Bentonville là nơi khai sinh “đế chế” Walmart của Mỹ và là nơi đặt đại bản doanh của tập đoàn này từ hàng chục năm trước. Với mục tiêu “giá rẻ mỗi ngày”, Walmart đã trở thành gã khổng lồ bán lẻ hàng đầu thế giới và thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của Bentonville.
Walmart đã trở thành động lực chính cho sự chuyển mình của vùng tây bắc Arkansas. Xét theo doanh thu, đây là doanh nghiệp lớn thứ hai nước Mỹ, đạt hơn 700 tỷ USD mỗi năm.
Khu vực này thu hút thêm khoảng 33 người mới chuyển đến mỗi ngày, khiến giá bất động sản tăng vọt. Hiện những căn nhà trong phạm vi có thể đạp xe tới trụ sở mới của Walmart, khai trương năm 2025, được rao bán với giá hơn một triệu USD, hơn gấp đôi mức trung bình toàn quốc.
Giá bất động sản tăng phản ánh sự chuyển mình của vùng nông thôn hẻo lánh ở tây bắc Arkansas thành khu đô thị thịnh vượng, nhờ thành công của Walmart và khoản đầu tư từ các hậu duệ của nhà sáng lập Sam Walton. Việc làm tăng nhanh, hạ tầng phát triển đã thu hút nhiều lao động thu nhập cao tới đây làm việc, sinh sống.
“Nơi đây đã trở nên đắt đỏ hơn rất nhiều, nhưng cũng đáng sống hơn nhiều. Điều thú vị là khu vực đang thu hút cả những người hoàn toàn không làm trong ngành bán lẻ”, Scott Benedict, chuyên gia tư vấn bán lẻ và cựu quản lý Walmart tại Arkansas, nói.
Khu vực trải dài khoảng 48 km từ Bentonville, nơi Walmart đặt trụ sở, tới Fayetteville, nơi có Đại học Arkansas, ghi nhận số việc làm tăng trung bình 3,4% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2026, gần gấp đôi mức toàn quốc.
Trong 5 năm qua, dân số khu vực tăng thêm 130.000 người, lên 622.000 người, đưa tây bắc Arkansas vào nhóm 20 vùng đô thị tăng trưởng nhanh nhất nước Mỹ, theo Cục Điều tra Dân số. Các dự báo cho rằng dân số vùng này có thể đạt một triệu người vào năm 2050.
Thu nhập hộ gia đình cũng tăng mạnh. Trong giai đoạn 2019-2024, tây bắc Arkansas có tốc độ tăng thu nhập nhanh nhất trong số 7 khu vực được Đại học Arkansas thu thập dữ liệu.
Tuy nhiên, giá nhà tăng có nguy cơ làm suy yếu một trong những lợi thế lớn nhất của khu vực, nơi chi phí phải chăng từ lâu giúp thu hút người dân và doanh nghiệp, theo Gregory Meyer, bình luận viên Financial Times.
“10 năm trước, chúng tôi có thể tự tin nói nếu nhận việc ở tây bắc Arkansas, bạn sẽ có chất lượng sống rất cao và giá nhà có lẽ chỉ bằng 1/2 nơi bạn đang sống. Ngày nay, chúng tôi không chắc còn có thể nghiêm túc nói điều đó”, Wes Craiglow, lãnh đạo Viện Đất đai Đô thị Tây Bắc Arkansas, nói.
Gần 30.000 hộ gia đình tại 4 thành phố lớn nhất khu vực hiện phải dành hơn 30% thu nhập cho nhà ở, theo dữ liệu của Quỹ Gia đình Walton. Chỉ số của Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia cho thấy khả năng mua nhà của người dân đã giảm 1/2 kể từ năm 2020. Nhà ở tại đây hiện còn khó tiếp cận hơn các vùng đô thị Chicago, Dallas hay Austin, bang Texas.
“Lượng giao dịch của người mua nhà lần đầu đã xuống mức thấp nhất từ trước tới nay. Họ không đủ khả năng mua căn nhà mình mong muốn”, Cody Duley, một môi giới bất động sản địa phương, nói.
Hồi tháng 4, hãng xây nhà cao cấp Toll Brothers đồng ý mua Buffington Homes, doanh nghiệp tại tây bắc Arkansas chuyên xây các căn có giá từ 400.000 USD đến hơn một triệu USD. Giám đốc điều hành Karl Mistry thừa nhận nhu cầu với nhà cao cấp tăng, trong khi nguồn cung cho nhóm thu nhập trung bình thiếu hụt.
Nhu cầu nhà ở tăng khiến các dự án bất động sản bắt đầu mọc lên trên các đồng cỏ và cánh rừng ở ngoại vi Bentonville cùng nhiều đô thị lân cận, gây quá tải hệ thống nước thải. Một số địa phương đã phải tạm dừng phê duyệt dự án bất động sản mới.
Alice Walton, con gái nhà sáng lập Walmart và là nhà tài trợ cho Bảo tàng Nghệ thuật Mỹ Crystal Bridges, vừa đồng ý cho thành phố vay 239 triệu USD để nâng cấp hệ thống thoát nước.
Để đáp ứng nhu cầu nhà ở tăng nhanh, giới chức quy hoạch trong khu vực đang sửa luật phân khu và điều chỉnh chính sách xây dựng, hướng tới mô hình đô thị thuận tiện cho người đi bộ, với nhà ở vừa túi tiền.
Bentonville hồi tháng 4 bãi bỏ luật về sử dụng đất, thay bằng cơ chế khuyến khích xây dựng nhà ở dọc các tuyến phố thân thiện với người đi bộ.
Thành phố Rogers lân cận cũng sửa quy định phân khu vào năm ngoái, giảm sự tách biệt cứng nhắc giữa đất ở, thương mại và công nghiệp, đồng thời tạo thuận lợi cho chuyển đổi công năng sử dụng đất.
Tháng này, thành phố triển khai chương trình “quy hoạch mẫu”, cung cấp sẵn bản vẽ đã được thẩm định cho các nhà phát triển để rút ngắn thời gian và chi phí xin phép xây dựng. Thành phố 75.000 dân cũng ngừng mở rộng địa giới, chuyển sang tăng mật độ phát triển và tận dụng quỹ đất trống trong nội đô.
Giá nhà tăng dọc hành lang bắc – nam theo cao tốc I-49 đang đẩy người dân và các nhà phát triển sâu hơn vào vùng nông thôn ven đô. Duke McLarty, Giám đốc điều hành Groundwork thuộc Hội đồng Tây Bắc Arkansas, cho biết áp lực mở rộng ra bên ngoài hiện rất lớn.
Mùa xuân năm nay, hội đồng công bố kế hoạch kêu gọi hàng chục địa phương phối hợp bảo vệ không gian mở và tập trung phát triển nhà ở gần nơi làm việc. “Tăng trưởng là tất yếu, nhưng kết quả không phải điều đã định sẵn”, hội đồng tuyên bố.
Quỹ Gia đình Walton tài trợ kế hoạch, đưa chuyên gia quy hoạch tới hỗ trợ các địa phương thiếu nhân lực và góp vốn vào nhiều dự án nhà ở vừa túi tiền, trong đó có một số căn nhà nhỏ dành cho giáo viên và nhân viên trường học tại Bentonville.
Meredith Bergstrom, quan chức cấp cao của quỹ, cho rằng khu vực cần hành động sớm để duy trì khả năng chi trả và tránh phát triển đô thị tràn lan. Bà nói chi phí nhà ở là mối lo thực tế với cả cư dân lẫn người có ý định chuyển đến, trong khi khu vực đang triển khai nhiều biện pháp để ổn định chi phí và bảo đảm người dân ở mọi tầng lớp có chỗ ở ổn định.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/4 thông báo bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz theo quyết định của Tổng thống Donald Trump.
Quân đội Mỹ tuyên bố sẽ chặn bắt bất cứ tàu nào ra vào khu vực bờ biển tại Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.
Dù vậy, với các chủ tàu, tình hình hiện nay ở Hormuz vẫn quá mù mờ, đến mức nhiều tàu dầu, tàu hàng đã quyết định án binh bất động hoặc quay đầu, tránh đi qua eo biển vào thời điểm này.
"Nhiều chủ tàu đã nói với tôi rằng việc đi qua đó vẫn quá rủi ro", Tim Huxley, chủ tịch tập đoàn vận tải biển Mandarin Shipping, trụ sở ở Hong Kong, nói với CNN. "Ngay cả khi không quan tâm đến giá trị tàu hay hàng hóa, bạn vẫn có 30 thủy thủ trên những con tàu đó. Bạn có dám liều không khi phải đối mặt với khả năng bị cả phía Mỹ lẫn phía Iran nhắm vào?"
Theo bình luận viên Kristie Lu Stout của CNN, lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump "va chạm trực tiếp" với tuyên bố của phía Iran về việc kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu này. Điều đó đồng nghĩa các con tàu sẽ vừa có thể phải đi qua "trạm thu phí" của Iran, vừa bị hải quân Mỹ ngăn chặn.
Việc lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục đình trệ có thể giáng đòn mạnh hơn vào ngành năng lượng thế giới, tạo ra phép thử lớn tiếp theo trong cuộc chiến giữa Washington và Tehran: Liệu bên nào sẽ trụ vững trước những tổn thất kinh tế nếu cuộc đối đầu kéo dài.
Đòn nắn gân
Các quan chức chính quyền Mỹ hôm 12/4 cho hay lệnh phong tỏa đánh dấu bước chuyển mới trong chiến thuật của Washington. Thay vì tiếp tục phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự, cơ sở hạ tầng hay ngành công nghiệp quốc phòng Iran, ông Trump giờ đây tìm cách siết chặt ngành dầu mỏ, nguồn sống của quốc gia này, mặt hàng chiếm hơn 50% tỷ trọng xuất khẩu và gần như toàn bộ nguồn thu ngân sách của Tehran.
Kỳ vọng hàng đầu của Tổng thống Trump là buộc chính phủ Iran phải chấp nhận những điều khoản mà Phó tổng thống JD Vance đã đưa ra trong cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad, Pakistan.
New York Times ngày 13/4 dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ cho biết trong cuộc đàm phán, Washington đã yêu cầu Tehran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm, nhưng Iran chỉ đồng ý ngừng trong tối đa 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề nghị này.
Lệnh phong tỏa được công bố ngay sau khi cuộc đàm phán kết thúc cho thấy Tổng thống Trump dường như tin rằng đòn giáng kinh tế nặng nề sẽ khiến Iran phải khuất phục, theo bình luận viên David Sanger của NYTimes.
Về phía Iran, chiến lược của họ là buộc thị trường toàn cầu phải gánh chịu hệ lụy từ cuộc xung đột. Dù hứng chịu nhiều tổn thất trong 6 tuần giao tranh, Iran vẫn có khả năng gây áp lực lên các nước láng giềng ở vùng Vịnh bằng những đợt tập kích trả đũa. Các lãnh đạo Iran có thể đang đặt cược rằng khả năng chịu đựng áp lực chính trị của ông Trump cuối cùng sẽ đi đến giới hạn.
Nếu dầu của Iran không lọt qua được eo biển, giá dầu có thể sẽ tiếp tục leo thang theo thời gian. Một số công ty cho biết họ đang chuẩn bị cho kịch bản giá dầu lên tới 175 USD mỗi thùng. Mặt khác, Iran hiểu rõ những tác động chính trị tiềm tàng từ tình trạng lạm phát kéo dài tại Mỹ khi chỉ còn chưa đầy 7 tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ.
"Chẳng bao lâu nữa các người sẽ phải luyến tiếc thời giá xăng còn ở mức 4-5 USD", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra lời cảnh báo tới người tiêu dùng Mỹ sau khi các cuộc đàm phán giữa ông với Phó tổng thống Vance thất bại.
Tổng thống Trump hôm 12/4 thừa nhận rằng giá cả "sẽ duy trì ở mức hiện tại" cho đến kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, hoặc có thể "nhỉnh hơn một chút". Đây có thể là kịch bản thảm họa với nhiều ứng viên Cộng hòa, bởi họ vận động tranh cử với cam kết sẽ kéo giảm giá xăng và sinh hoạt phí cho cử tri.
Tuy nhiên, một số thành viên đảng Cộng hòa đã bày tỏ ủng hộ "bước đi chiến lược" của Tổng thống Trump khi áp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, bởi họ nhận ra rằng việc để Iran tiếp tục bán dầu là "lợi bất cập hại".
Vài tuần trước, ông Trump đã quyết định cho phép Iran bán số dầu đã được chuyển lên tàu, với hy vọng xoa dịu tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Quyết định này giúp giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ đáp ứng nhu cầu của toàn cầu trong khoảng 1,5 ngày, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Nhưng tác động lên giá cả lúc bấy giờ không thực sự đáng kể, trong khi nó khiến ông Trump như đang điều hành một cuộc chiến nửa vời, khi vừa tập kích Iran nhưng lại vừa để họ thu lợi. Thêm vào đó, việc Tehran áp thuế đối với tàu bè đi qua eo biển đã mang đến một nguồn thu mới đúng lúc họ cần nhất.
"Việc Iran có quyền đóng eo biển với tất cả các nước, trừ đối tác của họ hoặc những bên chịu nộp tiền, là điều không thể chấp nhận được", Richard Haass, cựu quan chức an ninh quốc gia cấp cao đảng Cộng hòa kiêm cựu chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, một trong những người đầu tiên ủng hộ chiến lược phong tỏa của chính quyền Trump, cho hay.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích dầu mỏ Kpler, Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tính đến hết tháng 3, nhiều hơn khoảng 100.000 thùng mỗi ngày so với ba tháng trước đó.
"Iran giàu lên trong khi những nước khác nghèo đi", Haass nói thêm."Lệnh phong tỏa sẽ gia tăng thêm áp lực kinh tế vốn đã bủa vây Iran từ trước cuộc chiến và nay lại càng trầm trọng hơn do xung đột. Nếu họ muốn bán dầu, họ phải mở cửa lại eo biển cho mọi tàu".
Phép thử cho chiến lược này có lẽ nằm ở phản ứng từ những khách hàng lớn nhất của Iran. Haass cho rằng nên kết hợp lệnh phong tỏa với một chiến lược ngoại giao nhằm lôi kéo các đối tác mua dầu lớn của Iran gây sức ép buộc họ phải nhượng bộ trước những yêu cầu từ Mỹ để khơi thông lại dòng chảy dầu mỏ. Tuy nhiên, chưa rõ liệu các quốc gia đó có thực hiện theo hay không.
"Chúng ta nên kết hợp biện pháp phong tỏa hoặc đe dọa phong tỏa với đề xuất thành lập một cơ quan quản lý mới cho eo biển có cả Iran tham gia nhằm trao cho Tehran quyền lên tiếng nhưng không phải quyền kiểm soát Hormuz", Haass nói thêm.
Nguy cơ
Kế hoạch trên có thể sẽ hiệu quả, song không loại trừ khả năng Iran sẽ đáp trả bằng cách tái khởi động chiến dịch tấn công vào những cơ sở năng lượng tại các nước láng giềng vùng Vịnh. Trong kịch bản này, về cơ bản Iran muốn gửi đi thông điệp rằng nếu họ không thể xuất khẩu dầu, các nước láng giềng Arab cũng sẽ phải cùng chịu trận.
CENTCOM tuyên bố sẽ giám sát chặt chẽ mọi con tàu đi qua Hormuz, nhưng không thể đảm bảo sẽ rà phá hết thủy lôi trong khu vực. Tàu hàng từ các quốc gia vùng Vịnh khi đi qua Hormuz phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro va phải thủy lôi hoặc bị tấn công bởi xuồng cao tốc và máy bay không người lái (UAV) Iran.
Nếu lệnh phong tỏa chỉ diễn ra trong ngắn hạn và có thể chấm dứt việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz, quyết định của ông Trump sẽ được coi là một cú lật ngược thế cờ ngoạn mục.
Tuy nhiên, nếu lệnh phong tỏa kéo dài, ông Trump sẽ đối mặt với rủi ro bị coi là người thiếu tầm nhìn xa, không lường trước được những hệ lụy tiềm tàng khi tấn công một Iran trông có vẻ như đã suy yếu. Cuộc chiến mà ông từng nghĩ chỉ kéo dài vài ngày nay đã bước sang tuần thứ 7 và đối với nền kinh tế toàn cầu, khó khăn vẫn còn ở phía trước, bình luận viên Sanger nhận định.
Phát biểu với ArmyInform, Nazar, chỉ huy một đơn vị robot mặt đất thuộc Tiểu đoàn Xung kích Độc lập số 108, cho biết nhiều nền tảng gặp khó khăn ngay khi ra tiền tuyến và thường thất thế trong lần sử dụng tác chiến đầu tiên.
Theo vị chỉ huy này, nhiều nền tảng hoạt động tốt trong các cuộc thử nghiệm có kiểm soát nhưng lại không thành công trong điều kiện chiến trường. Ông dẫn các vấn đề phổ biến như thiết bị điện tử quá nhiệt, linh kiện yếu và độ tin cậy thiếu ổn định trong các nhiệm vụ thực tế.
Ông cho biết sự khác biệt giữa thử nghiệm và chiến đấu không hề nhỏ, vì các chiến dịch thực tế liên quan tới quãng đường dài hơn, địa hình khó lường và hoạt động liên tục dưới áp lực cao.
Mặt khác, bùn lầy, địa hình và khoảng cách vẫn là những trở ngại lớn. Ông cho biết địa hình của Ukraine là một trong những thách thức chính đối với các hệ thống mặt đất, đặc biệt là lớp đất đen dày trở nên rất khó di chuyển sau mưa. Trong những điều kiện như vậy, đất bùn có thể làm kẹt hệ thống di chuyển và khiến phương tiện mắc kẹt hoặc mất khả năng hoạt động.
Các kíp điều khiển cũng phải đối mặt với những nhiệm vụ kéo dài và chậm chạp, khi ngay cả quãng đường ngắn cũng có thể mất hàng giờ để hoàn thành, làm tăng thời gian bị lộ diện và áp lực cơ học lên các nền tảng.
Vị chỉ huy cho biết hiện có khoảng 150 mẫu robot mặt đất khác nhau đang được sử dụng, nhưng nhiều loại không phù hợp với điều kiện tiền tuyến. Ông nói thêm rằng phần lớn các đơn vị hiện vẫn chủ yếu dựa vào các nền tảng phục vụ hậu cần thay vì các biến thể chiến đấu hay công binh.
Ông cho biết binh sĩ thường phải tự sửa đổi các hệ thống ngay tại thực địa, điều chỉnh thiết bị điện tử và linh kiện để chúng có thể hoạt động.
Trước đó, một quan chức Ukraine cũng nói về việc robot mặt đất Ukraine thường bị mất kết nối trên chiến trường với người điều khiển, khiến chúng bị mắc kẹt hoặc vô hiệu trong chiến đấu.
Dù còn nhiều hạn chế, robot mặt đất vẫn được coi là hữu ích cho các nhiệm vụ cụ thể như hậu cần, sơ tán thương binh và mang thuốc nổ trong một số tình huống nhất định.
Vị chỉ huy cho biết giá trị của chúng phụ thuộc vào việc sử dụng đúng nền tảng cho đúng nhiệm vụ, nhưng nhấn mạnh rằng thực tế chiến trường vẫn là bài kiểm tra cuối cùng đối với mọi hệ thống.
Ukraine đang mở rộng việc sử dụng các hệ thống mặt đất không người lái như một phần của xu hướng tự động hóa rộng lớn hơn trên chiến trường. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết nước này có kế hoạch đặt hàng ít nhất 50.000 robot mặt đất trong thời gian tới, mô tả chúng là bước phát triển tiếp theo quan trọng sau UAV.
Các hệ thống này đã được sử dụng cho nhiệm vụ hậu cần và sơ tán y tế tại các khu vực nguy hiểm cao, phản ánh nỗ lực bảo vệ binh sĩ ở những nơi hoạt động UAV chi phối tiền tuyến.
Ngoài số ca tử vong, số ca nghi nhiễm bệnh sởi ở Bangladesh từ ngày 15.3 đã lên tới gần 35.000, chủ yếu là trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi, theo số liệu do chính phủ công bố hôm nay 29.4.
Một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất là Kurukpata ở vùng đồi Chittagong, nơi sinh sống của các cộng đồng người bản địa, giáp biên giới với Myanmar.
Trẻ em ở những vùng nông thôn này thường không được tiêm chủng đầy đủ, và một số gia đình tránh các chương trình tiêm chủng vì sợ hãi.
"Khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở vùng đồi Chittagong là Kurukpata, một trong những vùng xa xôi nhất của Bangladesh", trưởng y tế địa phương Fazle Rabbi nói. Ông Rabbi cho biết thêm hơn 80 trẻ em đã được điều trị bệnh sởi.
Trưởng hội đồng Kurukpata là ông Kratpung Mro nhận định số ca bệnh sởi cao bất thường. Ông Mro cho rằng chính phủ nên "phát động các chương trình nâng cao nhận thức và đưa cộng đồng người bản địa vào diện được tiêm chủng".
Các quan chức y tế Bangladesh, với sự hỗ trợ của Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và lực lượng an ninh đang nỗ lực tiêm chủng cho trẻ em, theo AFP.
Theo WHO, bệnh sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất thế giới, lây lan qua ho và hắt hơi.
Bệnh có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ em và có thể gây ra các biến chứng như phù não và những vấn đề hô hấp nghiêm trọng.
