Các vùng biển ấm lên đang đưa một loại vi khuẩn ít được biết đến nhưng có tiềm ẩn nguy cơ gây nguy hiểm lại gần hơn với các bãi biển châu Âu, và các cơ quan chức năng đang đặc biệt chú ý.
Mùa hè châu Âu đã chính thức bắt đầu, hàng triệu du khách đang háo hức mong đợi kỳ nghỉ của mình và trong nhiều trường hợp, họ sẽ hướng về vùng duyên hải để tận hưởng bãi biển. Tuy nhiên, năm nay thách thức đang bao trùm lên ngành du lịch do sự tăng sinh của vi khuẩn trong nước biển.
Sự lo ngại đặc biệt tập trung vào vi khuẩn Vibrio, một họ vi sinh vật xuất hiện tự nhiên trong môi trường nước lợ và nước mặn ấm ở ven biển.
Hầu hết các chủng vi khuẩn này đều vô hại, nhưng một số chủng như Vibrio vulnificus (vốn được truyền thông đặt biệt danh là “vi khuẩn ăn thịt người”) có thể gây ra nhiễm trùng nghiêm trọng và thậm chí tử vong trong các trường hợp hiếm gặp, đặc biệt là ở những người có vết thương hở hoặc hệ miễn dịch suy yếu.
Trong những trường hợp nghiêm trọng, nhiễm trùng có thể kích hoạt chứng viêm hoại tử mạc cơ, khiến các mô xung quanh vết thương bị phá hủy nhanh chóng. Vi khuẩn cũng có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng huyết, và trong một số trường hợp bệnh nhân phải cắt bỏ chi. Những kết quả như vậy là rất hiếm và có xu hướng ảnh hưởng đến những người có vết thương hở, mắc bệnh gan hoặc có hệ miễn dịch bị tổn hại.
Theo Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA), “Vibrio là một loại vi khuẩn thủy sinh có thể tìm thấy trong hải sản” và một số chủng có thể gây ra từ bệnh viêm dạ dày ruột cho đến nhiễm trùng nghiêm trọng và thậm chí tử vong.
Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát Bệnh tật châu Âu (ECDC) đã cảnh báo về “nguy cơ gia tăng nhiễm trùng Vibrio trong suốt mùa hè”, đặc biệt là trong các đợt nắng nóng và ở các vùng nước nông ven biển.
Trong những năm gần đây, nhiều khu vực khác nhau dọc bờ biển châu Âu đã trải qua các đợt ô nhiễm và cảnh báo y tế dẫn đến việc hạn chế tiếp cận với biển, đặt trong bối cảnh nhiệt độ nước ngày càng ấm hơn và áp lực du lịch ngày càng gia tăng.
Địa Trung Hải nằm trong số những vùng biển có tốc độ ấm lên nhanh nhất hành tinh, nóng lên nhanh hơn khoảng 20% so với mức trung bình của các đại dương toàn cầu, và giới khoa học cho biết điều đó đang tạo ra các điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển mạnh.
“Địa Trung Hải đang cho chúng ta thấy một thế giới nóng hơn sẽ biểu hiện như thế nào. Các quốc gia cùng chung vùng biển này vẫn có thể lựa chọn cùng nhau chia sẻ một giải pháp”, Hatim Aznague, một nhà phân tích về Dự án, Hành động Khí hậu và Khả năng Phục hồi Năng lượng tại Liên minh vì Địa Trung Hải, chia sẻ.
Nghiên cứu xác nhận rằng nhiệt độ và độ mặn là 2 động lực chính thúc đẩy sự tăng sinh của vi khuẩn Vibrio, nghĩa là quỹ đạo ấm lên của Địa Trung Hải có tác động trực tiếp đến rủi ro vi khuẩn ở các vùng nước ven bờ.
Độ mặn tự nhiên cao hơn của Địa Trung Hải trong lịch sử đã kìm hãm Vibrio vulnificus khiến các bờ biển vùng Baltic và Biển Bắc trở thành những khu vực có nguy cơ cao hơn đối với các trường hợp nguy hiểm nhất. Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo rằng khi Địa Trung Hải ấm lên và các mô hình độ mặn thay đổi, điều đó có thể sẽ đảo lộn.
Bên cạnh rủi ro về sức khỏe, sự lây lan của vi khuẩn Vibrio còn gây ra những hậu quả kinh tế trực tiếp.
Việc đóng cửa bãi biển và các cảnh báo y tế vào cao điểm mùa hè sẽ đánh thẳng vào “trái tim” của một trong những ngành công nghiệp quan trọng nhất của châu Âu.
Israel chưa từng xác nhận nhưng cũng không phủ nhận chuyện nước này sở hữu vũ khí hạt nhân, điều đã được các quan chức tình báo nắm thông tin từ thập niên 1960.
Trong bức thư gửi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mới đây, hơn 20 hạ nghị sĩ đảng Dân chủ do ông Joaquin Castro dẫn đầu kêu gọi Nhà Trắng công khai thừa nhận thông tin này, cho rằng sự im lặng của Washington là không thể biện minh trong bối cảnh xung đột đang xảy ra tại Iran và nguy cơ leo thang quân sự, theo tờ The Washington Post ngày 6.5.
"Washington đang chiến đấu sát cánh với một quốc gia mà chính phủ Mỹ chính thức từ chối thừa nhận chương trình vũ khí hạt nhân tiềm tàng. Rủi ro tính toán sai lầm, leo thang và sử dụng vũ khí hạt nhân trong môi trường này không phải là lý thuyết suông. Quốc hội có trách nhiệm hiến định phải được thông tin đầy đủ về cán cân hạt nhân ở Trung Đông, nguy cơ leo thang từ bất kỳ bên nào trong cuộc xung đột này, cũng như kế hoạch và các phương án dự phòng của chính quyền đối với những kịch bản như vậy. Chúng tôi không tin rằng chúng tôi đã nhận được thông tin đó", các nghị sĩ viết.
Nhóm nghị sĩ yêu cầu Mỹ áp dụng tiêu chuẩn minh bạch tương tự đối với Israel như đối với các quốc gia khác, đồng thời cho rằng nếu không làm vậy, "chính sách không phổ biến vũ khí hạt nhân nhất quán cho Trung Đông", bao gồm cả chương trình hạt nhân của Iran và tham vọng hạt nhân của Ả Rập Xê Út hay UAE, sẽ không thể thực hiện được.
Theo các thông tin được lan truyền, chương trình vũ khí hạt nhân của Israel được xây dựng bí mật từ cuối những năm 1950 nhưng nước này không xác nhận và không có học thuyết nào được công khai về cách thức họ có thể sử dụng những vũ khí đó.
Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Tel Aviv được cho là sở hữu từ 80 - 90 vũ khí hạt nhân, bao gồm khoảng 30 quả bom và khoảng 50 đầu đạn tên lửa đạn đạo. Trong cuộc xung đột lần này, Iran cũng đã phóng tên lửa vào thị trấn có cơ sở hạt nhân của Israel.
Ông Avner Cohen, một nhà sử học hàng đầu về chương trình hạt nhân của Israel, cho biết bức thư của nhóm nghị sĩ Mỹ đã phá vỡ một điều cấm kỵ đã tồn tại hơn nửa thế kỷ.
"Đây là điều mà trước đây mọi người không dám làm. Ngay cả việc nêu ra những câu hỏi này một cách công khai cũng là một sự khác biệt so với chuẩn mực lưỡng đảng", ông Cohen, giáo sư tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Middlebury và tác giả cuốn sách "Israel và bom nguyên tử", nói.
Theo ông, nguồn gốc của sự im lặng giữa Mỹ và Israel về vấn đề hạt nhân bắt nguồn từ một thỏa thuận không chính thức giữa Tổng thống Mỹ Richard Nixon và Thủ tướng Israel Golda Meir vào năm 1969, khi Washington thực sự chấp nhận chính sách mơ hồ về hạt nhân của Israel và đồng ý bảo vệ nước này khỏi sự giám sát quốc tế. "Một mình Israel không thể duy trì chính sách này trong nhiều thập niên nếu không có Mỹ", ông Cohen nói.
Nhà Trắng và Israel chưa bình luận gì về yêu cầu của nhóm nghị sĩ.
Một quan chức Iran ngày 18/6 cho biết lễ đưa tang cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, người qua đời trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi tháng 2, sẽ đi qua Iraq trước khi được an táng tại Iran.
Trong video được truyền thông nhà nước phát sóng, Thị trưởng Tehran Alireza Zakani cho biết các nghi thức tưởng niệm và tang lễ dành cho ông Khamenei sẽ diễn ra từ ngày 4 đến 9/7.
“Ngày 8/7/2026, các nghi lễ sẽ được tổ chức tại Iraq, và ngày 9/7/2026, nếu Thượng đế muốn, tại Mashhad”, nơi ông Khamenei sẽ được an táng, ông Zakani nói.
Giống như Iran, Iraq là quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo Shiite và là nơi tọa lạc những thánh địa linh thiêng nhất của hệ phái này, bao gồm đền thờ Imam Hussein ở Karbala và đền thờ Imam Ali ở Najaf.
Tuy nhiên, ông Zakani không nêu rõ liệu linh cữu của ông Ali Khamenei sẽ được đưa tới địa điểm nào tại Iraq trong kế hoạch dự kiến. Giới chức Iraq cũng chưa lập tức bình luận về thông báo này.
Hồi tháng 5, một quan chức Iran tiết lộ khoảng 1 triệu người Iraq đã đăng ký tham gia lễ tang của ông Ali Khamenei, đồng thời “những người anh em Iraq” đã đề nghị tổ chức một lễ tang tại Iraq.
Ông Zakani cho biết công tác chuẩn bị cho các cuộc rước linh cữu tại Tehran cũng đang được tiến hành, nơi các quan chức dự kiến sẽ có gần “20 triệu người” tham dự. Ông nói thủ đô Tehran “chưa từng chứng kiến đám đông lớn đến như vậy trong lịch sử”.
Iran đang lên kế hoạch tổ chức tang lễ cho ông Ali Khamenei. Ông Zakani cho biết một số lộ trình đang được xem xét cho đoàn rước linh cữu tại thủ đô Tehran, bao gồm phố Damavand, phố Enghelab, phố Azadi và tuyến hành lang kéo dài tới đường cao tốc Lashgari.
Ông nói thêm rằng riêng các trục đường chính sẽ không đủ sức chứa lượng người tham dự dự kiến, vì vậy giới chức đang tính đến việc sử dụng các tuyến đường xung quanh và các tuyến đường phụ như một phần trong kế hoạch điều tiết đám đông.
Khi cố Lãnh tụ Tối cao Ruhollah Khomeini, người tiền nhiệm của ông Ali Khamenei, qua đời năm 1989, truyền thông Iran đưa tin gần 10 triệu người đã tham dự lễ tang của ông.
Trước đó, ban tổ chức tang lễ đã mời “toàn thể người dân cao quý và thân yêu, những người yêu tự do trên thế giới, các tín đồ của trường phái Hồi giáo và những người quan tâm đến Iran” tham dự các nghi lễ để tiễn biệt vị Lãnh tụ quá cố.
Tuyên bố cũng cảm ơn các cơ quan nhà nước và các tổ chức quần chúng vì công tác chuẩn bị quy mô lớn, đồng thời nhấn mạnh vai trò chủ đạo trong việc tổ chức các nghi lễ sẽ thuộc về chính người dân với tư cách là “những người thực sự cảm thấy nỗi đau mất mát này”.
Đại giáo chủ Khamenei đã qua đời sau cuộc tập kích của quân đội Mỹ và Israel vào ngày 28/2, khi 2 nước phát động chiến dịch quân sự chống Iran. Cuộc tấn công cũng khiến một số chỉ huy quân sự cấp cao của Iran thiệt mạng.
Vài ngày sau đó, Hội đồng Chuyên gia Iran, cơ quan gồm 88 giáo sĩ, đã bầu Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, làm Lãnh tụ Tối cao. Ông Seyyed Mojtaba Khamenei là con trai của Đại giáo chủ Ali Khamenei.
Bộ Ngoại giao Pakistan ngày 4/5 ra tuyên bố cho hay 22 thành viên thủy thủ đoàn trên tàu container Touska, bị Mỹ bắt hồi tháng trước, đã được đưa tới Pakistan hôm 3/5. Thủy thủ đoàn sẽ được bàn giao cho chính quyền Iran trong ngày hôm nay.
"Tàu Iran cũng sẽ được đưa trở lại vùng biển thuộc lãnh thổ Pakistan để trả lại cho chủ sở hữu ban đầu sau khi được sửa chữa", tuyên bố cho biết thêm.
Pakistan mô tả động thái trao trả này là "biện pháp xây dựng lòng tin" từ phía Mỹ, thêm rằng quá trình hồi hương tàu cùng thủy thủ đoàn đang được thực hiện với sự phối hợp của cả Washington và Tehran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/4 nói rằng tàu hàng Touska treo cờ Iran đã cố gắng vượt vòng phong tỏa của hải quân Mỹ, nhưng không thành công. Tàu khu trục Mỹ USS Spruance sau đó bám theo Touska và yêu cầu dừng lại, nhưng thủy thủ đoàn Iran từ chối tuân lệnh, nên chiến hạm Mỹ đã bắn thủng phòng máy của phương tiện.
Washington và Tehran vẫn duy trì lệnh ngừng bắn, song triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Trong khoảng thời gian này, hai nước tiếp tục mâu thuẫn về vấn đề quanh eo biển Hormuz.
Kể từ khi xung đột nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4.
Tổng thống Trump ngày 3/5 thông báo khởi động chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz, gọi đây là "cử chỉ nhân đạo từ Mỹ và Iran".
Tuy nhiên, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Quốc hội Iran Ebrahim Azizi đã cảnh báo sẽ coi bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm can thiệp vào eo biển Hormuz là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn.
