Cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra, 76 tuổi, sáng 11/5 được phóng thích khỏi nhà tù trung tâm Klong Prem ở Bangkok trước thời hạn và sẽ đeo thiết bị giám sát điện tử thêm 4 tháng quản chế.
Hình ảnh hàng trăm người ủng hộ mặc áo đỏ và reo hò mừng rỡ khi thấy ông Thaksin bước ra từ cổng nhà tù cho thấy người đàn ông này vẫn có sức ảnh hưởng lớn tại Thái Lan, dù đã dành phần lớn thời gian suốt 20 năm qua sống lưu vong và 8 tháng gần đây ở trong tù.
Ông Thaksin giữ chức thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 nhưng bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006. Dù vậy, gia tộc Shinawatra và đảng Pheu Thai của ông vẫn gần như thống trị chính trường Thái Lan gần hai thập kỷ qua, với 4 người lên làm thủ tướng và nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri vùng nông thôn, những người thường mặc áo đỏ biểu tượng cho phong trào.
Trong những ngày gần đây, việc ông được phóng thích sớm là tin tức gây chú ý lớn ở Thái Lan. Đảng Pheu Thai đã tuyên bố Thaksin từ nay sẽ lui về hậu trường, nhưng điều đó vẫn không thể ngăn cản giới truyền thông suy đoán sôi nổi về vai trò của ông trong chính trường Thái Lan sau này.
Điều này không phải không có cơ sở. Kể từ khi đắc cử thủ tướng vào tháng 1/2001, Thaksin, một tỷ phú tự thân, đã tìm cách tái định hình đất nước và giành được sự ủng hộ rộng rãi của tầng lớp lao động Thái Lan.
Với sự ủng hộ của cử tri vùng nông thôn, đảng Pheu Thai và các tiền thân trước đó của tổ chức chính trị này đã liên tiếp giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử. Tuy nhiên, trong mắt tầng lớp tinh hoa thân quân đội và hoàng gia ở Thái Lan, đường lối dân túy của ông bị coi là mối đe dọa đối với trật tự xã hội truyền thống.
Điều đó đã dẫn đến những phán quyết bất lợi của Tòa án Hiến pháp Thái Lan nhắm vào các đồng minh của Thaksin, các cuộc biểu tình bạo lực trên đường phố và một cuộc đảo chính quân sự vào năm 2014.
Nhưng Thaksin không chịu lùi bước. Dù phải sống lưu vong, ông vẫn tiếp tục điều hành đảng của mình từ nước ngoài. Sau khi đạt “thỏa hiệp lớn” với các đối thủ thuộc phe bảo thủ, ông đã về nước vào năm 2023 để trực tiếp lãnh đạo đảng một khi lực lượng này quay trở lại nắm quyền.
Theo bình luận viên Janathan Head của BBC, ông Thaksin dường như không thể chấp nhận việc lùi về hậu trường, bất chấp những tuyên bố rằng ông muốn dành nhiều thời gian hơn cho các cháu của mình.
Nhưng trong hơn một năm qua, chính trường Thái Lan đã chứng kiến rất nhiều biến động. Ông Thaksin bị bỏ tù hồi tháng 9 năm ngoái, sau khi Tòa án Tối cao Thái Lan phán quyết rằng 6 tháng ông ở trong bệnh viện cảnh sát sau khi về nước chỉ là khoảng thời gian trốn tránh thi hành án tù.
Phán quyết này được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi chính phủ liên minh do đảng Pheu Thai lãnh đạo sụp đổ và Tòa án Hiến pháp cách chức thủ tướng của con gái ông, bà Paetongtarn Shinawatra, sau bê bối liên quan đến cuộc điện đàm bị rò rỉ giữa bà với lãnh đạo Campuchia Hun Sen về việc giải quyết tranh chấp biên giới hai nước.
Trong khi ông Thaksin ngồi tù, đảng Pheu Thai đã chứng kiến kết quả bầu cử tồi tệ nhất từ trước đến nay trong cuộc tổng tuyển cử tháng 2. Đảng này bị đẩy xuống vị trí thứ ba, sau đảng Nhân dân cải cách và bị lu mờ bởi đảng Bhumjaithai. Pheu Thai buộc phải chấp nhận vị trí đối tác liên minh nhỏ trong chính phủ mới của Thủ tướng Anutin Charnvirakul.
Theo nhà phân tích chính trị Ken Lohatepanont, ông Thaksin sau khi ra tù sẽ bước vào môi trường chính trị mới.
“Pheu Thai đã bị gạt ra ngoài lề, giờ đây chỉ được xem là một đảng tầm trung. Thách thức mà ông Thaksin và đảng của mình phải đối mặt có quy mô khác hẳn so với trước đây”, Lohatepanont cho hay.
Sau khi kết thúc 4 tháng quản chế, ông Thaksin hoàn toàn có thể quay trở lại chính trường. Tuy nhiên, Pheu Thai giờ đây sẽ phải quyết định liệu sự trở lại của ông Thaksin sẽ là “liều thuốc kích thích” cho đảng, hay họ sẽ phải tập trung hơn vào thế hệ lãnh đạo trẻ, Ken đánh giá.
Dù vậy, sự nổi tiếng của Thaksin vẫn được thể hiện rõ ràng bên ngoài nhà tù, nơi những người ủng hộ ông đã tập trung. Một trong số họ, Maysa Lombuarot, đã lái xe 700 km để chứng kiến khoảnh khắc cựu thủ tướng được tự do.
“Hôm nay tôi mang đến cho ông ấy 20 kg vải. Tôi biết ông ấy thích chúng. Giờ ông ấy đã tự do, tôi muốn ông ấy ăn thứ gì đó ngon lành”, Maysa nói, thêm rằng hy vọng ông Thaksin sẽ tiếp tục sự nghiệp chính trị của mình.
“Tôi muốn ông ấy giúp đỡ đất nước, giúp đỡ những người đang phải chịu đựng rất nhiều hiện nay. Chỉ có ông ấy mới có thể thực hiện những gì ông ấy đã hứa”, Maysa tiếp tục.
Theo Đài CNN ngày 15-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dành buổi sáng cuối cùng tại Bắc Kinh ở Trung Nam Hải - khu phức hợp lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, được bảo vệ nghiêm ngặt và nổi tiếng với mức độ bí mật cao.
Tại đây, ông Trump cùng Chủ tịch Tập Cận Bình tản bộ qua những khu vườn cổ kính. Nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ sự thích thú với các khóm hồng và ông Tập sau đó ngỏ ý gửi tặng hạt giống.
Được ví như Nhà Trắng hay Điện Kremlin của Trung Quốc, Trung Nam Hải là trung tâm đầu não quyền lực của quốc gia này.
Chỉ rất ít lãnh đạo Mỹ có cơ hội bước qua những bức tường đỏ cổ kính - ranh giới ngăn cách khu vực này với phần còn lại của Bắc Kinh.
An ninh tại đây cực kỳ nghiêm ngặt, được giám sát bởi một đơn vị quân đội tinh nhuệ chịu trách nhiệm bảo vệ an toàn tuyệt đối cho các lãnh đạo cấp cao nhất của Đảng.
Hình ảnh về khu vực này luôn được kiểm duyệt gắt gao và thường bị làm mờ trên các nền tảng bản đồ số.
Đích thân Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhấn mạnh về ý nghĩa của địa điểm này.
Ông cho biết việc lựa chọn Trung Nam Hải nhằm đáp lại sự tiếp đón mà ông Trump từng dành cho ông tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago năm 2017.
Đó cũng là cuộc gặp đầu tiên của hai nhà lãnh đạo, chỉ vài tháng sau khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ đầu tiên.
Giải thích với ông Trump, nhà lãnh đạo Trung Quốc cho biết cái tên Trung Nam Hải bắt nguồn từ hai hồ nước lớn nằm trong khuôn viên.
"Đây là nơi làm việc và sinh sống của các lãnh đạo Đảng và Chính phủ Trung Quốc, bao gồm cả tôi.
Kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào năm 1949, chúng tôi đã ở đây. Những nhà lãnh đạo tiền bối như ông Mao Trạch Đông, ông Chu Ân Lai, ông Đặng Tiểu Bình, ông Giang Trạch Dân, ông Hồ Cẩm Đào và nhiều người khác đều từng làm việc tại nơi này", ông Tập chia sẻ thêm.
Trung Nam Hải vốn là một khu vườn hoàng gia, nơi các hoàng đế xưa thường tới thư giãn khi không ở trong Tử Cấm Thành.
Ông Tập chỉ cho ông Trump những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi, thậm chí có cây hơn 1.000 năm, đồng thời khuyến khích ông chạm tay để cảm nhận.
Đáp lại, ông Trump nhận xét: "Một nơi tuyệt vời. Tôi rất thích nơi này. Tôi có thể quen với cuộc sống ở đây".
Năm 1972, cựu Tổng thống Richard Nixon đã gặp ông Mao Trạch Đông tại Trung Nam Hải trong chuyến thăm lịch sử - lần đầu tiên một Tổng thống Mỹ tới thăm Trung Quốc.
Ba mươi năm sau, cựu Tổng thống George W. Bush cũng bước chân vào Trung Nam Hải cùng với Chủ tịch Trung Quốc lúc bấy giờ là ông Giang Trạch Dân. Vị cựu Tổng thống Mỹ gần đây nhất ghé thăm nơi này là ông Barack Obama vào năm 2014.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 30/6 tuyên bố Trung tâm Truyền thông Vũ trụ Dubna ở vùng Moscow của Nga lại bị tấn công, đồng thời xác nhận Ukraine đang "từng bước thực hiện kế hoạch trừng phạt dài hạn" nhằm vào Nga.
"Hôm nay, các biện pháp trừng phạt dài hạn của chúng tôi nhằm vào Nga liên quan tới cuộc chiến này một lần nữa nhắm vào Trung tâm Truyền thông Vũ trụ Dubna", ông Zelensky nói.
Trước đó cùng ngày, chính quyền Nga tuyên bố một cuộc tấn công của Ukraine vào tỉnh Moscow trong đêm đã khiến một em bé 6 tháng tuổi thiệt mạng và hai người khác bị thương tại thị trấn Yegoryevsk.
Em bé thiệt mạng sau khi một ngôi nhà bốc cháy. Theo chính quyền địa phương, đám cháy xảy ra do bị một máy bay không người lái rơi trúng.
Hình ảnh được xác định vị trí và phân tích bởi các nhà phân tích OSINT từ hãng tin độc lập Astra của Nga cho thấy ngôi nhà đã bị phá hủy một phần. Người dân địa phương cũng xác nhận nghe thấy tiếng nổ và hoạt động phòng không tại Yegoryevsk.
Cuộc tấn công vào trung tâm truyền thông vũ trụ của Nga đánh dấu đòn tập kích thứ hai vào cơ sở này trong vòng 8 ngày. Trong cuộc tấn công trước đó vào ngày 22/6, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết cuộc tấn công đã làm hư hại một cột anten liên lạc vệ tinh MARK-IV cao 32m và tòa nhà vận hành chính, nơi hỗ trợ các hoạt động liên lạc, tình báo và vệ tinh của quân đội Nga.
Tổng thống Zelensky tuyên bố lực lượng Ukraine gần đây đã tấn công 4 trung tâm liên lạc vệ tinh tương tự ở các khu vực Moscow và Vladimir, đồng thời cho biết các hoạt động tấn công nhằm vào các cơ sở quân sự khác của Nga cũng đang được chuẩn bị.
“Chúng tôi đang làm mọi cách để gây khó khăn nhiều nhất có thể cho đối thủ trong việc tiến hành cuộc chiến chống lại Ukraine và kiểm soát lãnh thổ của chúng tôi”, ông Zelensky tuyên bố.
Theo ông Zelensky, Trung tâm Truyền thông Vũ trụ Dubna, nằm cách biên giới Ukraine khoảng 500km là một cơ sở truyền thông vệ tinh quan trọng, được sử dụng cho mục đích tình báo quân sự và điều phối lực lượng Nga chiến đấu ở Ukraine. Đây là một trong những trung tâm liên lạc vệ tinh lớn nhất của Nga
Trong khi đó, Thị trưởng Moscow Sergei Sobyanin ngày 30/6 cho biết hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn 61 máy bay không người lái của Ukraine tiếp cận thủ đô Moscow.
“Một cuộc tấn công quy mô lớn khác bằng máy bay không người lái của đối phương đã bị đẩy lùi. Từ 20h, hệ thống phòng không đã phá hủy 61 máy bay không người lái tiếp cận Moscow”, ông Sobyanin viết trên Telegram.
Cuộc tấn công vào Moscow là một phần trong làn sóng tấn công bằng máy bay không người lái quy mô rộng hơn trên khắp lãnh thổ Nga ngày 30/6. Bộ Quốc phòng Nga cho biết hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ 419 máy bay không người lái của Ukraine trên không phận Nga và bán đảo Crimea, khu vực phía nam Ukraine do Nga kiểm soát sau khi sáp nhập năm 2014.
Ukraine ngày càng triển khai nhiều máy bay không người lái tự sản xuất để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga và các khu vực do Moscow kiểm soát ở Ukraine, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến dầu khí, hậu cần và sản xuất quốc phòng.
Ukraine cho biết các cuộc tấn công nhằm mục đích làm suy yếu khả năng duy trì chiến dịch quân sự của Nga và giảm doanh thu từ lĩnh vực năng lượng, nguồn thu giúp hỗ trợ chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine.
Tổng thống Zelensky tuần trước đã phê duyệt một kế hoạch của Cơ quan An ninh Quốc gia Ukraine (SBU) nhằm phát động một chiến dịch kéo dài 40 ngày gây sức ép buộc Nga phải chấm dứt xung đột.
Trong khi đó, Moscow cho rằng việc Ukraine gần đây gia tăng các cuộc tấn công vào hạ tầng Nga là phản ứng với thực tế “tình hình tại mặt trận đang xấu đi nhanh chóng đối với Ukraine”.
"Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng", Tổng thống Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông Trump thêm rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 20/4 để đàm phán.
Đề cập đến tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, Tổng thống Trump cho rằng "điều này thật kỳ lạ bởi chúng tôi đã đóng cửa nó rồi". Ông cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ khi khai hỏa nhằm vào một tàu của Pháp và một của Anh.
"Iran đang giúp Mỹ mà không hay biết. Họ chính là bên thiệt hại khi đóng cửa tuyến đường này với 500 triệu USD mỗi ngày, còn Mỹ không mất gì cả. Nhiều tàu đang đến bang Texas, Louisiana và Alaska của Mỹ để bốc hàng nhờ Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC)", ông Trump viết.
Giới chức Iran chưa bình luận về những phát biểu trên. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher, trưởng đoàn đàm phán của nước này, ngày 18/4 nói hai bên "vẫn còn rất xa cuộc thảo luận cuối cùng".
Quân đội Mỹ hôm 13/4 bắt đầu nỗ lực ngăn chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, hai ngày sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét "những đề xuất mới" từ Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran "sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia".
Trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng Iran không được "tống tiền" Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.
