Đầu tháng này, Ngân hàng Trung ương Israel giảm dự báo GDP 2026, với lý do ảnh hưởng cuộc xung đột ở Trung Đông. Tuy vậy, kinh tế nước này vẫn được kỳ vọng tăng trưởng đến 3,8%, sau khi điều chỉnh hạ 1,4 điểm phần trăm.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo kinh tế Israel tăng ở mức 3,5% năm nay, so với 2,3% của Mỹ và EU là 1,3%. Tốc độ này cũng có nghĩa GDP Israel sẽ tăng vượt trội hơn các nước G7 năm nay.
Năm 2027, IMF dự báo Israel tăng trưởng 4,4%, tiếp tục cao hơn nhiều nền kinh tế phát triển. Còn theo Thống đốc Ngân hàng Trung ương Israel Amir Yaron, nếu các cuộc xung đột kết thúc, kinh tế nước này có thể phục hồi lên 5,5%.
Israel đang trong vòng xoáy xung đột từ tháng 10/2023 với Hamas, Hezbollah và nhiều lực lượng tại Trung Đông. Keren Uziyel, nhà phân tích cấp cao tại Economist Intelligence Unit (EIU), nhận định kinh tế Israel đã tăng trưởng dưới mức tiềm năng sau nhiều năm chiến tranh, nhưng tốc độ vẫn cao nhờ lạm phát thấp, lao động tay nghề cao và chống chọi kiên cường của khu vực tư nhân.
“Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ công nghệ cao là yếu tố chính đằng sau hai thập kỷ tăng trưởng mạnh mẽ và tạo ra của cải”, bà nhận định.
Năm ngoái, hai thương vụ đầu tư nước ngoài kỷ lục vào quốc gia này đều thuộc lĩnh vực an ninh mạng, gồm thỏa thuận Google mua lại Wiz trị giá 32 tỷ USD và Palo Alto Networks chi 25 tỷ USD thâu tóm CyberArk.
Bà Keren Uziyel lưu ý Israel còn tăng trưởng nhờ phát triển tài nguyên khí đốt và xuất khẩu quốc phòng. “Ngành năng lượng sẽ chứng kiến dòng vốn đầu tư đáng kể giai đoạn 2026-2027, cả năng lượng tái tạo trong nước và mở rộng năng lực sản xuất, xuất khẩu khí đốt tự nhiên”, bà nói.
Cơ cấu dân số với tốc độ tăng bình quân gần 2% mỗi năm trong khoảng hai thập kỷ qua cũng là lợi thế của Israel. Theo tiêu chuẩn của các nước phát triển, dân số nước này tương đối trẻ. Nếu các thỏa thuận ngừng bắn được duy trì, dù yếu ớt, bà Uziyel dự báo kinh tế phục hồi khá mạnh vào giữa năm và đạt khoảng 3% năm nay.
Cùng với đó, dòng tiền vẫn đổ vào thị trường vốn Israel, theo bà Karen Schwok, nhà sáng lập kiêm CEO của văn phòng đầu tư gia đình Lucid Investments tại Tel Aviv. Tính từ đầu năm đến nay, chỉ số Tel Aviv 35 (gồm 35 công ty lớn nhất niêm yết trên sàn chứng khoán Tel Aviv, TASE) tăng 20%, tiếp nối đà đi lên 51,6% trong năm ngoái. Mức này vượt xa nhiều thị trường phát triển lớn, gồm ba chỉ số chính của Phố Wall (DJIA, S&P 500 và Nasdaq Composite).
“Dòng vốn ngoại đang quay trở lại, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ, tài chính và quốc phòng”, bà nhận định. Chỉ số Tel Aviv 125 – gồm 125 công ty lớn nhất – tăng 17% từ đầu năm đến nay.
Bà Schwok cũng chỉ ra động lực thu hút dòng tiền đến từ nền kinh tế mạnh, yếu tố dân số và các thương vụ lớn. Đồng thời, công nghiệp quốc phòng Israel dự báo tiếp tục bùng nổ nhờ giành được các hợp đồng quốc tế.
Đồng shekel của Israel tăng khoảng 4% so với USD trong hơn hai tháng chiến sự và gần 7% từ đầu năm đến nay. Theo bà Schwok, dòng vốn ngoại quay lại cho thấy niềm tin của nhà đầu tư, giúp đồng shekel tăng giá. “Đã có sự chuyển biến rõ rệt từ trạng thái ‘sốc’ sang ‘bình thường hóa'”, bà nói.
Tuy nhiên, Joao Gomes – Giáo sư tài chính tại trường kinh doanh Wharton, Đại học Pennsylvania (Mỹ) – nói kinh tế Israel bắt đầu ngấm đòn xung đột. Lực lượng lao động thiếu hụt do bị huy động tham gia chiến sự, và chi tiêu tiêu dùng suy giảm vì lo ngại an ninh.
Ngành du lịch cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, làm suy yếu tăng trưởng và thu ngân sách. Theo ông, nợ công đã tăng đáng kể nhưng vẫn có thể kiểm soát nếu quốc gia Trung Đông đạt được một thỏa thuận hòa bình. Bởi điều này giúp họ giảm đáng kể và bền vững chi tiêu quốc phòng, duy trì niềm tin nhà đầu tư nước ngoài và nhân lực chất lượng cao. “Nếu không, kinh tế Israel sẽ khó khăn hơn khi đối mặt rủi ro đồng nội tệ suy yếu, lạm phát tăng và vốn ngoại rút khỏi thị trường”, ông nói.
Chuyên gia Keren Uziyel tại EIU nhận định dù nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn mạnh, xung đột dự báo gây tổn hại đến nhiều khía cạnh của kinh tế Israel. Gần đây, chính phủ nước này phải dỡ bỏ lệnh đóng cửa các dịch vụ không thiết yếu vì lo ngại sụt giảm tăng trưởng và thu ngân sách. “Chúng tôi vẫn dự báo tiêu dùng suy giảm đáng kể trong tháng 3-4, mùa du lịch cao điểm trong năm”, bà nói.
"Các nhà bán lẻ xăng phải giảm giá ngay lập tức", Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 29/6. Lời thúc giục đi kèm cảnh báo doanh nghiệp không thực hiện "sẽ phải đối mặt với những rắc rối lớn".
Tuần trước, ông Trump cho biết đã chỉ đạo Bộ Tư pháp điều tra các công ty dầu mỏ vì không giảm giá bán lẻ xăng tương ứng với đà giảm của giá dầu thô. Ông đồng thời cáo buộc các doanh nghiệp này "chặt chém" người tiêu dùng. "Sẽ không có chuyện tăng giá quá mức, điều này hoàn toàn bất hợp pháp", ông nêu.
Do ảnh hưởng của xung đột Trung Đông, giá xăng tại Mỹ leo thang trong 4 tháng gần đây và từng lập kỷ lục mới khi chạm mức 4,37 USD mỗi gallon (tương đương 1,15 USD một lít) vào trung tuần tháng 5, theo dịch vụ theo dõi giá xăng của Hiệp hội ôtô Mỹ (AAA).
Giá xăng tăng làm dấy lên lo ngại của người tiêu dùng, trong bối cảnh ông Trump và đảng Cộng hòa đang nỗ lực bảo vệ thế đa số mong manh tại Quốc hội, trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Những tuần gần đây, lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran phần lớn được duy trì, giúp thị trường xăng dầu hạ nhiệt. Website theo dõi GasBuddy cho biết ngày 30/6, giá xăng trung bình đã giảm còn 3,83 USD một gallon (1,01 USD mỗi lít).
Diễn biến giúp niềm tin người tiêu dùng Mỹ tháng 6 nhích lên, đánh dấu lần đầu cải thiện kể từ khi chiến sự Iran nổ ra. Tổng thống Trump vẫn muốn giá xăng giảm sâu hơn. "Hãy hướng tới mức giá khoảng 2,5 USD mỗi gallon", ông viết.
Tuy nhiên, trong một bình luận tuần trước, bà Bethany Williams, người phát ngôn của Viện Dầu khí Mỹ - nhóm thương mại đại diện cho các nhà sản xuất như Exxon và Chevron, cho biết giá xăng không thể giảm tức thì cùng giá dầu.
"Giá xăng không diễn biến song song với giá dầu thô, đặc biệt là trong bối cảnh gián đoạn toàn cầu còn lớn và vẫn đang ảnh hưởng đến nguồn cung, hoạt động lọc dầu và tồn kho," bà Bethany Williams, cho biết.
Cử tri tỉnh Lâm Đồng phản ánh, việc mua bảo hiểm xe máy hiện nay còn mang tính hình thức, hiệu quả không cao, thủ tục giải quyết phức tạp.
Từ thực tế đó, cử tri đề nghị cơ quan chức năng xem xét sửa đổi hoặc bãi bỏ quy định bảo hiểm xe máy bắt buộc nếu không còn phù hợp với thực tiễn.
Về vấn đề này, Bộ Tài chính cho biết bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là "bảo hiểm bắt buộc có đối tượng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, hành khách theo quy định của pháp luật".
Loại hình này đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988 với mức phí bảo hiểm hiện nay chỉ từ 55.000 đồng hoặc 60.000 đồng nhưng "mức chi trả cao từ 50 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về tài sản) đến 150 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về sức khỏe, tính mạng)".
Dẫn chứng về tính cần thiết, Bộ Tài chính thông tin việc triển khai bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe ô tô, mô tô, xe máy diễn ra mạnh mẽ, bao gồm các nước phát triển có số lượng xe mô tô, xe máy thấp như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc hay các nước đang phát triển có số lượng lớn xe mô tô, xe máy tham gia giao thông như Ấn Độ, Trung Quốc, các nước ASEAN.
Tại Việt Nam, tổng số lượng xe máy đạt khoảng 72 triệu chiếc, tỷ lệ tai nạn từ xe mô tô, xe gắn máy chiếm đến 63,48%.
Tuy nhiên, tính đến năm 2025, số lượng xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chỉ chiếm khoảng 17% tổng số xe đang lưu hành.
Nhiều chủ xe máy chưa hiểu rõ mức độ quan trọng và ý nghĩa nhân văn của sản phẩm bảo hiểm này khi xảy ra thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng của người thứ ba, dẫn đến việc chỉ mua bảo hiểm với mục đích đối phó khi có sự kiểm tra của cơ quan thẩm quyền.
Về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, Bộ Tài chính cho biết hiện nay cơ chế chính sách đã được hoàn thiện tại Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 cùng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 và các Nghị định liên quan. Các quy định mới này nhằm mục đích "gia tăng quyền lợi cho chủ xe cơ giới về phí bảo hiểm; số tiền bảo hiểm; đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường".
Đặc biệt, từ ngày 1/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã thiết lập hotline 24/7 chung cho toàn thị trường để kịp thời ghi nhận và hướng dẫn giải đáp cho người dân về chế độ bảo hiểm này.
Bộ Tài chính sẽ tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định pháp luật về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.
Trong giai đoạn tới, Bộ Tài chính cam kết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ ngành liên quan để rà soát và sửa đổi Nghị định số 67/2023. Mục tiêu cốt lõi của việc sửa đổi này là giảm bớt các chi phí vận hành trung gian để tập trung nguồn lực chi trả cho người thụ hưởng.
Cơ quan quản lý cũng sẽ nghiên cứu cơ chế điều chỉnh phí bảo hiểm linh hoạt hơn, đồng thời tăng cường công tác thanh tra và kiểm tra để xử lý nghiêm các doanh nghiệp bảo hiểm gây khó khăn cho khách hàng. Những giải pháp này kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh bảo hiểm minh bạch, nơi quyền lợi của người dân được đặt ở vị trí trung tâm.
Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc hoàn thiện pháp luật không chỉ dừng lại ở các quy định trên giấy mà phải chuyển hóa thành sự tin tưởng của người dân. Thông qua các đợt giám sát của Quốc hội, cơ quan này sẽ liên tục cập nhật tình hình thực thi để đảm bảo chính sách bảo hiểm bắt buộc xe máy thực sự trở thành công cụ bảo vệ cộng đồng an toàn và bền vững.
Ngày 8/7, Phó thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết trong một cuộc họp chính phủ được truyền hình trực tiếp rằng nước này sẽ cấm xuất khẩu dầu diesel và bắt đầu nhập khẩu nhiên liệu từ tháng 7, nhằm giải quyết vấn đề nguồn cung xăng, dầu diesel trong nước.
"Hôm nay, lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel được áp dụng. Việc này có thể giúp tăng cung cho thị trường nội địa", ông cho biết, thừa nhận người Nga đang lo ngại về tình trạng thiếu hụt tại các trạm xăng.
Từ đầu tháng, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết nước này cân nhắc cấm xuất khẩu dầu diesel. Họ hiện là nước sản xuất dầu thô lớn thứ ba thế giới, đồng thời là một trong những nhà cung cấp dầu diesel lớn của toàn cầu. Lệnh cấm sẽ có hiệu lực đến hết ngày 31/7.
Nga đang đối mặt với tình trạng thiếu xăng dầu, sau nhiều tháng Ukraine liên tục tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) vào hạ tầng năng lượng nằm sâu trong lãnh thổ Nga, trong đó có các nhà máy lọc dầu và kho chứa nhiên liệu. Giới lãnh đạo Ukraine gọi đó là "lệnh trừng phạt tầm xa", được triển khai nhằm gia tăng sức ép buộc Moskva chấp nhận đàm phán.
Ban đầu, giới chức Nga cho rằng thiếu hụt xăng dầu chỉ là những điểm nghẽn cục bộ. Tuy nhiên, ngày 28/6, ông Putin lần đầu thừa nhận nhiều khu vực đối mặt tình trạng này và cam kết có biện pháp ổn định thị trường.
Sản lượng xăng của Nga đã giảm khoảng 25% vì hàng loạt nhà máy lọc dầu phải dừng hoạt động. Việc nguồn cung bị gián đoạn khiến nhiều địa phương bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế bán nhiên liệu và giá xăng tại nhiều khu vực cũng tăng mạnh.
Xuất khẩu dầu diesel bằng đường biển của Nga trong tháng 6 giảm gần 40% so với tháng trước đó, xuống còn khoảng 1,8 triệu tấn. Dữ liệu của các công ty vận tải cho thấy tháng trước, Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn là khách mua chính của sản phẩm này, chiếm ít nhất 50% lượng hàng xuất khẩu. Morocco, Ai Cập và Senegal cũng là những nước nhập khẩu nhiều dầu diesel của Nga trong tháng 6.
