Năm 1995, Toyota đặt chân đến Việt Nam khi ngành công nghiệp ôtô trong nước vừa ló dạng. Hai năm sau – 1997, nhà máy đặt tại Phú Thọ (Vĩnh Phúc cũ) của liên doanh Nhật xuất xưởng mẫu xe con đầu tiên mang tên Corolla.
Cùng mẫu xe thương mại Hiace, Corolla là những viên gạch đầu tiên từng bước tạo nên vị thế thống trị ngành ôtô Việt trong một thời gian dài của Toyota. Khi chưa có Vios, Altis đóng vai trò của mẫu xe ăn khách nhất hãng này nhờ vào kích thước nhỏ gọn, bền bỉ và đồng thời là chiếc sedan giá dễ tiếp cận nhất, xếp dưới Camry.
Thị trường ôtô Việt giai đoạn thập niên 90 còn đậm đặc tâm lý sử dụng xe “ăn chắc mặc bền”. Những điểm mạnh Corolla sở hữu gần như “áp phê” hoàn toàn với nhu cầu người dùng lúc bấy giờ. Cộng với đối thủ cạnh tranh không nhiều, thị trường ít lựa chọn và khái niệm ôtô gần như chỉ bó hẹp với những chiếc sedan, Corolla nhanh chóng chiếm sóng, trở thành lựa chọn ưu tiên, từ cơ quan nhà nước tới người dân.
Từ những năm đầu thập niên 2000, phân khúc sedan cỡ C dần trở nên náo nhiệt hơn khi xuất hiện nhiều cái tên mới, như Mazda3, Daewoo Lacetti, Ford Focus, Honda Civic, Hyundai Eantra và Kia Forte (hay Cerato, K3). Ở thế hệ thứ 9 ra mắt vào 2001, Corolla thêm hậu tố Altis và dùng chủ yếu ở các thị trường Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Suốt một quãng thời gian dài từ khi ra mắt đến 2013, Toyota Corolla Altis làm chủ phân khúc với doanh số bình quân của mẫu xe này đạt 4.000 đến hơn 6.000 xe/năm. Cho đến 2015, khi Mazda3 thế hệ mới ra mắt với kiểu dáng trẻ trung và chiến lược tiếp cận khách hàng bằng trang bị, giá bán hấp dẫn của Trường Hải, sức mạnh của Corolla dần suy giảm.
Trong số các phân khúc sedan nói chung, cỡ C chịu tác động mạnh nhất từ xu hướng chuyển dịch sang các mẫu xe gầm cao khởi phát từ 2018 khi ưu đãi thuế nhập khẩu xe trong khu vực về 0%, tạo điều kiện để nhiều mẫu xe mới được nhập về nước. Đến 2020, xu hướng này trở nên đậm nét, những sản phẩm mới lần đầu ra mắt thị trường phần lớn là CUV/SUV.
Nếu mua xe lần đầu, đơn thuần phục vụ nhu cầu đi lại hoặc chạy dịch vụ, khách có xu hướng chọn cỡ B hoặc hatchback cỡ A. Nếu cần không gian rộng rãi, nhiều tiện nghi và công nghệ, sedan cỡ D từ lâu đã định hình là lựa chọn mang tính truyền thống. Lựa chọn kiểu lưng chừng như sedan cỡ C trở nên lạc nhịp với khách hàng.
Dải giá 600-800 triệu đồng của các dòng sedan cỡ C là mảnh đất bị xâm chiếm mạnh mẽ nhất bởi các dòng CUV cỡ B, B+ trong những năm gần đây. Thiết kế mạnh mẽ, hợp gu số đông, không gian nội thất rộng và tiện nghi không thua kém, những dòng gầm cao trở thành lựa chọn thay thế những chiếc sedan như Altis, K3, Mazda3.
Sedan cỡ C vẫn có một nhóm khách hàng riêng, những người đề cao cảm giác lái và thiết kế lịch lãm, truyền thống. Nhưng lượng khách này chiếm thiểu số trên thị trường. Đó là lý do tại sao hầu hết các mẫu xe của phân khúc sedan cỡ C đều giảm doanh số từ 2020 đến nay, không riêng Altis.
Toyota Altis bán 2.945 xe trong 2020. Con số giảm đến 90%, xuống còn 285 xe trong 2025. Mẫu xe bán chạy nhất phân khúc trong 5 năm trở lại đây – Kia K3 – bán 12.033 xe, sau đó giảm đến 86%, xuống còn 1.682 xe ở 2025. Tổng doanh số toàn phân khúc sedan cỡ C đạt 6.368 xe trong 2025, giảm gần một nửa so với mức 12.021 xe của năm 2024.
Khi sức hút thị trường xuống thấp, Toyota chuyển Altis từ lắp ráp sang nhập khẩu từ 2022 (thế hệ thứ 12) để vừa giảm chi phí đầu tư dây chuyền mới, vừa tận dụng năng lực sản xuất nhà máy tại Thái Lan, cứ điểm sản xuất ôtô trọng điểm của Toyota ở Đông Nam Á.
Sức hút suy giảm của Corolla Altis tại Việt Nam cũng tương tự trên toàn cầu. Tuy nhiên, tốc độ mất khách của mẫu xe này quy mô thế giới không nhanh như Việt Nam.
Như năm 2020, mẫu sedan cỡ C của Toyota bán khoảng 1,1 triệu xe (bao gồm các biến thể sedan, hatchback, touring). Đến 2024 (chưa có số liệu 2025), con số giảm xuống khoảng 697.000 xe, giảm khoảng 37%.
Trên quy mô toàn cầu, từ 2021, Corolla không còn đóng vai trò mẫu xe bán chạy nhất của hãng. Thay vào đó là RAV4, mẫu CUV cỡ C. Gần đây, Corolla Cross, mẫu CUV cỡ B+ cũng vượt mặt Corolla gầm thấp về tầm ảnh hưởng.
Tính đến năm 2021, doanh số cộng dồn của Corolla chạm mốc 50 triệu xe, trở thành cái tên bán chạy nhất mọi thời đại của ngành ôtô toàn cầu, vượt qua biểu tượng một thời – Volkswagen Beetle. Ngai vàng doanh số của Corolla có lẽ rất lâu mới có sản phẩm khác vượt qua. Nhưng vị thế mẫu xe gầm thấp cỡ C giờ đã thay đổi bởi không có điều gì là bất biến.
Tại Việt Nam, Toyota Corolla Altis hiện diện gần 30 năm. Mẫu xe cỡ C thương hiệu Nhật gần như hoàn thành sứ mệnh đặt nền móng và đưa tên tuổi Toyota đến gần hơn với người Việt. Altis rời cuộc chơi giống hình ảnh một ngôi sao lạc thời, chất giọng còn đó nhưng gu âm nhạc của thị trường đã thay đổi.
Tin Gốc: Vnexpress
