Ngày 22/6, lãnh đạo Phòng Kinh tế – Hạ tầng và Đô thị phường Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa) cho biết đơn vị đã tham mưu, trình UBND phường Nha Trang xem xét ban hành quyết định xử phạt đối với nhà hàng nổi N.T. về một số hành vi vi phạm.
Trước đó, nhà hàng nổi N.T. bị du khách người Hà Nội tố “chặt chém” khi bán con cá bò hòm với đơn giá 2,9 triệu đồng/kg.
Để làm rõ giá bán của cá bò hòm, phóng viên Dân trí đã khảo sát tại một số nhà hàng hải sản ở Nha Trang và khu vực Vũng Rô (Đắk Lắk) nhằm có thêm góc nhìn về loài cá này.
Anh Quân, một người kinh doanh hải sản tại phường Nha Trang cho biết cá bò hòm được ưa chuộng nhờ thịt chắc, thơm, có giá trị dinh dưỡng cao. Tại các nhà hàng hải sản, loài cá này thường được xếp vào nhóm đặc sản cao cấp, những người muốn thưởng thức hải sản lạ.
Theo anh Quân, cá bò hòm chủ yếu được khai thác từ tự nhiên, chưa nuôi thương phẩm đại trà. Loài cá này thường sinh sống quanh rạn san hô, ghềnh đá hoặc vùng nước tương đối sâu nên việc đánh bắt khá khó khăn.
Trọng lượng mỗi con thường chỉ khoảng 0,5kg nên sản lượng khai thác không nhiều. Nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu tiêu thụ cao khiến cá bò hòm luôn nằm trong nhóm hải sản có giá trị cao, thậm chí có thời điểm đắt hơn cả tôm hùm.
Anh Quân cho hay giá bán sỉ cá bò hòm loại sống, khỏe mạnh hiện 1,2-1,5 triệu đồng/kg, tùy kích cỡ.
“Do nguồn cung phụ thuộc vào tự nhiên nên giá cá thường biến động theo mùa. Hiện giá nhập vào khoảng 1,2 triệu đồng/kg. Nếu cộng các chi phí vận chuyển, bảo quản, nuôi lưu giữ và rủi ro hao hụt trong quá trình chăm sóc, mức giá bán 2,5 triệu đồng/kg đã mang lại lợi nhuận đáng kể”, anh Quân nhận định.
Đại diện nhà hàng N.G. (phường Nha Trang) cho biết đơn vị này hiện nhập cá bò hòm với giá 1,2-1,3 triệu đồng/kg. Tuy nhiên, do loài cá này chủ yếu được khai thác từ tự nhiên nên quá trình lưu giữ trong lồng bè có thể xảy ra tình trạng cá chết, gây thiệt hại cho cơ sở kinh doanh. Vì vậy, các nhà hàng thường phải cộng thêm chi phí rủi ro phát sinh vào giá bán, khiến giá đến tay thực khách có thể cao gấp đôi giá nhập.
Cũng theo cơ sở kinh doanh này, việc một số nhà hàng bán cá bò hòm với giá trên 2,5 triệu đồng/kg không phải là điều bất thường, bởi giá bán còn phụ thuộc vào vị trí kinh doanh, chi phí vận hành, chất lượng dịch vụ và nhiều yếu tố khác.
Tuy nhiên, theo người này, điều quan trọng là các nhà hàng phải niêm yết giá trên thực đơn hoặc tại quầy hải sản để khách hàng nắm rõ trước khi lựa chọn.
Khảo sát của phóng viên cho thấy, cùng là cá bò hòm nhưng giá bán tại các bè hải sản ở khu vực Vũng Rô (Phú Yên cũ, nay thuộc tỉnh Đắk Lắk) thấp hơn đáng kể so với một số nhà hàng tại Nha Trang.
Chị Lan Anh, chủ một nhà hàng hải sản ở Vũng Rô, cho biết cá bò hòm tươi sống hiện bè của chị bán với giá 1,6 triệu đồng/kg, đã bao gồm chi phí chế biến.
Theo chị Lan Anh, giá hải sản giữa các địa phương có sự chênh lệch phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí kinh doanh, chi phí thuê mặt bằng, nhân công, vận chuyển và các khoản chi phí vận hành khác. Vì vậy, cùng một loại hải sản nhưng giá bán tại mỗi nơi có thể khác nhau đáng kể.
Cũng theo nữ chủ nhà hàng, giá bán có thể khác nhau tùy từng cơ sở kinh doanh, nhưng việc niêm yết giá công khai là yêu cầu gần như bắt buộc đối với các nhà hàng, quán hải sản tại Vũng Rô.
Trước đó, như Dân trí đã phản ánh, ngày 4/6, anh T.A.H. (trú tại Hà Nội) cùng vợ đi du lịch Nha Trang. Anh H. dùng bữa tại nhà hàng nổi N.T.. Anh nhận thấy nhà hàng tư vấn giá bằng miệng, không niêm yết giá theo quy định.
Sau khi phát hiện nhà hàng nổi N.T. tính đơn giá cá bò hòm ở mức 2,9 triệu đồng/kg, anh H. đã phản ánh thông qua hệ thống “Phản ánh, kiến nghị” của UBND tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 9/6, Đội Quản lý thị trường số 1 phối hợp với phường Nha Trang kiểm tra nhà hàng nổi N.T. do ông N.T.T. làm chủ.
Qua kiểm tra, đoàn công tác xác định cơ sở này có 3 hành vi vi phạm hành chính, gồm: thay đổi ngành, nghề kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền; kinh doanh dịch vụ ăn uống khi chưa được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; không niêm yết giá hàng hóa theo quy định.
Hiện hồ sơ vụ việc đã được Đội Quản lý thị trường số 1 chuyển đến UBND phường Nha Trang xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
Sự kiện năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 100 năm hệ thống sao Michelin ra đời. Từ năm 1926, Sao Michelin đã trở thành một trong những hệ thống đánh giá ẩm thực danh giá và có sức ảnh hưởng lớn nhất thế giới.
Theo ban tổ chức, lễ công bố sẽ quy tụ các đầu bếp, chủ nhà hàng, chuyên gia ngành ẩm thực, đối tác và truyền thông trong nước lẫn quốc tế nhằm tôn vinh những cơ sở ăn uống xuất sắc tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.
Danh sách tuyển chọn năm 2026 tiếp tục được đánh giá bởi đội ngũ thẩm định viên ẩn danh theo 5 tiêu chí toàn cầu gồm chất lượng nguyên liệu, kỹ thuật nấu ăn, sự hài hòa hương vị, cá tính đầu bếp thể hiện qua món ăn và tính nhất quán của thực đơn theo thời gian.
Sự kiện năm nay còn có sự tham gia của nhiều đầu bếp nổi tiếng trong khu vực như Stefan Stiller từ nhà hàng Taian Table đạt 3 sao Michelin; Garima Arora từ nhà hàng Gaa 2 sao Michelin; Rodrigo Andres Osorio từ nhà hàng Asador Alfonso 1 sao Michelin.
Bên cạnh đó là sự góp mặt của nhiều đầu bếp đang hoạt động tại Việt Nam như Việt Hồng Lê của nhà hàng CieL, Sam Trần của Gia, Yamaguchi Hiroshi của Hibana by Koki, Francis Thuận Trần từ Nephele và Alessio Rasom của Si Dining.
Sau ba năm xuất hiện tại Việt Nam, Michelin Guide đang ngày càng tạo sức hút với cộng đồng yêu ẩm thực và du lịch, góp phần đưa hình ảnh ẩm thực Việt Nam đến gần hơn với du khách quốc tế. Trước đó, Michelin Guide cũng lần đầu công bố danh sách khách sạn đạt chuẩn Michelin Key toàn cầu vào năm 2025, mở rộng phạm vi đánh giá sang lĩnh vực lưu trú cao cấp.
Trong bối cảnh văn hóa tip (tiền boa) ngày càng thay đổi, từ vài đồng lẻ cho đến gợi ý tip 10-15% trên hóa đơn tại quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, việc du khách biết được chính xác khi nào nên và không nên tip khó khăn hơn bao giờ hết.
Sự mơ hồ này cũng lan lên các chuyến bay, cụ thể là trong trường hợp của tiếp viên hàng không. Nhưng liệu tiền tip có được kỳ vọng ở độ cao trên 15.000 m?
"Tiền tip không bao giờ là điều bắt buộc, thậm chí còn có thể bị cấm theo chính sách của một số hãng bay", một tiếp viên của Southwest Airlines chia sẻ.
Một số hãng lại khuyến khích và thậm chí đơn giản hóa việc tip, dù phần lớn hãng đều cấm. "Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng tôi không âm thầm chấp nhận", một nhân viên giấu tên của hãng hàng không tại Mỹ nói.
Các hãng hàng không cấm nhận tip đến từ lập luận "nhiệm vụ chính của tiếp viên là đảm bảo an toàn hơn là cung cấp dịch vụ". Hành khách khi lên máy bay chỉ nhìn thấy các tiếp viên đứng cửa chào hỏi, hướng dẫn ngồi đúng chỗ, phục vụ đồ ăn, nước uống. Tuy nhiên, trách nhiệm thực sự của họ nằm ở yêu cầu đảm bảo an toàn bay cho hành khách.
"Chúng tôi làm mọi thứ mà một bartender vẫn làm. Nếu khách đưa tiền mặt, tôi luôn nhận và cất vào túi", người này nói thêm. Tuy nhiên, anh nhấn mạnh tip cho tiếp viên không đồng nghĩa với việc bạn sẽ được ưu ái như phục vụ đồ uống miễn phí, nâng hạng ghế. Việc "hối lộ ngầm" này hiếm khi hiệu quả, đặc biệt khi tổ bay phải xoay xở đáp ứng nhu cầu của 200-300 hành khách khác trong không gian nhỏ và đông đúc.
Thay vì tip, các tiếp viên kỳ vọng nhận được nhiều nụ cười và lời cám ơn từ hành khách hơn. "Tử tế là được", một tiếp viên hàng không đã nghỉ hưu của hãng United Airlines nói. Trong cuộc đời làm tiếp viên, các hành khách bà từng gặp hầu hết dễ chịu. "Nhưng chỉ cần một người không cư xử đúng mực cũng đủ khiến cả ngày của chúng tôi tệ đi", bà nói.
Tiếp viên cho biết họ trân trọng những hành khách lịch sự, gọn gàng và biết ý với những người xung quanh và khiến tiếp viên không phải bận tâm, có thể tập trung vào các nhiệm vụ quan trọng hơn.
Một cách để ghi nhận dịch vụ xuất sắc của hãng cùng tổ bay là du khách điền khảo sát sau khi hạ cánh. Bộ phận chăm sóc khách hàng sẽ nhận được những lời cảm ơn, đánh giá này. Nếu một nhân viên được nhắc đến cụ thể, phản hồi sẽ được chuyển tới cấp quản lý. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc nhân viên đó được tăng lương, thưởng, thậm chí là chức vụ.
"Nếu hành khách vẫn muốn tặng quà, hãy bỏ qua tiền mặt và chọn thẻ quà tặng", một tiếp viên khác gợi ý.
"Chúng tôi thường xuyên di chuyển qua các sân bay giữa các chuyến bay, điều đó đồng nghĩa với những bữa ăn vội vàng và thiếu cà phê", nam tiếp viên này nói tiếp.
Dù việc thể hiện sự trân trọng thông qua tiền tip hay quà tặng có thể là phản xạ tự nhiên, hành khách không cần cảm thấy áp lực phải làm khác đi. Nhiệm vụ chính của tiếp viên là đảm bảo an toàn cho khách. Do đó, du khách vẫn còn nhiều cách để ghi nhận và tri ân những nỗ lực của họ, hơn là rút tiền ra tip.
Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí Nature ngày 11/6 cho thấy, một trong những nghĩa địa cá voi lớn và sâu nhất từng được biết tới dưới đáy Ấn Độ Dương không chỉ là nơi an nghỉ của vô số xác cá voi suốt hàng triệu năm, mà còn là hệ sinh thái đặc biệt nuôi dưỡng nhiều sinh vật biển.
Phát hiện "nghĩa địa" trải dài 1.200km dưới đáy biển
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng tàu lặn có người lái để khảo sát một khu vực hẻo lánh ở phía Đông Nam Ấn Độ Dương.
Dưới độ sâu từ 5.000m đến 7.000m, họ phát hiện hàng loạt bộ xương cá voi nằm rải rác trên khu vực dài khoảng 1.200km.
Những bộ hài cốt cổ xưa nằm xen lẫn với xác cá voi hiện đại, cho thấy nơi đây liên tục tiếp nhận xác cá voi trong ít nhất 5 triệu năm qua.
Phần lớn các bộ xương thuộc về nhóm cá voi mõm kiếm vốn là loài cá voi có hộp sọ kéo dài thành chiếc mõm hẹp giống cá heo. Đây là nhóm động vật lặn sâu hàng đầu thế giới và rất hiếm khi xuất hiện trên mặt nước nên giới khoa học vẫn biết rất ít về tập tính của chúng.
Nhiều xác cá voi mới chìm xuống đáy biển vẫn còn đủ tươi để thu hút vô số sinh vật ăn xác. Các chuyên gia ghi nhận sự xuất hiện của những loài giun ăn xương, ốc biển, sao biển tay dài, động vật thân mềm 2 mảnh vỏ. Nhiều sinh vật trong số này có thể là những loài hoàn toàn mới đối với khoa học.
Nhà cổ sinh vật học Olivier Lambert thuộc Viện Khoa học Tự nhiên Hoàng gia Bỉ nhận định, phát hiện này cho thấy xác cá voi mõm kiếm cũng có thể đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ sinh thái biển sâu, tương tự như các loài cá voi lớn khác.
Chuyến thám hiểm đầy bất ngờ
Khu vực phát hiện nằm trong đới đứt gãy Diamantina, phía Tây Nam Australia. Đây là vùng đáy biển hình thành cách đây khoảng 30-40 triệu năm khi lục địa Australia và Nam Cực tách rời nhau.
Ông Peng Zhou, đồng tác giả nghiên cứu thuộc Viện Khoa học và Kỹ thuật Biển sâu (Trung Quốc), cho biết việc tiếp cận khu vực này vô cùng khó khăn do độ sâu cực lớn.
"Ngay từ lần quan sát đầu tiên, tất cả chúng tôi đều hoàn toàn bất ngờ", ông nói.
Nhóm nghiên cứu sử dụng tàu nghiên cứu Tan Suo Yi Hao cùng tàu lặn Fendouzhe vốn là phương tiện từng chạm tới đáy vực Challenger Deep thuộc rãnh Mariana, nơi sâu nhất hành tinh vào năm 2020.
Điều khiến các nhà khoa học sửng sốt nhất là mật độ hóa thạch dày đặc chưa từng thấy.
Một số khu vực ghi nhận tới khoảng 760 bộ hài cốt trên mỗi km2. Sau khi phân tích dữ liệu, nhóm nghiên cứu ước tính có thể có cả triệu bộ hài cốt nằm trên đáy vùng biển này. Con số thực tế thậm chí có thể lớn hơn, do nhiều bộ xương bị vùi lấp dưới lớp trầm tích.
Các chuyên gia cũng tìm thấy bộ hài cốt của loài cá voi mõm kiếm hiện đại nằm cạnh hóa thạch của những họ hàng đã tuyệt chủng.
Vậy vì sao xác cá voi lại tập trung ở một nơi?
Theo các nhà nghiên cứu, địa hình hình chữ V đặc trưng của đới đứt gãy Diamantina có thể là nguyên nhân chính.
Khu vực này được cho là hành lang di cư hoặc môi trường sinh sống của nhiều loài cá voi.
Cá voi mõm kiếm thường lặn rất sâu. Khi vượt quá độ sâu khoảng 3.000m, chúng có nguy cơ kiệt sức hoặc mắc hội chứng giảm áp dẫn tới tử vong. Sau khi chết, dòng chảy và địa hình dưới đáy biển sẽ đưa xác cá voi về cùng một khu vực.
Do lớp trầm tích dưới đáy gần như không dịch chuyển, các bộ xương được bảo tồn nguyên vẹn trong thời gian dài. Qua hàng triệu năm, khoáng chất biển sâu bám vào xương, biến chúng thành hóa thạch.
Giới chuyên gia cho rằng, "nghĩa địa cá voi" này có thể còn chứa rất nhiều hóa thạch chưa được khám phá và sẽ tiếp tục mang lại những phát hiện quan trọng về lịch sử tiến hóa của động vật biển trong tương lai.
