Ngày 12-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh (CDC) châu Phi kêu gọi các quốc gia tăng cường giám sát và chuẩn bị ứng phó với vi rút Hanta sau ổ dịch liên quan tàu du lịch MV Hondius treo cờ Hà Lan.
Tại cuộc họp kỹ thuật chung, ông Yap Boum II – Giám đốc phụ trách ứng phó khẩn cấp của CDC châu Phi – cho biết dù châu Phi chưa ghi nhận ca nhiễm, các hệ thống y tế vẫn cần duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó.
Đại diện WHO khu vực châu Phi Marie-Roseline Belizaire nhấn mạnh việc chuẩn bị không nhằm gây hoang mang mà để bảo đảm năng lực giám sát, phản ứng và xử lý dịch tễ.
Theo WHO, vi rút Hanta lây từ loài gặm nhấm sang người qua nước tiểu, phân hoặc nước bọt nhiễm bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo người dân giữ vệ sinh nơi ở, bảo quản thực phẩm an toàn, ngăn chuột xâm nhập và thận trọng khi xử lý chất thải động vật.
Sau cảnh báo của WHO, Algeria đã nâng mức cảnh giác và thành lập ủy ban chuyên trách giám sát dịch tễ. Giới chức nước này đồng thời kêu gọi người dân không lan truyền thông tin chưa kiểm chứng trên mạng xã hội.
Tại Pháp, chính phủ kích hoạt loạt biện pháp ứng phó khẩn cấp sau khi xuất hiện các ca nhiễm chủng Andes của vi rút Hanta liên quan tàu MV Hondius. Đây là biến thể hiếm có khả năng lây từ người sang người trong một số trường hợp.
Bộ trưởng Y tế Pháp Stéphanie Rist cho biết nước này đang áp dụng “nguyên tắc phòng ngừa ở mức tối đa” nhằm sớm cắt đứt chuỗi lây nhiễm.
Hiện một phụ nữ hơn 65 tuổi đang nguy kịch tại Bệnh viện Bichat ở Paris. Ngoài ra còn có bốn trường hợp nhập viện theo dõi và 22 người tiếp xúc gần bị cách ly.
Pháp cũng tái triển khai một số biện pháp từng áp dụng trong đại dịch COVID-19 như dự trữ khẩu trang, tăng cường giám sát dịch tễ và kích hoạt hệ thống bệnh viện chuyên biệt.
Trong khi đó, các chuyên gia Israel cho rằng không nên thổi phồng nguy cơ từ vi rút Hanta và nhấn mạnh đây không phải mối đe dọa tương tự COVID-19.
Bác sĩ Roy Zucker thuộc Trung tâm Y tế Clalit nhận định làn sóng thông tin giật gân trên mạng xã hội đang khiến công chúng hiểu sai về mức độ nguy hiểm thực sự của vi rút này.
Theo giới chuyên môn Israel, chủng Andes từng xuất hiện tại Nam Mỹ từ năm 1995 và gây đợt bùng phát năm 2018 với 34 ca nhiễm, 11 ca tử vong trước khi được kiểm soát. Vi rút Hanta được đánh giá khó lây từ người sang người, chủ yếu xảy ra khi tiếp xúc gần và kéo dài.
Bác sĩ Roy Zucker cho rằng “vi rút dễ lây lan nhất trên mạng xã hội hiện nay là nỗi sợ hãi”, đồng thời khuyến cáo người dân theo dõi thông tin từ cơ quan y tế chính thức thay vì các nguồn chưa kiểm chứng.
Thực tế, chuối chín chuyển sang nâu vẫn an toàn cho sức khỏe nếu chưa xuất hiện dấu hiệu thối hỏng, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Chuối càng chín, phần tinh bột chuyển thành đường tự nhiên nên quả mềm và ngọt hơn.
Một nghiên cứu đăng trên International Journal of Food Science vào năm 2019 cho biết chuối giải phóng khí ethylene trong quá trình chín. Loại khí này làm lớp vỏ vàng dần chuyển sang màu nâu. Đây là thay đổi tự nhiên của trái cây, không phải dấu hiệu hư hỏng.
Chuối xuất hiện đốm nâu hoặc có vỏ nâu gần hết vẫn có thể ăn được nếu phần ruột bên trong còn màu kem hoặc nâu nhạt. Chuối an toàn khi không có mùi chua, không nhớt và không xuất hiện nấm mốc.
Nghiên cứu đăng trên PLOS One cho thấy chuối chín chứa nhiều đường hòa tan tự nhiên, giúp bổ sung năng lượng nhanh và hỗ trợ chống oxy hóa cho cơ thể. Chuối chín kỹ cũng dễ tiêu hóa hơn chuối còn xanh.
Chuối quá chín thường phù hợp để làm sinh tố, bánh chuối, ăn với yến mạch. Vị ngọt tự nhiên của chuối giúp món ăn đậm vị hơn mà không cần thêm quá nhiều đường.
Khi chuối chín kỹ, lượng đường tự nhiên trong nó tăng lên. Người mắc tiểu đường hoặc đang kiểm soát lượng đường nên chọn chuối chín vừa hoặc còn hơi xanh.
Chuối chín tự nhiên không gây hại cho sức khỏe. Tuy nhiên, chuối bị lên men hoặc nhiễm nấm mốc có thể gây đau bụng và khó chịu đường tiêu hóa.
Chuối cần bỏ đi khi có mùi chua nồng hoặc mùi giống rượu lên men. Phần vỏ hoặc cuống xuất hiện nấm mốc cũng là dấu hiệu cho thấy trái cây đã hỏng.
Ngoài ra, chuối chảy nước, ruột đen hoàn toàn hoặc có kết cấu nhớt cũng không còn an toàn để ăn. Đây là dấu hiệu thối hỏng chứ không còn là quá trình chín tự nhiên.
Chuối nên được bảo quản ở nhiệt độ phòng và tránh ánh nắng trực tiếp. Việc để chuối gần các loại trái cây chín khác có thể khiến chuối nhanh chuyển nâu hơn.
Khi chuối đã chín, có thể cho vào tủ lạnh để kéo dài thời gian sử dụng. Vỏ chuối có thể sẫm màu nhưng phần ruột bên trong vẫn giữ được độ tươi trong thời gian dài hơn.
Các ca nhiễm được ghi nhận tại 9 trên tổng số 16 vùng của cả nước, tập trung chủ yếu ở khu vực miền Trung và miền Nam gồm: Metropolitana (vùng thủ đô), O'Higgins, Maule, Ñuble, Bío Bío, La Araucanía, Los Ríos, Los Lagos và Aysén.
Hãng thông tấn EFE dẫn số liệu từ Bộ Y tế cho hay năm 2025, Chile ghi nhận 44 ca mắc và 8 ca tử vong, với tỷ lệ tử vong là 18%. Các dữ liệu dịch tễ học công cộng cho thấy trong giai đoạn 5 năm từ 2020 đến 2024, mỗi năm nước này có từ 30 đến 70 ca nhiễm, với tỷ lệ tử vong trung bình trong giai đoạn này là 26%.
Bộ Y tế Chile nhận định: "Tỷ lệ tử vong tăng cao trong năm nay có thể liên quan đến tình trạng sức khỏe riêng của từng bệnh nhân và tính thời điểm trong việc chẩn đoán. Điều này càng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đi khám bác sĩ ngay khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng nghi ngờ nào".
Biến thể Andes, một trong những chủng nguy hiểm nhất có khả năng lây truyền từ người sang người, hiện chiếm ưu thế tại Chile và Argentina. Đây cũng là khu vực khởi hành của tàu du lịch MV Hondius vào ngày 1/4 vừa qua, nơi vừa ghi nhận một đợt bùng phát Hantavirus khiến 8 người nhiễm, trong đó có 3 ca tử vong.
Loại virus này có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng về tim mạch và hô hấp. Vật chủ trung gian truyền bệnh là loài chuột đuôi dài, một loài động vật chủ yếu sinh sống ở các khu rừng ẩm ướt phía Nam Chile và Argentina. Hầu hết ca bệnh tại Chile thường được ghi nhận vào mùa hè. Bệnh lây truyền trực tiếp từ động vật sang người thông qua việc hít phải các hạt virus có trong phân, nước tiểu và nước bọt của loài gặm nhấm.
Bộ Y tế cho biết thêm trường hợp lây nhiễm từ người sang người cuối cùng được ghi nhận tại đây là từ năm 2019 và đó là một tình huống đơn lẻ đã được kiểm soát. Cơ quan này cũng đã duy trì tình trạng cảnh báo y tế trên toàn quốc kể từ tháng 1 vừa qua.
Theo một trong những giả thuyết của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khả năng hành khách trong số 8 người trên tàu du lịch đã bị nhiễm bệnh tại Argentina trước khi lên tàu. Chính phủ Argentina đang điều tra liệu hai người đầu tiên xuất hiện triệu chứng trên tàu có bị lây nhiễm từ đất liền hay không. Đó là một cặp vợ chồng người Hà Lan (cả hai đều đã tử vong) sau khi dành 4 tháng du lịch qua các nước Argentina, Chile và Uruguay.
Tuy nhiên, Bộ Y tế Chile khẳng định: "Hiện tại chưa có bằng chứng nào cho thấy các ca bệnh xác nhận từ tàu du lịch từng đi qua lãnh thổ Chile". Cơ quan này cũng cho biết thêm: "Trung tâm Liên lạc Quốc gia thuộc Bộ Y tế đã yêu cầu WHO cung cấp thêm thông tin về vấn đề này theo Điều lệ Y tế Quốc tế".
Tại hội thảo quốc tế Ung thư vú năm 2026 (diễn ra từ 22 - 23.4), tại Hà Nội, PGS-TS Lê Hồng Quang, Trưởng khoa Ngoại vú, Bệnh viện K, cho biết: "Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 25.000 ca mắc mới ung thư vú. Nhờ phát hiện sớm và điều trị đúng, tỷ lệ sống thêm sau 5 năm của bệnh nhân ung thư vú tại Việt Nam đã đạt 85% - 90%. Rất nhiều ca bệnh ung thư vú có thời gian sống dài, có ca bệnh sống thêm 30 năm, đến khám khi có một số bất thường sức khỏe".
Theo TS Quang, thông qua các chương trình giáo dục sức khỏe và truyền thông, các bệnh nhân ung thư vú phát hiện ở giai đoạn muộn đã giảm rõ rệt. 15 - 20 năm trước, khoảng 3/4 bệnh nhân ung thư vú đến bệnh viện ở giai đoạn muộn, hiện, 3/4 bệnh nhân đã đến khám, tư vấn ở giai đoạn sớm.
TS Quang đánh giá, chẩn đoán, phát hiện sớm ung thư vú làm tăng cơ hội điều trị khỏi ở người bệnh ung thư, bao gồm ung thư vú. Trong đó, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đã hỗ trợ bác sĩ đánh giá chính xác, cập nhật thông tin và tổng hợp các phác đồ từ nhiều nguồn khác nhau để hội chẩn đa chuyên khoa hiệu quả tối ưu cho từng người bệnh.
"Nhưng AI chỉ là công cụ hỗ trợ tìm kiếm và phân tích dữ liệu để tiết kiệm thời gian. Bác sĩ vẫn là người quyết định và chịu trách nhiệm cuối cùng về mặt đạo đức và pháp lý, chẩn đoán bệnh", TS Quang lưu ý.
Trước thực tế xét nghiệm mẫu máu chẩn đoán dấu ấn ung thư (xét nghiệm marker ung thư, chất chỉ điểm ung thư) đang được chỉ định khá rộng rãi trong sàng lọc bệnh, bác sĩ Quang cho biết, xét nghiệm marker đơn lẻ không thể phải là chỉ số khẳng định được tình trạng mắc bệnh ung thư. Việc chỉ nhìn vào một chỉ số tăng cao mà tự suy đoán sẽ dẫn đến lo lắng không đáng có. Chẩn đoán chính xác ung thư phải kết hợp giữa thăm khám lâm sàng và hệ thống nhiều xét nghiệm khác nhau do bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
Theo thông tin tại hội thảo, ung thư vú là bệnh ác tính phổ biến nhất ở phụ nữ trên thế giới cũng như tại Việt Nam, có xu hướng trẻ hóa độ tuổi mắc bệnh. Những bước tiến trong điều trị và quản lý bệnh ung thư vú ở Việt Nam đã bắt kịp trình độ thế giới ở nhiều lĩnh vực.
Trong đó, điều trị đa mô thức như: phẫu thuật, các phác đồ hóa chất, thuốc nhắm trúng đích, thuốc miễn dịch và các kỹ thuật xạ trị tiên tiến; chẩn đoán phân tử như: xét nghiệm gen, xét nghiệm hóa mô miễn dịch đánh giá các phân nhóm ung thư vú, giúp các bác sĩ ra quyết định điều trị chính xác cho từng bệnh nhân, đem lại hiệu quả điều trị tốt nhất.
Hiệu quả điều trị phụ thuộc lớn vào thời điểm phát hiện giai đoạn của bệnh, phát hiện sớm đem lại cơ hội điều trị khỏi, do đó phụ nữ nên chủ động tầm soát ung thư vú hàng năm, nhất là người từ 40 tuổi hoặc khi có một số dấu hiệu bất thường.
Nên khám chuyên khoa khi có dấu hiệu cảnh báo ung thư vú: vú có các u cục bất thường; kích thước vòng một to lên bất thường, không tương xứng hai bên và thường xuyên cảm thấy cương cứng; thay đổi ở da vú (da tấy đỏ, độ dày của da thay đổi...); núm vú thay đổi bất thường (có tình trạng thụt vào bên trong, da núm vú nhăn nheo, sần sùi...).
