Thông tin được ông Nguyễn Trung Tín, Phó trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và khu công nghiệp TP HCM (Hepza) nêu tại diễn đàn “Công nghiệp 4.0 và chuỗi cung ứng thông minh – động lực mới cho TP HCM”, chiều 17/6.
Theo ông, biến động thế giới và xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu đặt ra yêu cầu cấp thiết đổi mới mô hình phát triển khu chế xuất, khu công nghiệp theo hướng công nghệ cao, sản xuất thông minh, tích hợp logistics. “Đây là thời điểm để TP HCM đẩy mạnh tái cấu trúc”, ông Tín nói.
Hepza đang hoàn thiện đề án trình UBND TP HCM để bước đầu chuyển đổi 17 khu công nghiệp, chế xuất (khoảng 3.800 ha) sang mô hình thông minh, ứng dụng AI và Internet vạn vật (IoT).
TP HCM và vùng phụ cận có hơn 43.000 doanh nghiệp công nghiệp và 90 khu công nghiệp, khu chế xuất. Theo quy hoạch đến 2050, đầu tàu kinh tế sẽ có 105 khu công nghiệp, tổng diện tích hơn 49.000 ha.
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận xét thành phố vẫn đối mặt hạ tầng kết nối chưa đồng bộ, chi phí logistics cao, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa thấp.
Trong khi đó, tự động hóa và cạnh tranh quốc tế đang đè nặng lên các mô hình sản xuất truyền thống. “Chuyển đổi kép, vừa số hóa để thông minh, vừa xanh hóa để bền vững là yêu cầu bắt buộc”, ông nói.
Các chuyên gia cũng đồng thuận TP HCM cấp thiết “đại tu” các khu công nghiệp. Ông Mickaël Driol, CEO Mekong Partners, Đồng chủ tịch Ủy ban Sourcing, Phòng Thương mại Pháp tại Việt Nam, chỉ ra địa phương đứng trước “cơ hội hiếm có” để bước lên những nấc thang giá trị cao hơn.
Theo ông, dòng vốn vào Việt Nam đang thay đổi về bản chất. Các tập đoàn đa quốc gia không còn đơn thuần di dời một nhà máy mà muốn xây dựng mạng lưới nhà cung cấp, năng lực kỹ thuật và các trung tâm điều hành khu vực.
Ông Hardy Diec, Giám đốc điều hành Tập đoàn KCN Việt Nam, đơn vị phát triển nhà xưởng xây sẵn tại nhiều địa phương, gồm dự án tại khu công nghiệp Sóng Thần 3 (Bình Dương cũ), cũng ghi nhận xu hướng này.
“Nhà đầu tư ngoài tìm kiếm địa điểm sản xuất, quan tâm nhiều hơn đến khả năng kết nối giữa nhà máy, hệ thống logistics, cảng biển, nguồn lao động và chuỗi cung ứng trong cùng một vùng kinh tế”, ông Diec cho biết.
Do đó, TP HCM cần ưu tiên nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa hạ tầng và dữ liệu, xây dựng các mô hình tham chiếu thành công như nhà máy “Lighthouse”. Đây là mô hình chuẩn nhà máy ứng dụng công nghệ đột phá từ cách mạng công nghiệp 4.0 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), và xây dựng năng lực truy xuất chuỗi cung ứng.
Đại diện VCCI kiến nghị thành phố sớm chuyển đổi các khu công nghiệp, chế xuất hiện hữu như Tân Thuận, Tân Bình, Hiệp Phước, Cát Lái, Bình Chiểu sang mô hình khu công nghiệp sinh thái (Eco-Industrial Park) gắn ứng dụng công nghệ cao.
Cùng với đó, các giải pháp tiết kiệm năng lượng và hệ thống điện mặt trời áp mái cần được tích hợp bắt buộc vào quy hoạch hạ tầng dùng chung để duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn. TP HCM cũng nên khuyến khích ban quản lý các khu công nghiệp ứng dụng số hóa liên kết, xử lý 100% hồ sơ trực tuyến.
Phó trưởng ban quản lý Hepza Nguyễn Trung Tín cho biết, 3 giải pháp trong quá trình tái cấu trúc các khu công nghiệp, chế xuất tại TP HCM, gồm giải quyết dứt điểm các tồn tại kéo dài, xây dựng các khu công nghiệp sinh thái, thông minh theo chuẩn quốc tế và cải cách thủ tục hành chính.
Theo chiến lược phát triển dịch vụ logistics tới 2035 được Sở Công Thương tham mưu UBND TP HCM, thành phố đặt mục tiêu giảm chi phí này xuống còn tương đương 11-14% tổng sản phẩm trên địa bàn, và có ít nhất 1 trung tâm dịch vụ logistics hiện đại đạt chuẩn quốc tế.
Cuộc xung đột tại Trung Đông đã kéo dài hơn 2 tháng, gây ra nhiều thương vong và thiệt hại kinh tế, khiến tác động lan truyền ra toàn thế giới. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng thế giới có thể sẽ trải qua một số thay đổi cần thiết và mang tính cấu trúc vì cuộc xung đột này.
Eo biển Hormuz sẽ không còn trở thành điểm nghẽn của kinh tế toàn cầu và Iran khó có thể gây gián đoạn cho thị trường dầu thế giới. Kinh tế càng sụt giảm mạnh, động lực thực hiện các thay đổi cần thiết càng lớn.
Hiện chưa rõ các bên có thể đạt thỏa thuận nào để chấm dứt chiến sự. Dù vậy, các nhà kinh tế học và chuyên gia quân sự đều nhận định rằng cuộc xung đột vẫn có thể mang đến một số kết quả tích cực trong dài hạn.
Cuộc chiến đã phơi bày những điểm yếu cấu trúc lớn trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu - một hệ thống phức tạp đòi hỏi cân bằng giữa hiệu quả và sự dư thừa. Việc Iran làm gián đoạn 20% nguồn cung dầu toàn cầu bằng thủy lôi, drone tự chế và xuồng cao tốc cho thấy thế giới sẽ phải đánh giá lại nghiêm túc và thực hiện các thay đổi lâu dài.
Kịch bản khả thi nhất là Trung Đông xây thêm các đường ống dẫn dầu và khí đốt qua Arab Saudi và UAE để tránh hoàn toàn eo biển Hormuz. "Các nước sẽ phát triển đường ống và tăng mạnh công suất vận chuyển. Khi đó, không còn ai đặt toàn bộ tương lai của mình vào eo biển này nữa. Đây là điều rất tích cực", Jay Hatfield - nhà phân tích tại Infrastructure Capital Advisors cho biết trên CNN.
Việc này cũng đồng nghĩa chuỗi cung ứng năng lượng có thể an toàn và rẻ hơn trong dài hạn. Thế giới đang phải trả phí bảo hiểm rất cao cho việc vận chuyển hàng hóa qua những vùng biển căng thẳng.
"Nếu không có cuộc chiến, cú sốc như vừa qua, người ta khó nhận ra mọi thứ cần thay đổi", Ross Mayfield - chiến lược gia đầu tư tại Baird nhận định.
Các nền kinh tế chuyển dịch để thích ứng từng xảy ra vài lần trong thập kỷ qua. Sau đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, nhưng đã được củng cố lại đáng kể. Xung đột Nga - Ukraine thay đổi cách châu Âu mua khí đốt tự nhiên. Thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tạo ra các thay đổi lớn trong việc mua nguyên liệu thô.
Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng càng cần thiết trong thời điểm nhu cầu nhiên liệu toàn cầu ngày càng tăng mạnh. Nhiều hãng công nghệ đang xây dựng trung tâm dữ liệu AI, vốn tiêu thụ lượng điện khổng lồ với tốc độ chóng mặt.
Nếu thế giới giảm phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông, Mỹ có thể hưởng lợi. Khí tự nhiên hiện vẫn là nguồn năng lượng lớn nhất để sản xuất điện. Mỹ sở hữu trữ lượng khí rất lớn cùng năng lực xuất khẩu ngày càng tăng.
Theo Joe Brusuelas - kinh tế trưởng tại RSM, tác động từ những thay đổi của kinh tế toàn cầu chỉ có thể nhìn rõ sau 10-20 năm nữa.
Thực tế, OPEC - đối thủ lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch - đã có dấu hiệu rạn nứt. UAE, nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong nhóm rời liên minh này. Điều này làm suy yếu khả năng tác động lên giá dầu thế giới thông qua hạn ngạch sản xuất của OPEC.
"Đa dạng hóa nguồn cung khỏi OPEC và chuyển sang các nhà cung cấp đáng tin cậy hơn, đặc biệt là Mỹ, giúp cải thiện an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định giá", Rob Thummel - Giám đốc Danh mục Đầu tư tại quỹ Tortoise Capital cho biết.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển sang năng lượng mặt trời cũng đang tăng tốc tại nhiều khu vực do cú sốc giá dầu. Xuất khẩu công nghệ năng lượng mặt trời, pin và xe điện của Trung Quốc đều lập kỷ lục trong tháng 3, theo hãng nghiên cứu năng lượng Ember. "Một nền kinh tế ít phụ thuộc vào nguồn năng lượng sẽ là điều tích cực", Mayfield đánh giá.
Dù vậy, các kịch bản tích cực này chưa chắc sẽ xảy ra. Chính quyền mới tại Iran có thể còn cứng rắn hơn hiện tại. Chiến sự cho thấy Iran biết cách gây sức ép với kinh tế toàn cầu. Heather Long - kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union cho rằng nếu eo biển Hormuz không còn quá quan trọng, nước này và các lực lượng đồng minh có thể chuyển sang đe dọa những tuyến vận tải khác trong tương lai.
Bên cạnh đó, OPEC gần đây lại tăng sản lượng dầu. Việc liên minh này biến mất vì thế cũng có thể làm giảm khả năng thế giới phối hợp hành động trong các cuộc khủng hoảng năng lượng sau này.
Cuối cùng, các thay đổi từ chiến sự có thể mang lại lợi ích cho bên này nhưng gây thiệt hại cho bên khác. Ví dụ, quá trình chuyển sang năng lượng tái tạo, đặc biệt tại châu Á và châu Âu, có thể ảnh hưởng tiêu cực tới các khu vực khai thác dầu đá phiến tại bang Texas (Mỹ). Nếu nhu cầu dầu giảm về dài hạn, giá dầu có thể xuống thấp hơn giai đoạn trước chiến sự, gây thiệt hại cho ngành này.
Các báo cáo gần đây cho thấy Bitcoin (BTC) đang mất lực mua từ cả hai phía. Việc dòng vốn rời khỏi các ETF giao ngay đã được nhiều bên ghi nhận là chất xúc tác cho đợt giảm giá gần đây của BTC. Song, theo CoinDesk, sự sụt giảm tương tự trong lực mua từ các doanh nghiệp hoạt động theo mô hình "kho bạc" tài sản số (DAT - digital asset treasury), tức các công ty có hoạt động cốt lõi là tích lũy Bitcoin như một tài sản dự trữ, ít được bàn tới hơn.
Các nhà phân tích tại Glassnode cho biết trong bản cập nhật thị trường mới nhất rằng khi BTC giảm từ vùng giữa 70.000 USD xuống gần 60.000 USD, dòng vốn ròng từ các công ty kho bạc cũng giảm mạnh. Lượng mua vào hằng ngày chậm lại, chỉ còn bằng một phần nhỏ so với tốc độ trước đây.
"Sự suy giảm trong tích lũy Bitcoin cho thấy nhóm này đang thận trọng hơn, loại bỏ thêm một lực cầu quan trọng trong bối cảnh tâm lý thị trường chung đang yếu đi", báo cáo nêu rõ.
Ở biểu đồ phía trên, các cột màu xanh và đỏ thể hiện giá trị USD của lượng mua ròng hằng ngày từ các công ty tài sản số kể từ tháng 6/2025, được quy đổi thành đường trung bình động 7 ngày (MA7). Nhu cầu từ nhóm kho bạc tiền số gần như đã bốc hơi trong tháng này, giảm mạnh so với mức tích lũy hằng ngày trên 500 triệu USD trong tháng 4 và tháng 5. Điều này phần nào lý giải vì sao BTC nhanh chóng giảm từ 74.000 USD xuống dưới 60.000 USD trong tuần trước.
Một số nhà phân tích cho rằng đợt bán tháo chủ yếu được kích hoạt bởi việc Strategy, doanh nghiệp niêm yết nắm giữ BTC lớn nhất thế giới, công bố xả 32 BTC trong tuần cuối tháng 5. Tuy nhiên, công ty này đã quay lại thị trường trong tuần trước, mua vào lượng BTC trị giá khoảng 100 triệu USD. Dù vậy, động thái này vẫn không đủ để ngăn giá giảm xuống dưới 60.000 USD.
Các ETF giao ngay niêm yết tại Mỹ vẫn là một lực cản lớn khác, khi tiếp tục bị rút vốn, làm giảm khả năng phục hồi bền vững của giá BTC. Hôm 10/6, 11 quỹ ghi nhận dòng vốn rút ròng 213,85 triệu USD, theo SoSoValue. Tổng giá trị rút vốn đã vượt 5,72 tỷ USD kể từ tuần thứ hai của tháng 5.
Kho bạc tiền số (DAT) là mô hình doanh nghiệp dùng vốn, nợ hoặc phát hành thêm cổ phiếu để tích lũy Bitcoin và các tài sản số như một phần cốt lõi trong bảng cân đối kế toán. Trong giai đoạn thị trường hưng phấn, mô hình này có thể tạo ra một vòng lặp thuận lợi. Giá crypto tăng giúp giá trị tài sản ròng tăng. Cổ phiếu DAT thường được giao dịch ở mức cao hơn giá trị tài sản nắm giữ, từ đó, doanh nghiệp có thêm điều kiện huy động vốn để mua thêm tài sản số.
Định giá cổ phiếu của nhóm này được tính theo cơ chế dựa nhiều vào premium (phần bù thêm) hơn là NAV (giá trị tài sản ròng), giúp các công ty như Strategy, Metaplanet hay các DAT khác thu hút nhà đầu tư muốn có kênh tiếp xúc gián tiếp với crypto thông qua thị trường chứng khoán. Trong đó, tập đoàn đầu tư tài sản số Keyrock ước tính các công ty kho bạc Bitcoin từng giao dịch với mức premium trung bình khoảng 73% so với giá trị BTC nắm giữ.
Tuy nhiên, khi thị trường đảo chiều, điểm yếu cũng bộc lộ rõ hơn. Giá trị tài sản giảm, mức premium co lại hoặc chuyển thành discount (chiết khấu), khả năng phát hành vốn mới suy yếu, trong khi nợ vay và áp lực pha loãng cổ đông vẫn còn. Đợt Bitcoin giảm từ vùng hơn 70.000 USD xuống dưới 60.000 USD gần đây cho thấy lực mua từ nhóm DAT đã chậm lại mạnh, làm mất đi một nguồn cầu từng góp phần nâng đỡ thị trường.
Ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu - chuyên gia chiến lược đầu tư SSI Research - cho rằng phản ứng thận trọng của thị trường là dễ hiểu bởi bất động sản là ngành có ảnh hưởng lan tỏa lớn tới nhiều ngành kinh tế từ ngân hàng, vật liệu xây dựng cho tới tiêu dùng.
Ông cho rằng cần nhìn vấn đề theo góc độ dài hạn thay vì chỉ phản ứng với tâm lý ngắn hạn. So với Trung Quốc giai đoạn siết mạnh bất động sản năm 2016-2020, bối cảnh Việt Nam hiện nay khác biệt đáng kể.
Việt Nam vẫn đang trong chu kỳ đô thị hóa mạnh, dân số trẻ và nhu cầu mua nhà thực còn lớn. Tỉ lệ đô thị hóa mới quanh 38%, thấp hơn nhiều so với mức gần 60% của Trung Quốc khi nước này bước vào giai đoạn dư cung.
Theo ông Hiếu, lực lượng mua nhà trong độ tuổi 30-40 tại Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao, tạo nền tảng cho nhu cầu ở thực tiếp tục mở rộng trong nhiều năm tới. Định hướng kiểm soát hiện nay chủ yếu nhằm hạn chế đầu cơ, điều tiết dòng vốn và đưa giá nhà quay về gần hơn với khả năng chi trả của người dân.
Ông nhấn mạnh câu chuyện kiểm soát giá nhà hay hạn chế đầu cơ thực tế không phải vấn đề mới. Điểm đáng chú ý là song song với việc kiểm soát đầu cơ, cơ quan quản lý vẫn đang đẩy mạnh tháo gỡ pháp lý và thúc đẩy nguồn cung. Năm 2025 nhiều dự án được tái khởi động sau thời gian dài đình trệ.
Cách tiếp cận của cơ quan quản lý cũng thay đổi theo hướng linh hoạt hơn, cho phép xử lý từng phần các vướng mắc pháp lý để dự án có thể triển khai sớm thay vì chờ hoàn tất toàn bộ thủ tục như trước.
Như vậy nhóm doanh nghiệp tập trung vào nhu cầu ở thực, phát triển dự án tại khu vực nội đô hoặc vùng ven các đô thị lớn có hạ tầng kết nối tốt vẫn còn dư địa tăng trưởng. Trong khi đó các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất xa trung tâm, phụ thuộc nhiều vào dòng tiền đầu cơ sẽ chịu áp lực lớn hơn khi chính sách kiểm soát ngày càng rõ nét.
Theo ông Hiếu, triển vọng của ngành bất động sản thời gian tới sẽ mang tính phân hóa mạnh thay vì tăng đồng loạt như các chu kỳ trước. Thay vì nhìn toàn ngành theo một xu hướng chung, nhà đầu tư cần chọn lọc kỹ doanh nghiệp và tập trung vào những đơn vị hưởng lợi từ nhu cầu ở thực cũng như quá trình mở rộng nguồn cung tại các đô thị lớn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, chuyên gia phân tích tại Công ty cổ phần đầu tư FinSuccess, cho biết trong ngắn hạn, nhóm cổ phiếu bất động sản nhiều khả năng vẫn còn chịu áp lực điều chỉnh khi tâm lý thị trường đang nhạy cảm với các yếu tố như tín dụng, pháp lý dự án, siết chặt cơ chế mua bán nhằm ngăn hoạt động đầu cơ.
Tác động sẽ không đồng đều trên toàn ngành mà sẽ dẫn đến sự phân hóa mạnh. Nhóm doanh nghiệp có đòn bẩy cao, phụ thuộc trái phiếu và tồn kho lớn sẽ chịu rủi ro lớn nhất. Quý 2-2026 sẽ có khoảng 59.000 tỉ đồng trái phiếu, trong đó bất động sản chiếm 79%, gần 46.000 tỉ đồng. Năm 2026 có khoảng 120.000 tỉ đồng trái phiếu bất động sản đáo hạn.
Bên cạnh đó tồn kho bất động sản dân cư của hơn 70 doanh nghiệp niêm yết đã lên gần 430.000 tỉ đồng. Một số doanh nghiệp như Phát Đạt, Đất Xanh hay Novaland vẫn ghi nhận tỉ lệ tồn kho so với nợ vay ở mức cao.
Theo bà Nhàn, định hướng điều hành hiện nay không nhằm “bóp nghẹt” doanh nghiệp làm thật, mà tập trung kiểm soát đầu cơ. Mục tiêu nhằm giữ tỉ trọng tín dụng bất động sản quanh 25% tổng dư nợ, hướng vốn vào nhu cầu ở thực, minh bạch hóa dữ liệu thị trường theo Nghị định 357/2025 và ưu tiên phát triển nhà ở xã hội.
Cổ phiếu các doanh nghiệp đầu ngành có quỹ đất sạch, tài chính lành mạnh và ít áp lực nợ vay sẽ ổn định sớm hơn khi tâm lý cân bằng trở lại. Ngoài ra mặt bằng định giá của các doanh nghiệp có nền tảng tốt đã về quanh trung bình 5 năm.
Theo bà, nhà đầu tư nên thận trọng trong ngắn hạn, tránh bắt đáy các mã đầu cơ giảm sâu, đồng thời chờ tín hiệu ổn định của dòng tiền để lựa chọn các cổ phiếu có nền tảng tài chính và dự án thực sự tốt.
