờ dự tính" triển khai hải quân tại eo biển Hormuz theo hướng đối đầu, mà chỉ hướng tới một nhiệm vụ an ninh được "phối hợp với Iran". Ông Macron cũng nhắc lại lập trường phản đối mọi hình thức phong tỏa và bác bỏ bất kỳ khoản phí nào cản trở tàu thuyền qua lại tuyến hàng hải chiến lược này.
Trước khi cuộc chiến giữa Mỹ- Israel và Iran bùng phát ngày 28.2, khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, hoạt động hàng hải tại đây đã bị hạn chế sau khi Iran đóng cửa phần lớn eo biển, làm gián đoạn thị trường năng lượng và đẩy giá dầu tăng cao. Mỹ sau đó áp đặt phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả.
