Đầu tháng này, Ngân hàng Trung ương Israel giảm dự báo GDP 2026, với lý do ảnh hưởng cuộc xung đột ở Trung Đông. Tuy vậy, kinh tế nước này vẫn được kỳ vọng tăng trưởng đến 3,8%, sau khi điều chỉnh hạ 1,4 điểm phần trăm.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo kinh tế Israel tăng ở mức 3,5% năm nay, so với 2,3% của Mỹ và EU là 1,3%. Tốc độ này cũng có nghĩa GDP Israel sẽ tăng vượt trội hơn các nước G7 năm nay.
Năm 2027, IMF dự báo Israel tăng trưởng 4,4%, tiếp tục cao hơn nhiều nền kinh tế phát triển. Còn theo Thống đốc Ngân hàng Trung ương Israel Amir Yaron, nếu các cuộc xung đột kết thúc, kinh tế nước này có thể phục hồi lên 5,5%.
Israel đang trong vòng xoáy xung đột từ tháng 10/2023 với Hamas, Hezbollah và nhiều lực lượng tại Trung Đông. Keren Uziyel, nhà phân tích cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU), nhận định kinh tế Israel đã tăng trưởng dưới mức tiềm năng sau nhiều năm chiến tranh, nhưng tốc độ vẫn cao nhờ lạm phát thấp, lao động tay nghề cao và chống chọi kiên cường của khu vực tư nhân.
“Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ công nghệ cao là yếu tố chính đằng sau hai thập kỷ tăng trưởng mạnh mẽ và tạo ra của cải”, bà nhận định.
Năm ngoái, hai thương vụ đầu tư nước ngoài kỷ lục vào quốc gia này đều thuộc lĩnh vực an ninh mạng, gồm thỏa thuận Google mua lại Wiz trị giá 32 tỷ USD và Palo Alto Networks chi 25 tỷ USD thâu tóm CyberArk.
Bà Keren Uziyel lưu ý Israel còn tăng trưởng nhờ phát triển tài nguyên khí đốt và xuất khẩu quốc phòng. “Ngành năng lượng sẽ chứng kiến dòng vốn đầu tư đáng kể giai đoạn 2026-2027, cả năng lượng tái tạo trong nước và mở rộng năng lực sản xuất, xuất khẩu khí đốt tự nhiên”, bà nói.
Cơ cấu dân số với tốc độ tăng bình quân gần 2% mỗi năm trong khoảng hai thập kỷ qua cũng là lợi thế của Israel. Theo tiêu chuẩn của các nước phát triển, dân số nước này tương đối trẻ. Nếu các thỏa thuận ngừng bắn được duy trì, dù yếu ớt, bà Uziyel dự báo kinh tế phục hồi khá mạnh vào giữa năm và đạt khoảng 3% năm nay.
Cùng với đó, dòng tiền vẫn đổ vào thị trường vốn Israel, theo bà Karen Schwok, nhà sáng lập kiêm CEO của văn phòng đầu tư gia đình Lucid Investments tại Tel Aviv. Tính từ đầu năm đến nay, chỉ số Tel Aviv 35 (gồm 35 công ty lớn nhất niêm yết trên sàn chứng khoán Tel Aviv, TASE) tăng 20%, tiếp nối đà đi lên 51,6% trong năm ngoái. Mức này vượt xa nhiều thị trường phát triển lớn, gồm ba chỉ số chính của Phố Wall (DJIA, S&P 500 và Nasdaq Composite).
“Dòng vốn ngoại đang quay trở lại, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, tài chính và quốc phòng”, bà nhận định. Chỉ số Tel Aviv 125 – gồm 125 công ty lớn nhất – tăng 17% từ đầu năm đến nay.
Bà Schwok cũng chỉ ra động lực thu hút dòng tiền đến từ nền kinh tế mạnh, yếu tố dân số và các thương vụ lớn. Đồng thời, công nghiệp quốc phòng Israel dự báo tiếp tục bùng nổ nhờ giành được các hợp đồng quốc tế.
Đồng shekel của Israel tăng khoảng 4% so với USD trong hơn hai tháng chiến sự và gần 7% từ đầu năm đến nay. Theo bà Schwok, dòng vốn ngoại quay lại cho thấy niềm tin của nhà đầu tư, giúp đồng shekel tăng giá. “Đã có sự chuyển biến rõ rệt từ trạng thái ‘sốc’ sang ‘bình thường hóa'”, bà nói.
Tuy nhiên, Joao Gomes – Giáo sư tài chính tại trường kinh doanh Wharton, Đại học Pennsylvania (Mỹ) – nói kinh tế Israel bắt đầu ngấm đòn xung đột. Lực lượng lao động thiếu hụt do bị huy động tham gia chiến sự, và chi tiêu tiêu dùng suy giảm vì lo ngại an ninh.
Ngành du lịch cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm suy yếu tăng trưởng và thu ngân sách. Theo ông, nợ công đã tăng đáng kể nhưng vẫn có thể kiểm soát nếu quốc gia Trung Đông đạt được một thỏa thuận hòa bình. Bởi điều này giúp họ giảm đáng kể và bền vững chi tiêu quốc phòng, duy trì niềm tin nhà đầu tư nước ngoài và nhân lực chất lượng cao. “Nếu không, kinh tế Israel sẽ khó khăn hơn khi đối mặt rủi ro đồng nội tệ suy yếu, lạm phát tăng và vốn ngoại rút khỏi thị trường”, ông nói.
Chuyên gia Keren Uziyel tại EIU nhận định dù nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn mạnh, xung đột dự báo gây tổn hại đến nhiều khía cạnh của kinh tế Israel. Gần đây, chính phủ nước này phải dỡ bỏ lệnh đóng cửa các dịch vụ không thiết yếu vì lo ngại sụt giảm tăng trưởng và thu ngân sách. “Chúng tôi vẫn dự báo tiêu dùng suy giảm đáng kể trong tháng 3-4, mùa du lịch cao điểm trong năm”, bà nói.
Theo nhiều trại nuôi khu vực phía Nam, giá gà công nghiệp (lông trắng) xuất chuồng thời gian qua ở mức thấp, dao động phổ biến trong khoảng 27.000 - 29.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá thành sản xuất lại tăng, hiện ở mức 29.000 - 30.000 đồng/kg, điều này đã khiến hầu hết người nuôi lâm vào cảnh thua lỗ.
Tính rộng ra, từ đầu năm đến nay giá gà công nghiệp xuất chuồng thường xuyên duy trì ở mức dưới 30.000 đồng/kg, thậm chí có thời điểm chỉ còn 25.000 - 26.000 đồng/kg. Trong khi năm ngoái có thời điểm giá gà công nghiệp xuất chuồng lên đến 38.000 - 40.000 đồng/kg.
Không chỉ gà công nghiệp, qua khảo sát tại nhiều vùng nuôi, giá xuất chuồng đối với các loại gà khác hiện cũng ở mức thấp như gà ri phổ biến 38.000 - 42.000 đồng/kg tùy loại, gà mía 39.000 - 44.000 đồng/kg, gà Tam Hoàng 34.000 - 38.000 đồng/kg...
Trao đổi với Tuổi Trẻ ngày 9-7, ông Nguyễn Văn Ngọc, Phó chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm Đông Nam Bộ, cho biết giá thức ăn chăn nuôi bắt đầu tăng nhanh từ khoảng tháng 3-2026 đến nay.
Theo đó, hiện thức ăn nuôi gà được người nuôi mua vào hầu hết ở mức trên 10.000 đồng/kg tùy loại (tính cả vận chuyển), tăng khoảng 1.500 - 2.000 đồng so với thời điểm giá tốt trước đó. Điều này đẩy giá thành chăn nuôi tăng cao so với mọi năm, trong khi giá xuất chuồng thời gian qua lại thường xuyên ở mức thấp.
"Nhiều doanh nghiệp chăn nuôi quy mô lớn tham gia khiến nguồn cung tăng, trong khi đó sức mua lại yếu, đặc biệt năm ngoái Việt Nam xuất khẩu trứng và gà đi Campuchia khá nhiều nhưng năm nay thì gần như rất ít. Cung vượt cầu khiến giá ở mức thấp", ông Ngọc nhận định.
Góc độ người nuôi, ông Hồ Ngọc Triển, chủ một trại nuôi gà công nghiệp tại Đồng Nai, cho biết nhiều tháng nay thương lái không còn tranh gom mua gà như các đợt giá tăng cao, khiến không ít trại nuôi phải nuôi gà lâu hơn bình thường, dẫn đến nguy cơ thua lỗ cao hơn.
"Gà nuôi trong khoảng 40-45 ngày và đạt trọng lượng 2-2,5kg/con là ổn, nếu nuôi qua thời gian này thường gà sẽ chậm lớn nhưng chi phí thức ăn lại nhiều hơn, trong khi giá bán đối với mỗi ký gà quá lứa cũng không cao", ông Triển lý giải.
Theo ông Triển, với giá bấp bênh hiện nay, nhiều người đã chọn chuyển sang nuôi gia công cho doanh nghiệp lớn để bớt rủi ro. Tuy vậy, để có được lợi nhuận tốt, đòi hỏi phải nuôi đạt năng suất cao.
Theo nhiều đơn vị chăn nuôi, ngoài nguồn cung trong nước tăng, lượng gà đông lạnh nhập khẩu với giá rẻ vẫn thường xuyên được các doanh nghiệp nhập về để cung ứng cho khách hàng, đặc biệt vào các bếp ăn tập thể, bếp ăn công nghiệp, khách lấy sỉ. Theo đó, giá thịt gà công nghiệp nhập khẩu thường thấp hơn 30-50% so với hàng trong nước, gây khó cho việc cạnh tranh.
"Nguồn cung tăng thêm, kéo giá giảm, điều này gây áp lực lớn với các trại nuôi trong nước. Do đó ngoài việc tìm kênh để gia tăng xuất khẩu, Nhà nước cần xem xét lại yếu tố nhập khẩu để bảo vệ người nuôi trong nước", giám đốc một đơn vị kiến nghị.
Luật Thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực từ đầu tháng 7 bổ sung thêm trường hợp miễn thuế đối với chuyển nhượng chứng chỉ quỹ mở khi nắm giữ trên 2 năm. Trước đây, khoản này bị đánh thuế 0,1% trên giá trị bán, không phân biệt thời gian nắm giữ.
Luật mới cũng giảm phân nửa thuế thu nhập cá nhân với lợi tức nhà đầu tư nhận được từ quỹ đầu tư chứng khoán và quỹ đầu tư bất động sản, từ 5% xuống còn 2,5%.
Trong hồ sơ góp ý sửa đổi Luật Chứng khoán gần đây, Công ty cổ phần Quản lý quỹ đầu tư Dragon Capital đánh giá chính sách miễn thuế cho khoản đầu tư dài hạn vào quỹ mang lại nhiều lợi ích. Trước hết là khuyến khích người dân tiết kiệm và đầu tư có kỷ luật, thay vì giữ tiền nhàn rỗi. Các khoản đầu tư lâu dài giúp giảm áp lực cho hệ thống an sinh xã hội, đồng thời cung cấp nguồn vốn cho thị trường vốn, hạn chế phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Ngành quản lý quỹ tại Việt Nam còn non trẻ so với tiềm năng. Tại hội nghị về phát triển ngành quản lý quỹ cuối năm ngoái, đại diện Bộ Tài chính cho biết cả nước có 43 công ty quản lý quỹ đang quản lý khối tài sản trị giá hơn 800.000 tỷ đồng, gấp bảy lần so với năm 2014. Tốc độ tăng trưởng bình quân mỗi năm khoảng 20%.
Phần lớn nhà đầu tư cá nhân trong nước vẫn quen tự giao dịch trực tiếp thay vì ủy thác qua các tổ chức chuyên nghiệp. Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi từng cho rằng ngành chứng khoán cần định vị lại tư duy của nhà đầu tư, chuyển từ "chơi chứng khoán" sang "đầu tư chứng khoán".
"Chúng ta phải thay đổi nhận thức của nhà đầu tư nhỏ lẻ, để họ đưa tài sản và vốn liếng vào các công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp trên cơ sở lợi ích hài hòa và rủi ro chia sẻ", ông nói tại một hội thảo đầu năm 2025.
Theo Đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán, Bộ Tài chính đặt mục tiêu số lượng nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ đạt 2,5 triệu người trong 5 năm tới, tăng lên 5 triệu vào năm 2035. Số lượng quỹ đầu tư chứng khoán được kỳ vọng đạt 500 quỹ vào năm 2030, sau đó tăng 25% mỗi năm. Tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ kỳ vọng đạt 5% GDP, trước khi tăng lên mức hai chữ số trong 10 năm tới.
Để đạt mục tiêu này, đề án liệt kê nhiều giải pháp như đa dạng hóa loại hình quỹ đầu tư chứng khoán; đa dạng kênh phân phối; xây dựng thêm các bộ chỉ số mới như chỉ số trái phiếu, chứng khoán phái sinh, chỉ số ngành... Việc giảm thuế cho các nhà đầu tư sở hữu dài hạn chứng chỉ quỹ cũng được nhắc đến trong đề án.
Cơ quan Tiêu chuẩn Quảng cáo Anh (ASA) ngày 24/6 công bố phán quyết với Uniqlo, Adidas và Calvin Klein.
Ba hãng thời trang trên đều chạy quảng cáo trả phí với thông điệp "tái chế" trên Google. Trong đó, Adidas quảng bá "giày chạy bộ tái chế", Calvin Klein quảng cáo áo nữ "tái chế", còn Uniqlo giới thiệu áo khoác làm từ "vật liệu tái chế". Tuy nhiên, cơ quan chức năng cáo buộc thông điệp trên gây hiểu lầm rằng 100% sản phẩm làm từ vật liệu tái chế, trong khi các hãng bán lẻ thời trang không thể chứng minh tính thân thiện môi trường như quảng cáo.
Trước điều tra của ASA, Adidas phản hồi họ không có dòng giày chạy bộ tái chế riêng biệt. Một số sản phẩm trong các bộ sưu tập của họ có thể kết hợp vật liệu tái chế, với tài liệu xác thực nội bộ.
Calvin Klein cho biết một số sản phẩm trong dòng áo phông và áo kiểu cho nữ của hãng có sử dụng "chất liệu thân thiện với môi trường", gồm vật liệu tái chế, hữu cơ và vật liệu khác. Họ cho rằng người tiêu dùng sẽ không hiểu chệch quảng cáo của hãng theo hướng tuyên bố tái chế áp dụng cho toàn bộ dòng sản phẩm.
Còn từ quan điểm của Uniqlo, họ cho rằng người tiêu dùng có thể hiểu rằng các sản phẩm của họ được sản xuất từ vật liệu tái chế ở "mức độ đáng kể". Trong đó, chất liệu polyester dùng trong áo nỉ của họ làm từ chai nhựa PET (polyethylene terephthalate), tái chế từ chất thải sau tiêu dùng. Từ "tái chế" không dùng cho các thành phần khác như khóa kéo, nhãn mác. Hãng thêm rằng tuyên bố trong quảng cáo được xác thực bởi một tổ chức chứng nhận quốc tế.
Sau khi tiếp nhận phản hồi từ doanh nghiệp, ASA lưu ý Cơ quan Cạnh tranh và Thị trường (CMA) đã ban hành hướng dẫn "Tuân thủ luật người tiêu dùng khi đưa ra các tuyên bố về môi trường trong lĩnh vực bán lẻ thời trang". Hướng dẫn này nêu rõ các nhà quảng cáo không nên ngụ ý rằng một sản phẩm được làm hoàn toàn từ một vật liệu duy nhất, nếu thông điệp đó không đúng sự thật.
Ví dụ, một sản phẩm không nên được mô tả là "tái chế" hoặc "hữu cơ", nếu nó chứa các sợi không được tái chế hoặc hữu cơ, trừ trường hợp tỷ lệ sợi này ở mức không đáng kể. Tức là, sản phẩm không được quảng cáo là tái chế nếu không sử dụng gần như 100% vật liệu tái chế.
Đơn cử với trường hợp Uniqlo, quảng cáo hiển thị trên Google gồm thông điệp "dòng sản phẩm nữ Uniqlo", "mua ngay", "vật liệu tái chế"... Nội dung quảng cáo không bao gồm thông tin giải thích cơ sở của tuyên bố "vật liệu tái chế", có thể khiến người dùng hiểu rằng tuyên bố này mang tính tuyệt đối.
Do đó, cơ quan chức năng kết luận tuyên bố của các quảng cáo trên chưa được chứng minh đầy đủ. Doanh nghiệp phải gỡ quảng cáo, đồng thời đảm bảo các tuyên bố xanh tiếp theo phải gồm bằng chứng mang tính xác thực cao.
Phán quyết trên là một phần trong cuộc điều tra diện rộng về các tuyên bố môi trường trong lĩnh vực bán lẻ thời trang, tránh tình trạng "tẩy xanh (greenwashing)". Cơ quan chức năng ứng dụng hệ thống giám sát sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để rà soát các quảng cáo trong lĩnh vực này, từ đó xác định đối tượng điều tra.
Cuối năm ngoái, ASA cũng cấm quảng cáo của Lacoste, Nike và Superdry với cáo buộc tuyên bố sai lệch về môi trường.