Một buổi sáng đầu mùa mưa Tây nguyên, PV Thanh Niên theo cán bộ kiểm lâm vượt hơn 10 km đường rừng để đến khu vực chăn thả voi nhà của Vườn quốc gia Yók Đôn. Những tấm biển cảnh báo được dựng dọc lối đi nhằm thông tin cho người dân và du khách về khu vực sinh sống của voi.
Giữa khu rừng khộp, quản tượng Y Mức Kđoh (48 tuổi) đang lặng lẽ theo chân voi cái Y Khun đi tìm nguồn nước. Người đàn ông có hơn hai thập niên gắn bó với nghề quản tượng kể câu chuyện đời mình gắn liền với số phận của con voi này.
“Năm 2001, tôi vào làm việc tại Vườn quốc gia Yók Đôn. Khi đó vườn mua lại 4 cá thể voi của người dân để phục vụ công tác bảo tồn, trong đó có voi của chính gia đình tôi. Voi vào vườn thì tôi cũng theo vào chăm sóc đến tận bây giờ”, ông kể.
Từ ngày ấy, Y Mức Kđoh gần như dành trọn cuộc đời cho Y Khun. Trước khi được sống giữa rừng, Y Khun từng giống nhiều voi nhà Yók Đôn khác: ngày ngày chở khách du lịch trên lưng. Những ký ức ấy vẫn khiến người quản tượng trăn trở.
Theo ông, thời điểm làm du lịch, voi thường phải đứng hàng giờ dưới nắng để chờ khách. Chúng bị cột một chỗ, không được tự do kiếm ăn hay lựa chọn những loại cây cỏ yêu thích. Việc vận động không phù hợp cùng chế độ dinh dưỡng hạn chế khiến sức khỏe nhiều cá thể voi suy giảm đáng kể.
“Nhìn voi lúc đó thương lắm. Nó không được đi lại, không được ăn uống theo nhu cầu tự nhiên. Sức khỏe giảm sút thấy rõ”, ông nhớ lại.
Bước ngoặt đến khi mô hình du lịch thân thiện với voi được triển khai tại Yók Đôn. Những chuyến cưỡi voi dần được thay thế bằng hình thức tham quan, quan sát voi trong môi trường tự nhiên. Khi được trả về rừng, Y Khun thay đổi từng ngày.
“Voi được đi lại tự do, tự tìm thức ăn, tự chọn nơi uống nước. Tính cách cũng nhanh nhẹn, vui vẻ hơn trước rất nhiều. Điều quý nhất là được sống cùng đồng loại, cùng đi kiếm ăn dưới tán rừng”, Y Mức Kđoh nói với nụ cười hiếm hoi trên gương mặt sạm nắng.
Trả voi nhà về thiên nhiên cũng đồng nghĩa đưa chúng trở lại với những quy luật khắc nghiệt của rừng già. Trong ký ức của Y Mức Kđoh, có một đêm năm 2017 mà ông chưa từng quên.
Chiều hôm đó, khi đang tìm vị trí an toàn để cột voi Y Khun, ông bất ngờ phát hiện một con voi rừng đực trưởng thành xuất hiện gần đó. Đi xuôi chiều gió, Y Khun không phát hiện mối nguy, trong khi con voi rừng đã đánh hơi được sự hiện diện của voi cái. Nó lập tức lao tới.
Trong khoảnh khắc Y Khun hoảng loạn bỏ chạy, người quản tượng đưa ra quyết định đầy mạo hiểm. Ông lao ngang trước đầu voi rừng, bật đèn pin và liên tục hò hét để thu hút sự chú ý của con vật đang trong thời kỳ động dục. Mục đích duy nhất là kéo sự truy đuổi về phía mình để Y Khun có cơ hội thoát thân.
Chiều muộn hôm ấy, Y Khun tạm thời được đưa về khu vực gần một con suối nhỏ. Nhưng sự việc chưa dừng lại. Khi màn đêm buông xuống, con voi rừng tiếp tục lần theo dấu vết và tìm đến nơi Y Khun đang đứng. Nó ép chặt voi cái vào một gốc cây lớn để tấn công.
“Tôi đã về khu dân cư thì nhận được tin Y Khun bị voi rừng tấn công. Tôi lập tức quay lại, chặt tre làm bó đuốc thật dài rồi tìm cách xua đuổi”, ông kể.
Nhưng đối thủ lần này không hề dễ đối phó. “Con voi rừng rất khôn. Hai lần liên tiếp nó dùng vòi chụp lấy ngọn lửa rồi dập tắt”, ông nhớ lại, giọng vẫn còn nguyên sự căng thẳng.
Trước tình thế nguy hiểm, Y Mức Kđoh tiếp tục dùng đèn pin chiếu thẳng vào mắt voi rừng rồi chạy ra phía đường lớn để đánh lạc hướng.
Kế hoạch thành công. Con voi rừng chuyển sự chú ý sang ông, tạo khoảng trống để Y Khun chạy thoát qua khu vực cầu cứu hộ của vườn. “Đó là lần nguy hiểm nhất mà tôi từng trải qua. Voi rừng muốn giao phối nên rất hung dữ. Nếu sơ suất một chút là có thể mất mạng”, ông nói.
Đến nay, những cuộc chạm trán giữa voi nhà và voi rừng vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Vì vậy, các quản tượng và cán bộ Vườn quốc gia Yók Đôn luôn phải tính toán kỹ lưỡng vị trí chăn thả để giảm nguy cơ xung đột.
Hơn 20 năm theo nghề, Y Mức Kđoh hiểu rằng chỉ tình yêu đặc biệt dành cho voi mới giúp người ta gắn bó với công việc đầy gian nan này. Suốt sáu tháng mùa khô khắc nghiệt và sáu tháng mùa mưa dầm dề của rừng khộp, ông vẫn đều đặn theo dấu đàn voi mỗi ngày.
Mùa mưa, thức ăn trong rừng dồi dào hơn. Mùa khô, khi cây cối trút lá, ông cùng cán bộ vườn và các tổ chức bảo tồn trồng thêm chuối, cỏ và nhiều loại cây thức ăn để bổ sung dinh dưỡng cho voi.
Ban ngày, các quản tượng theo sát đàn voi. Đêm xuống, nhiệm vụ bảo vệ lại được chuyển cho lực lượng tuần tra của Vườn quốc gia Yók Đôn. Sự phối hợp ấy đã tạo thành “lá chắn” bảo vệ voi nhà Yók Đôn trước những hiểm nguy giữa rừng già.
Nhiều năm đã trôi qua kể từ ngày những chiếc xích sắt được tháo bỏ. Giờ đây, thay cho cảnh voi đứng lặng chờ khách du lịch là hình ảnh những đàn voi tự do bước đi giữa rừng khộp, kiếm ăn bên suối và hòa mình vào thiên nhiên.
Từ hành trình ấy, mô hình du lịch thân thiện theo dấu chân voi đang dần trở thành điểm nhấn đặc biệt của Yók Đôn, góp phần gìn giữ những cá thể voi nhà cuối cùng của Tây nguyên, đồng thời mang đến cho du khách cơ hội chứng kiến cuộc sống chân thực của những “cư dân khổng lồ” giữa đại ngàn.
Sáng 9.7, tại Hà Nội diễn ra Hội nghị Đoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ nhất, khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Tại hội nghị, báo cáo về quả công tác Mặt trận 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026, ông Nguyễn Đức Phong, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho biết, công tác Mặt trận đạt nhiều kết quả quan trọng.
Theo đó, công tác phối hợp và thống nhất hành động giữa Mặt trận với các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục đạt nhiều kết quả nổi bật, được Đảng, Nhà nước và các tầng lớp nhân dân ghi nhận.
Trong công tác tuyên truyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đã đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức tuyên truyền, tập trung lan tỏa những nội dung cốt lõi trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI.
Công tác nắm tình hình nhân dân, dân tộc, tôn giáo tiếp tục được duy trì thường xuyên; nhiều kết luận về đổi mới phương thức hoạt động trong công tác dân tộc, tôn giáo đã được ban hành nhằm đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới.
Lĩnh vực giám sát và phản biện xã hội tiếp tục được đẩy mạnh. Trong 6 tháng đầu năm, Ban Thường trực Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổ chức phản biện xã hội đối với 7 hồ sơ dự án luật và góp ý hơn 40 văn bản quy phạm pháp luật.
Toàn hệ thống Mặt trận thực hiện hơn 1.782 nội dung giám sát và hơn 6.257 nội dung phản biện xã hội; đồng thời triển khai nhiều mô hình tiếp nhận, xử lý kiến nghị của người dân như "Tháng nghe dân nói", "Hòm thư Mặt trận số", "Nhân dân phản ánh - Mặt trận lắng nghe - chính quyền giải quyết"...
Bên cạnh đó, các cuộc vận động và phong trào thi đua yêu nước tiếp tục được triển khai với nhiều mô hình sáng tạo. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tích cực tham gia Chiến dịch Quang Trung; chăm lo hộ nghèo, gia đình khó khăn trong dịp tết Bính Ngọ 2026; đồng thời phối hợp triển khai chương trình xóa hơn 3.200 căn nhà tạm, nhà dột nát cho con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trước dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.
Hoạt động xây dựng khu dân cư đoàn kết, hạnh phúc tiếp tục được chú trọng thông qua việc phát huy tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng, hỗ trợ khởi nghiệp, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống…
Báo cáo cũng cho biết hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đang tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, triển khai Đề án chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035 và Đề án bồi dưỡng cán bộ Mặt trận giai đoạn 2026 - 2031 nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.
Trong 6 tháng cuối năm 2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, xây dựng tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Trọng tâm là triển khai Kết luận số 230-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ; đồng thời tiếp tục hỗ trợ, hướng dẫn các hội tổ chức đại hội nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng sẽ rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của Đảng và Nhà nước liên quan đến tổ chức bộ máy, tiếp tục kiện toàn cơ quan chuyên trách, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Mặt trận với các cơ quan Đảng, Nhà nước và các tổ chức thành viên.
Đặc biệt, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xác định tập trung tuyên truyền, triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI; xây dựng Bộ chỉ số niềm tin xã hội cấp tỉnh; tiếp tục đổi mới công tác dân tộc, tôn giáo và tăng cường kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.
Đồng thời, Mặt trận sẽ xây dựng đề án nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội giai đoạn 2026 - 2031; triển khai "Cổng Mặt trận số", tổ chức "Tháng nghe dân nói", thực hiện hiệu quả các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, phát triển văn hóa, mở rộng phong trào bảo vệ môi trường.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ tổ chức Tháng cao điểm "Vì người nghèo" năm 2026 và tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn hệ thống với các mô hình "cơ quan số - cán bộ số - hội viên số", "thôn số", góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn mới.
Tối 17-5, Công an tỉnh Đồng Nai thông tin đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với bốn người tham gia vụ ném bom xăng vào một gia đình trên địa bàn.
Các bị can bị khởi tố để điều tra về hành vi "cố ý làm hư hỏng tài sản", bao gồm: Nguyễn Thành Đạt (20 tuổi), Lê Thòng Ngọc Hưng (19 tuổi), Võ Tuấn Anh (18 tuổi) và Võ Trung Kiên (20 tuổi, cùng trú tại TP Đồng Nai).
Trong đó, Võ Trung Kiên bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú, ba người còn lại bị bắt tạm giam để phục vụ điều tra.
Các quyết định và lệnh trên đã được Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 phê chuẩn.
Trước đó, Công an phường Trị An (TP Đồng Nai) tiếp nhận đơn tố cáo của anh T.V.K. (26 tuổi, ngụ khu phố Vĩnh An 5) về việc gia đình bị nhóm người dùng "bom xăng" tấn công trong đêm.
Từ tin báo trên, Công an phường Trị An đã khẩn trương khám nghiệm hiện trường, truy xét và nhanh chóng làm rõ các nghi can gây án.
Qua điều tra, cơ quan công an xác định do mâu thuẫn cá nhân với anh K., Nguyễn Thành Đạt đã rủ những người còn lại mang theo nhiều chai bia chứa xăng đến nhà nạn nhân để trả thù.
Khoảng 23h ngày 13-4, bốn thanh niên rủ nhau đến nhà anh K. rồi châm lửa, ném "bom xăng" vào sân nhà, làm vỡ toàn bộ kính cửa chính và gây hư hỏng nặng một xe máy trước sân.
Trước đó, trên mạng xã hội xuất hiện đoạn clip một nhóm thanh thiếu niên ở ngoài đường ném bom xăng vào nhà một hộ dân. Ngay sau đó nhiều đốm lửa bùng lên, trong đó có một xe máy trong sân nhà bốc cháy.
Qua tìm hiểu, vụ việc xảy ra khuya 13-4 tại gia đình chị T.T.Y., khu phố Vĩnh An 5, phường Trị An. Theo chị Y., thời điểm này có sáu người gồm mẹ già, hai vợ chồng và ba đứa con nhỏ đang ngủ trong nhà.
"Vụ việc khiến gia đình tôi hết sức hoảng sợ, một xe máy bị cháy, kính cửa nhà bị vỡ", chị Y. cho biết. Sau đó chị Y. đã trình báo chính quyền địa phương, đồng thời trích xuất camera đăng tải lên mạng xã hội khiến dư luận bức xúc.
Theo Công an TP.HCM, cháy xe khách là sự cố nguy hiểm, có chiều hướng gia tăng cả về số vụ lẫn mức độ thiệt hại trong thời gian qua. Điển hình như vụ cháy xe khách xảy ra vào rạng sáng 21.7, trên quốc lộ 1 (đoạn qua xã Hưng Thịnh, thành phố Đồng Nai) khiến 7 người tử vong và 5 người bị thương.
Để tăng cường công tác phòng ngừa, hạn chế tối đa nguy cơ hỏa hoạn, Phòng Cảnh sát PCCC và Cứu nạn cứu hộ (PC07) Công an TP.HCM đưa ra những hướng dẫn và khuyến cáo cụ thể cho chủ xe, tài xế và hành khách.
Đối với chủ doanh nghiệp và chủ phương tiện: Thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, nhiên liệu và khoang động cơ theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Tuyệt đối không lắp đặt thêm các phụ kiện, thiết bị điện làm tăng công suất tiêu thụ vượt quá thiết kế.
Xe từ 10 chỗ ngồi trở lên bắt buộc phải trang bị bình chữa cháy phù hợp theo quy định. Đồng thời phối hợp tập huấn, cấp chứng nhận nghiệp vụ PCCC và cứu nạn cứu hộ cho toàn bộ tài xế, phụ xe.
Dán bảng tiêu lệnh, nội quy PCCC và sơ đồ hướng dẫn thoát nạn bằng hình ảnh rõ ràng trong khoang hành khách.
Đối với lái xe và nhân viên phục vụ: Quan sát bảng điều khiển để phát hiện đèn báo lỗi; kiểm tra rò rỉ dầu mỡ dưới gầm; kiểm tra áp suất lốp xe (tránh lốp quá non gây ma sát mạnh dẫn đến nổ lốp, phát cháy). Khi thấy xe khó khởi động, có mùi xăng, mùi khét, tiếng kêu lạ hoặc nhiệt độ máy tăng cao, phải dừng phương tiện kiểm tra ngay.
Không chở chất dễ cháy, nổ. Trường hợp chở xe máy trong cốp, bắt buộc phải rút cạn xăng trước khi đưa vào khoang hành lý. Không để bật lửa, sạc dự phòng, bình gas mini, dung dịch sát khuẩn, nước có gas, kính lúp... ở nơi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.
Lưu ý: Với xe xăng dầu, không mua nhiên liệu trôi nổi, không "độ" loa, đèn, còi. Với xe điện, chỉ dùng bộ sạc chính hãng, kiểm tra pin, dây dẫn định kỳ và hạn chế sạc qua đêm.
Đối với hành khách: Không mang theo bật lửa gas số lượng lớn, diêm hoặc các vật liệu dễ cháy nổ trong hành lý xách tay lẫn ký gửi.
Nghiêm cấm hút thuốc lá (kể cả thuốc lá điện tử) trên xe, đặc biệt là trong nhà vệ sinh của xe khách giường nằm; không để hành lý, ba lô chắn lối đi chung hoặc cản trở các cửa thoát hiểm. Khi lên xe, chủ động quan sát vị trí đặt bình chữa cháy, búa phá kính và cửa thoát hiểm gần nhất.
Khi phát hiện mùi khét, khói hoặc lửa, tài xế và hành khách cần phối hợp thực hiện ngay các bước: tài xế bật đèn cảnh báo, nhanh chóng tấp xe vào lề đường trống (tránh xa nhà dân, trạm xăng, đường điện), kéo phanh tay, tắt máy và ngắt cầu dao nguồn điện tổng.
Mở toàn bộ cửa ra vào. Nếu hệ thống điện bị liệt, dùng lẫy xả cửa khẩn cấp để mở bằng tay. Trường hợp cửa chính kẹt, phụ xe, tài xế dùng búa thoát hiểm đập mạnh vào 4 góc của tấm kính hông (điểm yếu nhất của kính cường lực). Hướng dẫn hành khách lấy áo khoác, ba lô che mặt, tay rồi di chuyển ra ngoài (ưu tiên người già, trẻ em, phụ nữ).
Dùng khăn, khẩu trang hoặc vạt áo thấm ướt (bằng nước lọc, nước ngọt) che kín mũi, miệng; cúi thấp người hoặc bò sát sàn xe để thoát ra ngoài.
Sử dụng bình chữa cháy phun trực tiếp vào gốc lửa nếu đám cháy còn nhỏ. Gọi ngay tổng đài 114 cho lực lượng PCCC chuyên nghiệp.
Công an TP.HCM lưu ý đối với xe điện: Phải dùng bình chữa cháy gốc nước hoặc cát ẩm để dập lửa và làm mát liên tục, không dùng chăn, bao tải phủ kín vì không hiệu quả.
Nếu đám cháy quá lớn, không có khả năng dập tắt, lập tức di chuyển ra xa khu vực nguy hiểm và chờ lực lượng chức năng đến xử lý.
