“Không, chưa phải bản cuối cùng, đó mới là một bản ghi nhớ”, Tổng thống Donald Trump hôm nay phát biểu trước báo giới khi tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp, đề cập đến thỏa thuận dự kiến được ký kết giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
“Nếu tôi không hài lòng, chúng tôi sẽ lại khai hỏa”, ông nói trước khi bước vào cuộc gặp với Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi. “Nếu họ không biết điều, chúng tôi sẽ lập tức ném bom thẳng vào đầu họ, bởi họ đã không biết cách cư xử suốt 47 năm qua”.
Tổng thống Trump cho biết thêm rằng bản ghi nhớ với Iran không bao gồm việc dỡ bỏ ngay lập tức các lệnh trừng phạt áp đặt lên nước này. Ông sau đó dành nhiều lời khen ngợi thỏa thuận khung với Iran.
“Đó là một thỏa thuận rất mạnh mẽ. Không ai biết rõ nó có những gì, nhưng nó cực kỳ mạnh mẽ và hầu hết mọi người dường như đều đang rất hài lòng”, Tổng thống nói.
Theo ông, thỏa thuận với Iran sẽ là một cú hích lớn cho thị trường. “Không có gì nhạy bén như thị trường và thị trường đang hào hứng với nó hơn bất kỳ điều gì tôi từng thấy”, Tổng thống Mỹ nói. “Nếu không có nó, cả thế giới sẽ rơi vào đại suy thoái”.
Iran chưa bình luận về tuyên bố trên của ông Trump. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm 15/6 nói rằng nước này vẫn “vô cùng ngờ vực” Mỹ, ngay cả sau khi hai bên đã đạt được thỏa thuận mới nhằm chấm dứt chiến sự.
“Thật tiếc khi phải thừa nhận rằng sự ngờ vực sâu sắc của Iran đối với Mỹ bắt nguồn từ lịch sử lâu dài về những hành vi sai trái của các lãnh đạo Mỹ”, ông Baqaei nói, thêm rằng Washington vẫn còn chặng đường dài phía trước để có thể giành được lòng tin của Tehran.
Giá dầu ngày 17/6 tiến sát mức thấp nhất trong vòng ba tháng qua và Tổng thống Trump dự đoán giá sẽ còn giảm sâu hơn nữa, “thậm chí thấp hơn cả mức trước khi chiến sự nổ ra”.
Mỹ – Iran đã nhất trí về thỏa thuận hòa bình, song các điều khoản cụ thể chưa được chính quyền hai nước công bố.
Truyền thông Mỹ cùng ngày đăng nội dung thỏa thuận 14 điểm mà nước này đạt được với Iran, trong đó có nhiều điểm tương đồng với bản mà truyền thông Iran đăng tải một ngày trước đó, như lập tức chấm dứt giao tranh trên toàn bộ mặt trận, Mỹ dỡ bỏ phong tỏa với các cảng của Iran hay lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD.
Ngày 9-4, Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva cho biết tổ chức này dự kiến sẽ phải tăng viện trợ tài chính khẩn cấp cho các quốc gia bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến ở Trung Đông, và cuộc khủng hoảng này có thể gây ra những tác động kinh tế lâu dài.
"Do những ảnh hưởng lan tỏa của cuộc chiến ở Trung Đông, chúng tôi dự kiến nhu cầu hỗ trợ cán cân thanh toán của IMF trong ngắn hạn sẽ tăng lên mức từ 20 tỉ USD đến 50 tỉ USD", Hãng tin AFP dẫn lời bà Georgieva.
Người đứng đầu IMF nhấn mạnh cuộc chiến ở Trung Đông đã gây nhiều thiệt hại về cơ sở hạ tầng, gián đoạn nguồn cung, mất niềm tin và những tác động tiêu cực khác.
Hiệu ứng dây chuyền của chiến tranh sẽ kéo dài trong một thời gian, gồm tình trạng thiếu hụt dầu diesel và nhiên liệu máy bay. Tình trạng mất an ninh lương thực sẽ tác động lên ít nhất 45 triệu người và vấn đề này có thể trở nên trầm trọng hơn theo thời gian do giá phân bón cao.
"Nếu không có cú sốc này, chúng ta đã có thể nâng cấp dự báo tăng trưởng toàn cầu. Nhưng giờ đây, ngay cả kịch bản lạc quan nhất của chúng ta cũng bao gồm việc hạ dự báo tăng trưởng", bà Georgieva nói.
IMF dự kiến sẽ công bố báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới cập nhật vào tuần tới. Trong báo cáo trước đó được công bố vào tháng 1-2026, tổ chức này dự báo tăng trưởng toàn cầu đạt 3,3% trong năm nay và 3,2% vào năm 2027.
Nói về tác động kinh tế của chiến tranh, bà Georgieva cho biết ngay cả trong trường hợp tốt nhất, "sẽ không có chuyện trở lại hoàn toàn và suôn sẻ" như hiện trạng trước đây.
"Chúng ta thực sự không biết tương lai sẽ ra sao đối với việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz… Điều chúng ta biết là tăng trưởng (kinh tế) sẽ chậm hơn, ngay cả khi nền hòa bình mới bền vững", bà đề cập đến thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.
Đây được xem là một trong những đánh giá toàn diện đầu tiên về tiềm năng lithium của khu vực, giúp Mỹ giảm phụ thuộc vào lithium nhập khẩu, theo trang ScienceAlert ngày 21-5.
Dãy núi Appalachian là một hệ thống núi non hùng vĩ và lâu đời trải dài ở miền đông bắc Mỹ, kéo dài từ Canada xuống đến bang Alabama, Mỹ.
Theo hai nghiên cứu đăng trên tạp chí Natural Resources Research, khu vực Appalachian trải dài từ bang Alabama tới bang Maine (Mỹ) có thể chứa khoảng 2,5 triệu tấn lithium - đủ để sản xuất khoảng 500 tỉ điện thoại di động, 180 tỉ laptop hoặc 130 triệu xe điện.
Nếu khai thác toàn bộ, lượng tài nguyên này đủ để thay thế nhập khẩu lithium của Mỹ trong 328 năm ở mức nhập khẩu hiện nay.
Lithium là thành phần quan trọng trong pin sạc của điện thoại, laptop và xe điện. Ngoài ra lithium còn được dùng trong thiết bị quân sự, hợp kim hàng không vũ trụ, chất bôi trơn công nghiệp...
Sự bùng nổ của thị trường xe điện trong những năm gần đây đã khiến nhu cầu lithium tăng nhanh, trong khi Mỹ hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Trung Quốc, Argentina và Chile.
Các nhà khoa học cho biết lithium tại khu vực Appalachian nói trên nằm trong các loại đá có cấu trúc hạt thô gọi là pegmatite. Dù mỗi mỏ pegmatite riêng lẻ thường không quá lớn, song cộng gộp toàn bộ trữ lượng trong khu vực tạo ra một nguồn tài nguyên đáng kể.
Nghiên cứu về vùng Appalachian phía bắc cho thấy khu vực trải dài qua các bang Maine, New Hampshire, Vermont và nhiều bang khác của Mỹ chứa khoảng 900.000 tấn lithium. Trong đó bang Maine và New Hampshire có các mỏ giàu spodumene - khoáng vật chứa lithium với hàm lượng cao và công nghệ khai thác đã tương đối hoàn thiện.
Trong khi đó nghiên cứu về vùng Appalachian phía nam, bao gồm các bang như North Carolina, South Carolina, Georgia và Alabama ước tính khu vực này sở hữu khoảng 1,43 triệu tấn lithium.
Theo USGS, Mỹ hiện chỉ còn một mỏ lithium đang hoạt động ở bang Nevada. Vì vậy phát hiện mới có thể giúp Washington giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và chuỗi cung ứng pin ngày càng gay gắt.
Tuy nhiên các nhà khoa học cũng cảnh báo việc khai thác lithium quy mô lớn tại dãy núi Appalachian có thể gây ra nhiều hệ lụy môi trường.
Hoạt động khai thác các mỏ pegmatite thường đòi hỏi mở các hố khai thác khổng lồ, phá hủy sinh cảnh tự nhiên và làm thay đổi cảnh quan vùng núi. Quá trình xử lý quặng còn tạo ra chất thải chứa hóa chất độc hại có nguy cơ rò rỉ vào đất và nguồn nước.
Ngoài ra máy móc hạng nặng sử dụng trong khai thác và tinh luyện lithium cũng phát thải lượng lớn khí nhà kính.
Trong thông điệp bằng văn bản công bố ngày 4.6, Lãnh tụ tối cao Iran cáo buộc Mỹ và Israel đang tìm cách gây chia rẽ người Iran sau khi bị giáng đòn quyết định trên chiến trường, theo AFP.
Nhà lãnh đạo cho rằng "kẻ thù hung ác" đang tìm cách "gieo mầm mống nghi ngờ, tuyệt vọng, sợ hãi, mất lòng tin và chia rẽ" trong người dân Iran.
"Để đối phó những ý đồ xấu này, mọi người phải duy trì sự đoàn kết và gắn bó bằng sự kiên định và sáng suốt, vô hiệu hóa âm mưu thâm độc của chúng", ông Mojtaba Khamenei viết.
Tuyên bố được một vị chủ lễ đọc lên tại lăng mộ cố Lãnh tụ tối cao Ruhollah Khomeini, nhân dịp kỷ niệm 37 năm ngày mất của ông.
Ông Khomeini là lãnh tụ đầu tiên của Iran sau khi cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979 kết thúc vương triều Mohammad Reza Pahlavi.
Sau khi ông Khomeini qua đời vào năm 1989, ông Ali Khamenei trở thành người kế nhiệm cho đến khi thiệt mạng trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28.2. Ông Ali Khamenei là cha của đương kim Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
Theo AFP, ngày 4.6 năm nào ông Ali Khamenei cũng phát biểu tưởng niệm người tiền nhiệm. Năm nay, di ảnh của ông được đặt trên chiếc ghế tại lăng mộ.
Từ khi kế nhiệm người cha vào tháng 3, ông Mojtaba Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng mà chỉ ra tuyên bố bằng văn bản.
Xung đột chấm dứt với thỏa thuận ngừng bắn từ ngày 8.4 nhưng các cuộc đàm phán hiện chưa mang lại thỏa thuận hòa bình. Mỹ và Iran gần đây có các đợt tấn công qua lại.
