Một nguồn tin chia sẻ với hãng thông tấn Fars rằng thỏa thuận có đề cập đến vai trò của Iran và Oman trong việc quản lý các “dịch vụ hàng hải” tại tuyến đường thủy quan trọng này, mở đường cho việc thu phí trong tương lai từ hoạt động vận tải thương mại.
Nguồn tin cho biết các thay đổi đã được thực hiện trong giai đoạn đàm phán cuối cùng nhằm củng cố các điều khoản đề cập đến thẩm quyền của Iran và Oman đối với eo biển Hormuz.
“Vào những thời khắc cuối cùng của cuộc đàm phán, văn bản của bản ghi nhớ hiểu biết đã được sửa đổi để nhấn mạnh một cách rõ ràng và dứt khoát vấn đề chủ quyền của Iran – Oman đối với eo biển Hormuz”, Fars dẫn lời nguồn tin cho hay.
Nguồn tin cho biết trong khi các phiên bản trước đó của thỏa thuận chứa đựng những điều khoản đảm bảo việc thực thi chủ quyền của Iran và các dàn xếp liên quan, thì văn bản cuối cùng hiện tại nêu rõ rằng “tương lai của việc quản lý các dịch vụ hàng hải ở eo biển Hormuz” sẽ do Iran và Oman quyết định.
Theo báo cáo, Tehran coi việc đưa thuật ngữ “dịch vụ hàng hải” vào thỏa thuận là một sự nhượng bộ lớn từ phía Washington.
“Việc sử dụng thuật ngữ dịch vụ hàng hải đồng nghĩa với việc Mỹ đã chấp thuận rằng các khoản phí sẽ được thanh toán cho Iran”, Fars cho biết thêm.
Báo cáo còn nói thêm, Iran đã đồng ý cho phép các tàu đi qua eo biển Hormuz mà không phải trả phí trong khoảng thời gian 60 ngày ban đầu.
“Iran sẽ chỉ chấp nhận cho tàu bè đi qua không tính phí trong vòng 60 ngày. Điều đó có nghĩa là Mỹ đã chấp nhận nguyên tắc thu phí và chỉ đơn thuần là có được mức miễn trừ 60 ngày từ Iran”, nguồn tin cho hay.
Theo báo cáo, Iran có ý định bắt đầu thu doanh thu từ các tàu thương mại sau thời hạn 60 ngày thông qua một khuôn khổ liên kết với các chức năng hỗ trợ hàng hải.
“Sau 60 ngày này, Iran có ý định hưởng lợi từ nguồn thu tài chính của các tàu thương mại quá cảnh qua eo biển này để phát triển kinh tế đất nước bằng cách cung cấp các dịch vụ an toàn, hàng hải, môi trường và bảo hiểm”, nguồn tin nói.
Báo cáo nói thêm, sự hợp tác từ Oman được coi là một yếu tố then chốt của thỏa thuận.
“Một nguyên tắc cơ bản là sự hợp tác của bên còn lại thuộc eo biển Hormuz, cụ thể là Oman, và các cuộc đàm phán cần thiết đã được tiến hành để đảm bảo sự hợp tác từ phía Oman”, nguồn tin cho biết.
Mỹ vẫn chưa đưa ra bình luận nào về các điều khoản được báo cáo này, và toàn văn thỏa thuận vẫn chưa được công bố. Thỏa thuận cuối cùng dự kiến sẽ được ký kết vào ngày 19/6 tới tại Geneva, Thụy Sĩ mặc dù nước chủ nhà cho biết đến thời điểm hiện tại họ chưa nhận được đề nghị tổ chức lễ ký kết.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump xác nhận Mỹ và Iran đã hoàn tất một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài 107 ngày.
Theo ông Trump, thỏa thuận này sẽ mở cửa trở lại eo biển Hormuz và chấm dứt lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với các cảng của Iran.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cũng cho biết thỏa thuận đã đạt được nhưng nói thêm rằng Tehran sẽ chỉ bắt đầu thực hiện sau lễ ký kết vào ngày 19/6.
Tin Gốc: Dân Trí
